ရဲေခါင္ေျပာက္က်ား ေခ်ေဂြဗားရား က်ဆံုးခဲ့ရေသာ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၉ ရက္ေန႕ကို ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္ေန႔မွစ၍ အဖိႏွိပ္ခံျမန္မာျပည္သားမ်ားအတြက္ ရည္ရြယ္လ်က္ ျမန္မာျပည္သားဘေလာ့ဂ္ကို အမွတ္တရ တင္ဆက္လိုက္ပါသည္။ ** ခြန္အားမွ်ေ၀... တို႔တေတြသည္... မလြဲမေသြ ျပည္သူေတြအတြက္... **

Monday, August 7, 2017

=လူထုက ်န္းမာေရး(Memory lossသတိေမ့ျခင္း)=

>
+Public Health+
 မဂၤလာပါဆရာ။ ဆရာရႊင္လန္းခ်မ္းေျမ႕ပါေစ။ ကၽြန္ေတာ္ ႕႕႕႕႕ ပါခင္မ်ာ၊
 ရန္ကုန္ မွာ အေမ နွင့္အတူေနပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ အေမ အသက္ ၈၄ႏွစ္။
အခုခ်ိန္အထိ တခါတရံ ဒူးနာ၊ ခါးနာ တာကလြဲရင္ ဘာ ေရာဂါ မွမရွိေသးပါ၊။
 ေဆးအေနနဲ႔ အားေဆးကလြဲရင္ ဘာမွမေသာက္ပါ။ အခုတေလာ
အရမ္းေမ့တတ္ေနလို႔ သတိေလးျပန္ထိန္းနိင္ေအာင္ ဘယ္လိုေဆးမ်ိဳး
 ေသာက္သံုးသင့္သလဲ ဆရာ အႀကံျပဳေပးေစျခင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕အႀကံျပဳတဲ့
 Moriamin Forte ဆိုတာကေတာ့ သာမာန္ အားေဆးလို႔ ထင္လို႔မတိုက္ေသးပါ။ အားေဆးပံုေလးထဲ့ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဆရာ ထံမွ ဘယ္လိုေဆးမ်ိဳး ေသာက္သင့္သလဲ
 အႀကံျပဳေပးေစခ ်င္ပါတယ္။ ဆရာအစစအရာရာအစဥ္ေျပပါေစ။ Memory loss ကို
 ေဆးစာနဲ႔ Amnesia လို႔ေခၚတယ္။ လက္ငင္းျဖစ္ေနတာေတြကိုေရာ
အတိတ္ျဖစ္ရပ္ေတြပါ သတိေမ့တာ ျဖစ္တယ္။ တေျဖးေျဖးျခင္း ျဖစ္လာတာနဲ႔
 ရုတ္တရက္ျဖစ္လာတာလို႔ ရွိတယ္။ ခဏေလာက္သာေမ့တာနဲ႔ အျမဲေမ့ေနတာ
 ဆိုျပီး ရွိတယ္။ အသစ္ေတြကို မွတ္ဘို႔ ခက္ခဲသလို ျပန္စဥ္းစားလို႔ မလြယ္ဘူး။
 ေရာဂါ တခုခုပါ ရွိမေနရင္ ဒါမ်ိဳးက တေျဖးေျဖးခ်င္း ျဖစ္တာပါ။ သတိေမ့တာနဲ႔
အတူ အာရံုစိုက္မႈပါ အားနည္းတတ္တယ္။ စိတ္က ်တာရွိရင္ အဲလိုျဖစ္မယ္။
ဦးေႏွာက္ ထဲက ပ်က္စီးတဲ့ေနရာ မတူရင္ ခံစားရမွာမတူဘူး။ အကုန္ေမ့တာ
မဟုတ္ဘဲ အျဖစ္အပ်က္ အမ်ိဳးအစား သတ္သတ္မွတ္မွတ္ကိုသာ ေမ့တာလည္း
 ရွိတယ္။ စဥ္းစားတဲ့ အစြမ္းက ဆက္ရွိေနႏိုင္တယ္။ မရွိတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
 အေသးစိတ္ မမွတ္မိတာတဲ့ အစီအစဥ္ လြဲေနတာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ စကားလံုးေတြ
 ေမ့တာမ်ိဳးရွိမယ္။ ၾကြက္သားေတြ လႈတ္ရွားရမွာမ်ိဳးကို ေမ့ေနတာလည္း ရွိမယ္။
 အေၾကာင္းတရား မ်ားတယ္။  

• အရက္၊ မူးယစ္ေဆးဝါး၊ • ဦးေႏွာက္ ကို ေအာက္စီဂ်င္ မရေစတဲ့ အခိုက္အတန္႔
မ်ိဳးမွာလျဖစ္မယ္။ ဥပမာ ႏွလံုးခုန္ရပ္သြားတာ၊ အသက္ရွဴရပ္သြားတာ၊ Strokes
 (ဆထုပ္ခ္)၊ ေမ့ေဆးေၾကာင့္ အဆင္မသင့္ျဖစ္တာ။
 • ဦးေႏွာက္ အက ်ိတ္၊
 • ဦးေႏွာက္ ပိုးဝင္ျခင္း၊ ဥပမာ Lyme disease (လိုင္းမ္) ေရာဂါ၊ Neurosyphilis (ဆစ္ဖလစ္)၊
 HIV/AIDS ေရာဂါေတြျဖစ္တယ္။
 • ဦးေႏွာက္ ခြဲစိတ္ကုသရျခင္း၊ ဦးေႏွာက္ကို
 ဓါတ္ကင္ျခင္း၊ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ အစားထိုးျခင္း၊ ကင္ဆာေဆးေပးျခင္း၊
