မူရင္းစာေရးသူကေတာ့ ႀသစေတးလ်မွာ အေျခခ်ေနထို္င္ေနတဲ့ ဖီလစ္ပီႏိုလူမ်ဳိး Dr Arsenio Martin (An Igorot Journey) လို႔သိရပါတယ္။ ဒီစာကိုသူ႔ အမိေျမ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံအတြက္ ေရးခဲ့တာပါ။ အဂၤလိပ္လိုေရးထားတဲ့မူရင္းကေတာ့ ““ Why our country is poor”” ျဖစ္ပါတယ္။
**ဘာေၾကာင့္မ်ားလဲ**
ခ်မ္းသာတဲ့ႏိုင္ငံေတြနဲ႕ ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ကြာျခားခ်က္ကတိုင္းျပည္ရဲ႕သက္တမ္း မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါကိုသက္ေသျပရရင္ အိႏၵိယနဲ႔ အီဂ်စ္တို႔လို ႏို္င္ငံေတြဟာႏွစ္ေပါင္း (၂၀၀၀) ေက်ာ္သက္တမ္းရွိၿပီး ယခုတိုင္ဆင္းရဲေနရွာဆဲျဖစ္ေပမယ့္ ကေနဒါ၊ ၾသစတီးလ်နဲ႔ နယူးဇီလန္တို႔လို ႏိုင္ငံေတြကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္(၁၅၀)ေလာက္တုန္းက အရိပ္အေယာင္ေတာင္မရွိခဲ့ဘဲ အခုအခ်ိန္မွာ အင္မတန္တိုးတတ္ခ်မ္းသာေနတယ္ဆိုကာ ျမင္ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။
ခ်မ္းသာတဲ့ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ကြာျခားခ်က္က တိုင္းျပည္ရဲ႕သဘာ၀ သယံဇာတ အေပၚမွာလည္းမူတည္မႈမရွိပါဘူ။ ေျမပိုင္နက္ရဲ႕ ၈၀% ကေတာင္ေတြသာျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ စိုက္ပ်ဳိးေရးနဲ႔ တိရိစာၦန္ေမြးျမဴေရးေတြအတြက္ ေျမေနရာ နည္းနည္းေလးပဲရွိတဲ့ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံဟာ ကမာၻမွာဒုတိ စီးပြါးေရး အေကာင္းဆံုးႏို္င္ငံျဖစ္ေနပါတယ္။ ကမာၻတစ္၀ွမ္းကကုန္ၾကမ္းေတြကိုတင္သြင္းၿပီး ကမာၻတစ္၀ွမ္းကို ကုန္ေခ်ာေတြျပန္ပို႔ေနတဲ့ ဂ်ပန္ဟာ ေရေပၚမွာေပါေလာေပၚေနတဲ့ ဧရာမစက္ရံုႀကီးနဲ႔ေတာင္တူေနပါေသးတယ္။ ေနာက္ထပ္ ဥပမာကေတာ့ ကိုကိုးပင္စိုက္ပ်ဳိးျခင္းမရွိေပမယ့္။ ကမာၻေပၚမွာအေကာင္းဆံုး ေခ်ာကလတ္ေတြ ထုတ္လုပ္ေနတဲ့ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံပါ။ သူတို႔ရဲ႕ေျမပိုင္နက္ က်ဥ္းက်ဥ္းေလးထဲမွာ တိရိစာၦန္ေမြးျမဴေရး လုပ္ပါတယ္။ ဒါတင္မက ကမာၻေပၚမွာ အေကာင္းဆံုးေသာ ႏို႔ႏွင့္ႏို႕ထြက္ပစၥည္းေတြလဲထုတ္လုပ္ပါေသးတယ္။ ဒါ့အျပင္ႏိုင္ငံေသးေသးေလးျဖစ္တဲ့ ဆြစ္ဇာလန္ႏို္င္ငံဟာ လံုၿခံဳမႈရွိျခင္း၊ စည္းစနစ္က်ျခင္း၊ အားထုတ္လုပ္ကိုင္တတ္ျခင္း ပံုရိပ္ေတြကိုေဖၚေဆာင္ႏိုင္မႈေၾကာင့္ ကမာၻမွာ အခိုင္မာဆံုးနဲ႔ စိတ္အခ်ရဆံုး အာမခံေသတၱာႀကီးသဖြယ္(သူ႕ရဲ႕ နာမည္ရဘဏ္ေတြကို ဆိုလိုဟန္ရွိပါတယ္)ျဖစ္ေနတာပါပဲ။
