လူထုက်န္းမာေရး (က်န္းမာလွပေသာဆံပင္ရရွိေရး )

>
**Public Health**

ဆံပင္သည္လူတို့၏အလွအပႏွင့္ က်န္းမာေရးအတြက္ ျဖစ္တည္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။ ေရွးအဆက္ဆက္မွျမန္မာမ်ား တန္ဖိုးထားခဲ့ေသာ
ဆံေကသာ၏ေကာင္း ျခင္းငါးျဖာႏွင့္ ညီသည္ျဖစ္ေစ၊ မညီသည္ ျဖစ္ေစ။ အဓိကအေရးႀကီးသည္မွာ ကာ ယကံရွင္စိတ္ခ်မ္းသာေရးပင္ျဖစ္သည္။ ဤသို့ဆိုလွ်င္ မည္သို့ေသာဆံပင္မ်ားသည္ ကြ်ႏု္ပ္တို့၏စိတ္ကို ခ်မ္းသာမႈေပးႏိုင္ မည္နည္း။ လွပေသာဆံပင္မ်ားပင္ျဖစ္ ေပမည္။သို့ရာတြင္က်န္းမာမႈရွိမွသာ လွပ ႏိုင္မည္ျဖစ္၍ ဆံေကသာက်န္းမာလွပ ေရးအတြက္ ေနာက္ဆံုးေပၚနည္းလမ္း မ်ားကို ေဖာ္ျပလိုက္ရပါသည္။
(၁) ဆံပင္ပါးသူမ်ားဆီလီကြန္းသံုး ပါ။ ဆံလံုးေသးသူ၊ ဆံပင္ပါးသူမ်ား၊ ဆံပင္ ခဏခဏ ေလွ်ာ္ျခင္း၊ conditioner အသံုးမ်ားျခင္းတို့ကိုေရွာင္ၾကဥ္ အပ္သည္။ ၄င္းတို့က ဆံပင္ကို ပို၍ပါးလႊာ ေစသည္။ဆီလီကြန္း(silicone)ပါဝင္ ေသာေခါင္းလိမ္းဆီ(သို့)hair coat သံုး ျခင္းျဖင့္ ဆံလံုးထူသေယာင္ျဖစ္သြားကာ ပို၍ၾကည့္ေကာင္းလာႏိုင္သည္။
(၂) ေရေႏြျဖင့္ေခါင္းမေလွ်ာ္ပါႏွင့္။ ေရေႏြးျဖင့္ေခါင္းေလွ်ာ္လွ်င္ ကြ်ႏု္ပ္ တို့ဦး ေခါင္းခြံ အေရျပား မွ သဘာဝအ ေလ်ာက္ ဆံသားႏူးညံ့ေတာက္ေျပာင္မႈ ကိုေပးေသာ အဆီထြက္ျခင္းရပ္တန့္သြား သည္။
(၃) ေဗာက္ထလွ်င္ဆီမလိမ္းပါႏွင့္။ ေဗာက္ထျခင္းသည္ဦးေရျပားေျခာက္ ေသြ့ျခင္းေၾကာင့္မဟုတ္ဘဲ၊ ေရာင္ရမ္းမႈ ရွိျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ဆီထည့္ျခင္း သည္ ဦးေရေျပားေရာင္ရမ္းမႈကို ပိုမို ဆိုးဝါးေစသည္။ ေဈးကြက္တြင္ရရွိေသာ ေဗာက္ေပ်ာက္ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္မ်ားကိုသာ သံုးပါ။ သို့ရာတြင္၄င္းေခါင္းေလွ်ာ္ရည္မ်ား တြင္ ေဆးဝါးႏွင့္ဓာတုေဗဒပစၥည္းပိုမိုပါ ဝင္ေသာေၾကာင့္ ေရစင္စင္ေဆးရန္သတိ ျပဳပါ။
(၄) တတ္ႏိုင္သမွ် dryer မသံုးပါ ႏွင့္။ ေခါင္းေလွ်ာ္ၿပီးသုတ္ရေသာအခ်ိန္ ကို သက္သာေစရန္ ကြ်န္ေတာ္တို့ေတာ္ ေတာ္မ်ားမ်ား dryer သံုးတတ္ၾကသည္။ သို့ေသာ္ゞင္းတို့သည္ ဆံသားကိုေျခာက္ ေသြ့ေစ႐ံုသာမက အပူရွိန္မ်ားလွ်င္ၾကမ္း တမ္းပ်က္စီးမႈႏွင့္ဆံပင္ကြ်တ္ျခင္းကိုပါ ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။ ထို့ေၾကာင့္တတ္ႏိုင္လွ်င္ တဘတ္ျဖင့္ေျခာက္ေအာင္သုတ္ပါ။
