--လူထုက်န္းမာေရး(အသက္ရွည္ က်န္းမာစြာ ေနႏိုင္ေရး ဓာတုကင္းလြတ္ စားသံုးေပး)-

>

**Public Health**


ယေန႔ ကမၻာတြင္ ဓာတု ေဆးဝါးမ်ား၏ အႏၲရာယ္ စိုးရိမ္မႈမ်ား ရွိေနၾကျခင္းေၾကာင့္ လူတိုင္း အသက္ရွည္ က်န္းမာ ေဘးကင္းစြာ စားႏိုင္သည့္ ဓာတုေဆး ကင္းလြတ္ေသာ အစားအစာ မ်ားကို ေရြးခ်ယ္ စားသံုး ၾကရမည္ ျဖစ္သည္။ ဓာတုေဆး ကင္းလြတ္ေသာ စားေသာက္ဖြယ္ရာ မ်ားအား ကိုင္တြယ္ ျပင္ဆင္သူမ်ား သည္ လက္အိတ္ဝတ္ဆင္ ကိုင္တြယ္ရန္ လိုအပ္ၿပီး စားေ သာက္ဖြယ္မ်ား သိမ္းဆည္း သိုေလွာင္သည့္ ေနရာမ်ားသည္လည္း လိုအပ္သည့္ အပူ၊ အေအးအတိုင္း ရွိေစရမည့္ အျပင္ သပ္ရပ္ သန္႔ရွင္းရန္ အထူး လို အပ္သည္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု စိုက္ပ်ဳိးေရး၊ အစားအစာႏွင့္ ေဆးဝါး စီမံခန္႔ခြဲေရး ဌာနသည္ စားေသာက္ဖြယ္ရာ မ်ား ျပင္ဆင္ျခင္း၊ စားေသာက္ဆိုင္မ်ားတြင္ ေရာင္းခ်ျခင္းစသည့္ လုပ္ငန္းမ်ား အား ေလ့လာ၍ အစားအစာ တြင္ တည္ရွိေနေသာ ဗက္တီးရီးယား ပိုးေၾကာင့္ စားသံုးသူမ်ား ေဘးမျဖစ္ေစေရး အတြက္ လံုၿခံဳစိတ္ခ် ရေသာ နည္းစနစ္မ်ား ရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ယခုႏွစ္ ေမ ၁ဝ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ေသာ အစီရင္ ခံစာ၌ ေဖာ္ျပထားသည္။ အစားအစာမ်ား ကိုင္တြယ္ ျပဳျပင္ခ်က္ျပဳတ္ ေၾကာ္ေလွာ္ျခင္း၊ သိမ္းဆည္း သိုေလွာင္မႈႏွင့္ ထုပ္ပိုးျခင္းတို႔တြင္ စနစ္ မက် ျခင္းေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြား ေစေသာ ပိုးမႊားမ်ား တြယ္ကပ္ကာ စားသံုးသူ မ်ားအား အႏၲရာယ္ ေပးလ်က္ရွိရာ တစ္ႏွစ္အတြင္း ဖ်ားနာသူ ဦးေရ ၁၆ဝဝ၊ ေဆး႐ံု တက္ေရာက္ ကုသရသူ ၁၅ဝဝ ခန္႔ရွိၿပီး ေသဆံုးသူ ၂၆ဝ ခန္႔ရွိေၾကာင္း အစီရင္ခံစာ အရ သိရသည္။ စားေသာက္ဖြယ္ရာ မ်ားမွ အသားငါးႏွင့္ အျခားအဆာ ပလာမ်ား၊ လတ္ဆတ္ေသာ ပန္းကန္ ခြက္ေယာက္ႏွင့္ အသံုးအေဆာင္ မ်ား အသံုး ျပဳရာတြင္ ယင္းပစၥည္းမ်ားမွ တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု ကပ္ပါးပိုး ကူးစက္မႈ မရွိေစရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း ျဖင့္ စားသံုးသူမ်ား အတြက္ အႏၲရာယ္ ကင္းေစမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း စံုစမ္းစစ္ေဆး သူမ်ားက အႀကံျပဳထား သည္။