 • တခ်ိဳ႕ေဆးဝါးေတြ၊ Barbiturates, Benzodiazepines, Sleeping pills, Antihistamines,
 Blood pressure and arthritis medication, Antidepressants, Anti-anxiety medications, 
Painkillers • Dementia ဒီမင္းရွားေရာဂါ၊
 • Depression, schizophrenia စိတ္က ်ေရာဂါ၊ စကီဇိုဖရီးနီးယားစိတ္ေရာဂါ၊
 • Electroconvulsive therapy အတက္ေရာဂါရပ္ေအာင္ လ ်ွပ္စစ္နည္းနဲ ့
ပေဆးကုတာ တာရွည္ရင္၊ 
• Encephalitis ဦးေႏွာက္ေရာင္ျခင္းအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ 
• Epilepsy ဝက္ရူးျပန္ အတက္ေရာဂါ၊ 
• Head trauma or injury ေခါင္းခိုက္မိျခင္း၊
 • Heart bypass surgery ႏွလံုးေသြးေၾကာဆက္ခြဲစိတ္ကုသျခင္း၊ 
• Migraine headache မိုင္ဂရင္းေရာဂါ၊
 • Malnutrition အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း၊ ဗီတာမင္ ဘီ-၁၂ နည္းျခင္း၊ 
• Jet Lag ခရီးရွည္သြားျခင္း၊ 
• Meningitis ဦးေႏွာက္ ေမွးေရာင္ျခင္း၊ 
• Prolonged toxin exposure အဆိပ္သင့္ျခင္း၊ 
• Sleep disorders အအိပ္ပ်က္ေရာဂါ၊
 • Thyroid disease လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ၊
 • Parkinson’s disease, Huntington’s disease, Multiple sclerosis,
 Creutzfeldt-Jakob Disease, Fibromyalgia, Pick Disease, West Nile Virus,
 Lewy body disease, Normal pressure hydrocephalus, Wernicke-Korsakoff
 syndrome, Wilson’s disease ေရာဂါမ်ား။ ေသြးစစ္ရမယ္။ Cerebral angiography, 
Cognitive tests, CT scan or MRI, EEG နဲ႔ Lumbar puncture ေတြ လုပ္ႏိုင္တယ္။
 Dementia ဒီမင္းရွားေရာဂါ Mental ability စိတ္စြမ္းကုိက နည္းသြားလို႔ ျဖစ္ရတယ္။
 Thought processes စဥ္းစားမႈ ထိခိုက္တာလည္း ရွိႏိုင္တယ္။ ေျဖးေျဖးခ်င္း
 ေမ့လာတယ္။ ၾကာေလဆိုးေလ။ Memory မွတ္ဥာဏ္၊ Understanding 
နားလည္ႏိုင္စြမ္း၊ Judgement ဆံုးျဖတ္ႏိုင္စြမ္း၊ Thinking ေတြးေခၚမႈ နဲ႔ 
Language စကားေတြပါ ေမ့ႏိုင္တယ္။ Personality တကိုယ္ေရ ပံုစံလည္း
 ေျပာင္းလာမယ္။ သူမ်ားေတြနဲ႔ ဝင္ထြက္ဆက္ဆံတာ အရင္လို မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ 
Alzheimer’s disease အယ္လ္ဇိုင္းမား ေရာဂါ၊ Vascular dementia 
ဗာစကူလာဒီမင္းရွားေရာဂါ နဲ႔ Dementia with Lewy bodies ေတြေၾကာင့္
 ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Dementia ဟာ Alzheimer’s disease အယ္လ္ဇိုင္းမား ေၾကာင့္ 
တဝက္ေလာက္ျဖစ္ေစတယ္။ ဦးေႏွာက္က အရြယ္ ငယ္လာတယ္။ ဦးေႏွာက္ထဲက 
အာရံုေၾကာ အေရအတြက္နည္းလာမယ္။ အလုပ္လုပ္ရာမွာလိုတဲ့ Acetylcholine 
ဓါတ္ပစၥည္းေတြလည္း နည္းလာတယ္။ ၾကာေလဆိုးေလ။ တေျဖးေျဖးနဲ႔ 
ရာသက္ပန္ေမ့တယ္။ Vascular dementia ဆိုတာကေန Dementia
 ေလးပံုတပံု ျဖစ္ေစတယ္။ ဦးေႏွာက္ထဲက ေသြးေၾကာ ေသးေသးေလး ေတြမွာ
 ေရာဂါျဖစ္တယ္။ စဥ္းစားေတြးေခၚတဲ့အစိတ္အပိုင္းက ေသြးေၾကားေလးေတြမွာ
 Infarct ေသြးေၾကာပိတ္ရာကေန ထိခိုက္ပ်က္စီးတယ္။ Tiny strokes အေသးစား
 စထုပ္ခ္လို႔ေခၚတယ္။ Major stroke တကယ့္ စထုပ္ခ္ရျပီးေနာက္ ဆက္ျဖစ္တာလည္း
 ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
 ေသြးတိုးရွိသူ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္သူ၊ ကိုလက္စေထာမ်ားသူ၊ ေလ့က ်င့္ခန္း
 မလုပ္သူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားေစတယ္။ ဥာဏ္ရည္နည္းသူေတြ၊ အေဖၚကင္း
သူေတြမွာပိုျဖစ္တယ္။ မိသားစုထဲမွာ တေယာက္မကျဖစ္တတ္တယ္။ 
ကေလးေတြမွာ ေမြးရာပါ Down’s syndrome ရွိရင္ေမ့တယ္။ ဒီကေလးမ်ိဳးၾကီးလာရင္
 Alzheimer’s disease ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Dementia with Lewy bodies ဆိုတာကေန 
၁၅% ျဖစ္ေစတယ္။ ဦးေႏွာက္ ထဲက အာရံုေၾကာေတြမွာ ပံုမွန္ မဟုတ္တဲ့ ပရိုတင္း
အခဲေလးေတြ စုေဝးလာလို႔ ျဖစ္တယ္။ Mixed dementia ေရာေထြးေနတာမ်ိဳးရွိေသးတယ္။ တျခားအေၾကာင္းတရား ေရာဂါအမ်ိဳးေပါင္း ၆ဝ ေလာက္ရွိတယ္။ ျဗိတိန္မွာ 
အသက္ ၆၅ ေက ်ာ္လာရင္ ၂ဝ မွာ ၁ ေယာက္ျဖစ္တယ္။ ၈၅ ႏွစ္ေက ်ာ္ရင္ ၅ ေယာက္ 
၁ ေယာက္ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အသက္ၾကီးတိုင္း ျဖစ္ရမယ္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။
 ငယ္ေသးလို႔ လံုးဝမျဖစ္ဘူးေတာ့ မဟုတ္ပါ။ လံုးဝေပ်ာက္ေအာက္ မတတ္ႏိုင္ေသးပါ။ 
Thinking စဥ္းစားမႈနဲ႔ Memory သတိတရားဆိုတဲ့ Cognitive symptoms လကၡဏာ ေတြ 
သက္သာေစဘို႔ ေဆးေတြနဲ႔ Mood အမူအယာေတြ ေျပာင္းလာတာကို သက္သာေစမဲ့
 ေဆးေတြဆိုျပီး ၂ မ်ိဳး သံုးႏိုင္တယ္။ Acetylcholinesterase inhibitors (Donepezil, 
Rivastigmine, Galantamine) ေဆးေတြက Alzheimer’s disease ေရာဂါမွာ နည္းေနတဲ့ 
Acetylcholine ဓါတ္ကိုမ်ားေစေအာင္လုပ္ေပးတယ္။ ေပ်ာက္သြားေစမဲ့ေဆးေတာ့ 
မဟုတ္ဘူး။ ၂ဝ၁၁ မတ္လကစျပီး National Institute for Health and Clinical Excellence
 ကေနညႊန္ၾကားခ်က္အသစ္ ထုတ္ထားတယ္။ Donepezil, Galantamine နဲ႔ Rivastigmine
 ေဆးေတြကို အသင့္အတင့္သာဆိုးတဲ့ Alzheimer’s disease ေရာဂါအတြက္
 ေပးႏိုင္တယ္။ သတိျပဳဘို႔ေတာ့ ရွိတယ္။ အထူးကု ဆရာဝန္ကေနသာ
 ေဆးေပးရမယ္။ အျမဲတန္း ဆန္းစစ္ေနရမယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက ်ဳိး ေတြရွိတယ္။ ေနမေကာင္းသလိုခံစားရမယ္၊ ၾကြက္သားေတြနာမယ္၊ ေမာပန္းမယ္၊ ေခါင္းကိုက္မယ္၊
 ဝမ္းပ်က္မယ္။ Memantine ေဆးကို အသင့္အတင့္သာဆိုးတဲ့ Alzheimer’s disease ေရာဂါအတြက္ေပးႏိုင္တယ္။ ဒီေဆးက ဦးေႏွာက္ ထဲမွာ Glutamate ဓါတ္ကို
နည္းေစမယ္။ ဦးေႏွာက္ ဆဲလ္ေတြကို မပ်က္စီးေအာင္ ကာကြယ္ေပးမယ္။
 ေပ်ာက္သြားေစမဲ့ေဆးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ Acetylcholinesterase inhibitor 
ကိုေပးမရသူေတြအတြက္ သံုးႏိုင္တယ္။ စိတ္ဓါတ္က ်ရာကေန သတိေမ့သူေတြ
အတြက္ Antidepressant စိတ္မက ်ေဆးသံုးတာလည္း လုပ္ပါတယ္။ အိပ္မရ
 ျဖစ္သူေတြကို အိပ္ေဆးေပးမယ္။ ၾကမ္းတမ္းျပီး အထိန္းရခက္သူေတြကို 
Tranquilliser ျငိမ္ေဆး၊ Antipsychotic medicine စိတ္ေဆးေတြေပးမယ္။ မိသားစု 
ကေန ကူညီရမယ္။ အထူးသူနာျပဳေဂဟာေတြက ကူညီႏိုင္တယ္။ Cognitive
 therapy ကုသနည္း လုပ္ေပးႏိုင္တယ္။ Boron, Lecithin, Garlic, Vitamin B complex, 
Zinc, Copper, Vitamin C with bioflavonoid အားေဆးေတြ ေသာက္သင့္တယ္။ 
Gingko biloba ဟာဘယ္ေဆး၊ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး၊ ဗီတာမင္ အီး၊ အီစထိုဂ်င္နဲ႔ 
Statins စတာတင္ေဆးေတြကလည္း အေထာက္အကူရႏိုင္တယ္။ Aerobic exercise
 ေလ့က ်င့္ခန္း လုပ္ရမယ္။ • Vitamins and memory ဗီတာမင္ေတြက မွတ္ဥာဏ္ 
တိုးေစႏိုင္သလား http://doctortintswe.blogspot.com/…/vitamins-and-memory.html 
• Tonics အားေဆး https://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/tonics.html 
• MCI လူၾကီးေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2016/10/mci.html 



Dr. တင့္ေဆြ

+Public Health+
 မဂၤလာပါဆရာ။ ဆရာရႊင္လန္းခ်မ္းေျမ႕ပါေစ။ ကၽြန္ေတာ္ ႕႕႕႕႕ ပါခင္မ်ာ၊
 ရန္ကုန္ မွာ အေမ နွင့္အတူေနပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ အေမ အသက္ ၈၄ႏွစ္။
အခုခ်ိန္အထိ တခါတရံ ဒူးနာ၊ ခါးနာ တာကလြဲရင္ ဘာ ေရာဂါ မွမရွိေသးပါ၊။
 ေဆးအေနနဲ႔ အားေဆးကလြဲရင္ ဘာမွမေသာက္ပါ။ အခုတေလာ
အရမ္းေမ့တတ္ေနလို႔ သတိေလးျပန္ထိန္းနိင္ေအာင္ ဘယ္လိုေဆးမ်ိဳး
 ေသာက္သံုးသင့္သလဲ ဆရာ အႀကံျပဳေပးေစျခင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕အႀကံျပဳတဲ့
 Moriamin Forte ဆိုတာကေတာ့ သာမာန္ အားေဆးလို႔ ထင္လို႔မတိုက္ေသးပါ။ အားေဆးပံုေလးထဲ့ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဆရာ ထံမွ ဘယ္လိုေဆးမ်ိဳး ေသာက္သင့္သလဲ
 အႀကံျပဳေပးေစခ ်င္ပါတယ္။ ဆရာအစစအရာရာအစဥ္ေျပပါေစ။ Memory loss ကို
 ေဆးစာနဲ႔ Amnesia လို႔ေခၚတယ္။ လက္ငင္းျဖစ္ေနတာေတြကိုေရာ
အတိတ္ျဖစ္ရပ္ေတြပါ သတိေမ့တာ ျဖစ္တယ္။ တေျဖးေျဖးျခင္း ျဖစ္လာတာနဲ႔
 ရုတ္တရက္ျဖစ္လာတာလို႔ ရွိတယ္။ ခဏေလာက္သာေမ့တာနဲ႔ အျမဲေမ့ေနတာ
 ဆိုျပီး ရွိတယ္။ အသစ္ေတြကို မွတ္ဘို႔ ခက္ခဲသလို ျပန္စဥ္းစားလို႔ မလြယ္ဘူး။
 ေရာဂါ တခုခုပါ ရွိမေနရင္ ဒါမ်ိဳးက တေျဖးေျဖးခ်င္း ျဖစ္တာပါ။ သတိေမ့တာနဲ႔
အတူ အာရံုစိုက္မႈပါ အားနည္းတတ္တယ္။ စိတ္က ်တာရွိရင္ အဲလိုျဖစ္မယ္။
ဦးေႏွာက္ ထဲက ပ်က္စီးတဲ့ေနရာ မတူရင္ ခံစားရမွာမတူဘူး။ အကုန္ေမ့တာ
မဟုတ္ဘဲ အျဖစ္အပ်က္ အမ်ိဳးအစား သတ္သတ္မွတ္မွတ္ကိုသာ ေမ့တာလည္း
 ရွိတယ္။ စဥ္းစားတဲ့ အစြမ္းက ဆက္ရွိေနႏိုင္တယ္။ မရွိတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
 အေသးစိတ္ မမွတ္မိတာတဲ့ အစီအစဥ္ လြဲေနတာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ စကားလံုးေတြ
 ေမ့တာမ်ိဳးရွိမယ္။ ၾကြက္သားေတြ လႈတ္ရွားရမွာမ်ိဳးကို ေမ့ေနတာလည္း ရွိမယ္။
 အေၾကာင္းတရား မ်ားတယ္။  