(၅) ဆံပင္ႏွစ္ခြမ်ားအတြက္ conditioner သံုးပါ။ ဆံပင္ကိုမၾကာခဏပံုသြင္းျခင္း၊ ေဆးဆိုးျခင္း၊ အေရာင္ခြ်တ္ျခင္း၊ ေပါင္း တင္ျခင္း၊ ေကာက္ျခင္း၊ ေျဖာင့္ျခင္းတို့ သည္ ဆံသားကိုကာကြယ္ေပးေသာ အ ေပၚယံဖေယာင္းလႊာကို ပ်က္စီးေစသည္။ ယင္းမွာႏွစ္ခြျဖစ္ျခင္းအေၾကာင္းရင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ထို့အတြက္ စမသအနငည ပါေသာ protein ပါေသာ conditioner မ်ားကိုသံုးပါ။ ၄င္းတို့သည္ ဆံသားအားျဖည့္၍ ႏွစ္ခြမ်ားကိုျပဳျပင္ သည္။ သို့ေသာေခါင္းေလွ်ာ္လွ်င္အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈမရွိေတာ့ေသာေၾကာင့္ ပံု မွန္သံုးရန္လိုအပ္သည္။
(၆) ႏွစ္လတစ္ႀကိမ္ခန့္အဖ်ားတိပါ။ ဆံပင္ရွည္ေလဆံပင္အဖ်ားမ်ား အာဟာရçရရွိမႈနည္းပါးေလျဖစ္သည္။ ထို့ ေၾကာင့္ဆံပင္အဖ်ားမ်ားနီေၾကာင္လာျခင္း၊ ႏွစ္ခြျဖစ္ျခင္း၊ ျပတ္ျခင္းတို့ျဖစ္တတ္ သည္။ ထို့ေၾကာင့္ႏွစ္လတစ္ႀကိမ္ခန့္အ ဖ်ားတိေပးပါ။ ပ်က္စီးေနေသာဆံပင္အ ဖ်ားမ်ားကို ညႇပ္ထုတ္ျခင္းျဖင့္ ဆံသား က်န္းမာေရးပိုမိုေကာင္းမြန္လာေသာ ေၾကာင့္ အရွည္ျမန္လာတတ္သည္။
(၇) မၾကာခဏေခါင္းမၿဖီးပါႏွင့္။ သာမန္လူတစ္ဦးသည္ တစ္ေန့လွ်င္ ပွ်မ္းမွ်ဆံပင္ (၅၀-၁၀ဝ)ခန့္ကြ်တ္တတ္ သည္။ ထိုကြ်တ္သြားေသာဆံပင္မ်ားမွာ သက္တမ္းကုန္၍ႀကီးထြားမႈရပ္သြား ေသာဆံပင္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ သို့ေသာ္မ ၾကာခဏေခါင္းၿဖီးျခင္းသည္ သက္တမ္း မကုန္ေသးေသာဆံပင္မ်ားကိုပါ ကြ်တ္ ထြက္၊ ျပတ္ထြက္ေစတတ္သည္။ ဆံပင္အ ကြ်တ္မမ်ားေစရန္ အသြားလံုးေသာဘီး ကိုသံုးပါ။ ဆံပင္စိုေနစဥ္ေခါင္းမၿဖီးပါႏွင့္။
(၈) ဆံပင္ကိုၾကာရွည္မစည္းထား ပါႏွင့္။ ဆံပင္ကို pony-tail စည္းျခင္း၊ က်စ္ဆံၿမီးက်စ္ျခင္းတို့သည္ ဆံပင္ပ်က္ စီးေစ၍ အေမြးအိတ္ကိုထိခိုက္ေစသည္။ ၾကာရွည္ဆြဲစည္းျခင္းသည္ ဆံပင္ကြ်တ္ ရန္ပါအားေပးသည္။ တစ္ပတ္လွ်င္(၄၈) နာရီထက္ပို၍ ဆံပင္မစည္းရန္ပညာရွင္ မ်ားအႀကံျပဳထားသည္။ ထို့ျပင္ဆံပင္ေရ စိုေနစဥ္ က်စ္ဆံၿမီးက်စ္ျခင္း၊ ႀကိဳးျဖင့္ စည္းျခင္းသည္ ပံုမွန္အခ်ိန္ထက္ဆံသား ကို ပိုထိခိုက္ေစေၾကာင္းသတိျပဳပါ။


