--လူထုက်န္းမာေရး(႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ ႏွင့္ လူ့အသက္ -Bone Marrow and life)--

>

**Public Health** 

႐ိုးတြင္းျခင္ဆီဟုေခၚဆိုသည့္ Bone Marrow သည္ လူ႔ခႏၶာကိုယ္၏ အေရး ႀကီးေသာ ခုခံအားကို ျမႇင့္တင္ေပးေသာ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခုျဖစ္သည့္ အျပင္ အလံုးစံုေသာ ခုခံအား ဆဲလ္မ်ားကို ေမြးထုတ္ေပးရာ ေနရာလည္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီကို လူ႔ ခႏၶာကိုယ္ ခုခံစြမ္းအား (Body Immu-nity) သေႏၶတည္ ေမြးဖြားရာ အရင္းခံ ေနရာဟု တင္စားႏိုင္ပါသည္။ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ၌ ခႏၶာကိုယ္ အတြက္ အက်ဳိးရွိေသာ ဆဲလ္မ်ား ပါဝင္ ဖြဲ႕စည္းလ်က္ရွိ သည္။ ခႏၶာကိုယ္ အတြက္ လုပ္ငန္း တာဝန္မ်ားစြာ လုပ္ေဆာင္ေပးေသာ ပင္မ ေသြးဆဲလ္မ်ား (HSC-Multi-function Hematopiietic Stemcell) သည္ အနီေရာင္ ႐ိုးတြင္းျခင္းဆီမ်ား ျဖင့္ ျပည့္ဝေနၿပီး အသက္ ၂၅ ႏွစ္ အရြယ္မွစ၍ တျဖည္းျဖည္း အေရာင္ ေဖ်ာ့လာကာ အဝါေရာင္ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ အျဖစ္သို႔ ေျပာင္းလဲသြားျခင္း ျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္ျပည္ရွိ ေဆးပညာရွင္ ဆရာ ဝန္တစ္ဦးက ''႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ အတြင္း သို႔ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမ်ား ဝင္ေရာက္ခဲ့ေသာ လူနာကို ဘုရားသခင္သည္ ပင္လွ်င္ ကယ္တင္ႏိုင္မည္ မဟုတ္''ဟု ဆိုခဲ့ဖူး သည္။

႐ိုးတြင္းျခင္ဆီသည္ ေရာဂါ ကုသရာတြင္ အေျခခံ အေၾကာင္းအရင္းသာ ျဖစ္သည္။ ေခတ္သစ္ ေဆးပညာ၏ သုေတသန ျပဳလုပ္ခ်က္မ်ား အရ လူတို႔ ၏ အိုမင္းျခင္း ႏႈန္းထားသည္ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ၏ ပ်က္စီးျခင္း ႏႈန္းထားေပၚတြင္ မူတည္သည္ဟု ဆိုၾကသည္။ ျခင္ဆီ၏ စြမ္းရည္ က်ဆင္းျခင္းသည္ ခုခံအား စြမ္းရည္ က်ဆင္းျခင္း၏ အေၾကာင္း အရင္းျဖစ္ၿပီး က်န္းမာ သန္စြမ္းေသာ ျခင္ဆီသည္ ခုခံအား တိုးတက္ေအာင္ ကူညီ ေထာက္ပံ့ ေပးႏိုင္သည္။ အေနာက္တုိင္း သုေတသီမ်ား ျခင္ဆီကို လူ႔ဦးေႏွာက္၊ ႏွလံုး၊ အသည္းမ်ားၿပီး လွ်င္ ခႏၶာကိုယ္၏ အေရး အႀကီးဆံုး ေသာ စတုတၴ အဂၤါျဖစ္သည္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီသည္ ခႏၶာကိုယ္၏ ေသြးမ်ား ထုတ္လုပ္ေပးရာ ဌာန၏ အႀကီးမားဆံုး ေနရာတစ္ခု ျဖစ္သည္။ သန္စြမ္းေသာ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီသည္ ကြၽႏ္ုပ္တို႔ကို ႏုပ်ဳိသြက္လက္ သန္စြမ္းေအာင္ ျပဳလုပ္ ေပးႏိုင္ သကဲ့ သို႔ ေျခာက္ေသြ႕ အိုမင္းေသာ ျခင္ဆီသည္ မေကာင္းေသာ အရာမ်ားကို ေပးေသာ အဓိက အေၾကာင္းအရင္း ျဖစ္သည္။

