လူထုက်န္းမာေရး (သက္သတ္လြတ္စားတိုင္း က်န္းမာေရးေကာင္းႏိုင္ပါသလား)

>

**Public Health**

သက္သတ္လြတ္စားသူေတြဟာ အခြံမာသီး (Nuts)၊ ထမင္းေၾကာ္၊ ေခါက္ဆြဲေၾကာ္၊ အာလူးေၾကာ္နဲ႔ အေၾကာ္စံုေတြလို အဆီမ်ားတဲ့အစာ စားတတ္ၾကပါတယ္လို႔ အာဟာရ Network Service မွ အာဟာရပညာရွင္ Vidya က ေျပာပါတယ္။

ဟင္းအခ်ိဳ႔မွာ ပါ၀င္တဲ့ အုန္းဆီနဲ႔ စားအုန္းဆီေတြဟာ ျပည့္၀ဆီေတြ ျမင့္မားစြာပါရွိျပီး ေသြးတြင္းကိုလက္စထေရာ အဆင့္ကို ျမင့္တက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဥအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ႏြားႏို႔ကိုပါ စားသံုးတဲ့သူေတြ Lactoovo vegetarians ဟာလည္း က်န္းမာေရးနဲ႔ မညီညြတ္တဲ့အဆီေတြ စားသံုးမိေနၾကပါတယ္လို႔ Vidga က ဆက္ေျပာပါတယ္။


တပတ္ကို ဥသံုးလံုးထက္ ပိုမစားသင့္ပါ။ မလိုင္အျပည့္ပါ၀င္တဲ့ ႏြားႏို႔အစား အဆီမပါ၀င္တဲ့ ႏြားႏို႔နဲ႔ ဒိန္ခ်ဥ္ကို စားသံုးသင့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ က်န္းမာေရးအတြက္ ပိုေကာင္းတာ ဒါမွမဟုတ္ ပိုဆိုးတာျဖစ္ေစဖို႔အတြက္ အသားနဲ႔အရြက္ေတြ ႏွစ္မ်ိဳးစလံုး စားသံုးမယ့္အစား ဟင္းသီးဟင္းရြက္ပဲစားဖို႔ မလိုအပ္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ အေရးႀကီးဆံုးက အာဟာရညီညြတ္ဖို႔ပဲ လိုပါတယ္။

ဟင္းသီးဟင္းရြက္သာစားတဲ့ ေရာဂါတခ်ိဳ႔ရွိသူေတြဟာ ဆရာ၀န္နဲ႔ျပသျပီး အၾကံဉာဏ္ယူသင့္ပါတယ္။ ဥပမာ-ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ ရွိသူေတြဟာ ပိုတက္စီယမ္ပါ၀င္မႈမ်ားတဲ့ ငွက္ေပ်ာသီး၊ ဒူးရင္းသီးနဲ႔ အစိမ္းေရာင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြကို သတိထားျပီး စားရပါမယ္။ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးေနတဲ့အတြက္ ပိုတက္စီယမ္အဆင့္ကို ပံုမွန္ျဖစ္ေနေအာင္ မထိန္းထားႏိုင္တဲ့အတြက္ ေသြးတြင္းပိုတက္စီယမ္အဆင့္ေတြ ျမင့္တက္ေနရင္ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း စည္းခ်က္မမွန္တာေတြ ျဖစ္တတ္လို႔ပါ။

ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါရွိသူေတြ အေနနဲ႔ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြကို မခ်က္ျပဳတ္ခင္မွာ သူတို႔မွာပါ၀င္တဲ့ ပိုတက္စီယမ္ေတြ ေလ်ာ့သြားေအာင္ နာရီအနည္းငယ္ခန္႔ ေရစိမ္ထားသင့္ပါတယ္လို႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ အေစ့နဲ႔အသီးေတြကို အစိမ္းစားမယ္ဆိုရင္လည္း အစာမွ အဆိပ္သင့္တာမခံရေအာင္ ဘံုပိုင္ေအာက္မွာ ထြက္လာတဲ့ ေရနဲ႔ စင္ေအာင္ေဆးေၾကာျပီးမွ စားသင့္ပါတယ္။
သက္သတ္လြတ္ စားေလ့ရွိသူေတြမွာ ေအာက္ပါ အာဟာရဓာတ္ေတြ ခ်ိဳ႔တဲ့ႏိုင္ပါတယ္။

