လူထုက ်န္းမာေရး (ၾကြက္တက္ျခင္းဆိုတာ ဘာလဲ၊ ျဖစ္လာရင္ ဘယ္လိုသက္သာေအာင္လုပ္မလဲ)

>

+Public Health+ 
**ၾကြက္တတ္ျခင္း**
 ၾကြက္တက္ျခင္း(muscle cramp )ဆိုတာ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ နာက ်င္ေစတဲ့
 ၾကြက္သားရုတ္တရက္ ေတာင့္တင္းျခင္း၊ က ်ဳံ႕ျခင္းေဝဒနာျဖစ္ကာ
စကၠန္႔အနည္းငယ္ကေန မိနစ္အေတာ္ၾကာတဲ့အထိ ၾကာျမင့္တတ္ပါတယ္။
မ်ားေသာအားျခင့္ ေျခေထာက္မွာျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ညအိပ္စဥ္ၾကြက္တက္ျခင္း
က ပံုမွန္အားျဖင့္ ေျခသလံုးၾကြက္သားမွာ ရုတ္တရက္ဆတ္ခနဲျဖစ္ျခင္း၊
 ေတာင့္တင္းသြားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ တခါတရံ ေပါင္နဲ႔ေျခဖဝါးမွာ ျဖစ္လာ
တတ္ျပီး အမ်ားအားျဖင့္ အိပ္ေပ်ာ္ေနစဥ္နဲ႔ မနက္အိပ္ရာနိုးခ်ိန္မွာ ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။

**ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာလဲ**

 ၾကြက္တက္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းကို အတိအက ်မေျပာနုိင္ေသးပါဘူး။
 ဒါေပမယ့္ ေနထိုင္မႈ အေနအထားနဲ႔ လႈပ္ရွားမႈ၊ လုပ္ေဆာင္မႈေတြေၾကာင့္
 ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ ဥပမာ – ေလ့က ်င့္ခန္းေၾကာင့္၊ ထိခိုက္မႈေၾကာင့္၊ ၾကြက္သားကိုအသံုးျပဳမႈမ်ားတာေၾကာင့္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ျခင္း။ ၾကြက္တက္ျခင္း
ဟာ ကယ္လ္စီယမ္နဲ႔ မဂၢနီဆီယမ္တို႔လို သတၳဳဓာတ္ေတြခ်ိဳ႕တဲ့မႈေၾကာင့္၊
အထူးသျဖင့္ ကိုယ္ဝန္လရင့္လာခ်ိန္မွာ ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ အေအးဓာတ္
မ်ားတဲ့အခ်ိန္၊ အထူးသျဖင့္ ေအးစိမ့္တဲ့ရာသီဥတုမွာျဖစ္တတ္ပါတယ္။  
ေသြးလည္ပတ္မႈဆိုင္ရာေရာဂါေတြ၊ ေက  ်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ သိုင္းရိြဳက္ေရာဂါ၊ အာရံုေၾကာႏွင့္ၾကြက္သားမ်ားဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးမႈေရာဂါ(multiple sclerosis) 
တို႔ိလို တျခားေရာဂါေတြေၾကာင့္၊အိပ္ေနစဥ္အတြင္း ေျခေထာက္အေနအထား
မမွန္တာ မညီမညာမ်က္နွာျပင္တစ္ခုမွာ အခ်ိန္ၾကာၾကာရပ္ေနတာ၊ 
အခ်ိန္ၾကာၾကာထိုင္တာ၊ ေသြးတြင္းမွာ ပိုတက္စီယမ္၊ကယ္လ္စီယမ္၊နဲ႔
တျခားသတၳဳဓာတ္ေတြ မလံုေလာက္တာ၊ ေရဓာတ္ခန္းေျခာက္ျခင္း၊
 စိတ္ျငိမ္ေဆး၊ သေႏၶတားေဆး၊ ဆီးေဆး၊ statins နဲ႔ စတီးရိြဳက္ တို႔လို
 ေဆးဝါးတခ်ိဳ႕ေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ 

**ၾကြက္တက္ရင္ ဘယ္လို ကုသေနထိုင္ရမလဲ**


 ၾကြက္တက္ျပီဆိုရင္ အျမန္ဆံုးသက္သာေစဖို႔ ဘယ္နည္းကကိုယ့္အတြက္
အေကာင္းဆံုးျဖစ္မလဲဆိုတာ မသိနိုင္ပါဘူး။ ေအာက္ပါ နည္းလမ္းေတြထဲက
 အဆင္ေျပရာကို လုပ္ၾကည့္ပါ – ၾကြက္သားကို ဆန္႔ျပီး ႏွိပ္နယ္ေပးပါ။
 ၾကြက္သားကိုေျပေလ ်ွာ ့ေစဖို႔ ေရေႏြးေႏြးနဲ႔ေလာင္းေပးပါ။ ေရေႏြးဝတ္
ကပ္ေပးတာလည္း ေကာင္းပါတယ္။ ေရခဲတံုး သို႔မဟုတ္ ေရေအးဝတ္
ကပ္ေပးတာကလည္း တစ္နည္းပါ။ ဒီလိုကပ္တဲ့အခါမွာေတာ့ အေရျပားနဲ႔
 ေရခဲ ၾကားမွာ အဝတ္တစ္ခုခုခံထားဖို႔ေတာ့ မေမ့ပါနဲ႔။ acetaminophen(Tylenol),
 ibuprofen (Advil, Motrin), ဒါမွမဟုတ္ naproxen (Aleve) တို႔လို 
အလြယ္တကူဝယ္ယူနုိင္တဲ့ ေဆးဝါးေတြေသာက္နုိင္ပါတယ္။ ၾကြက္တက္ျခင္း
အတြက္ ဆရာဝန္က ေသာက္ေဆးညႊန္ၾကားတဲ့အခါ အတိအက ်ေသာက္ပါ။
 တခုခုအေၾကာင္းရွိရင္ ဆရာဝန္ထံ ဆက္သြယ္ပါ။ အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ ဓာတ္ဆားအခ်ိဳရည္ေတြကလည္းေျခေထာက္ၾကြက္တက္ျခင္းအတြက္
 အေထာက္အကူေပးပါတယ္။ -ေျခေထာက္မွာၾကြက္တက္ခ်င္သလိုလိုျဖစ္လာ
ျပီဆိုရင္ လုပ္ေဆာင္နိုင္တာက – ဟိုေလ ်ွာက္ဒီေလ ်ွာက္လုပ္ပါ။ ေျခသလံုး
ၾကြက္သားေတြကို ဆန္႔ပါ။ ထိုင္ေနရင္းျဖစ္ျဖစ္၊ မတ္တပ္ရပ္ေနရင္းျဖစ္ျဖစ္ 
လုပ္နုိင္ပါတယ္။ ထိုင္ေနရင္း ေျခေထာက္ကိုဆန္႔တန္းပါ၊ေျခဖ်ားကို
 ေကာ့လိုက္ ကုပ္လိုက္ လုပ္ပါ။ နံရံနဲ႔ ၂ ေပအကြာေလာက္မွာရပ္ျပီး 
နံရံဘက္ကို လက္ႏွစ္ဖက္နဲ႔ေထာက္ပါ။ ေရွ႕ကိုညႊတ္ခ်ခ်ိန္မွာ ၾကြက္တက္ခ်င္
ေနတဲ့ဘက္က ေျခေထာက္ကို ဒူးဆန္႔ထားျပီး ဖေနာင့္ကိုၾကမ္းနဲ႔
ထိထားပါ။ဒီလိုလုပ္ေနခ်ိန္မွာ ေနာက္တစ္ဘက္ကိုေတာ့ ေကြးထားပါ။ 


**ၾကြက္မတက္ေအာင္ ဘယ္လိုကာကြယ္နုိင္မလဲ** 

 ေရနဲ႔ အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ ဆီးအေရာင္က အဝါေရာင္ ေဖ်ာ့သထက္
ေဖ်ာ့ျပီး ေရလိုၾကည္တဲ့အထိ ျဖစ္လာတဲ့အထိ ေရေသာက္ပါ။
 အရက္၊ဘီယာ ေလ ်ွာ ့ေသာက္ပါ သို႔မဟုတ္ ေရွာင္ပါ။ ကယ္လ္စီယမ္၊
ပိုတက္ဆီယမ္နဲ႔ မဂၢနီဆီယမ္တို႔ၾကြယ္ဝျပီး က ်နး္မာေရးအတြက္
ေကာင္းတဲ့အစားအစာေတြ စားပါ (အထူးသျဖင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ျဖစ္ရင္)။ ၾကြက္သားအေနအထားျပန္လည္ေကာင္းမြန္ေစဖို႔ စက္ဘီးစီးပါ 
ဒါမွမဟုတ္ စက္ဘီးစက္မွာ စီးပါ။ ေလ့က ်င့္ခန္းမလုပ္မီနဲ႔ အိပ္ရာမဝင္မီ
 ေန႔တိုင္းအေၾကာေလ ်ွာ ့ေလ့က ်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ ေလ့က ်င့္ခန္းကို လုပ္ေနက ်
ထက္ ရုတ္တရက္တိုးမလုပ္ပါနဲ႔။ တစ္ပတ္ကို နည္းနည္းခ်င္းပဲတိုးပါ။ 
 ဗီတာမင္အစံုပါတဲ့အားေဆးေတြေသာက္ပါ။

 **ၾကြက္တက္ျခင္း ဆက္တိုက္ ျပန္ျပန္ျဖစ္ေနရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ**

 ၾကြက္တက္ျခင္းေဝဒနာက ဆက္တိုက္ျပန္ျပန္ျဖစ္ေနရင္ ဒါမွမဟုတ္
 ျပင္းထန္လာရင္ ဆရာဝန္နဲ႔ျပသေဆြးေႏြးပါ။ restless legs syndrome လို႔ေခၚတဲ့ ေျခေထာက္ေရာဂါေတြရဲဲ႕လကၡဏာလည္းျဖစ္ေနနုိင္ပါတယ္။ ဒီေဝဒနာေၾကာင့္
 ညဘက္အိပ္မရတာေတြ ျဖစ္လာတယ္ဆိုရင္ ဆရာဝန္က သင့္ၾကြက္သားေတြ
 ေျပေလ ်ွာေစမယ့္ ေဆးဝါးေတြ ညႊန္းေပးနိုင္ပါတယ္။

 ေရးသားသူ Yun Sandi Nan Mon

 ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar 
[ ဤေဆာင္းပါးကို ရိုးရာေလး ၏ မိတ္ဘက္ က ်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ 
hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။ ] copy @ ရိုးရာေလး

+Public Health+ 
**ၾကြက္တတ္ျခင္း**
 ၾကြက္တက္ျခင္း(muscle cramp )ဆိုတာ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ နာက ်င္ေစတဲ့
 ၾကြက္သားရုတ္တရက္ ေတာင့္တင္းျခင္း၊ က ်ဳံ႕ျခင္းေဝဒနာျဖစ္ကာ
စကၠန္႔အနည္းငယ္ကေန မိနစ္အေတာ္ၾကာတဲ့အထိ ၾကာျမင့္တတ္ပါတယ္။
မ်ားေသာအားျခင့္ ေျခေထာက္မွာျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ညအိပ္စဥ္ၾကြက္တက္ျခင္း
က ပံုမွန္အားျဖင့္ ေျခသလံုးၾကြက္သားမွာ ရုတ္တရက္ဆတ္ခနဲျဖစ္ျခင္း၊
 ေတာင့္တင္းသြားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ တခါတရံ ေပါင္နဲ႔ေျခဖဝါးမွာ ျဖစ္လာ
တတ္ျပီး အမ်ားအားျဖင့္ အိပ္ေပ်ာ္ေနစဥ္နဲ႔ မနက္အိပ္ရာနိုးခ်ိန္မွာ ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။

**ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာလဲ**

 ၾကြက္တက္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းကို အတိအက ်မေျပာနုိင္ေသးပါဘူး။
 ဒါေပမယ့္ ေနထိုင္မႈ အေနအထားနဲ႔ လႈပ္ရွားမႈ၊ လုပ္ေဆာင္မႈေတြေၾကာင့္
 ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ ဥပမာ – ေလ့က ်င့္ခန္းေၾကာင့္၊ ထိခိုက္မႈေၾကာင့္၊ ၾကြက္သားကိုအသံုးျပဳမႈမ်ားတာေၾကာင့္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ျခင္း။ ၾကြက္တက္ျခင္း
ဟာ ကယ္လ္စီယမ္နဲ႔ မဂၢနီဆီယမ္တို႔လို သတၳဳဓာတ္ေတြခ်ိဳ႕တဲ့မႈေၾကာင့္၊
အထူးသျဖင့္ ကိုယ္ဝန္လရင့္လာခ်ိန္မွာ ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ အေအးဓာတ္
မ်ားတဲ့အခ်ိန္၊ အထူးသျဖင့္ ေအးစိမ့္တဲ့ရာသီဥတုမွာျဖစ္တတ္ပါတယ္။  
ေသြးလည္ပတ္မႈဆိုင္ရာေရာဂါေတြ၊ ေက  ်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ သိုင္းရိြဳက္ေရာဂါ၊ အာရံုေၾကာႏွင့္ၾကြက္သားမ်ားဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးမႈေရာဂါ(multiple sclerosis) 
တို႔ိလို တျခားေရာဂါေတြေၾကာင့္၊အိပ္ေနစဥ္အတြင္း ေျခေထာက္အေနအထား
မမွန္တာ မညီမညာမ်က္နွာျပင္တစ္ခုမွာ အခ်ိန္ၾကာၾကာရပ္ေနတာ၊ 
အခ်ိန္ၾကာၾကာထိုင္တာ၊ ေသြးတြင္းမွာ ပိုတက္စီယမ္၊ကယ္လ္စီယမ္၊နဲ႔
တျခားသတၳဳဓာတ္ေတြ မလံုေလာက္တာ၊ ေရဓာတ္ခန္းေျခာက္ျခင္း၊
 စိတ္ျငိမ္ေဆး၊ သေႏၶတားေဆး၊ ဆီးေဆး၊ statins နဲ႔ စတီးရိြဳက္ တို႔လို
 ေဆးဝါးတခ်ိဳ႕ေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ 

**ၾကြက္တက္ရင္ ဘယ္လို ကုသေနထိုင္ရမလဲ**


 ၾကြက္တက္ျပီဆိုရင္ အျမန္ဆံုးသက္သာေစဖို႔ ဘယ္နည္းကကိုယ့္အတြက္
အေကာင္းဆံုးျဖစ္မလဲဆိုတာ မသိနိုင္ပါဘူး။ ေအာက္ပါ နည္းလမ္းေတြထဲက
 အဆင္ေျပရာကို လုပ္ၾကည့္ပါ – ၾကြက္သားကို ဆန္႔ျပီး ႏွိပ္နယ္ေပးပါ။
 ၾကြက္သားကိုေျပေလ ်ွာ ့ေစဖို႔ ေရေႏြးေႏြးနဲ႔ေလာင္းေပးပါ။ ေရေႏြးဝတ္
ကပ္ေပးတာလည္း ေကာင္းပါတယ္။ ေရခဲတံုး သို႔မဟုတ္ ေရေအးဝတ္
ကပ္ေပးတာကလည္း တစ္နည္းပါ။ ဒီလိုကပ္တဲ့အခါမွာေတာ့ အေရျပားနဲ႔
 ေရခဲ ၾကားမွာ အဝတ္တစ္ခုခုခံထားဖို႔ေတာ့ မေမ့ပါနဲ႔။ acetaminophen(Tylenol),
 ibuprofen (Advil, Motrin), ဒါမွမဟုတ္ naproxen (Aleve) တို႔လို 
အလြယ္တကူဝယ္ယူနုိင္တဲ့ ေဆးဝါးေတြေသာက္နုိင္ပါတယ္။ ၾကြက္တက္ျခင္း
အတြက္ ဆရာဝန္က ေသာက္ေဆးညႊန္ၾကားတဲ့အခါ အတိအက ်ေသာက္ပါ။
 တခုခုအေၾကာင္းရွိရင္ ဆရာဝန္ထံ ဆက္သြယ္ပါ။ အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ ဓာတ္ဆားအခ်ိဳရည္ေတြကလည္းေျခေထာက္ၾကြက္တက္ျခင္းအတြက္
 အေထာက္အကူေပးပါတယ္။ -ေျခေထာက္မွာၾကြက္တက္ခ်င္သလိုလိုျဖစ္လာ
ျပီဆိုရင္ လုပ္ေဆာင္နိုင္တာက – ဟိုေလ ်ွာက္ဒီေလ ်ွာက္လုပ္ပါ။ ေျခသလံုး
ၾကြက္သားေတြကို ဆန္႔ပါ။ ထိုင္ေနရင္းျဖစ္ျဖစ္၊ မတ္တပ္ရပ္ေနရင္းျဖစ္ျဖစ္ 
လုပ္နုိင္ပါတယ္။ ထိုင္ေနရင္း ေျခေထာက္ကိုဆန္႔တန္းပါ၊ေျခဖ်ားကို
 ေကာ့လိုက္ ကုပ္လိုက္ လုပ္ပါ။ နံရံနဲ႔ ၂ ေပအကြာေလာက္မွာရပ္ျပီး 
နံရံဘက္ကို လက္ႏွစ္ဖက္နဲ႔ေထာက္ပါ။ ေရွ႕ကိုညႊတ္ခ်ခ်ိန္မွာ ၾကြက္တက္ခ်င္
ေနတဲ့ဘက္က ေျခေထာက္ကို ဒူးဆန္႔ထားျပီး ဖေနာင့္ကိုၾကမ္းနဲ႔
ထိထားပါ။ဒီလိုလုပ္ေနခ်ိန္မွာ ေနာက္တစ္ဘက္ကိုေတာ့ ေကြးထားပါ။ 


**ၾကြက္မတက္ေအာင္ ဘယ္လိုကာကြယ္နုိင္မလဲ** 

 ေရနဲ႔ အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ ဆီးအေရာင္က အဝါေရာင္ ေဖ်ာ့သထက္
ေဖ်ာ့ျပီး ေရလိုၾကည္တဲ့အထိ ျဖစ္လာတဲ့အထိ ေရေသာက္ပါ။
 အရက္၊ဘီယာ ေလ ်ွာ ့ေသာက္ပါ သို႔မဟုတ္ ေရွာင္ပါ။ ကယ္လ္စီယမ္၊
ပိုတက္ဆီယမ္နဲ႔ မဂၢနီဆီယမ္တို႔ၾကြယ္ဝျပီး က ်နး္မာေရးအတြက္
ေကာင္းတဲ့အစားအစာေတြ စားပါ (အထူးသျဖင့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ျဖစ္ရင္)။ ၾကြက္သားအေနအထားျပန္လည္ေကာင္းမြန္ေစဖို႔ စက္ဘီးစီးပါ 
ဒါမွမဟုတ္ စက္ဘီးစက္မွာ စီးပါ။ ေလ့က ်င့္ခန္းမလုပ္မီနဲ႔ အိပ္ရာမဝင္မီ
 ေန႔တိုင္းအေၾကာေလ ်ွာ ့ေလ့က ်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ ေလ့က ်င့္ခန္းကို လုပ္ေနက ်
ထက္ ရုတ္တရက္တိုးမလုပ္ပါနဲ႔။ တစ္ပတ္ကို နည္းနည္းခ်င္းပဲတိုးပါ။ 
 ဗီတာမင္အစံုပါတဲ့အားေဆးေတြေသာက္ပါ။

 **ၾကြက္တက္ျခင္း ဆက္တိုက္ ျပန္ျပန္ျဖစ္ေနရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ**

 ၾကြက္တက္ျခင္းေဝဒနာက ဆက္တိုက္ျပန္ျပန္ျဖစ္ေနရင္ ဒါမွမဟုတ္
 ျပင္းထန္လာရင္ ဆရာဝန္နဲ႔ျပသေဆြးေႏြးပါ။ restless legs syndrome လို႔ေခၚတဲ့ ေျခေထာက္ေရာဂါေတြရဲဲ႕လကၡဏာလည္းျဖစ္ေနနုိင္ပါတယ္။ ဒီေဝဒနာေၾကာင့္
 ညဘက္အိပ္မရတာေတြ ျဖစ္လာတယ္ဆိုရင္ ဆရာဝန္က သင့္ၾကြက္သားေတြ
 ေျပေလ ်ွာေစမယ့္ ေဆးဝါးေတြ ညႊန္းေပးနိုင္ပါတယ္။

 ေရးသားသူ Yun Sandi Nan Mon

 ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar 
[ ