Saturday, October 14, 2017

=လူထုက ်န္းမာေရး (သင့္ သြားေတြ ျဖဴေဖြး လာေစဖို႕အတြက္ နည္းလမ္းေကာင္း၁၀-ခ်က္)=

+Public Health+ 
သင့္ သြား ေတြ ဝါက ်င့္က ်င့္ျဖစ္ေနပါသလား၊ ကြမ္းဂ်ိဳး ေတြကပ္ျပီး
မည္းတူးေနပါသလား။ သြား အေရာ င္ဝါတာ၊ ညစ္တာ၊ မည္းတာ၊
နီရဲတာေတြဟာ အသက္အရြယ္အိုမင္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္လာႏိုင္သလို
တခ်ိဳ႕အစားအေသာက္ေတြ၊ အခ်ိဳရည္ေတြေၾကာင့္ ဒါမွမဟုတ္ အာလုပ္က ်င္း
တဲ့အရည္ ေတြေၾကာင့္ေတာင္ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ပါတယ္ (ကြမ္းစားတာ
ကေတာ့ ထိပ္ဆုံးကပါတာေပါ့)။ ေအာက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အခ်က္ေလး
ေတြကို လိုက္နာက ်င့္သံုးမယ္ဆိုရင္ သင့္သြားေတြကို ပိုမိုျဖဴစင္ဝင္းပေစ
မွာျဖစ္ျပီး သြား ကိုအေရာင္စြန္းထင္းေစတဲ့ အစားအေသာက္ ေတြကိုပါ
 ေရွာင္ၾကဥ္လိုက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အတိုင္းထက္အလြန္ပဲေပါ့။
ကဲ ျပဳံးအလွပိုင္ရွင္ေလးျဖစ္ဖို႕ လ ်ွဳိ႕ဝွက္ခ်က္ ေတြကို ၾကည့္လိုက္ရေအာင္။

 **အိမ္မွာေနရင္းပဲ သြား ေတြ ျဖဴေဖြး ေအာင္ လုပ္ၾကမယ္။**

 အေပၚယံေလာက္ အစြန္းအထင္း ရွိတာမ်ိဳးကေတာ့ သင့္ဖာသာအိမ္မွာပဲ
 ဖယ္ရွားလို႕ရပါတယ္။ သြားေခ်းခြၽတ္တဲ့ပစၥည္းေလးေတြ၊ ကပ္ခြါျပားေလးေတြ၊
သြားတိုက္ေဆး ေတြနဲ႕အာလုပ္က ်င္း ေဆးရည္ တို႕ဟာ သင့္သြားမွာရွိတဲ့
အစြန္းအထင္းေတြကို သက္သာေစပါလိမ့္မယ္။ ဟိုးအရင္ကတည္းက
အသုံးျပဳခဲ့ၾကတဲ့ ေရွးေဟာင္းနည္းလမ္းေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္။
 ေဆးဆိုင္ေတြမွာ အလြယ္တကူဝယ္ယူရရွိႏိုင္တဲ့ သြားျဖဴေဆး ေတြဟာ
 သင့္ရဲ့ဝါက ်င့္က ်င့္သြားေတြကို ျဖဴစင္ဝင္းပေစဖို႕အတြက္ ခြၽတ္ေဆးအေပ်ာ့စား
လးေတြကို အသုံးျပဳထားတာျဖစ္ျပီး သြားတိုက္ေဆး ေတြကေတာ့ သြားကို
ပြတ္တိုက္ျပီး အစြန္းခြၽတ္ေပးႏိုင္တဲ့ဓာတ္ပစၥည္းေတြကို သုံးစြဲထားတာျဖစ္ပါ
တယ္။ အေပၚယံမကဘဲ ေအာက္အလႊာေတြထိပါ စြန္းထင္းေနတာမ်ိဳး
ဆိုရင္ေတာ့ သြားဆရာဝန္နဲ႕ ျပသဖို႕လိုပါလိမ့္မယ္။  