• အရက္၊ မူးယစ္ေဆးဝါး၊ • ဦးေႏွာက္ ကို ေအာက္စီဂ်င္ မရေစတဲ့ အခိုက္အတန္႔
မ်ိဳးမွာလျဖစ္မယ္။ ဥပမာ ႏွလံုးခုန္ရပ္သြားတာ၊ အသက္ရွဴရပ္သြားတာ၊ Strokes
 (ဆထုပ္ခ္)၊ ေမ့ေဆးေၾကာင့္ အဆင္မသင့္ျဖစ္တာ။
 • ဦးေႏွာက္ အက ်ိတ္၊
 • ဦးေႏွာက္ ပိုးဝင္ျခင္း၊ ဥပမာ Lyme disease (လိုင္းမ္) ေရာဂါ၊ Neurosyphilis (ဆစ္ဖလစ္)၊
 HIV/AIDS ေရာဂါေတြျဖစ္တယ္။
 • ဦးေႏွာက္ ခြဲစိတ္ကုသရျခင္း၊ ဦးေႏွာက္ကို
 ဓါတ္ကင္ျခင္း၊ ရိုးတြင္းျခင္ဆီ အစားထိုးျခင္း၊ ကင္ဆာေဆးေပးျခင္း၊
 • တခ်ိဳ႕ေဆးဝါးေတြ၊ Barbiturates, Benzodiazepines, Sleeping pills, Antihistamines,
 Blood pressure and arthritis medication, Antidepressants, Anti-anxiety medications, 
Painkillers • Dementia ဒီမင္းရွားေရာဂါ၊
 • Depression, schizophrenia စိတ္က ်ေရာဂါ၊ စကီဇိုဖရီးနီးယားစိတ္ေရာဂါ၊
 • Electroconvulsive therapy အတက္ေရာဂါရပ္ေအာင္ လ ်ွပ္စစ္နည္းနဲ ့
ပေဆးကုတာ တာရွည္ရင္၊ 
• Encephalitis ဦးေႏွာက္ေရာင္ျခင္းအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ 
• Epilepsy ဝက္ရူးျပန္ အတက္ေရာဂါ၊ 
• Head trauma or injury ေခါင္းခိုက္မိျခင္း၊
 • Heart bypass surgery ႏွလံုးေသြးေၾကာဆက္ခြဲစိတ္ကုသျခင္း၊ 
• Migraine headache မိုင္ဂရင္းေရာဂါ၊
 • Malnutrition အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း၊ ဗီတာမင္ ဘီ-၁၂ နည္းျခင္း၊ 
• Jet Lag ခရီးရွည္သြားျခင္း၊ 
• Meningitis ဦးေႏွာက္ ေမွးေရာင္ျခင္း၊ 
• Prolonged toxin exposure အဆိပ္သင့္ျခင္း၊ 
• Sleep disorders အအိပ္ပ်က္ေရာဂါ၊
 • Thyroid disease လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ၊
 • Parkinson’s disease, Huntington’s disease, Multiple sclerosis,
 Creutzfeldt-Jakob Disease, Fibromyalgia, Pick Disease, West Nile Virus,
 Lewy body disease, Normal pressure hydrocephalus, Wernicke-Korsakoff
 syndrome, Wilson’s disease ေရာဂါမ်ား။ ေသြးစစ္ရမယ္။ Cerebral angiography, 
Cognitive tests, CT scan or MRI, EEG နဲ႔ Lumbar puncture ေတြ လုပ္ႏိုင္တယ္။
 Dementia ဒီမင္းရွားေရာဂါ Mental ability စိတ္စြမ္းကုိက နည္းသြားလို႔ ျဖစ္ရတယ္။
 Thought processes စဥ္းစားမႈ ထိခိုက္တာလည္း ရွိႏိုင္တယ္။ ေျဖးေျဖးခ်င္း
 ေမ့လာတယ္။ ၾကာေလဆိုးေလ။ Memory မွတ္ဥာဏ္၊ Understanding 
နားလည္ႏိုင္စြမ္း၊ Judgement ဆံုးျဖတ္ႏိုင္စြမ္း၊ Thinking ေတြးေခၚမႈ နဲ႔ 
Language စကားေတြပါ ေမ့ႏိုင္တယ္။ Personality တကိုယ္ေရ ပံုစံလည္း
 ေျပာင္းလာမယ္။ သူမ်ားေတြနဲ႔ ဝင္ထြက္ဆက္ဆံတာ အရင္လို မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ 
Alzheimer’s disease အယ္လ္ဇိုင္းမား ေရာဂါ၊ Vascular dementia 
ဗာစကူလာဒီမင္းရွားေရာဂါ နဲ႔ Dementia with Lewy bodies ေတြေၾကာင့္
 ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Dementia ဟာ Alzheimer’s disease အယ္လ္ဇိုင္းမား ေၾကာင့္ 