သိပၸံနည္းက် ေမွ်ာ္မွန္း တြက္ခ်က္မႈ မ်ားအရ လူ႔သက္တမ္း ၁၂ဝ ရွည္ သင့္ေသာ္ျငားလည္း အသက္ ၈ဝ အထိ ေနႏိုင္လွ်င္ပင္ လူသားတို႔ အတြက္ ေကာင္းလွသည္။ လူတို႔အသက္ကို ေရာဂါဘယ မ်ားစြာက သတ္ျဖတ္လ်က္ ရွိသည္။ သစ္ပင္၏ သက္တမ္းကို ပ်က္စီးေစေသာ အေၾကာင္းအခ်က္ မ်ားစြာ ရွိပါသည္။ ကာလၾကာရွည္ တုိက္ခတ္ေနေသာ ေလဒဏ္၊ မိုးဒဏ္၊ ပိုးမႊား အႏၲရာယ္ဒဏ္၊ ေျမဆီလႊာ တိုက္စားျခင္း၊ ရာသီဥတု အေျပာင္းအလဲ၊ ဆား ငန္ျခင္း အျပင္ အျခားျပင္ပ အေၾကာင္းအရင္း မ်ားစြာက သစ္ပင္၏ သက္တမ္းကို ေျခာက္ေသြ႕ပ်က္စီး ယိုယြင္းေအာင္ တျဖည္းျဖည္း တုိက္စား ဝါးမ်ဳိလ်က္ ရွိသည္။ ခႏၶာကိုယ္ တစ္ခုလံုးကို ေထာက္ပံ့ေပးေသာ အ႐ိုးမ်ားမွာ သစ္ပင္၏ အကိုင္းအလက္ မ်ားႏွင့္ တူပါသည္။ အနီေရာင္ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီမွာ သန္မာေသာ အကိုင္းအလက္မ်ား ျဖစ္သည္။ ျခင္ဆီ၏ လုပ္ငန္း ေဆာင္တာမ်ား က်ဆင္းျခင္းသည္ ခႏၶာကိုယ္၏ အိုမင္း ျခင္းျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ေရာဂါမ်ဳိးစံု ျဖစ္ေပၚ လာျခင္းကို ပူးတြဲ ေခၚယူလ်က္ ရွိသည္။ ေဆးပညာ ေလ့လာခ်က္မ်ား အရ ႐ိုး တြင္းျခင္ဆီသည္ ခုခံအား ဆဲလ္မ်ား ခိုေအာင္း မွီတြယ္ရာ အဂၤါ အစိတ္အပိုင္း ျဖစ္၍ မူလပထမ ခႏၶာကိုယ္ ခုခံအား ျဖစ္တည္ရာ ျဖစ္သည္။ ဘဝ၏ ငယ္စဥ္ကာလ၌ ျခင္ဆီမွာ နီရဲေတာက္ပ၍ ကိုယ္ခႏၶာ အတြက္ ေကာင္းမြန္စြာ အလုပ္လုပ္ ေပးေသာ္ျငားလည္း အသက္ ၂၅ ႏွစ္ ေနာက္ ပိုင္းမွစ၍ အစားအေသာက္၊ အေန အထုိင္၊ စိတ္ဖိစီးမႈ၊ ပတ္ဝန္းက်င္ ညစ္ညမ္းမႈ၊ မသင့္ေလ်ာ္ေသာ ေဆးဝါးမ်ားႏွင့္ အျခားအေၾကာင္း မ်ားစြာက ျခင္ဆီကို တျဖည္းျဖည္း ယိုယြင္းအားနည္း လာေစကာ မူလ ရဲရဲေတာက္ အနီေရာင္မွ ဝါေဖ်ာ့ေဖ်ာ့ အေရာင္သို႔ ေျပာင္းလဲ သြားေစသည္။