**သြား ကိုျဖဴစင္ဝင္းပေစတဲ့ ပစၥည္းေတြ**

 ဒီ ပစၥည္း ေတြမွာ carbamide peroxide လို႕ေခၚတဲ့ ဓာတုေဗဒ ပစၥည္း 
တမ်ိဳးနဲ႕အေပၚယံလႊာသာမက ေအာက္ေျခအလႊာမွာရွိတဲ့ အစြန္းအထင္း
ေတြကိုပါ ဖယ္ရွားေပးႏိုင္တဲ့ခြၽတ္ေဆးတို႕ပါဝင္ျပီး သင့္ သြား ရဲ႕နဂိုသဘာဝ
အေရာင္အတိုင္း အမွန္တကယ္ ျပန္ျဖစ္သြားေစတာေၾကာင့္ သင့္သြားမွာ
 ေကာ္ဖီဂ်ိဳးကပ္ေနတယ္ဆိုရင္ ဒီ ပစၥည္း ေလးေတြက ကူညီေပးပါလိမ့္မယ္။
 အသုံးျပဳပံုကေတာ့ ပစၥည္း တစ္ခုနဲ႕တစ္ခု အနည္းငယ္ကြဲျပားပါတယ္။ 
တခ်ိဳ႕ပစၥည္းေတြမွာဆိုရင္ peroxide ကို အေျခခံထားတဲ့ gelဂ်ယ္လ္ေလးကို
 သြားပြတ္တံ အေသးစားေလးကိုသုံးျပီး သြားမ်က္ႏွာျပင္ေပၚကို ပြတ္ေပး
ရမွာျဖစ္ကာ တခ်ိဳ႕ပစၥည္းေတြမွာက ်ျပန္ေတာ့ ဂ်ယ္လ္ဟာ အံကပ္ ေလးထဲမွာ တခါတည္းပါလာတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ အံကပ္ ေလးကို တစ္ေန႕နာရီဝက္ကေန ေလးဆယ့္ငါးမိနစ္ေလာက္အထိ တပ္ထားရမွာျဖစ္ျပီး ကာလအားျဖင့္ တစ္ပတ္
 ဒါမွမဟုတ္ ဒီ့ထက္ၾကာၾကာေန႕စဥ္တပ္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

**ကပ္ခြါျပား ေလးေတြ** 

သူတို႕ဟာလည္း သြားအစြန္းအထင္းေတြကို ဖယ္ရွားရာမွာ ကူညီ
ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒီကပ္ခြါေလးေတြဟာ အင္မတန္ပါးပါးလ ်လ ်ရွိလွျပီး
 peroxide အေျခခံထားတဲ့ သြားျဖဴဂ်ဲလ္ပါဝင္ပါတယ္။ တစ္ေန့ကို 
မိနစ္အနည္းငယ္ေလာက္စီနဲ႔ ေန႔စဥ္ကပ္ေပးရမွာျဖစ္ျပီး တစ္ပတ္ေက ်ာ္ေလာက္
 အသုံးျပဳရပါမယ္။ ရက္အနည္းငယ္အတြင္းမွာပဲ သိသာလာမွာျဖစ္ျပီး 
တစ္ခါလုပ္ထားရင္ အနည္းဆုံးတစ္ႏွစ္ေလာက္အထိ အက ်ဳိးသက္ေရာက္မႈ 
ရွိေစပါတယ္။ အထက္မွာေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ သြားျဖဴပစၥည္းနဲ႕ယွဥ္ရင္ ရလဒ္ပိုင္းမွာအရမ္းၾကီးမသိသာဘူးဆိုေပမယ့္ ဒီကပ္ခြါျပားေလးေတြဟာ 
အသုံးျပဳရလြယ္ကူျပီး လုပ္ပံုလုပ္နည္း မွားယြင္းအသုံးျပဳမိစရာလည္း 
လုံးဝမရွိပါဘူး။ 

**သြား ကိုျဖဴေဖြးေစတဲ့ သြားတိုက္ေဆး ေတြနဲ႕အာလုပ္က ်င္းေဆးေတြ**

 သင့္ သြား အစြန္းအထင္းေတြကို ဘယ္လိုဖယ္ရွားမလဲ။ ေဆးဆိုင္ေတြမွာ 
အလြယ္တကူဝယ္ယူရရွိႏိုင္တဲ့ သြားတိုက္ေဆးေတြ၊ ဂ်ဲလ္ ေတြနဲ႕
အာလုပ္က ်င္းေဆးေတြဟာ သြားအစြန္းအထင္းေတြကို ကူညီဖယ္ရွား
ေပးႏိုင္ပါတယ္။ သူတို႕ေတြအမ်ားစုမွာ သြားကိုသန္႕စင္ေစတဲ့ ဓာတုေဗဒ
 ပစၥည္း ေတြနဲ႕သြားကိုျဖဴစင္ေတာက္ေျပာင္ေစတဲ့ ပစၥည္းေတြပါဝင္ပါတယ္။
 ေခ်းခြၽတ္တဲ့ပစၥည္းေတြနဲ႕မတူတာက သူတို႕ဟာ သြား ရဲ႕ သဘာဝ အေရာင္ 
ကို မေျပာင္းလဲေစပါဘူး။ 

**အိမ္တြင္းသုံး ပစၥည္း ေလးေတြနဲ႕သြားျဖဴ ေအာင္လုပ္ၾကမယ္။**

 ေရွးယခင္ကတည္းက အသုံးျပဳခဲ့တဲ့ နည္းလမ္း ျဖစ္တဲ့ မုန္႕ဖုတ္ဆိုဒါ နဲ႔ 
သြားတိုက္ေဆး ကိုေရာျပီး တိုက္တာမ်ိဳးကိုလည္း တခ်ိဳ႕လူေတြအသုံးျပဳ
ေနၾကတုန္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ပန္းသီး၊ သစ္ေတာ္သီး၊ မုန္လာဥနီ အစရွိတဲ့
အစားအစာေတြဟာ တံေတြးမ်ားမ်ားထြက္ေစတဲ့အတြက္ သြားမွာကပ္ေန
တဲ့အစာဖတ္ေတြကို ဖယ္ရွားပစ္ႏိုင္ပါတယ္။ သၾကား မပါတဲ့ ပီေကကို
ဝါးေပးျခင္းအားျဖင့္လည္း သြားကိုသန္႕စင္ေစႏိုင္ျပီး တံေတြး မ်ားမ်ား
ထြက္ေစပါတယ္။ တံေတြးထြက္တာေၾကာင့္ ဘာေကာင္းလဲလို႕ေမးရင္ 
တံေတြးဟာသြားကိုပ်က္စီးေစတဲ့ အက္ဆစ္ ေတြကို ဓာတ္ျပယ္ေစႏိုင္တဲ့
အတြက္ သြားနဲ႕ပတ္သက္လာရင္ တံေတြးမ်ားေလေကာင္းေလပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ 

**အရင္က သြားစိုက္ ထားတာမ်ိဳး၊ ျပဳျပင္ထားတာမ်ိဳးရွိရင္** 

တကယ္လို႕သင့္မွာ သြားစိုက္ ထားတာ၊ ျပဳျပင္ထားတာ၊ သြားစြပ္စြပ္ထား
တာမ်ိဳးရွိရင္ သြားကို ျဖဴေဖြးသန္႕စင္ေအာင္လုပ္တဲ့အခါ သတိထားသင့္တဲ့
အခ်က္ေလး ရွိေနပါတယ္။ ဂ်ီးခြၽတ္တာဟာ သဘာဝသြားေတြကိုပဲ
 ျဖဴေဖြးေတာက္ေျပာင္ေစမွာျဖစ္ျပီး စိုက္ထားတဲ့
သြားကိုေတာ့ အက ်ဳိးသက္ေရာက္မႈမရွိတဲ့အတြက္ သြားျ ဖဴျဖဴေတြၾကား
ထဲမွာ သူတေယာက္တည္း ထင္းထင္းၾကီး ျဖစ္ေနႏိုင္ပါတယ္။ 
ဒါေၾကာင့္သင့္ရဲ့ ျပန္လည္ ျဖဴေဖြးလာတဲ့ သြား ေလးေတြနဲ႕လိုက္ေလ ်ာ
ညီေထြရွိေစဖို႕အတြက္ သဘာဝ အတိုင္းမဟုတ္တဲ့သြားကို ျပန္လည္ျပဳျပင္
တာမ်ိဳး လုပ္ဖို႕လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ 