မႏၲေလးတိုင္း ေဒသႀကီး ပုသိမ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ ပုဏၰားကုန္း ေက်းရြာ အလွဴပြဲ တစ္ခု၌ မတ္ ၈ ရက္တြင္ ထမင္း၊ ပဲဟင္းရည္၊ ပဲႏွပ္၊ ငါးေျခာက္၊ သရက္ခ်ဥ္သုပ္ႏွင့္ င႐ုတ္သီးေၾကာ္ တို႔ျဖင့္ ဧည့္ခံ ေကြၽးေ မြးရာ စားသံုးသူ ၉ဝ ခန္႔ မူးေဝ ေအာ့အန္ျခင္းႏွင့္ ဝမ္းပ်က္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ခဲ့ေသာ္လည္း ေသဆံုးသူ မရွိေၾကာင္း သိရသည္။ မႏၲေလးတိုင္း ေဒသႀကီး အမရပူရ ၿမိဳ႕နယ္တြင္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ က ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ အလွဴ တစ္ခုတြင္လည္း အလားတူ ျဖစ္ရပ္မ်ဳိး ျဖစ္ပြားခဲ့ရာ လူေပါင္း ၃ဝဝ ေက်ာ္ အစာ အဆိပ္ သင့္ခဲ့သည္။ အသင့္ စားသံုးႏိုင္ေသာ အစားအစာ (ready-to-eat)မ်ား ထုတ္ လုပ္ရာတြင္ ကိုင္တြယ္မႈ မသန္႔ရွင္းျခင္းႏွင့္ ပစၥည္း ထုတ္လုပ္မႈ စနစ္ မက်ျခင္း၊ ထုပ္ပိုး နည္းစနစ္ မမွန္ျခင္းႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ မသန္႔ရွင္းျခင္း တို႔ေၾကာင့္ စားသံုးသူမ်ား၏ က်န္းမာေရး ထိခိုက္ေစေ သာ ကပ္ပါး ဗက္တီးရီးယား ပိုးမ်ား ရွိတတ္သည္။ အသီးအႏွံ မ်ားတြင္ ပိုးသတ္ေဆး အၾကြင္းအက်န္မ်ား ရွိတတ္သည့္ နည္းတူ အသင့္ စားသံုးႏိုင္ေသာ စားေသာက္ ဖြယ္ရာတို႔တြင္လည္း အနံ႔ အရသာ ေကာင္းမြန္ေစရန္ ျပဳျပင္ရာ၌ သံုးေသာ ေဆးမ်ား ပါဝင္သည္။ အသားထုတ္လုပ္သူမ်ားက လည္း ဓာတုေဆးမ်ားအသံုးျပဳျခင္းမ်ားရွိတတ္ေၾကာင္း သိရသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္မီ အစားအေသာက္ ေဘးကင္းလံုၿခဳံ စိတ္ခ်ရမႈ စံခ်ိန္စံၫႊန္း မ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီ ၍ ဓာတုေဆး ကင္းလြတ္သည့္ အသီးအႏွံႏွင့္ စားေသာက္ဖြယ္ တို႔ကိုသာ စားသံုးျခင္း၊ စားေသာက္ဖြယ္မ်ား ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ် သူတို႔ကလည္း စနစ္တက် ကိုင္တြယ္ျပဳျပင္ ထုပ္ပိုး ျဖန္႔ျဖဴး ၾကျခင္းျဖင့္ လူသားတိုင္း အသက္ရွည္ က်န္းမာစြာ ေနႏိုင္ေရး အက်ဳိးျပဳ ၾကရမည္ ျဖစ္ေပ သည္။ ။

Written by အာၾကီး

**Public Health**


ယေန႔ ကမၻာတြင္ ဓာတု ေဆးဝါးမ်ား၏ အႏၲရာယ္ စိုးရိမ္မႈမ်ား ရွိေနၾကျခင္းေၾကာင့္ လူတိုင္း အသက္ရွည္ က်န္းမာ ေဘးကင္းစြာ စားႏိုင္သည့္ ဓာတုေဆး ကင္းလြတ္ေသာ အစားအစာ မ်ားကို ေရြးခ်ယ္ စားသံုး ၾကရမည္ ျဖစ္သည္။ ဓာတုေဆး ကင္းလြတ္ေသာ စားေသာက္ဖြယ္ရာ မ်ားအား ကိုင္တြယ္ ျပင္ဆင္သူမ်ား သည္ လက္အိတ္ဝတ္ဆင္ ကိုင္တြယ္ရန္ လိုအပ္ၿပီး စားေ သာက္ဖြယ္မ်ား သိမ္းဆည္း သိုေလွာင္သည့္ ေနရာမ်ားသည္လည္း လိုအပ္သည့္ အပူ၊ အေအးအတိုင္း ရွိေစရမည့္ အျပင္ သပ္ရပ္ သန္႔ရွင္းရန္ အထူး လို အပ္သည္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု စိုက္ပ်ဳိးေရး၊ အစားအစာႏွင့္ ေဆးဝါး စီမံခန္႔ခြဲေရး ဌာနသည္ စားေသာက္ဖြယ္ရာ မ်ား ျပင္ဆင္ျခင္း၊ စားေသာက္ဆိုင္မ်ားတြင္ ေရာင္းခ်ျခင္းစသည့္ လုပ္ငန္းမ်ား အား ေလ့လာ၍ အစားအစာ တြင္ တည္ရွိေနေသာ ဗက္တီးရီးယား ပိုးေၾကာင့္ စားသံုးသူမ်ား ေဘးမျဖစ္ေစေရး အတြက္ လံုၿခံဳစိတ္ခ် ရေသာ နည္းစနစ္မ်ား ရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ယခုႏွစ္ ေမ ၁ဝ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ေသာ အစီရင္ ခံစာ၌ ေဖာ္ျပထားသည္။ အစားအစာမ်ား ကိုင္တြယ္ ျပဳျပင္ခ်က္ျပဳတ္ ေၾကာ္ေလွာ္ျခင္း၊ သိမ္းဆည္း သိုေလွာင္မႈႏွင့္ ထုပ္ပိုးျခင္းတို႔တြင္ စနစ္ မက် ျခင္းေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြား ေစေသာ ပိုးမႊားမ်ား တြယ္ကပ္ကာ စားသံုးသူ မ်ားအား အႏၲရာယ္ ေပးလ်က္ရွိရာ တစ္ႏွစ္အတြင္း ဖ်ားနာသူ ဦးေရ ၁၆ဝဝ၊ ေဆး႐ံု တက္ေရာက္ ကုသရသူ ၁၅ဝဝ ခန္႔ရွိၿပီး ေသဆံုးသူ ၂၆ဝ ခန္႔ရွိေၾကာင္း အစီရင္ခံစာ အရ သိရသည္။ စားေသာက္ဖြယ္ရာ မ်ားမွ အသားငါးႏွင့္ အျခားအဆာ ပလာမ်ား၊ လတ္ဆတ္ေသာ ပန္းကန္ ခြက္ေယာက္ႏွင့္ အသံုးအေဆာင္ မ်ား အသံုး ျပဳရာတြင္ ယင္းပစၥည္းမ်ားမွ တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု ကပ္ပါးပိုး ကူးစက္မႈ မရွိေစရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း ျဖင့္ စားသံုးသူမ်ား အတြက္ အႏၲရာယ္ ကင္းေစမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း စံုစမ္းစစ္ေဆး သူမ်ားက အႀကံျပဳထား သည္။