သံဓာတ္---
အပင္မွရရွိတဲ့ သံဓာတ္ကို ခႏၶာကိုယ္က ေကာင္းေကာင္းမစုပ္ယူႏိုင္တဲ့အတြက္ ေသြးအားနည္းေရာဂါ ရရွိႏိုင္ပါတယ္။ သံဓာတ္ဟာ အစိမ္းေရာင္ ဟင္းရြက္မ်ား၊ သဖန္းသီး၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ အစိမ္းေရာင္ ပန္းေဂၚဖီမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။


ကယ္လ္စီယမ္---
ကယ္လ္စီယမ္ဟာ တိုဟူး၊ အစိမ္းေရာင္ ပန္းေဂၚဖီ၊ အေစ့၊ အခြံမာသီး၊ ကိုက္လန္နဲ႔ ပဲေတြမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။

အသားဓာတ္---
အပင္ေတြမွာ ခႏၶာကိုယ္တည္ေဆာက္ဖို႔ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်ိဳ႔ Amino acids ေတြ ပါ၀င္မႈနည္းပါတယ္။ အသားဓာတ္ဟာ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ အခြံမာသီး၊ အေစ့နဲ႔ ပဲပိစပ္တို႔မွာ ပါ၀င္ပါတယ္။

ဗီတာမင္ B 12---
အပင္စာ အမ်ားစုမွာ ဇီ၀ရုပ္ျဖစ္ပ်က္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့ ဗီတာမင္ B12 ေတြ မပါ၀င္တတ္ပါဘူး။ ဗီတာမင္ B12 ခ်ိဳ႔တဲ့ရင္ ဦးေႏွာက္ပ်က္စီးေရာဂါ (Dementia) ရတတ္ပါတယ္။
ဗီတာမင္ B12 ပါ၀င္တဲ့ အားျဖည့္ေဆး ေသာက္ပါ။

omega-3 Fatty Acids ---
ႏွလံုးေရာဂါ ျပႆနာျဖစ္ႏိုင္ေျခနဲ႔ ကိုလက္စထေရာအဆင့္ ေလ်ာ့က်ေစႏိုင္ပါတယ္။
သီဟိုဠ္ေစ့၊ ပဲပိစပ္မွ Omega-3 Fatty Acid ကို ရရွိႏိုင္ပါတယ္။




**ေဒါက္တာခင္မိုးမိုး**

(Good Health 3-17-10)


**Lwan Nay Thu**

**Public Health**

သက္သတ္လြတ္စားသူေတြဟာ အခြံမာသီး (Nuts)၊ ထမင္းေၾကာ္၊ ေခါက္ဆြဲေၾကာ္၊ အာလူးေၾကာ္နဲ႔ အေၾကာ္စံုေတြလို အဆီမ်ားတဲ့အစာ စားတတ္ၾကပါတယ္လို႔ အာဟာရ Network Service မွ အာဟာရပညာရွင္ Vidya က ေျပာပါတယ္။

ဟင္းအခ်ိဳ႔မွာ ပါ၀င္တဲ့ အုန္းဆီနဲ႔ စားအုန္းဆီေတြဟာ ျပည့္၀ဆီေတြ ျမင့္မားစြာပါရွိျပီး ေသြးတြင္းကိုလက္စထေရာ အဆင့္ကို ျမင့္တက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ဥအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ႏြားႏို႔ကိုပါ စားသံုးတဲ့သူေတြ Lactoovo vegetarians ဟာလည္း က်န္းမာေရးနဲ႔ မညီညြတ္တဲ့အဆီေတြ စားသံုးမိေနၾကပါတယ္လို႔ Vidga က ဆက္ေျပာပါတယ္။


တပတ္ကို ဥသံုးလံုးထက္ ပိုမစားသင့္ပါ။ မလိုင္အျပည့္ပါ၀င္တဲ့ ႏြားႏို႔အစား အဆီမပါ၀င္တဲ့ ႏြားႏို႔နဲ႔ ဒိန္ခ်ဥ္ကို စားသံုးသင့္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ က်န္းမာေရးအတြက္ ပိုေကာင္းတာ ဒါမွမဟုတ္ ပိုဆိုးတာျဖစ္ေစဖို႔အတြက္ အသားနဲ႔အရြက္ေတြ ႏွစ္မ်ိဳးစလံုး စားသံုးမယ့္အစား ဟင္းသီးဟင္းရြက္ပဲစားဖို႔ မလိုအပ္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ အေရးႀကီးဆံုးက အာဟာရညီညြတ္ဖို႔ပဲ လိုပါတယ္။