တဝက္ေလာက္ျဖစ္ေစတယ္။ ဦးေႏွာက္က အရြယ္ ငယ္လာတယ္။ ဦးေႏွာက္ထဲက 
အာရံုေၾကာ အေရအတြက္နည္းလာမယ္။ အလုပ္လုပ္ရာမွာလိုတဲ့ Acetylcholine 
ဓါတ္ပစၥည္းေတြလည္း နည္းလာတယ္။ ၾကာေလဆိုးေလ။ တေျဖးေျဖးနဲ႔ 
ရာသက္ပန္ေမ့တယ္။ Vascular dementia ဆိုတာကေန Dementia
 ေလးပံုတပံု ျဖစ္ေစတယ္။ ဦးေႏွာက္ထဲက ေသြးေၾကာ ေသးေသးေလး ေတြမွာ
 ေရာဂါျဖစ္တယ္။ စဥ္းစားေတြးေခၚတဲ့အစိတ္အပိုင္းက ေသြးေၾကားေလးေတြမွာ
 Infarct ေသြးေၾကာပိတ္ရာကေန ထိခိုက္ပ်က္စီးတယ္။ Tiny strokes အေသးစား
 စထုပ္ခ္လို႔ေခၚတယ္။ Major stroke တကယ့္ စထုပ္ခ္ရျပီးေနာက္ ဆက္ျဖစ္တာလည္း
 ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
 ေသြးတိုးရွိသူ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္သူ၊ ကိုလက္စေထာမ်ားသူ၊ ေလ့က ်င့္ခန္း
 မလုပ္သူေတြမွာ အျဖစ္မ်ားေစတယ္။ ဥာဏ္ရည္နည္းသူေတြ၊ အေဖၚကင္း
သူေတြမွာပိုျဖစ္တယ္။ မိသားစုထဲမွာ တေယာက္မကျဖစ္တတ္တယ္။ 
ကေလးေတြမွာ ေမြးရာပါ Down’s syndrome ရွိရင္ေမ့တယ္။ ဒီကေလးမ်ိဳးၾကီးလာရင္
 Alzheimer’s disease ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Dementia with Lewy bodies ဆိုတာကေန 
၁၅% ျဖစ္ေစတယ္။ ဦးေႏွာက္ ထဲက အာရံုေၾကာေတြမွာ ပံုမွန္ မဟုတ္တဲ့ ပရိုတင္း
အခဲေလးေတြ စုေဝးလာလို႔ ျဖစ္တယ္။ Mixed dementia ေရာေထြးေနတာမ်ိဳးရွိေသးတယ္။ တျခားအေၾကာင္းတရား ေရာဂါအမ်ိဳးေပါင္း ၆ဝ ေလာက္ရွိတယ္။ ျဗိတိန္မွာ 
အသက္ ၆၅ ေက ်ာ္လာရင္ ၂ဝ မွာ ၁ ေယာက္ျဖစ္တယ္။ ၈၅ ႏွစ္ေက ်ာ္ရင္ ၅ ေယာက္ 
၁ ေယာက္ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အသက္ၾကီးတိုင္း ျဖစ္ရမယ္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။
 ငယ္ေသးလို႔ လံုးဝမျဖစ္ဘူးေတာ့ မဟုတ္ပါ။ လံုးဝေပ်ာက္ေအာက္ မတတ္ႏိုင္ေသးပါ။ 
Thinking စဥ္းစားမႈနဲ႔ Memory သတိတရားဆိုတဲ့ Cognitive symptoms လကၡဏာ ေတြ 
သက္သာေစဘို႔ ေဆးေတြနဲ႔ Mood အမူအယာေတြ ေျပာင္းလာတာကို သက္သာေစမဲ့
 ေဆးေတြဆိုျပီး ၂ မ်ိဳး သံုးႏိုင္တယ္။ Acetylcholinesterase inhibitors (Donepezil, 
Rivastigmine, Galantamine) ေဆးေတြက Alzheimer’s disease ေရာဂါမွာ နည္းေနတဲ့ 
Acetylcholine ဓါတ္ကိုမ်ားေစေအာင္လုပ္ေပးတယ္။ ေပ်ာက္သြားေစမဲ့ေဆးေတာ့ 
မဟုတ္ဘူး။ ၂ဝ၁၁ မတ္လကစျပီး National Institute for Health and Clinical Excellence
 ကေနညႊန္ၾကားခ်က္အသစ္ ထုတ္ထားတယ္။ Donepezil, Galantamine နဲ႔ Rivastigmine
 ေဆးေတြကို အသင့္အတင့္သာဆိုးတဲ့ Alzheimer’s disease ေရာဂါအတြက္
 ေပးႏိုင္တယ္။ သတိျပဳဘို႔ေတာ့ ရွိတယ္။ အထူးကု ဆရာဝန္ကေနသာ
 ေဆးေပးရမယ္။ အျမဲတန္း ဆန္းစစ္ေနရမယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက ်ဳိး ေတြရွိတယ္။ ေနမေကာင္းသလိုခံစားရမယ္၊ ၾကြက္သားေတြနာမယ္၊ ေမာပန္းမယ္၊ ေခါင္းကိုက္မယ္၊
 ဝမ္းပ်က္မယ္။ Memantine ေဆးကို အသင့္အတင့္သာဆိုးတဲ့ Alzheimer’s disease ေရာဂါအတြက္ေပးႏိုင္တယ္။ ဒီေဆးက ဦးေႏွာက္ ထဲမွာ Glutamate ဓါတ္ကို