(၉) ေဈးႀကီးတိုင္းအေကာင္းမထင္ ပါႏွင့္။ ေဈးႀကီးေသာကုန္ပစၥည္းမ်ားသည္ သဘာဝသစ္ဥသစ္ဖုမ်ား ပိုမိုပါဝင္လိမ့္ မည္ဟု ယူဆရေသာ္လည္း မိမိဆံေက သာကိုပိုမိုက်န္းမာလွပေစမည္၊ ပံုက်ေစ မည္ဟု အာမခံခ်က္မေပးႏိုင္ေပ။ အေရး ႀကီးသည္မွာ မိမိႏွင့္တည့္ေသာ၊ မိမိဆံ ပင္သားႏွင့္ သင့္ေလ်ာ္ေသာကုန္ပစၥည္း ကိုသာ ဝယ္ရန္ျဖစ္သည္။
(၁၀) ဆံပင္အေရာင္ေျပာင္းလွ်င္ သတိျပဳပါ။ နဂိုဆံပင္အေရာင္ႏွင့္အလြန္ကြာဟ ေသာဆံပင္အေရာင္ေျပာင္းလွ်င္ ဟိုက္ဒ ဂ်င္ပါေအာက္ဆိုဒ္ (Hydrogen pero xide)ပမာဏ ပိုသံုးရေသာေၾကာင့္ ဆံပင္ကိုအလြန္အထိနာေစသည္။ ဆံပင္ သားပ်က္စီးျခင္း၊ ဆံပင္ကြ်တ္ျခင္း၊ ထိပ္ ေျပာင္းျခင္းတို့ျဖစ္ႏိုင္သည္။ အေကာင္း ဆံုးမွာပင္ကိုအေရာင္ႏွင့္ သံုးဆင့္ကြာ ေသာအေရာင္ထိသာ ေျပာင္းသင့္သည္။ (ဥပမာ။ ။ ဆံပင္အမည္းေရာင္ဆိုလွ်င္ အညိဳေဖ်ာ့ -light brown ထိသာ ေျပာင္းသင့္သည္။)
(၁၁) အသက္ႀကီးသူမ်ား အား ေပ်ာ့ေသာ ဆံပင္ဆိုးေဆးသံုးပါ။ အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္လာလွ်င္ ဆံ ပင္မ်ားအေရာင္ေဖ်ာ့လာ၊ ျဖဴလာ႐ံုသာမ က အရွည္ေႏွး၍အားနည္းလာၾကသည္။ ထို့ေၾကာင့္ဓာတုေဗဒအမ်ားအျပားပါေသာ ဆိုးေဆးမ်ားသည္ ဆံပင္ကိုပိုမိုပ်က္စီးေစ တတ္သည္။ မၾကာခဏဆံပင္ေဆးဆိုး ျခင္းသည္လည္း ဆံသားက်န္းမာေရးအ တြက္ မေကာင္းေပ။ ျဖစ္ႏိုင္လွ်င္သဘာ ဝဆိုးေဆး(ဥပမာ-ဒန္း) မ်ားကိုသာသံုးပါ။
(၁၂) ဆံပင္အေကာက္မ်ားကိုခဏ ခဏမၿဖီးပါႏွင့္။ ဆံပင္အေကာက္မ်ားသည္ အေျဖာင့္ မ်ားထက္ပို၍ ေျခာက္ေသြ႔ကြ်တ္ဆတ္ေန တတ္ကာ အလြယ္တကူျပတ္လြယ္သည္။ လိပ္တံသံုး၍ အေကာက္အေခြမ်ားကိုရွင္း ပါ။ ၿဖီးခ်လွ်င္အသားနာတတ္သည္။ ဆံပင္အေကာက္မ်ားအတြက္ ထြက္ေသာ conditioner မ်ားကိုသံုးျခင္းျဖင့္ ဆံသား ေပ်ာ့၍ ထိန္းသိမ္းရလြယ္ကူလာေပမည္။ ဆံပင္ေကာက္ထားလွ်င္အနည္းဆံုး(၆-၈) လေစာင့္ၿပီးမွ ေျဖာင့္ျခင္း၊ ေကာက္ျခင္း ထပ္လုပ္သင့္သည္။
