လူထုက ်န္းမာေရး (အေရျပားေလးဖက္နာအတြက္ ပင္စိမ္းရြက္)

+Public Health+ 
အားလုံးပဲ မဂၤလာပါ ခင္ဗ်။ဒီေန႔ ကြၽန္ေတာ္ အေရျပား ေလးဘက္နာ အေၾကာင္း
 ေျပာျပပါ့မယ္။ SLE ဆုိတာဘာလဲ…? SLE ဆုိတာက အေရျပား ေလးဘက္နာ
 ေရာဂါ ကုိဆုိလုိၿပီး အျပည့္အစုံက(Systemic Lupus Erythematosus)ျဖစ္ပါတယ္။
 အေရျပား ေလးဘက္နာ ေရာဂါ ဟာ(Lupus)လုိ႔ေခၚတဲ့ ပုိးတစ္မ်ဳိးေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး
 ဒီပုိးဟာ နာတာ႐ွည္ ဖူးေရာင္တတ္တဲ့ပုိး(Lupus is a chronic inflammatory
disease)ျဖစ္ပါတယ္။သူဟာ ကူးစက္ ေရာဂါ မဟုတ္ပါဘူး။ကုိယ္ခံအားစနစ္
 ေျပာင္းလဲျဖစ္တည္သြားတဲ့ ေရာဂါ ပါ။တနည္းအားျဖင့္ ကုိယ္ခံအားထႂကြတဲ့
(Autoimmune) ေရာဂါ တစ္ခုပါ။ ကုိယ့္ဆီကေနသူမ်ားဆီကုိမကူးဘူး။..
သူမ်ားဆီက ေရာဂါ ေတြက ကုိယ့္ဆီကုိ ကူးလာတတ္ပါတယ္။ မ်ဳိး႐ုိး နဲ႔
အနည္းအပါးဆုိင္ေပမဲ့ ေလထု၊ေနထု၊ေရထု၊ လူမႈ ပတ္ဝန္းက ်င္ နဲ႔လည္း
 သက္ဆုိင္ပါတယ္။ အေရျပား ေလးဘက္နာ ေရာဂါ က အျမင့္ဆုံး
 ေလးဘက္နာ လုိ႔ ေျပာလုိ႔ရတယ္။ ေက ်ာက္ကပ္ ပ်က္စီးၿပီး ဆီးသြားရင္
 နာက ်င္တတ္တယ္။ၿပီးေတာ့..ေနေရာင္ျခည္ထိ့ေတြ႔လုိ႔မရဘူး။ အစားအေသာက္
 ကုိ အသား၊ငါး၊ဟင္းသီး၊ဟင္းရြက္ မ်ွတမႈ႐ွိေအာင္ စားတတ္ဖုိ႔လုိပါတယ္။
အသင့္ျပဳလုပ္ၿပီးသား အစားအစာႏွင့္မက ်က္တက ်က္
 အစားအစာမ်ား လုံးဝမစားသုံပါနဲ႔။ ေရာဂါ တစ္ခု ျဖစ္လာရင္ သူ႔နဲ႔ပတ္သက္တဲ့
 အက ်ဳိးသက္ေရာက္မႈ(Affect)ဆုိးက ်ဳိးေတြက အမ်ားႀကီးပါ။ဒီပုိးေၾကာင့္
 မိမိ ခႏၶာကုိယ္ အစိတ္အပုိင္းမွာ မတူညီတဲ့ ေရာဂါ လကၡဏာေတြ
 ျဖစ္ေပၚလာတတ္ပါတယ္။ Lupus ပုိးေၾကာင့္ အေရျပား၊အဆစ္၊ေက ်ာက္ကပ္၊
အဆုပ္၊ေသြးကလာပ္စည္းမ်ား၊ႏွလုံး ႏွင့္ ဦးေႏွာက္ပုိင္းဆုိင္ရာမ်ားကုိ 
ပ်က္စီးဆုံးေစပါတယ္။ဒီ ေရာဂါ ဟာ အမ်ဳိးသား ေတြမွာ အျဖစ္နည္းၿပီး
 အမ်ဳိးသမီး ေတြမွာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ 


ဒီ ေရာဂါ က ်ေရာက္လာၿပီဆုိရင္ေတာ့….ခႏၶာကုိယ္အစိတ္အပုိင္းလုိက္ 
မတူညီတဲ့ဆုိးက ်ဳိးေတြ ၾကဳံေတြ႔လာရမွာ ဧကံမလြဲပါ၊၊ ဥပအားျဖင့္ ဦးေႏွာက္ 
နွင့္အာ႐ုံေၾကာစနစ္မွာၾကေတာ့.. ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ထုံျခင္း၊စပ္ဖ်င္းဖ်င္း
ခံစားရျခင္း၊ေလသင္တုန္းျဖတ္ျခင္း၊ ႐ူပါ႐ုံကိုျပႆနာမ်ား ႏွင့္ ကိုယ္ရည္
ကိုယ္ေသြးအေျပာင္းအလဲမ်ား ျဖစ္ေပၚတတ္ပါတယ္။ အစာေျခဖ်က္တဲ့
အပုိင္းမွာက ်ေတာ့..ဝမ္းဗုိက္နာက ်င္မႈ၊မအီမသာျဖစ္ျခင္း၊
ပ်ဳိ့ျခင္း၊အန္ျခင္းမ်ားျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ႏွလုံးနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ေတာ့.
.ႏွလုံးခုန္ ပုံမွန္မဟုတ္ျခင္း။ Lung: coughing up blood and difficulty breathing. အဆုပ္နဲ႔ပတ္သက္လာရင္ေတာ့..ေခ်ာင္းဆုိးရင္ ေသြးပါတတ္ျခင္း၊
အသက္႐ႈမဝျခင္းႏွင့္ခက္ခဲျခင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚတတ္ပါတယ္။ အေရျပား နဲ႔
ပတ္သက္ၿပီးေတာ့..ခႏၶာကုိယ္ ေပၚ၌ လိပ္ျပာေတာင္အနီေရာင္အကြက္မ်ား
 ဟုိတစ္ကြက္ ဒီတစ္ကြက္ေပၚလာတတ္ျခင္း၊လက္အေခ်ာင္းေလးေတြမွာ အျဖဴေရာင္၊အနီေရာင္၊အျပာေရာင္အကြက္ေလးမ်ားေပၚလာၿပီး စပ္ဖ်င္းဖ်င္း
ျဖစ္တတ္ျခင္း။ခပ္စိပ္စိပ္ ဖ်ားနာတတ္ျခင္း၊အားအင္ကုန္ခမ္းၿပီး ႏုံးခ်ိျခင္းမ်ား။
 ေက ်ာက္ကပ္ နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့..ေျခေထာက္ေတြေရာင္လာမယ္၊