**သြား အစြန္းအထင္းေတြကို ကာကြယ္ပါ။**

 ကြၽန္ေတာ္တို႕အသက္ၾကီးလာတာနဲ႕အမွ် သြားရဲ့ အေပၚယံ ေျကြလႊာ ဟာ
 တျဖည္းျဖည္းပ်က္စီးလာျပီး ေအာက္ခံအလႊာက ပိုဝါလာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ 
သြား အစြန္းအထင္း ေတြ ျဖစ္မလာေအာင္ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ဖို႕ အရမ္းပဲ
အေရးၾကီးပါတယ္ (အထူးသျဖင့္ သြား ေတြျဖဴေဖြးေအာင္ လုပ္ျပီးကာစ
မွာေပါ့)။ တကယ္လို႕သင္ဟာ သြား ကို အေရာင္စြန္းေစတဲ့အစားအေသာက္
ေတြကို သတိထားျပီးေရွာင္ၾကဥ္မယ္ဆိုရင္ သြားေခ်း ခြၽတ္ထားတာဟာ
 တစ္ႏွစ္ေလာက္အထိ တာရွည္ခံမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သြားေတြကို ျဖဴစင္ဝင္းပ
ေအာင္ ခဏခဏေခ်းခြၽတ္တာမ်ိဳးလုပ္လြန္းရင္လည္း သြားေတြကပါးလာ၊
 ၾကည္လာျပီး အျပာေရာင္ေျပာင္းလာႏိုင္တဲ့အတြက္ သင့္အေနနဲ႕ၾကိဳတင္
ကာကြယ္တာ အေကာင္းဆုံး ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ 

**သြား ေလးေတြ ျဖဴဝင္းေနေစခ်င္ရင္ ေဆးလိပ္ မေသာက္ပါနဲ႕**

 ေဆးလိပ္ ေသာက္တာဟာ က ်န္းမာေရး ကိုထိခိုက္ေစ႐ံုသာမက 
သြားအစြန္းအထင္းေတြကို ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ အဆိုးရြားဆုံးေသာအေၾကာင္းရင္း
 ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးရြက္ၾကီးဟာ သြားကိုညိဳညစ္ညစ္အေရာင္ ျဖစ္ေစႏိုင္ျပီး 
ဒီအစြန္းအထင္းေတြဟာ သြားရဲ့ေႂကြလႊာကိုပါ ထိုးေဖာက္စိမ့္ဝင္သြားႏိုင္
ပါတယ္။ ဆးရြက္ၾကီးအစြန္းဟာ အင္မတန္ခြၽတ္ရခက္ပါတယ္။ 
သြားတိုက္တာတစ္ခုတည္းေလာက္နဲ႕ေတာ့ မရပါဘူး။ ေဆးလိပ္ ေသာက္တဲ့
သက္တမ္းရင့္ေလေလ၊ သင့္သြားအေရာင္ပိုရင့္ေလ၊ အစြန္းအထင္းေတြ
ပိုစြဲေလပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးလိပ္ ေသာက္တာဟာ ခံတြင္းနံ႕နံေစတဲ့အျပင္
 သြားဖုံးေရာဂါေတြကိုလည္း ျဖစ္ေစႏိုင္ကာ ကင္ဆာမ်ိဳးစံုျဖစ္ပြားႏိုင္ေခ်ေတြကို
လည္း ပိုမ်ားလာေစပါတယ္။ 

**သြား ကိုအေရာင္စြန္းေစတဲ့ အစားအစာေတြ** 

သင္ဘာပဲစားစားသတိထားပါ။ ဆင္ျခင္ျပီးစားပါ။ လူအမ်ားစု စားေနက ်
အစားအစာအမ်ားအျပားဟာ သြားေတြကို အေရာင္စြန္းထင္းေစပါတယ္။ 
ဘယ္လိုအစားအစာမ်ိဳးက သြား ေတြကို အေရာင္စြန္းထင္းေစသလဲဆိုတာ အလြယ္တကူစမ္းသပ္ႏိုင္ပါတယ္။ အျဖဴေရာင္ခ်ည္ထည္ အကၤ ်ီကို 
စြန္းထင္းေစႏိုင္တဲ့အစားအစာဟာ သြား ေတြကိုလည္း စြန္းထင္းေစႏိုင္ပါတယ္
လို႕သြားဆရာဝန္ေတြက ဆိုပါတယ္ (ဥပမာ- ေကာ္ဖီ၊ ကြမ္းေသြးစသျဖင့္ေပါ့)။
 လက္ဖက္ရည္၊ ကိုလာလိုအမည္းေရာင္အေအးေတြနဲ႕သစ္သီးေဖ်ာ္ရည္ေတြ
ဟာလည္း သြား ကိုအေရာင္စြန္းထင္းေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအစြန္းအထင္းေတြဟာ တျဖည္းျဖည္းခ်င္းထြက္ေပၚလာတာျဖစ္ျပီး အသက္အရြယ္ၾကီးလာတဲ့အခါ
 ပိုျပီးသတိထားမိလာပါတယ္။ 


 ေရးသားသူ Dr. Thiha Phyo Myint

 ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. K Zin Thwe

. လြင္ျပင္

No comments:

Post a Comment