မႏၲေလးတိုင္း ေဒသႀကီး ပုသိမ္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ ပုဏၰားကုန္း ေက်းရြာ အလွဴပြဲ တစ္ခု၌ မတ္ ၈ ရက္တြင္ ထမင္း၊ ပဲဟင္းရည္၊ ပဲႏွပ္၊ ငါးေျခာက္၊ သရက္ခ်ဥ္သုပ္ႏွင့္ င႐ုတ္သီးေၾကာ္ တို႔ျဖင့္ ဧည့္ခံ ေကြၽးေ မြးရာ စားသံုးသူ ၉ဝ ခန္႔ မူးေဝ ေအာ့အန္ျခင္းႏွင့္ ဝမ္းပ်က္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ခဲ့ေသာ္လည္း ေသဆံုးသူ မရွိေၾကာင္း သိရသည္။ မႏၲေလးတိုင္း ေဒသႀကီး အမရပူရ ၿမိဳ႕နယ္တြင္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ က ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ အလွဴ တစ္ခုတြင္လည္း အလားတူ ျဖစ္ရပ္မ်ဳိး ျဖစ္ပြားခဲ့ရာ လူေပါင္း ၃ဝဝ ေက်ာ္ အစာ အဆိပ္ သင့္ခဲ့သည္။ အသင့္ စားသံုးႏိုင္ေသာ အစားအစာ (ready-to-eat)မ်ား ထုတ္ လုပ္ရာတြင္ ကိုင္တြယ္မႈ မသန္႔ရွင္းျခင္းႏွင့္ ပစၥည္း ထုတ္လုပ္မႈ စနစ္ မက်ျခင္း၊ ထုပ္ပိုး နည္းစနစ္ မမွန္ျခင္းႏွင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ မသန္႔ရွင္းျခင္း တို႔ေၾကာင့္ စားသံုးသူမ်ား၏ က်န္းမာေရး ထိခိုက္ေစေ သာ ကပ္ပါး ဗက္တီးရီးယား ပိုးမ်ား ရွိတတ္သည္။ အသီးအႏွံ မ်ားတြင္ ပိုးသတ္ေဆး အၾကြင္းအက်န္မ်ား ရွိတတ္သည့္ နည္းတူ အသင့္ စားသံုးႏိုင္ေသာ စားေသာက္ ဖြယ္ရာတို႔တြင္လည္း အနံ႔ အရသာ ေကာင္းမြန္ေစရန္ ျပဳျပင္ရာ၌ သံုးေသာ ေဆးမ်ား ပါဝင္သည္။ အသားထုတ္လုပ္သူမ်ားက လည္း ဓာတုေဆးမ်ားအသံုးျပဳျခင္းမ်ားရွိတတ္ေၾကာင္း သိရသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္မီ အစားအေသာက္ ေဘးကင္းလံုၿခဳံ စိတ္ခ်ရမႈ စံခ်ိန္စံၫႊန္း မ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီ ၍ ဓာတုေဆး ကင္းလြတ္သည့္ အသီးအႏွံႏွင့္ စားေသာက္ဖြယ္ တို႔ကိုသာ စားသံုးျခင္း၊ စားေသာက္ဖြယ္မ်ား ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ် သူတို႔ကလည္း စနစ္တက် ကိုင္တြယ္ျပဳျပင္ ထုပ္ပိုး ျဖန္႔ျဖဴး ၾကျခင္းျဖင့္ လူသားတိုင္း အသက္ရွည္ က်န္းမာစြာ ေနႏိုင္ေရး အက်ဳိးျပဳ ၾကရမည္ ျဖစ္ေပ သည္။ ။

Written by အာၾကီး