ျပီးေတာ့ ခႏၶာကုိယ္ ဝိတ္တက္ၿပီးအေလးခ်ိန္တုိးလာမယ္။ ေနာက္ထပ္
 ျဖစ္ေပၚတတ္တဲ့ ျပသနာ ေတြကေတာ့ FatigueHair loss(ဆံပင္ကြၽတ္ျခင္း၊
ဆံပင္နည္းပါးလာျခင္း) Joints(အဆစ္မ်ား ကုိက္ခဲျခင္း) Anaemia(ေသြးအား
နည္းေရာဂါ)Blood-clotting problems(ေသြးခဲတတ္တဲ့ျပသနာမ်ား)
 Mouth sores(ပါးစပ္နာက ်င္ျခင္း) Swollen lymph nodes(မိမိ၏ ႏွာေခါင္း
၊ႏွာျဖားအထက္မွာ အရည္ၾကည္ဖုေလးမ်ား ေပၚလာၿပီး ဖူးေရာင္တတ္ျခင္း) 
 Chest pain when taking a deep breath(စကားက ်ယ္ေလာင္စြာေျပာဆုိ
သည့္အခါ၊အသက္ျပင္းျပင္း႐ႈသြင္းတဲ့အခါမ်ား၌ မိမိ၏ ရင္ဘက္နာက  ်င္ျခင္း
မ်ား ျဖစ္ေပၚတတ္သည့္အျပင္ အိပ္မေပ်ာ္ျခင္းမ်ားလည္း ျဖစ္ေပၚတတ္ပါတယ္။
ရံဖန္ရံခါ၌ အက ်ိတ္မ်ားလည္း ထြက္ေပၚလာတတ္
ပါတယ္။ ဒီ ေရာဂါ ဟာ ေျပာျပရမယ္ဆုိရင္ ကုန္မွာမဟုတ္ပါဘူး။.
.နည္းနည္းေတာ့ ေလ႐ွည္သြားတယ္ထင္တယ္၊၊ ကြၽန္ေတာ္ ဆက္လက္
ေျပာျပခ်င္တာကသူ႔ကုိ ေပ်ာက္ကင္းသက္သာေအာင္ ကုသမယ္ဆုိရင္
 အဂၤလိပ္ေဆးဝါးေတြ စားသုံးႏုိင္သလုိ အိမ္တြင္းကုထုံး သဘာဝ ေဆးဝါးေတြနဲ႔
လည္း သက္သာေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ျပဳလုပ္လုိ႔ရပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ 
အဂၤလိပ္ေဆးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ၫႊန္ျပေလ့ မ႐ွိပါဘူး..ကြၽန္ေတာ္က အိမ္တြင္းကုထုံး သဘာဝေဆးနည္းေတြသာ ဦးစားေပး ေဖာ္ျပတတ္ပါတယ္။ တကယ္ေပ်ာက္ကင္း
ပါတယ္လုိ႔ေတာ့ အဆုံးစြန္းထိ့ေရာက္ေအာင္ မေျပာခ်င္ေပမဲ့ ေသာက္ၾကည့္ပါ၊
စားသုံးၾကည့္ပါ လုိ႔ေတာ့ လမ္းၫႊန္ေပးခ်င္ပါတယ္။ ဥပမာ..နာက ်င္မႈေတြ
 ေပ်ာက္ကင္းသက္သာေအာင္ နာနတ္သီး မ်ားမ်ားစားေပးပါ။ ေနာက္တည္းက
..ေသြးသန္႔စင္ေအာင္ နႏြင္းမႈန္႔ ေန႔စဥ္ေသာက္ေပးပါ။ ေနာက္တနည္းက..
ပင္စိမ္းရြက္ကုိ အရည္ညႇစ္ေသာက္ပါ။ ေနာက္တနည္းက..လက္ဖက္ရြက္ပါတဲ့ 
လက္ဖက္ရည္ မ်ားမ်ားေသာက္ေပးပါ။ ေနာက္တနည္းက..လတ္ဆတ္ေသာ
 အသားငါးႏွင့္အသီးအႏွံမ်ားကုိ မ်ားမ်ား စားသုံးေပးသင့္ပါေၾကာင္း ေရးသား
ေဖာ္ျပလုိက္ပါသည္။ (ေလ့လာ႐ွာေဖြခ်ိန္နဲ႔စာစီေရးသားခ်ိန္ ၃နာရီ
 ၾကာျမင့္ပါတယ္) ေက ်းဇူးတင္ပါတယ္။…ကြၽန္ေတာ္ ဘဝခါးခါးပါ။

 Credit : ဘဝခါးခါး


 လြင္ျပင္