ကြၽႏ္ုပ္တို႔ အသက္ ၄၅ ႏွစ္သို႔ ေရာက္ေသာအခါ ခႏၶာကိုယ္၏ အိုမင္းမႈ ႏႈန္းထားသည္ သိသာစြာ ျဖစ္ေပၚ လာသည္ႏွင့္ အမွ် ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ အားလည္း က်ဆင္းလာၿပီး ခႏၶာကိုယ္၏ ခုခံအား စနစ္သည္လည္း သိသာစြာ ေလ်ာ့နည္း သြားေတာ့ သည္။ ထိုအခါ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား၊ နာတာရွည္ ေရာဂါမ်ား၊ ခုခံအား က်ဆင္းျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ေသေစေလာက္သည့္ ေရာဂါေပါင္းစံု တို႔သည္ ထၾကြ ေသာင္းက်န္းေတာ့သည္။ အသက္ ၇၅ ႏွစ္သို႔ ေရာက္ေသာ အခါ ခုခံစြမ္းအား အနည္းဆံုး ျဖစ္လာ၍ သခ်ႋဳင္းသို႔ ေျခတစ္လွမ္း လွမ္းထားသည့္ ပမာ လူတို႔၏ ေသႏႈန္းမွာလည္း ၉၁ ရာခုိင္ႏႈန္းပင္ ရွိသည္။ ျခင္ဆီအားနည္း တိုက္စားမႈေၾကာင့္ ေျခာက္ေသြ႕ တြန္႔လိမ္၍ သစ္ပင္အိုႀကီးပမာ တျဖည္းျဖည္း အင္အား နည္းသြားေသာ္ျငားလည္း လူ႔ခႏၶာကိုယ္ကို ေထာက္ပံ့ေပးေသာ ျခင္ဆီအား ကို ျဖည့္ ဆည္းေပးႏိုင္ ျခင္း သည္လည္း လူ႔ဘဝသက္တမ္းကို ကမၻာေျမျပင္သို႔ တစ္ဖန္ျပန္လည္ ယူေဆာင္လာျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

• Written by ေကတု

**Public Health** 

႐ိုးတြင္းျခင္ဆီဟုေခၚဆိုသည့္ Bone Marrow သည္ လူ႔ခႏၶာကိုယ္၏ အေရး ႀကီးေသာ ခုခံအားကို ျမႇင့္တင္ေပးေသာ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခုျဖစ္သည့္ အျပင္ အလံုးစံုေသာ ခုခံအား ဆဲလ္မ်ားကို ေမြးထုတ္ေပးရာ ေနရာလည္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီကို လူ႔ ခႏၶာကိုယ္ ခုခံစြမ္းအား (Body Immu-nity) သေႏၶတည္ ေမြးဖြားရာ အရင္းခံ ေနရာဟု တင္စားႏိုင္ပါသည္။ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ၌ ခႏၶာကိုယ္ အတြက္ အက်ဳိးရွိေသာ ဆဲလ္မ်ား ပါဝင္ ဖြဲ႕စည္းလ်က္ရွိ သည္။ ခႏၶာကိုယ္ အတြက္ လုပ္ငန္း တာဝန္မ်ားစြာ လုပ္ေဆာင္ေပးေသာ ပင္မ ေသြးဆဲလ္မ်ား (HSC-Multi-function Hematopiietic Stemcell) သည္ အနီေရာင္ ႐ိုးတြင္းျခင္းဆီမ်ား ျဖင့္ ျပည့္ဝေနၿပီး အသက္ ၂၅ ႏွစ္ အရြယ္မွစ၍ တျဖည္းျဖည္း အေရာင္ ေဖ်ာ့လာကာ အဝါေရာင္ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ အျဖစ္သို႔ ေျပာင္းလဲသြားျခင္း ျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္ျပည္ရွိ ေဆးပညာရွင္ ဆရာ ဝန္တစ္ဦးက ''႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ အတြင္း သို႔ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမ်ား ဝင္ေရာက္ခဲ့ေသာ လူနာကို ဘုရားသခင္သည္ ပင္လွ်င္ ကယ္တင္ႏိုင္မည္ မဟုတ္''ဟု ဆိုခဲ့ဖူး သည္။