ခ်မ္းသာတဲ့ႏိုင္ငံေတြက စီမံခန္႔ခြဲ အုပ္ခ်ဳပ္မႈပိုင္းဆိုင္ရာ အရာရွိမ်ားဟာ ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံမ်ားက သက္ဆိုင္ရာ အဆင့္တူသူမ်ားနဲ႔ ကူးလူးဆက္သြယ္မႈလုပ္တဲ့ေနရာမွာ ဥာဏ္ရည္ဥာဏ္ေသြးကြာျခားမႈ သိပ္မရွိတာကိုေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီလိုပဲ လူမ်ဳိးေတြ အသားအေရာင္ေတြဟာလဲ အေရးမႀကီးပါဘူး။ မိခင္ႏိုင္ငံမွာတုန္းက “ လူပ်င္းေတြ” (ပ်င္းတဲ့သူေတြ)ရယ္လို႔ တံဆိပ္ကပ္ သက္မွတ္ခံထားရတဲ့လူေတြဟာ ခ်မ္းသာၾကြယ္၀တဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြကို ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္လာတဲ့ အခါမွာေတာ့ အင္မတန္အလုပ္လုပ္ႏိႈင္တဲ့ သူေတြျဖစ္လာၾကတာကိုေတြ႕ရလိုပါ။
ဒါဆိုကြားျခားခ်က္ကဘာမ်ားလဲ .........?
ကြာျခားခ်က္ကေတာ့ ႏွစ္ကာလေတြ တစ္ေလွ်ာက္မွာ ေဘာင္တစ္ခုလိုျဖစ္ေနတဲ့ ဓေလ့ထံုးစံနဲ႔ ပညာသင္ၾကားပံုေတြကျဖစ္ေပၚလာတဲ့ လူေတြရဲ႕ စိတ္ေနသေဘာထားပါပဲ။
ခ်မ္းသာတိုးတတ္ေနတဲ့ႏိုင္ငံက လူေတြရဲ႕ အျပဳအမႈေတြကိုေလ့လာၾကည့္တဲ့အခါ လူအမ်ားစုဟာ ေအာက္ပါကိုယ္က်င့္တရားေတြကို လိုက္နာက်င့္သံုးၾကတယ္ဆိုတာေတြ႔ရပါတယ္။
- လူ႔က်င့္၀တ္နီတိ (အေျခခံ ကိုယ္က်င့္တရား အေနနဲ႔ လိုက္နာပါတယ္) ။
- သိကၡာတည္ၾကည္ျခင္း ။
- တာ၀န္သိတတ္ / ယူတတ္ျခင္း ။
- တရားဥပေဒႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြအေပၚတြင္ေလးစားျခင္း ။
- အျခားေသာႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးကိုေလးစားျခင္း ။
- အလုပ္ကိုခ်စ္ျမတ္ႏိုးျခင္း ။
- ေငြေၾကးစုေဆာင္း ရင္းႏွီးျမွတ္ႏွံဖို႔ အားထုတ္ျခင္း ။
- အားသြန္ခြန္စိုက္ က်ဳိးစားလိုစိတ္ရွိျခင္း ။
- အခ်ိန္တိက်ျခင္း ။