ဟင္းသီးဟင္းရြက္သာစားတဲ့ ေရာဂါတခ်ိဳ႔ရွိသူေတြဟာ ဆရာ၀န္နဲ႔ျပသျပီး အၾကံဉာဏ္ယူသင့္ပါတယ္။ ဥပမာ-ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ ရွိသူေတြဟာ ပိုတက္စီယမ္ပါ၀င္မႈမ်ားတဲ့ ငွက္ေပ်ာသီး၊ ဒူးရင္းသီးနဲ႔ အစိမ္းေရာင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြကို သတိထားျပီး စားရပါမယ္။ ေက်ာက္ကပ္ပ်က္စီးေနတဲ့အတြက္ ပိုတက္စီယမ္အဆင့္ကို ပံုမွန္ျဖစ္ေနေအာင္ မထိန္းထားႏိုင္တဲ့အတြက္ ေသြးတြင္းပိုတက္စီယမ္အဆင့္ေတြ ျမင့္တက္ေနရင္ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း စည္းခ်က္မမွန္တာေတြ ျဖစ္တတ္လို႔ပါ။

ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါရွိသူေတြ အေနနဲ႔ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြကို မခ်က္ျပဳတ္ခင္မွာ သူတို႔မွာပါ၀င္တဲ့ ပိုတက္စီယမ္ေတြ ေလ်ာ့သြားေအာင္ နာရီအနည္းငယ္ခန္႔ ေရစိမ္ထားသင့္ပါတယ္လို႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ အေစ့နဲ႔အသီးေတြကို အစိမ္းစားမယ္ဆိုရင္လည္း အစာမွ အဆိပ္သင့္တာမခံရေအာင္ ဘံုပိုင္ေအာက္မွာ ထြက္လာတဲ့ ေရနဲ႔ စင္ေအာင္ေဆးေၾကာျပီးမွ စားသင့္ပါတယ္။
သက္သတ္လြတ္ စားေလ့ရွိသူေတြမွာ ေအာက္ပါ အာဟာရဓာတ္ေတြ ခ်ိဳ႔တဲ့ႏိုင္ပါတယ္။

သံဓာတ္---
အပင္မွရရွိတဲ့ သံဓာတ္ကို ခႏၶာကိုယ္က ေကာင္းေကာင္းမစုပ္ယူႏိုင္တဲ့အတြက္ ေသြးအားနည္းေရာဂါ ရရွိႏိုင္ပါတယ္။ သံဓာတ္ဟာ အစိမ္းေရာင္ ဟင္းရြက္မ်ား၊ သဖန္းသီး၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ အစိမ္းေရာင္ ပန္းေဂၚဖီမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။


ကယ္လ္စီယမ္---
ကယ္လ္စီယမ္ဟာ တိုဟူး၊ အစိမ္းေရာင္ ပန္းေဂၚဖီ၊ အေစ့၊ အခြံမာသီး၊ ကိုက္လန္နဲ႔ ပဲေတြမွာ ပါ၀င္ပါတယ္။

အသားဓာတ္---
အပင္ေတြမွာ ခႏၶာကိုယ္တည္ေဆာက္ဖို႔ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်ိဳ႔ Amino acids ေတြ ပါ၀င္မႈနည္းပါတယ္။ အသားဓာတ္ဟာ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ အခြံမာသီး၊ အေစ့နဲ႔ ပဲပိစပ္တို႔မွာ ပါ၀င္ပါတယ္။

ဗီတာမင္ B 12---
အပင္စာ အမ်ားစုမွာ ဇီ၀ရုပ္ျဖစ္ပ်က္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့ ဗီတာမင္ B12 ေတြ မပါ၀င္တတ္ပါဘူး။ ဗီတာမင္ B12 ခ်ိဳ႔တဲ့ရင္ ဦးေႏွာက္ပ်က္စီးေရာဂါ (Dementia) ရတတ္ပါတယ္။
ဗီတာမင္ B12 ပါ၀င္တဲ့ အားျဖည့္ေဆး ေသာက္ပါ။

omega-3 Fatty Acids ---
ႏွလံုးေရာဂါ ျပႆနာျဖစ္ႏိုင္ေျခနဲ႔ ကိုလက္စထေရာအဆင့္ ေလ်ာ့က်ေစႏိုင္ပါတယ္။
သီဟိုဠ္ေစ့၊ ပဲပိစပ္မွ Omega-3 Fatty Acid ကို ရရွိႏိုင္ပါတယ္။




**ေဒါက္တာခင္မိုးမိုး**

(Good Health 3-17-10)


**Lwan Nay Thu**