႐ိုးတြင္းျခင္ဆီသည္ ေရာဂါ ကုသရာတြင္ အေျခခံ အေၾကာင္းအရင္းသာ ျဖစ္သည္။ ေခတ္သစ္ ေဆးပညာ၏ သုေတသန ျပဳလုပ္ခ်က္မ်ား အရ လူတို႔ ၏ အိုမင္းျခင္း ႏႈန္းထားသည္ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ၏ ပ်က္စီးျခင္း ႏႈန္းထားေပၚတြင္ မူတည္သည္ဟု ဆိုၾကသည္။ ျခင္ဆီ၏ စြမ္းရည္ က်ဆင္းျခင္းသည္ ခုခံအား စြမ္းရည္ က်ဆင္းျခင္း၏ အေၾကာင္း အရင္းျဖစ္ၿပီး က်န္းမာ သန္စြမ္းေသာ ျခင္ဆီသည္ ခုခံအား တိုးတက္ေအာင္ ကူညီ ေထာက္ပံ့ ေပးႏိုင္သည္။ အေနာက္တုိင္း သုေတသီမ်ား ျခင္ဆီကို လူ႔ဦးေႏွာက္၊ ႏွလံုး၊ အသည္းမ်ားၿပီး လွ်င္ ခႏၶာကိုယ္၏ အေရး အႀကီးဆံုး ေသာ စတုတၴ အဂၤါျဖစ္သည္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီသည္ ခႏၶာကိုယ္၏ ေသြးမ်ား ထုတ္လုပ္ေပးရာ ဌာန၏ အႀကီးမားဆံုး ေနရာတစ္ခု ျဖစ္သည္။ သန္စြမ္းေသာ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီသည္ ကြၽႏ္ုပ္တို႔ကို ႏုပ်ဳိသြက္လက္ သန္စြမ္းေအာင္ ျပဳလုပ္ ေပးႏိုင္ သကဲ့ သို႔ ေျခာက္ေသြ႕ အိုမင္းေသာ ျခင္ဆီသည္ မေကာင္းေသာ အရာမ်ားကို ေပးေသာ အဓိက အေၾကာင္းအရင္း ျဖစ္သည္။