ဆင္းရဲေနဆဲ ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ အထက္ပါအခ်က္ေတြကို လူနည္းစုကသာ ေန႔စဥ္ဘ၀မွာ လိုက္နာေနၾကတာကိုသာ ေတြ႔ရပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ကၽြႏ္ုပ္တို႕ ဆင္းရဲတာဟာ သဘာ၀သယံဇာတ ေၾကာင့္လဲမဟုတ္ပါဘူး။ အမွန္ကစိတ္ေနသေဘာထားၾကာင့္ပါ။ အေပၚမွာေျပာခဲ့တဲ့ ကိုယ္က်င့္တရားေတြကို လိုက္နာလိုစိတ္၊ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြကို သင္ေပးလိုစိတ္မရွိလို႔ပါ။
အႏွစ္ခ်ဳပ္လိုက္ရင္ေတာ့ ကိုယ့္တို္င္းျပည္ အက်ဳိးသယ္ပိုးဖို႔ဆိုရင္ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ အေကာင္းဆံုးလူသားတစ္ေယာက္ျဖစ္ေအာင္ ေနျခင္းဆိုတဲ့ သဲတစ္ပြင့္ကေန စရမယ္ဆိုတာကို ေတြးမိသြားပါတယ္။ ဘယ္အရာမဆို အေျပာလြယ္သေလာက္ အလုပ္ခတ္တယ္ဆိုတာကို နားလည္မိပါရဲ႕။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္ႏိုင္ငံမဆို လူတိုင္းလူတိုင္း အေပၚကအေျခခံ ကိုယ္က်င့္တရားေလးေတြ တတ္ႏို္င္သမွ်ပ်ဳိးေထာင္သြားၾကမယ္၊ မ်ဳိးဆက္သစ္ေတြဆီ လက္ဆင့္ကမ္းေပးၾကမယ္ဆိုရင္ ပိုေကာင္းတဲ့ အနာဂတ္က မလြဲ မေသြေရာက္လာရမယ္လိုေတာ့ ယံုၾကည္ေနမိတာပါပဲ။ အားလံုးအနည္းဆံုးေတာ့ ေတာက္ပၾကည္စင္တဲ့ သဲပြင့္ေလးေတြျဖစ္ႏို္င္ၾကပါေစ......။
** ေအာင္ ကို ၀င္း **
မူရင္းစာေရးသူကေတာ့ ႀသစေတးလ်မွာ အေျခခ်ေနထို္င္ေနတဲ့ ဖီလစ္ပီႏိုလူမ်ဳိး Dr Arsenio Martin (An Igorot Journey) လို႔သိရပါတယ္။ ဒီစာကိုသူ႔ အမိေျမ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံအတြက္ ေရးခဲ့တာပါ။ အဂၤလိပ္လိုေရးထားတဲ့မူရင္းကေတာ့ ““ Why our country is poor”” ျဖစ္ပါတယ္။
**ဘာေၾကာင့္မ်ားလဲ**
ခ်မ္းသာတဲ့ႏိုင္ငံေတြနဲ႕ ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ကြာျခားခ်က္ကတိုင္းျပည္ရဲ႕သက္တမ္း မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါကိုသက္ေသျပရရင္ အိႏၵိယနဲ႔ အီဂ်စ္တို႔လို ႏို္င္ငံေတြဟာႏွစ္ေပါင္း (၂၀၀၀) ေက်ာ္သက္တမ္းရွိၿပီး ယခုတိုင္ဆင္းရဲေနရွာဆဲျဖစ္ေပမယ့္ ကေနဒါ၊ ၾသစတီးလ်နဲ႔ နယူးဇီလန္တို႔လို ႏိုင္ငံေတြကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္(၁၅၀)ေလာက္တုန္းက အရိပ္အေယာင္ေတာင္မရွိခဲ့ဘဲ အခုအခ်ိန္မွာ အင္မတန္တိုးတတ္ခ်မ္းသာေနတယ္ဆိုကာ ျမင္ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။
