**Public Health**ခႏၶာကိုယ္ အပူခ်ိန္ ႐ုတ္တရက္ ေျပာင္းလဲပါက ဦးေႏွာက္ ေသြးေၾကာျပတ္ၿပီး အသက္ အႏၲရာယ္ ဆံုး႐ႈံးႏိုင္သျဖင့္ အဲကြန္းခန္းမွ ေနပူထဲသို႔ ထြက္ျခင္း၊ ေနပူထဲမွ အဲကြန္းခန္း အတြင္းသို႔ ဝင္ျခင္းမ်ားကို ဆင္ျခင္သင့္ေၾကာင္း သိရသည္။ ပူျပင္းေသာ ရာသီတြင္ အဲကြန္းခန္းမွ ေနပူထဲသို႔ သြားပါက ဦးေႏွာက္အတြင္းသို႔ ပို႔ေဆာင္ေသာ ေသြးေၾကာေလးမ်ား၏ ေသြးသြား၊ ေသြးလာ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ကာ မူးေမာ္ျခင္း ျဖစ္တတ္ၿပီး အသက္ အႏၲရာယ္ ဆံုး႐ံႈးႏိုင္သျဖင့္ မေပါ့ဆသင့္ေၾကာင္း၊ နီးစပ္ရာ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္ ျပသဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း သိရသည္။
“Heat Strocke ေၾကာင့္ ေသတာဟာ ခႏၶာကိုယ္ အပူခ်ိန္ အရမ္းမ်ားလို႔ ေသတာနဲ႔ ခႏၶာကိုယ္မွာ ေရဓာတ္ ဆံုး႐ႈံးသြားလို႔ ေသတာေတြပါ။ ဒါေၾကာင့္ ေခၽြးထြက္မ်ားရင္ ေရပဲ ေသာက္ရပါမယ္။ ႂကြက္တက္မွ၊ ေျခလက္ထံုက်ဥ္မွ ဓာတ္ဆားကို ေသာက္သင့္တယ္။ မဟုတ္ရင္ ေသြးတိုးၿပီး ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာ ျပတ္ႏိုင္တယ္။ အပူခ်ိန္မ်ားတဲ့ အခ်ိန္မွာ မူးေမ့ရင္ အရိပ္ရတဲ့ ေနရာကို ခ်က္ခ်င္း ေခၚသြားၿပီး တစ္ကိုယ္လံုး ေရဖတ္ တိုက္ေပးရပါမယ္။ ခႏၶာကိုယ္ အပူခ်ိန္ေပၚ မူတည္ၿပီး ၁၀၅ ဒီဂရီဆိုရင္ အရမ္းပူရင္ ေရခဲဖတ္ကို ၁၅ မိနစ္၊ နာရီဝက္ ဆက္တိုက္ တိုက္ေပးရပါမယ္။
အပူခ်ိန္တိုင္း ကိရိယာနဲ႔ ဆက္တိုက္ တိုင္းၿပီး ၁၀၁ ဒီဂရီေလာက္အထိ ေရာက္ေအာင္ ဆက္တိုက္ တိုက္ေပးရမယ္” ဟု
ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာဝန္အသင္းမွ စီမံခ်က္ ညိႇႏိႈင္းေရးမွဴး ေဒါက္တာျမင့္ေဇာ္က ဆိုသည္။ “ေနကေတာ့ မတရားကို ပူတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔လုိ ကားသမားေတြ အတြက္ ေငြရွာရတာ အဆင္ေျပေပမယ့္ အသက္အႏၲရာယ္ စိုးရိမ္ရတယ္။ မေန႔ကဆို တကၠစီကား တစ္စီးက ပလက္ေဖာင္းေပၚ လမ္းေလွ်ာက္ေနတဲ့ မိန္းကေလး တစ္ဦးကို ဝင္တိုက္တယ္။ လမ္းသြား လမ္းလာေတြက တကၠစီသမားကို ဆြမ္းႀကီးေလာင္းမလို႔ အံုလာၾကတယ္။ ကားတိုက္ခံရတဲ့ မိန္းကေလးလဲ ေမ့သြားတယ္။ တကၠစီသမားကလဲ ေမ့ေနတယ္။ ဒီေတာ့ လူေတြက မိန္းကေလးေရာ၊ တကၠစီသမား ကိုပါ ေဆး႐ံု ပို႔လိုက္ရတယ္။ ျဖစ္တာက ေနပူလြန္းအားႀကီးေတာ့ ကားသမားက ေမာင္းေနရင္း မူးေမ့သြားၿပီး စတီယာရင္ မထိန္းႏိုင္ဘဲ လမ္းေပၚက အမ်ဳိးသမီးကို ဝင္တိုက္တာ။ ေတာ္ေသးတယ္။ မိန္းကေလးေရာ တကၠစီသမားပါ၊ ဘာမွ မျဖစ္ၾကလို႕။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကားသမားေတြက ေနပူၿပီဆိုရင္ သတိထားရတယ္။ ဦးေႏွာက္ ေသြးေၾကာျပတ္ၿပီး ေသတတ္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ သိပ္ပူတဲ့ ၁ နာရီ ၂ နာရီဆို အရိပ္ရတဲ့ ေနရာမွာ ကားထုိးၿပီး အိပ္ေနလိုက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေငြရွာ မရရင္ ေနပူလဲ အင္ဂ်င္ပူပူအေပၚ တစ္ေနကုန္ ထိုင္ၿပီး ေသမင္းနဲ႔ ကစားေနရတာပါပဲ” ဟု ဆူးေလဂိတ္မွ တကၠစီဒ႐ိုင္ဘာတစ္ဦးက ေျပာသည္။
ယမန္ႏွစ္ ေႏြရာသီက ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီးအတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္အခ်ဳိ႕တြင္ အပူဒဏ္ လြန္ကဲမႈေၾကာင့္ ကေလးငယ္မ်ား၊ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား၊ ဆိုက္ကားသမား၊ ေတာင္ယာ လုပ္ကုိင္သူမ်ားထဲမွ အခ်ဳိ႕သည္ အသက္အႏၲရာယ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ၾကသည္။ “ေနပူထဲက ျပန္လာၿပီး ေရခ်ိဳး ေခါင္းေလွ်ာ္တာ။ ေနပူထဲက ျပန္လာၿပီး ေရေအးဝတ္ ပတ္တာေတြက ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာ ျပတ္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ခႏၶာကိုယ္ အပူခ်ိန္ ႐ုတ္တရက္ ေျပာင္းလဲလို႔ ဦးေႏွာက္ ေသြးေၾကာ ျပတ္တာ” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာဝန္အသင္းမွ စီမံခ်က္ ညိႇႏိႈင္းေရးမွဴး ေဒါက္တာျမင့္ေဇာ္က ဆိုသည္။ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းတစ္ဦးကလည္း “ယခုဆိုရင္ ရာသီဥတုက အခ်ိန္အခါ မေရြး ေဖာက္ျပန္ေနတယ္။ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တုန္းကဆိုရင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အပါအဝင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ပူခဲ့တယ္။ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြ ေသဆံုးတယ္။ ဒီႏွစ္လဲ အရက္သမားေတြ ဦးေႏွာက္ ေသြးေၾကာျပတ္ၿပီး ေသတာေတြ ေတြ႕လာေနရတယ္။ ကၽြန္မတို႔ ရပ္ကြက္ထဲက လူတစ္ေယာက္ဟာ ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာျပတ္ၿပီး လမ္းေပၚမွာ ဆံုးသြားခဲ့တယ္။ လူကေတာ့ အေကာင္းပဲ။ ဒါေပမဲ့ သူက အရက္ကို ေန႔မေရွာင္၊ ညမေရွာင္ ေသာက္တဲ့ လူစားမ်ိဳးဆိုေတာ့ အပူရွိန္ျပင္းတဲ့ အခ်ိန္မွာ အရက္ေသာက္ေတာ့ ဦးေႏွာက္ေၾကာျပတ္ၿပီး ေသတာပဲ။ အရက္ေသာက္တတ္တဲ့ သူေတြဟာ ယခုလိုပူတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေန႔ခင္းဘက္ အရက္ေသာက္ရင္ ေလွ်ာ့ေသာက္သင့္တယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ မေသာက္တာ အေကာင္းဆုံးပါဘဲ” ဟု ဆိုသည္။ ထို႔ျပင္ ရန္ကုန္ ကေလးေဆး႐ံုႀကီးတြင္လည္း ၿပီးခဲ့ေသာ ေႏြရာသီတြင္ ကေလးမ်ား အပူႀကီးၿပီး ေဆး႐ံုတက္ရျခင္းမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း၊ သို႔ျဖစ္၍ ပူေသာ ရာသီတြင္ ကေလးမ်ားအား အကႌ်ပြပြ၊ ပါးပါးမ်ား ဝတ္ေပးျခင္း၊ ေရမၾကာခဏ တုိက္ေပးျခင္း၊ ေလဝင္ေလထြက္ ေကာင္းေသာေနရာ၊ အရိပ္ရေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ထားျခင္းတို႔ျဖင့္ အပူဒဏ္ကို ကာကြယ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ လြင္တီးေခါင္ျပင္တြင္ ေနထိုင္သူမ်ားႏွင့္ ျမစ္ေခ်ာင္း နံေဘးတြင္ ေနထိုင္သူမ်ား အေနျဖင့္ နံနက္ ၁၀ နာရီမထိုးမီႏွင့္ ညေန ၅ နာရီ ေနာက္ပိုင္းမွသာ ေရခ်ိဳးသင့္ေၾကာင္း သိရသည္။
**ဗညားဦး၊ ေႏြဦးလင္း**
(ေမမြန္ေက်ာ္)
**Public Health**
ခႏၶာကိုယ္ အပူခ်ိန္ ႐ုတ္တရက္ ေျပာင္းလဲပါက ဦးေႏွာက္ ေသြးေၾကာျပတ္ၿပီး အသက္ အႏၲရာယ္ ဆံုး႐ႈံးႏိုင္သျဖင့္ အဲကြန္းခန္းမွ ေနပူထဲသို႔ ထြက္ျခင္း၊ ေနပူထဲမွ အဲကြန္းခန္း အတြင္းသို႔ ဝင္ျခင္းမ်ားကို ဆင္ျခင္သင့္ေၾကာင္း သိရသည္။ ပူျပင္းေသာ ရာသီတြင္ အဲကြန္းခန္းမွ ေနပူထဲသို႔ သြားပါက ဦးေႏွာက္အတြင္းသို႔ ပို႔ေဆာင္ေသာ ေသြးေၾကာေလးမ်ား၏ ေသြးသြား၊ ေသြးလာ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ကာ မူးေမာ္ျခင္း ျဖစ္တတ္ၿပီး အသက္ အႏၲရာယ္ ဆံုး႐ံႈးႏိုင္သျဖင့္ မေပါ့ဆသင့္ေၾကာင္း၊ နီးစပ္ရာ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းမ်ားႏွင့္ ျပသဖို႔ လိုအပ္ေၾကာင္း သိရသည္။
“Heat Strocke ေၾကာင့္ ေသတာဟာ ခႏၶာကိုယ္ အပူခ်ိန္ အရမ္းမ်ားလို႔ ေသတာနဲ႔ ခႏၶာကိုယ္မွာ ေရဓာတ္ ဆံုး႐ႈံးသြားလို႔ ေသတာေတြပါ။ ဒါေၾကာင့္ ေခၽြးထြက္မ်ားရင္ ေရပဲ ေသာက္ရပါမယ္။ ႂကြက္တက္မွ၊ ေျခလက္ထံုက်ဥ္မွ ဓာတ္ဆားကို ေသာက္သင့္တယ္။ မဟုတ္ရင္ ေသြးတိုးၿပီး ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာ ျပတ္ႏိုင္တယ္။ အပူခ်ိန္မ်ားတဲ့ အခ်ိန္မွာ မူးေမ့ရင္ အရိပ္ရတဲ့ ေနရာကို ခ်က္ခ်င္း ေခၚသြားၿပီး တစ္ကိုယ္လံုး ေရဖတ္ တိုက္ေပးရပါမယ္။ ခႏၶာကိုယ္ အပူခ်ိန္ေပၚ မူတည္ၿပီး ၁၀၅ ဒီဂရီဆိုရင္ အရမ္းပူရင္ ေရခဲဖတ္ကို ၁၅ မိနစ္၊ နာရီဝက္ ဆက္တိုက္ တိုက္ေပးရပါမယ္။