နည္းေစမယ္။ ဦးေႏွာက္ ဆဲလ္ေတြကို မပ်က္စီးေအာင္ ကာကြယ္ေပးမယ္။
 ေပ်ာက္သြားေစမဲ့ေဆးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ Acetylcholinesterase inhibitor 
ကိုေပးမရသူေတြအတြက္ သံုးႏိုင္တယ္။ စိတ္ဓါတ္က ်ရာကေန သတိေမ့သူေတြ
အတြက္ Antidepressant စိတ္မက ်ေဆးသံုးတာလည္း လုပ္ပါတယ္။ အိပ္မရ
 ျဖစ္သူေတြကို အိပ္ေဆးေပးမယ္။ ၾကမ္းတမ္းျပီး အထိန္းရခက္သူေတြကို 
Tranquilliser ျငိမ္ေဆး၊ Antipsychotic medicine စိတ္ေဆးေတြေပးမယ္။ မိသားစု 
ကေန ကူညီရမယ္။ အထူးသူနာျပဳေဂဟာေတြက ကူညီႏိုင္တယ္။ Cognitive
 therapy ကုသနည္း လုပ္ေပးႏိုင္တယ္။ Boron, Lecithin, Garlic, Vitamin B complex, 
Zinc, Copper, Vitamin C with bioflavonoid အားေဆးေတြ ေသာက္သင့္တယ္။ 
Gingko biloba ဟာဘယ္ေဆး၊ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆး၊ ဗီတာမင္ အီး၊ အီစထိုဂ်င္နဲ႔ 
Statins စတာတင္ေဆးေတြကလည္း အေထာက္အကူရႏိုင္တယ္။ Aerobic exercise
 ေလ့က ်င့္ခန္း လုပ္ရမယ္။ • Vitamins and memory ဗီတာမင္ေတြက မွတ္ဥာဏ္ 
တိုးေစႏိုင္သလား http://doctortintswe.blogspot.com/…/vitamins-and-memory.html 
• Tonics အားေဆး https://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/tonics.html 
• MCI လူၾကီးေရာဂါ http://doctortintswe.blogspot.com/2016/10/mci.html 



Dr. တင့္ေဆြ

No comments:

Total Pageviews

Labels

ပညာေပး (1488) ကာတြန္းဟာသ (1302) ဟာသ (899) ေဆာင္းပါး (822) ကဗ်ာ (777) သတင္း (533) .ေဆာင္းပါး (512) အက္ေဆး/၀တၳဳတို (504) ေၾကာ္ျငာ (432) နိုင္ငံတကာထူးျခားသတင္း (388) ပညာေပး... (326) နိုင္ငံတကာ ထူးျခားသတင္း (321) ကဗ ်ာ (279) နိုင္ငံတကာအျခားသတင္း.. (253) ကဗ်ာ… (228) ပံုျပင္ (220) ေဆာင္းပါး…. (203) အက္ေဆး (191) ေဘာလံုးဟာသ...။ (156) သေဘာထားအျမင္ (149) Cartoon (145) သတင္း.... (139) ကဗ်ာ... (136) ကဗ်ာ..... (132) ပညာေပး.. (131) နိုင္ငံတကာ အျခားသတင္း.. (123) ျပည္တြင္းသတင္း (118) သတင္း..။ (114) သတင္းတို (111) သေရာ္စာ… (106) ဝတၳဳတို (105) ၀တၳဳတို (95) ဓါတ္ပံုသတင္း (81) သတင္း.. (79) ေပးစာ (79) ဘာသာျပန္ ဝတၳဳတို (75) ဓာတ္ပံုသတင္း (72) ကာတြန္း (64) ဓာတ္ပံုသတင္း..။ (64) သေရာ္စာ (64) နိုင္ငံတကာ အျခားသတင္း (60) ဓာတ္ပံုသတင္း.. (54) ေမတၱာစာ (54) ေအာက္ေမ့ဘြယ္စာလႊာ (53) သတင္း. (47) ဘာသာျပန္အက္ေဆး (46) ္ပံုျပင္ (45) ကာတြန္းဟာသ- (44) ေဘာလံုးဟာသ... (44) နိုင္ငံတကာအျခားသတင္း (43) နိင္ငံတကာ အျခားသတင္း (39) ကဗ်ာ. (37) သတင္းေဆာင္းပါး (36) News (35) ကာတြန္း ဟာသ (34) ကဗ်ာ(ဟာသ) (32) ဟာသကဗ်ာ (32) ေအာင္ျမင္ေရးဒႆန (30) ေၾကညာခ်က္ (28) ႐ုပ္သံ သတင္း (25) ဂ်ာနယ္ (24) TV (23) နိုင္ငံတကာ အျခားသတင္း. (23) -ကာတြန္းဟာသ (22) ဘာသာျပန္ေဆာင္းပါး (20) ရင္ဖြင့္သံ (19) သရဲဇာတ္လမ္း (19) ္ပံုျပၤင္ (18) ထုတ္ျပန္ခ်က္ (14) ဓာတ္ပံု (13) ဘာသာျပန္ပံုျပင္ (13) ဓာတ္ပုံသတင္း (12) သတင္းဓါတ္ပံု (12) သီခ်င္း (12) အင္တာဗ်ဴး (12) အေတြးအျမင္ (12) ဓာတ္ပံုသတင္း. (11) ပံုျပၤင္ (11) အယ္ဒီတာ့ထံေပးစာ (11) ဥာဏ္စမ္း (11) Photo News (10) poem (10) ဂ ်ာနယ္ (10) ဟာသအက္ေဆး (10) (က်န္းမာေရး ပညာေပး) (9) . (9) ပညာေပး) (9) ဘာသာျပန္ (9) The Article (8) ခရီးသြား.ေဆာင္းပါး (8) နိူင္ငံတကာအျခားသတင္း (8) ဘာသာေရးေဆာင္းပါး (8) သတင္း.ေဆာင္းပါး (8) ေဗဒင္ (8) xပညာေပး) (7) သတင္းတို. (7) ဟာသ ဝတၳဳတို (7) တေဘာင္ (6) ကွဗ်ာ (5) နိုင္ငံထူးျခားသတင္း (5) ဘာသာေရး၊ဓမၼပံုျပင္ (5) မိန္႔ခြန္း (5) သမိုင္းစကား၊ ပန္းစကား (5) ဟာသ ဓာတ္ပံု (5) အားကစားသတင္း (5) song (4) x ပညာေပး) (4) ကာတြြန္းဟာသ (4) စကားပံု (4) ထူးျခားသတင္း (4) ပညာေပ; (4) သတင္း.တို. (4) သေရာ ္စာ (4) ဟာသ- (4) ္ေဆာင္းပါး (4) -ကာတြန္းဟာသ- (3) interview (3) ထုပ္ျပန္ခ်က္ (3) ဓမၼဒါန (3) ဓါတ္ပုံအက္ေဆး (3) ဓာတ္ပံုအက္ေဆး (3) ပညာေပ (3) ဖိတ္စာ (3) ရုပ္သံ (3) သတင္း.တို.။ (3) ဟာသ အင္တာဗ်ဴး (3) ဟာသ. (3) အင္တာဗ်ဴးး (3) အတိုဆုံး၀တၳဳတို (3) အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္ (3) ေဘာလံုးဟာသ. (3) (ဟာသ) (2) By....meepyatite (2) Statement (2) Story (2) With Best Regards (2) aဆာင္းပါ (2) ကန္ေတာ့ခ်ိဳး (2) က်န္းမာေရး ပညာေပး (2) ဇာတ္လမ္းတို (2) ပန္းခ်ီ (2) ပုံျပင္ (2) ဘာသာျပန္ကဗ ်ာ (2) ရုပ္ပံုအေတြး (2) ဟာသပံုျပင္ (2) အစီရင္ခံစာ (2) အမွတ္တရ (2) အေတြး (2) ဦးဦး ေမွာ္ဆရာ (2) ေဆာင္းပါ (2) ျပဇာတ္ (2) .... (1) 2010 at 11:22pm (1) =ႏိုင္ငံတကာ အားကစားသတင္းမ်ား (1) Announce (1) By: Sara Yin (က်န္းမာေရး ပညာေပး) (1) By; Silver Moon အင္တာဗ်ဴး (1) General Knowledge (1) Joke (1) Photo Essay (1) Thanks (1) aဆာင္းပါး (1) khana.na155 ကဗ်ာ (1) minkonaing (1) ကဗ်ာ( (1) ကဗ်ာ… By..Blue gyee (1) ကာတြန္းဟာသ <br /> <br /> (1) ကိုယ္တိုင္ေရးကဗ်ာ သီဟသူ (1) ခရီးသြားဆာင္းပါး (1) ခရီးသြားေဆာင္းပါး (1) စကား (1) စကားပုံ (1) စာစု (1) စိုးမိုးေက်ာ္ (ဟာသ) (1) ဆက္သြယ္ရန္ (1) ဓါတ္ပံုအက္ေဆး (1) ဓာတ္ပုံအက္ေဆး (1) ဓာတ္ပံုအေတြး (1) နူတ္ခြန္းဆက္လႊာ (1) (1) ပညာေပ;း (1) မိန္႕ခြန္း (1) ရုပ္ရွင္ (1) သတင္း နွင့္ဟာသ (1) သတင္း.တို (1) သတင္းကဗ်ာ (1) သတင္းသီခ်င္း (1) သေရာ္ကဗ ်ာ (1) ဟသ (1) ဟာသအင္တာဗ်ဴး (1) ဟိုအေၾကာင္း ၊ဒီအေၾကာင္းသူတို ့အေၾကာင္း (1) အဆိုအမိန္႔ (1) အထၳဳပၸတၱိ) (1) အားကစားသတင္းမ်ား (1) အျခားသတင္း (1) ဦးဦး ေမွာ္ဆရာ ပညာေပး.. (1) ုပုံျပင္ (1) ေဆာင္းပါ; (1) ေပးပို ့သူ .. စိုးမိုးေက်ာ္ ဟာသ (1) ေပးပို ့သူ...သက္နိုင္ ကဗ်ာ… (1) ေပးပို ့သူ…greenleave (1) ္ပုံျပင္ (1) (1) ႐ုပ္သံ (1) • Posted by thant zin htwe on ႏုိ၀င္ဘာ 19 (1) …. (1)