ခ်မ္းသာတဲ့ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ကြာျခားခ်က္က တိုင္းျပည္ရဲ႕သဘာ၀ သယံဇာတ အေပၚမွာလည္းမူတည္မႈမရွိပါဘူ။ ေျမပိုင္နက္ရဲ႕ ၈၀% ကေတာင္ေတြသာျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ စိုက္ပ်ဳိးေရးနဲ႔ တိရိစာၦန္ေမြးျမဴေရးေတြအတြက္ ေျမေနရာ နည္းနည္းေလးပဲရွိတဲ့ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံဟာ ကမာၻမွာဒုတိ စီးပြါးေရး အေကာင္းဆံုးႏို္င္ငံျဖစ္ေနပါတယ္။ ကမာၻတစ္၀ွမ္းကကုန္ၾကမ္းေတြကိုတင္သြင္းၿပီး ကမာၻတစ္၀ွမ္းကို ကုန္ေခ်ာေတြျပန္ပို႔ေနတဲ့ ဂ်ပန္ဟာ ေရေပၚမွာေပါေလာေပၚေနတဲ့ ဧရာမစက္ရံုႀကီးနဲ႔ေတာင္တူေနပါေသးတယ္။ ေနာက္ထပ္ ဥပမာကေတာ့ ကိုကိုးပင္စိုက္ပ်ဳိးျခင္းမရွိေပမယ့္။ ကမာၻေပၚမွာအေကာင္းဆံုး ေခ်ာကလတ္ေတြ ထုတ္လုပ္ေနတဲ့ ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံပါ။ သူတို႔ရဲ႕ေျမပိုင္နက္ က်ဥ္းက်ဥ္းေလးထဲမွာ တိရိစာၦန္ေမြးျမဴေရး လုပ္ပါတယ္။ ဒါတင္မက ကမာၻေပၚမွာ အေကာင္းဆံုးေသာ ႏို႔ႏွင့္ႏို႕ထြက္ပစၥည္းေတြလဲထုတ္လုပ္ပါေသးတယ္။ ဒါ့အျပင္ႏိုင္ငံေသးေသးေလးျဖစ္တဲ့ ဆြစ္ဇာလန္ႏို္င္ငံဟာ လံုၿခံဳမႈရွိျခင္း၊ စည္းစနစ္က်ျခင္း၊ အားထုတ္လုပ္ကိုင္တတ္ျခင္း ပံုရိပ္ေတြကိုေဖၚေဆာင္ႏိုင္မႈေၾကာင့္ ကမာၻမွာ အခိုင္မာဆံုးနဲ႔ စိတ္အခ်ရဆံုး အာမခံေသတၱာႀကီးသဖြယ္(သူ႕ရဲ႕ နာမည္ရဘဏ္ေတြကို ဆိုလိုဟန္ရွိပါတယ္)ျဖစ္ေနတာပါပဲ။
ခ်မ္းသာတဲ့ႏိုင္ငံေတြက စီမံခန္႔ခြဲ အုပ္ခ်ဳပ္မႈပိုင္းဆိုင္ရာ အရာရွိမ်ားဟာ ဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံမ်ားက သက္ဆိုင္ရာ အဆင့္တူသူမ်ားနဲ႔ ကူးလူးဆက္သြယ္မႈလုပ္တဲ့ေနရာမွာ ဥာဏ္ရည္ဥာဏ္ေသြးကြာျခားမႈ သိပ္မရွိတာကိုေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီလိုပဲ လူမ်ဳိးေတြ အသားအေရာင္ေတြဟာလဲ အေရးမႀကီးပါဘူး။ မိခင္ႏိုင္ငံမွာတုန္းက “ လူပ်င္းေတြ” (ပ်င္းတဲ့သူေတြ)ရယ္လို႔ တံဆိပ္ကပ္ သက္မွတ္ခံထားရတဲ့လူေတြဟာ ခ်မ္းသာၾကြယ္၀တဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြကို ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္လာတဲ့ အခါမွာေတာ့ အင္မတန္အလုပ္လုပ္ႏိႈင္တဲ့ သူေတြျဖစ္လာၾကတာကိုေတြ႕ရလိုပါ။
ဒါဆိုကြားျခားခ်က္ကဘာမ်ားလဲ .........?
ကြာျခားခ်က္ကေတာ့ ႏွစ္ကာလေတြ တစ္ေလွ်ာက္မွာ ေဘာင္တစ္ခုလိုျဖစ္ေနတဲ့ ဓေလ့ထံုးစံနဲ႔ ပညာသင္ၾကားပံုေတြကျဖစ္ေပၚလာတဲ့ လူေတြရဲ႕ စိတ္ေနသေဘာထားပါပဲ။
ခ်မ္းသာတိုးတတ္ေနတဲ့ႏိုင္ငံက လူေတြရဲ႕ အျပဳအမႈေတြကိုေလ့လာၾကည့္တဲ့အခါ လူအမ်ားစုဟာ ေအာက္ပါကိုယ္က်င့္တရားေတြကို လိုက္နာက်င့္သံုးၾကတယ္ဆိုတာေတြ႔ရပါတယ္။
- လူ႔က်င့္၀တ္နီတိ (အေျခခံ ကိုယ္က်င့္တရား အေနနဲ႔ လိုက္နာပါတယ္) ။
- သိကၡာတည္ၾကည္ျခင္း ။
- တာ၀န္သိတတ္ / ယူတတ္ျခင္း ။
- တရားဥပေဒႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြအေပၚတြင္ေလးစားျခင္း ။
- အျခားေသာႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးကိုေလးစားျခင္း ။
- အလုပ္ကိုခ်စ္ျမတ္ႏိုးျခင္း ။
- ေငြေၾကးစုေဆာင္း ရင္းႏွီးျမွတ္ႏွံဖို႔ အားထုတ္ျခင္း ။
- အားသြန္ခြန္စိုက္ က်ဳိးစားလိုစိတ္ရွိျခင္း ။
- အခ်ိန္တိက်ျခင္း ။
ဆင္းရဲေနဆဲ ႏိုင္ငံေတြမွာေတာ့ အထက္ပါအခ်က္ေတြကို လူနည္းစုကသာ ေန႔စဥ္ဘ၀မွာ လိုက္နာေနၾကတာကိုသာ ေတြ႔ရပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ကၽြႏ္ုပ္တို႕ ဆင္းရဲတာဟာ သဘာ၀သယံဇာတ ေၾကာင့္လဲမဟုတ္ပါဘူး။ အမွန္ကစိတ္ေနသေဘာထားၾကာင့္ပါ။ အေပၚမွာေျပာခဲ့တဲ့ ကိုယ္က်င့္တရားေတြကို လိုက္နာလိုစိတ္၊ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြကို သင္ေပးလိုစိတ္မရွိလို႔ပါ။
အႏွစ္ခ်ဳပ္လိုက္ရင္ေတာ့ ကိုယ့္တို္င္းျပည္ အက်ဳိးသယ္ပိုးဖို႔ဆိုရင္ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ အေကာင္းဆံုးလူသားတစ္ေယာက္ျဖစ္ေအာင္ ေနျခင္းဆိုတဲ့ သဲတစ္ပြင့္ကေန စရမယ္ဆိုတာကို ေတြးမိသြားပါတယ္။ ဘယ္အရာမဆို အေျပာလြယ္သေလာက္ အလုပ္ခတ္တယ္ဆိုတာကို နားလည္မိပါရဲ႕။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္ႏိုင္ငံမဆို လူတိုင္းလူတိုင္း အေပၚကအေျခခံ ကိုယ္က်င့္တရားေလးေတြ တတ္ႏို္င္သမွ်ပ်ဳိးေထာင္သြားၾကမယ္၊ မ်ဳိးဆက္သစ္ေတြဆီ လက္ဆင့္ကမ္းေပးၾကမယ္ဆိုရင္ ပိုေကာင္းတဲ့ အနာဂတ္က မလြဲ မေသြေရာက္လာရမယ္လိုေတာ့ ယံုၾကည္ေနမိတာပါပဲ။ အားလံုးအနည္းဆံုးေတာ့ ေတာက္ပၾကည္စင္တဲ့ သဲပြင့္ေလးေတြျဖစ္ႏို္င္ၾကပါေစ......။
** ေအာင္ ကို ၀င္း **
facebook
No comments:
Post a Comment