အပူခ်ိန္တိုင္း ကိရိယာနဲ႔ ဆက္တိုက္ တိုင္းၿပီး ၁၀၁ ဒီဂရီေလာက္အထိ ေရာက္ေအာင္ ဆက္တိုက္ တိုက္ေပးရမယ္” ဟု
ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာဝန္အသင္းမွ စီမံခ်က္ ညိႇႏိႈင္းေရးမွဴး ေဒါက္တာျမင့္ေဇာ္က ဆိုသည္။ “ေနကေတာ့ မတရားကို ပူတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔လုိ ကားသမားေတြ အတြက္ ေငြရွာရတာ အဆင္ေျပေပမယ့္ အသက္အႏၲရာယ္ စိုးရိမ္ရတယ္။ မေန႔ကဆို တကၠစီကား တစ္စီးက ပလက္ေဖာင္းေပၚ လမ္းေလွ်ာက္ေနတဲ့ မိန္းကေလး တစ္ဦးကို ဝင္တိုက္တယ္။ လမ္းသြား လမ္းလာေတြက တကၠစီသမားကို ဆြမ္းႀကီးေလာင္းမလို႔ အံုလာၾကတယ္။ ကားတိုက္ခံရတဲ့ မိန္းကေလးလဲ ေမ့သြားတယ္။ တကၠစီသမားကလဲ ေမ့ေနတယ္။ ဒီေတာ့ လူေတြက မိန္းကေလးေရာ၊ တကၠစီသမား ကိုပါ ေဆး႐ံု ပို႔လိုက္ရတယ္။ ျဖစ္တာက ေနပူလြန္းအားႀကီးေတာ့ ကားသမားက ေမာင္းေနရင္း မူးေမ့သြားၿပီး စတီယာရင္ မထိန္းႏိုင္ဘဲ လမ္းေပၚက အမ်ဳိးသမီးကို ဝင္တိုက္တာ။ ေတာ္ေသးတယ္။ မိန္းကေလးေရာ တကၠစီသမားပါ၊ ဘာမွ မျဖစ္ၾကလို႕။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ကားသမားေတြက ေနပူၿပီဆိုရင္ သတိထားရတယ္။ ဦးေႏွာက္ ေသြးေၾကာျပတ္ၿပီး ေသတတ္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ သိပ္ပူတဲ့ ၁ နာရီ ၂ နာရီဆို အရိပ္ရတဲ့ ေနရာမွာ ကားထုိးၿပီး အိပ္ေနလိုက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေငြရွာ မရရင္ ေနပူလဲ အင္ဂ်င္ပူပူအေပၚ တစ္ေနကုန္ ထိုင္ၿပီး ေသမင္းနဲ႔ ကစားေနရတာပါပဲ” ဟု ဆူးေလဂိတ္မွ တကၠစီဒ႐ိုင္ဘာတစ္ဦးက ေျပာသည္။
ယမန္ႏွစ္ ေႏြရာသီက ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီးအတြင္းရွိ ၿမိဳ႕နယ္အခ်ဳိ႕တြင္ အပူဒဏ္ လြန္ကဲမႈေၾကာင့္ ကေလးငယ္မ်ား၊ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား၊ ဆိုက္ကားသမား၊ ေတာင္ယာ လုပ္ကုိင္သူမ်ားထဲမွ အခ်ဳိ႕သည္ အသက္အႏၲရာယ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ၾကသည္။ “ေနပူထဲက ျပန္လာၿပီး ေရခ်ိဳး ေခါင္းေလွ်ာ္တာ။ ေနပူထဲက ျပန္လာၿပီး ေရေအးဝတ္ ပတ္တာေတြက ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာ ျပတ္တာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ခႏၶာကိုယ္ အပူခ်ိန္ ႐ုတ္တရက္ ေျပာင္းလဲလို႔ ဦးေႏွာက္ ေသြးေၾကာ ျပတ္တာ” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာဝန္အသင္းမွ စီမံခ်က္ ညိႇႏိႈင္းေရးမွဴး ေဒါက္တာျမင့္ေဇာ္က ဆိုသည္။ က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းတစ္ဦးကလည္း “ယခုဆိုရင္ ရာသီဥတုက အခ်ိန္အခါ မေရြး ေဖာက္ျပန္ေနတယ္။ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တုန္းကဆိုရင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အပါအဝင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ပူခဲ့တယ္။ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြ ေသဆံုးတယ္။ ဒီႏွစ္လဲ အရက္သမားေတြ ဦးေႏွာက္ ေသြးေၾကာျပတ္ၿပီး ေသတာေတြ ေတြ႕လာေနရတယ္။ ကၽြန္မတို႔ ရပ္ကြက္ထဲက လူတစ္ေယာက္ဟာ ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာျပတ္ၿပီး လမ္းေပၚမွာ ဆံုးသြားခဲ့တယ္။ လူကေတာ့ အေကာင္းပဲ။ ဒါေပမဲ့ သူက အရက္ကို ေန႔မေရွာင္၊ ညမေရွာင္ ေသာက္တဲ့ လူစားမ်ိဳးဆိုေတာ့ အပူရွိန္ျပင္းတဲ့ အခ်ိန္မွာ အရက္ေသာက္ေတာ့ ဦးေႏွာက္ေၾကာျပတ္ၿပီး ေသတာပဲ။ အရက္ေသာက္တတ္တဲ့ သူေတြဟာ ယခုလိုပူတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေန႔ခင္းဘက္ အရက္ေသာက္ရင္ ေလွ်ာ့ေသာက္သင့္တယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ မေသာက္တာ အေကာင္းဆုံးပါဘဲ” ဟု ဆိုသည္။ ထို႔ျပင္ ရန္ကုန္ ကေလးေဆး႐ံုႀကီးတြင္လည္း ၿပီးခဲ့ေသာ ေႏြရာသီတြင္ ကေလးမ်ား အပူႀကီးၿပီး ေဆး႐ံုတက္ရျခင္းမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း၊ သို႔ျဖစ္၍ ပူေသာ ရာသီတြင္ ကေလးမ်ားအား အကႌ်ပြပြ၊ ပါးပါးမ်ား ဝတ္ေပးျခင္း၊ ေရမၾကာခဏ တုိက္ေပးျခင္း၊ ေလဝင္ေလထြက္ ေကာင္းေသာေနရာ၊ အရိပ္ရေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ထားျခင္းတို႔ျဖင့္ အပူဒဏ္ကို ကာကြယ္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ လြင္တီးေခါင္ျပင္တြင္ ေနထိုင္သူမ်ားႏွင့္ ျမစ္ေခ်ာင္း နံေဘးတြင္ ေနထိုင္သူမ်ား အေနျဖင့္ နံနက္ ၁၀ နာရီမထိုးမီႏွင့္ ညေန ၅ နာရီ ေနာက္ပိုင္းမွသာ ေရခ်ိဳးသင့္ေၾကာင္း သိရသည္။
**ဗညားဦး၊ ေႏြဦးလင္း**
(ေမမြန္ေက်ာ္)
No comments:
Post a Comment