(၁၃) ေနေရာင္ျခည္မွကာကြယ္ပါ။ ေနေရာင္ျခည္ၾကာရွည္ထိေတြ႔လွ်င္ ဆံသားမ်ားေျခာက္ေသြ႔ႀကမ္းတမ္းလာ တတ္သည္။ အထူးသျဖင့္ျပဳျပင္ေျပာင္း လဲထားေသာ ဆံပင္မ်ားပိုမိုပ်က္စီးတတ္ သည္။ ထို့ေၾကာင့္ေနပူထဲထြက္လွ်င္ hair-coat (သို့) ပါေသာ SPF ပါေသာ Spray သံုးပါ။ ဦးထုပ္၊ ထီးေဆာင္းပါ။
(၁၄) ေရမကူးခင္ဆံပင္ကိုေရဆြတ္ ပါ။ ေရကူးကန္မ်ားႏွင့္ပင္လယ္ေရတြင္ ပါဝင္ေသာကလိုရင္းဓာတ္သည္ ဆံပင္ကို ပ်က္စီးေစသည္။ ၄င္းေရမ်ားႏွင့္မထိေတြ႔ မီ ႐ိုး႐ိုးေရႏွင့္ဆံပင္အား စြတ္စိုေစထား ျခင္းျဖင့္ ဆံသားမ်ား၏ကလိုရင္းစုတ္ယူ မႈကို အမ်ားအျပားေလ်ာ့က်ေစသည္။
(၁၅) ဆံပင္မ်ားကိုအနားေပးပါ။ ဆံပင္မ်ားသည္ ဂ႐ုမစိုက္လွ်င္အ ေကာင္းဆံုးျဖစ္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ေခါင္း ၿဖီးျခင္း၊ စည္းေႏွာင္ျခင္း၊ ပံုသြင္းျခင္း၊ ေဆးဆိုးျခင္း၊ ေကာက္ျခင္း၊ ေျဖာင့္ျခင္း စသည္ျဖင့္ တသသမျပဳလုပ္ရန္ျဖစ္ သည္။ ဓာတုေဗဒပစၥည္းမ်ိဳးစံုကို လွခ်င္ လို၍သံုးကာမွ ပိုအေျခအေနဆိုးေနတတ္ သည္။ ထို့ေၾကာင့္တစ္ပတ္လွ်င္တစ္ရက္ ခန့္ ဘာမွ်မလုပ္ဘဲ ဆံပင္မ်ားကိုအနား ေပးပါ။
(၁၆) ငါးႏွင့္အေစ့၊ အဆံမ်ားမ်ား စားပါ။ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ေကာင္းမြန္ေသာ omega-3 fatty acid သည္ဦးေရျပားအ တြက္လည္း အထူးေကာင္းမြန္လွသည္။ ထို့ေၾကာင့္ပင္လယ္ငါးမ်ားမ်ားစားပါ။ ေျမ ပဲဆံ၊ သီဟိုဠ္ေစ့၊ ေနၾကာေစ့ စသည္တို့ သည္လည္း ဆံသားက်န္းမာေရးအတြက္ လိုအပ္ေသာအာဟာရကို ေပးစြမ္းႏိုင္ သည္။ အရြက္ဖားဖားဟင္းရြက္မ်ား(ဥပ မာ-ဆလတ္)၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳးႏွင့္ မုန္လဥနီ တို့သည္လည္း ဆံသားက်န္းမာေရးအ တြက္ လိုအပ္ေသာေၾကာင့္ မၾကာမၾကာ စားသင့္သည္။
(၁၇) ဆံသားအေျပာင္းအလဲကိုသ တိျပဳပါ။ ႐ုတ္တရက္ ဆံသားပိုမိုပ်က္စီးလာ ျခင္း၊ အလံုးအေထြးလိုက္ဆံပင္ကြ်တ္ လွ်င္ မေပါ့မဆပါႏွင့္။ ၄င္းတို့သည္ကိုယ္ တြင္းက်န္းမာေရးကို လွစ္ဟျပေနျခင္း ျဖစ္တတ္သည္။ အာဟာရခ်ိဳ႔တဲ့လွ်င္၊ သံ ဓာတ္အားနည္းလွ်င္(သို့) အခ်ိဳ႔ေသာျဒပ္ ေပါင္း(ဥပမာ- zinc) မ်ားခ်ိဳ႔တဲ့လွ်င္ လည္း ျဖစ္တတ္သည္။ ထို့ေၾကာင့္သံသ ယရွိလွ်င္ ေဆးၿမီးတိုမ်ားမသံုးပါႏွင့္။ အ ေရျပားအထူးကုမ်ားႏွင့္ျပသတိုင္ပင္ပါ။