သိပၸံနည္းက် ေမွ်ာ္မွန္း တြက္ခ်က္မႈ မ်ားအရ လူ႔သက္တမ္း ၁၂ဝ ရွည္ သင့္ေသာ္ျငားလည္း အသက္ ၈ဝ အထိ ေနႏိုင္လွ်င္ပင္ လူသားတို႔ အတြက္ ေကာင္းလွသည္။ လူတို႔အသက္ကို ေရာဂါဘယ မ်ားစြာက သတ္ျဖတ္လ်က္ ရွိသည္။ သစ္ပင္၏ သက္တမ္းကို ပ်က္စီးေစေသာ အေၾကာင္းအခ်က္ မ်ားစြာ ရွိပါသည္။ ကာလၾကာရွည္ တုိက္ခတ္ေနေသာ ေလဒဏ္၊ မိုးဒဏ္၊ ပိုးမႊား အႏၲရာယ္ဒဏ္၊ ေျမဆီလႊာ တိုက္စားျခင္း၊ ရာသီဥတု အေျပာင္းအလဲ၊ ဆား ငန္ျခင္း အျပင္ အျခားျပင္ပ အေၾကာင္းအရင္း မ်ားစြာက သစ္ပင္၏ သက္တမ္းကို ေျခာက္ေသြ႕ပ်က္စီး ယိုယြင္းေအာင္ တျဖည္းျဖည္း တုိက္စား ဝါးမ်ဳိလ်က္ ရွိသည္။ ခႏၶာကိုယ္ တစ္ခုလံုးကို ေထာက္ပံ့ေပးေသာ အ႐ိုးမ်ားမွာ သစ္ပင္၏ အကိုင္းအလက္ မ်ားႏွင့္ တူပါသည္။ အနီေရာင္ ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီမွာ သန္မာေသာ အကိုင္းအလက္မ်ား ျဖစ္သည္။ ျခင္ဆီ၏ လုပ္ငန္း ေဆာင္တာမ်ား က်ဆင္းျခင္းသည္ ခႏၶာကိုယ္၏ အိုမင္း ျခင္းျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ေရာဂါမ်ဳိးစံု ျဖစ္ေပၚ လာျခင္းကို ပူးတြဲ ေခၚယူလ်က္ ရွိသည္။ ေဆးပညာ ေလ့လာခ်က္မ်ား အရ ႐ိုး တြင္းျခင္ဆီသည္ ခုခံအား ဆဲလ္မ်ား ခိုေအာင္း မွီတြယ္ရာ အဂၤါ အစိတ္အပိုင္း ျဖစ္၍ မူလပထမ ခႏၶာကိုယ္ ခုခံအား ျဖစ္တည္ရာ ျဖစ္သည္။ ဘဝ၏ ငယ္စဥ္ကာလ၌ ျခင္ဆီမွာ နီရဲေတာက္ပ၍ ကိုယ္ခႏၶာ အတြက္ ေကာင္းမြန္စြာ အလုပ္လုပ္ ေပးေသာ္ျငားလည္း အသက္ ၂၅ ႏွစ္ ေနာက္ ပိုင္းမွစ၍ အစားအေသာက္၊ အေန အထုိင္၊ စိတ္ဖိစီးမႈ၊ ပတ္ဝန္းက်င္ ညစ္ညမ္းမႈ၊ မသင့္ေလ်ာ္ေသာ ေဆးဝါးမ်ားႏွင့္ အျခားအေၾကာင္း မ်ားစြာက ျခင္ဆီကို တျဖည္းျဖည္း ယိုယြင္းအားနည္း လာေစကာ မူလ ရဲရဲေတာက္ အနီေရာင္မွ ဝါေဖ်ာ့ေဖ်ာ့ အေရာင္သို႔ ေျပာင္းလဲ သြားေစသည္။


ကြၽႏ္ုပ္တို႔ အသက္ ၄၅ ႏွစ္သို႔ ေရာက္ေသာအခါ ခႏၶာကိုယ္၏ အိုမင္းမႈ ႏႈန္းထားသည္ သိသာစြာ ျဖစ္ေပၚ လာသည္ႏွင့္ အမွ် ႐ိုးတြင္းျခင္ဆီ အားလည္း က်ဆင္းလာၿပီး ခႏၶာကိုယ္၏ ခုခံအား စနစ္သည္လည္း သိသာစြာ ေလ်ာ့နည္း သြားေတာ့ သည္။ ထိုအခါ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား၊ နာတာရွည္ ေရာဂါမ်ား၊ ခုခံအား က်ဆင္းျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ေသေစေလာက္သည့္ ေရာဂါေပါင္းစံု တို႔သည္ ထၾကြ ေသာင္းက်န္းေတာ့သည္။ အသက္ ၇၅ ႏွစ္သို႔ ေရာက္ေသာ အခါ ခုခံစြမ္းအား အနည္းဆံုး ျဖစ္လာ၍ သခ်ႋဳင္းသို႔ ေျခတစ္လွမ္း လွမ္းထားသည့္ ပမာ လူတို႔၏ ေသႏႈန္းမွာလည္း ၉၁ ရာခုိင္ႏႈန္းပင္ ရွိသည္။ ျခင္ဆီအားနည္း တိုက္စားမႈေၾကာင့္ ေျခာက္ေသြ႕ တြန္႔လိမ္၍ သစ္ပင္အိုႀကီးပမာ တျဖည္းျဖည္း အင္အား နည္းသြားေသာ္ျငားလည္း လူ႔ခႏၶာကိုယ္ကို ေထာက္ပံ့ေပးေသာ ျခင္ဆီအား ကို ျဖည့္ ဆည္းေပးႏိုင္ ျခင္း သည္လည္း လူ႔ဘဝသက္တမ္းကို ကမၻာေျမျပင္သို႔ တစ္ဖန္ျပန္လည္ ယူေဆာင္လာျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

• Written by ေကတု