**စႏၵီ(ေဆး-၂)**
**From-ေမမြန္ေက်ာ္**

**Public Health**

ဆံပင္သည္လူတို့၏အလွအပႏွင့္ က်န္းမာေရးအတြက္ ျဖစ္တည္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။ ေရွးအဆက္ဆက္မွျမန္မာမ်ား တန္ဖိုးထားခဲ့ေသာ
ဆံေကသာ၏ေကာင္း ျခင္းငါးျဖာႏွင့္ ညီသည္ျဖစ္ေစ၊ မညီသည္ ျဖစ္ေစ။ အဓိကအေရးႀကီးသည္မွာ ကာ ယကံရွင္စိတ္ခ်မ္းသာေရးပင္ျဖစ္သည္။ ဤသို့ဆိုလွ်င္ မည္သို့ေသာဆံပင္မ်ားသည္ ကြ်ႏု္ပ္တို့၏စိတ္ကို ခ်မ္းသာမႈေပးႏိုင္ မည္နည္း။ လွပေသာဆံပင္မ်ားပင္ျဖစ္ ေပမည္။သို့ရာတြင္က်န္းမာမႈရွိမွသာ လွပ ႏိုင္မည္ျဖစ္၍ ဆံေကသာက်န္းမာလွပ ေရးအတြက္ ေနာက္ဆံုးေပၚနည္းလမ္း မ်ားကို ေဖာ္ျပလိုက္ရပါသည္။
(၁) ဆံပင္ပါးသူမ်ားဆီလီကြန္းသံုး ပါ။ ဆံလံုးေသးသူ၊ ဆံပင္ပါးသူမ်ား၊ ဆံပင္ ခဏခဏ ေလွ်ာ္ျခင္း၊ conditioner အသံုးမ်ားျခင္းတို့ကိုေရွာင္ၾကဥ္ အပ္သည္။ ၄င္းတို့က ဆံပင္ကို ပို၍ပါးလႊာ ေစသည္။ဆီလီကြန္း(silicone)ပါဝင္ ေသာေခါင္းလိမ္းဆီ(သို့)hair coat သံုး ျခင္းျဖင့္ ဆံလံုးထူသေယာင္ျဖစ္သြားကာ ပို၍ၾကည့္ေကာင္းလာႏိုင္သည္။
(၂) ေရေႏြျဖင့္ေခါင္းမေလွ်ာ္ပါႏွင့္။ ေရေႏြးျဖင့္ေခါင္းေလွ်ာ္လွ်င္ ကြ်ႏု္ပ္ တို့ဦး ေခါင္းခြံ အေရျပား မွ သဘာဝအ ေလ်ာက္ ဆံသားႏူးညံ့ေတာက္ေျပာင္မႈ ကိုေပးေသာ အဆီထြက္ျခင္းရပ္တန့္သြား သည္။
(၃) ေဗာက္ထလွ်င္ဆီမလိမ္းပါႏွင့္။ ေဗာက္ထျခင္းသည္ဦးေရျပားေျခာက္ ေသြ့ျခင္းေၾကာင့္မဟုတ္ဘဲ၊ ေရာင္ရမ္းမႈ ရွိျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ဆီထည့္ျခင္း သည္ ဦးေရေျပားေရာင္ရမ္းမႈကို ပိုမို ဆိုးဝါးေစသည္။ ေဈးကြက္တြင္ရရွိေသာ ေဗာက္ေပ်ာက္ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္မ်ားကိုသာ သံုးပါ။ သို့ရာတြင္၄င္းေခါင္းေလွ်ာ္ရည္မ်ား တြင္ ေဆးဝါးႏွင့္ဓာတုေဗဒပစၥည္းပိုမိုပါ ဝင္ေသာေၾကာင့္ ေရစင္စင္ေဆးရန္သတိ ျပဳပါ။
(၄) တတ္ႏိုင္သမွ် dryer မသံုးပါ ႏွင့္။ ေခါင္းေလွ်ာ္ၿပီးသုတ္ရေသာအခ်ိန္ ကို သက္သာေစရန္ ကြ်န္ေတာ္တို့ေတာ္ ေတာ္မ်ားမ်ား dryer သံုးတတ္ၾကသည္။ သို့ေသာ္ゞင္းတို့သည္ ဆံသားကိုေျခာက္ ေသြ့ေစ႐ံုသာမက အပူရွိန္မ်ားလွ်င္ၾကမ္း တမ္းပ်က္စီးမႈႏွင့္ဆံပင္ကြ်တ္ျခင္းကိုပါ ျဖစ္ေစႏိုင္သည္။ ထို့ေၾကာင့္တတ္ႏိုင္လွ်င္ တဘတ္ျဖင့္ေျခာက္ေအာင္သုတ္ပါ။
(၅) ဆံပင္ႏွစ္ခြမ်ားအတြက္ conditioner သံုးပါ။ ဆံပင္ကိုမၾကာခဏပံုသြင္းျခင္း၊ ေဆးဆိုးျခင္း၊ အေရာင္ခြ်တ္ျခင္း၊ ေပါင္း တင္ျခင္း၊ ေကာက္ျခင္း၊ ေျဖာင့္ျခင္းတို့ သည္ ဆံသားကိုကာကြယ္ေပးေသာ အ ေပၚယံဖေယာင္းလႊာကို ပ်က္စီးေစသည္။ ယင္းမွာႏွစ္ခြျဖစ္ျခင္းအေၾကာင္းရင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ထို့အတြက္ စမသအနငည ပါေသာ protein ပါေသာ conditioner မ်ားကိုသံုးပါ။ ၄င္းတို့သည္ ဆံသားအားျဖည့္၍ ႏွစ္ခြမ်ားကိုျပဳျပင္ သည္။ သို့ေသာေခါင္းေလွ်ာ္လွ်င္အက်ိဳး သက္ေရာက္မႈမရွိေတာ့ေသာေၾကာင့္ ပံု မွန္သံုးရန္လိုအပ္သည္။
(၆) ႏွစ္လတစ္ႀကိမ္ခန့္အဖ်ားတိပါ။ ဆံပင္ရွည္ေလဆံပင္အဖ်ားမ်ား အာဟာရçရရွိမႈနည္းပါးေလျဖစ္သည္။ ထို့ ေၾကာင့္ဆံပင္အဖ်ားမ်ားနီေၾကာင္လာျခင္း၊ ႏွစ္ခြျဖစ္ျခင္း၊ ျပတ္ျခင္းတို့ျဖစ္တတ္ သည္။ ထို့ေၾကာင့္ႏွစ္လတစ္ႀကိမ္ခန့္အ ဖ်ားတိေပးပါ။ ပ်က္စီးေနေသာဆံပင္အ ဖ်ားမ်ားကို ညႇပ္ထုတ္ျခင္းျဖင့္ ဆံသား က်န္းမာေရးပိုမိုေကာင္းမြန္လာေသာ ေၾကာင့္ အရွည္ျမန္လာတတ္သည္။
(၇) မၾကာခဏေခါင္းမၿဖီးပါႏွင့္။ သာမန္လူတစ္ဦးသည္ တစ္ေန့လွ်င္ ပွ်မ္းမွ်ဆံပင္ (၅၀-၁၀ဝ)ခန့္ကြ်တ္တတ္ သည္။ ထိုကြ်တ္သြားေသာဆံပင္မ်ားမွာ သက္တမ္းကုန္၍ႀကီးထြားမႈရပ္သြား ေသာဆံပင္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ သို့ေသာ္မ ၾကာခဏေခါင္းၿဖီးျခင္းသည္ သက္တမ္း မကုန္ေသးေသာဆံပင္မ်ားကိုပါ ကြ်တ္ ထြက္၊ ျပတ္ထြက္ေစတတ္သည္။ ဆံပင္အ ကြ်တ္မမ်ားေစရန္ အသြားလံုးေသာဘီး ကိုသံုးပါ။ ဆံပင္စိုေနစဥ္ေခါင္းမၿဖီးပါႏွင့္။
(၈) ဆံပင္ကိုၾကာရွည္မစည္းထား ပါႏွင့္။ ဆံပင္ကို pony-tail စည္းျခင္း၊ က်စ္ဆံၿမီးက်စ္ျခင္းတို့သည္ ဆံပင္ပ်က္ စီးေစ၍ အေမြးအိတ္ကိုထိခိုက္ေစသည္။ ၾကာရွည္ဆြဲစည္းျခင္းသည္ ဆံပင္ကြ်တ္ ရန္ပါအားေပးသည္။ တစ္ပတ္လွ်င္(၄၈) နာရီထက္ပို၍ ဆံပင္မစည္းရန္ပညာရွင္ မ်ားအႀကံျပဳထားသည္။ ထို့ျပင္ဆံပင္ေရ စိုေနစဥ္ က်စ္ဆံၿမီးက်စ္ျခင္း၊ ႀကိဳးျဖင့္ စည္းျခင္းသည္ ပံုမွန္အခ်ိန္ထက္ဆံသား ကို ပိုထိခိုက္ေစေၾကာင္းသတိျပဳပါ။


(၉) ေဈးႀကီးတိုင္းအေကာင္းမထင္ ပါႏွင့္။ ေဈးႀကီးေသာကုန္ပစၥည္းမ်ားသည္ သဘာဝသစ္ဥသစ္ဖုမ်ား ပိုမိုပါဝင္လိမ့္ မည္ဟု ယူဆရေသာ္လည္း မိမိဆံေက သာကိုပိုမိုက်န္းမာလွပေစမည္၊ ပံုက်ေစ မည္ဟု အာမခံခ်က္မေပးႏိုင္ေပ။ အေရး ႀကီးသည္မွာ မိမိႏွင့္တည့္ေသာ၊ မိမိဆံ ပင္သားႏွင့္ သင့္ေလ်ာ္ေသာကုန္ပစၥည္း ကိုသာ ဝယ္ရန္ျဖစ္သည္။
(၁၀) ဆံပင္အေရာင္ေျပာင္းလွ်င္ သတိျပဳပါ။ နဂိုဆံပင္အေရာင္ႏွင့္အလြန္ကြာဟ ေသာဆံပင္အေရာင္ေျပာင္းလွ်င္ ဟိုက္ဒ ဂ်င္ပါေအာက္ဆိုဒ္ (Hydrogen pero xide)ပမာဏ ပိုသံုးရေသာေၾကာင့္ ဆံပင္ကိုအလြန္အထိနာေစသည္။ ဆံပင္ သားပ်က္စီးျခင္း၊ ဆံပင္ကြ်တ္ျခင္း၊ ထိပ္ ေျပာင္းျခင္းတို့ျဖစ္ႏိုင္သည္။ အေကာင္း ဆံုးမွာပင္ကိုအေရာင္ႏွင့္ သံုးဆင့္ကြာ ေသာအေရာင္ထိသာ ေျပာင္းသင့္သည္။ (ဥပမာ။ ။ ဆံပင္အမည္းေရာင္ဆိုလွ်င္ အညိဳေဖ်ာ့ -light brown ထိသာ ေျပာင္းသင့္သည္။)
(၁၁) အသက္ႀကီးသူမ်ား အား ေပ်ာ့ေသာ ဆံပင္ဆိုးေဆးသံုးပါ။ အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္လာလွ်င္ ဆံ ပင္မ်ားအေရာင္ေဖ်ာ့လာ၊ ျဖဴလာ႐ံုသာမ က အရွည္ေႏွး၍အားနည္းလာၾကသည္။ ထို့ေၾကာင့္ဓာတုေဗဒအမ်ားအျပားပါေသာ ဆိုးေဆးမ်ားသည္ ဆံပင္ကိုပိုမိုပ်က္စီးေစ တတ္သည္။ မၾကာခဏဆံပင္ေဆးဆိုး ျခင္းသည္လည္း ဆံသားက်န္းမာေရးအ တြက္ မေကာင္းေပ။ ျဖစ္ႏိုင္လွ်င္သဘာ ဝဆိုးေဆး(ဥပမာ-ဒန္း) မ်ားကိုသာသံုးပါ။
(၁၂) ဆံပင္အေကာက္မ်ားကိုခဏ ခဏမၿဖီးပါႏွင့္။ ဆံပင္အေကာက္မ်ားသည္ အေျဖာင့္ မ်ားထက္ပို၍ ေျခာက္ေသြ႔ကြ်တ္ဆတ္ေန တတ္ကာ အလြယ္တကူျပတ္လြယ္သည္။ လိပ္တံသံုး၍ အေကာက္အေခြမ်ားကိုရွင္း ပါ။ ၿဖီးခ်လွ်င္အသားနာတတ္သည္။ ဆံပင္အေကာက္မ်ားအတြက္ ထြက္ေသာ conditioner မ်ားကိုသံုးျခင္းျဖင့္ ဆံသား ေပ်ာ့၍ ထိန္းသိမ္းရလြယ္ကူလာေပမည္။ ဆံပင္ေကာက္ထားလွ်င္အနည္းဆံုး(၆-၈) လေစာင့္ၿပီးမွ ေျဖာင့္ျခင္း၊ ေကာက္ျခင္း ထပ္လုပ္သင့္သည္။
(၁၃) ေနေရာင္ျခည္မွကာကြယ္ပါ။ ေနေရာင္ျခည္ၾကာရွည္ထိေတြ႔လွ်င္ ဆံသားမ်ားေျခာက္ေသြ႔ႀကမ္းတမ္းလာ တတ္သည္။ အထူးသျဖင့္ျပဳျပင္ေျပာင္း လဲထားေသာ ဆံပင္မ်ားပိုမိုပ်က္စီးတတ္ သည္။ ထို့ေၾကာင့္ေနပူထဲထြက္လွ်င္ hair-coat (သို့) ပါေသာ SPF ပါေသာ Spray သံုးပါ။ ဦးထုပ္၊ ထီးေဆာင္းပါ။
(၁၄) ေရမကူးခင္ဆံပင္ကိုေရဆြတ္ ပါ။ ေရကူးကန္မ်ားႏွင့္ပင္လယ္ေရတြင္ ပါဝင္ေသာကလိုရင္းဓာတ္သည္ ဆံပင္ကို ပ်က္စီးေစသည္။ ၄င္းေရမ်ားႏွင့္မထိေတြ႔ မီ ႐ိုး႐ိုးေရႏွင့္ဆံပင္အား စြတ္စိုေစထား ျခင္းျဖင့္ ဆံသားမ်ား၏ကလိုရင္းစုတ္ယူ မႈကို အမ်ားအျပားေလ်ာ့က်ေစသည္။
(၁၅) ဆံပင္မ်ားကိုအနားေပးပါ။ ဆံပင္မ်ားသည္ ဂ႐ုမစိုက္လွ်င္အ ေကာင္းဆံုးျဖစ္သည္။ ဆိုလိုသည္မွာ ေခါင္း ၿဖီးျခင္း၊ စည္းေႏွာင္ျခင္း၊ ပံုသြင္းျခင္း၊ ေဆးဆိုးျခင္း၊ ေကာက္ျခင္း၊ ေျဖာင့္ျခင္း စသည္ျဖင့္ တသသမျပဳလုပ္ရန္ျဖစ္ သည္။ ဓာတုေဗဒပစၥည္းမ်ိဳးစံုကို လွခ်င္ လို၍သံုးကာမွ ပိုအေျခအေနဆိုးေနတတ္ သည္။ ထို့ေၾကာင့္တစ္ပတ္လွ်င္တစ္ရက္ ခန့္ ဘာမွ်မလုပ္ဘဲ ဆံပင္မ်ားကိုအနား ေပးပါ။
(၁၆) ငါးႏွင့္အေစ့၊ အဆံမ်ားမ်ား စားပါ။ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ေကာင္းမြန္ေသာ omega-3 fatty acid သည္ဦးေရျပားအ တြက္လည္း အထူးေကာင္းမြန္လွသည္။ ထို့ေၾကာင့္ပင္လယ္ငါးမ်ားမ်ားစားပါ။ ေျမ ပဲဆံ၊ သီဟိုဠ္ေစ့၊ ေနၾကာေစ့ စသည္တို့ သည္လည္း ဆံသားက်န္းမာေရးအတြက္ လိုအပ္ေသာအာဟာရကို ေပးစြမ္းႏိုင္ သည္။ အရြက္ဖားဖားဟင္းရြက္မ်ား(ဥပ မာ-ဆလတ္)၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳးႏွင့္ မုန္လဥနီ တို့သည္လည္း ဆံသားက်န္းမာေရးအ တြက္ လိုအပ္ေသာေၾကာင့္ မၾကာမၾကာ စားသင့္သည္။
(၁၇) ဆံသားအေျပာင္းအလဲကိုသ တိျပဳပါ။ ႐ုတ္တရက္ ဆံသားပိုမိုပ်က္စီးလာ ျခင္း၊ အလံုးအေထြးလိုက္ဆံပင္ကြ်တ္ လွ်င္ မေပါ့မဆပါႏွင့္။ ၄င္းတို့သည္ကိုယ္ တြင္းက်န္းမာေရးကို လွစ္ဟျပေနျခင္း ျဖစ္တတ္သည္။ အာဟာရခ်ိဳ႔တဲ့လွ်င္၊ သံ ဓာတ္အားနည္းလွ်င္(သို့) အခ်ိဳ႔ေသာျဒပ္ ေပါင္း(ဥပမာ- zinc) မ်ားခ်ိဳ႔တဲ့လွ်င္ လည္း ျဖစ္တတ္သည္။ ထို့ေၾကာင့္သံသ ယရွိလွ်င္ ေဆးၿမီးတိုမ်ားမသံုးပါႏွင့္။ အ ေရျပားအထူးကုမ်ားႏွင့္ျပသတိုင္ပင္ပါ။


**စႏၵီ(ေဆး-၂)**
**From-ေမမြန္ေက်ာ္**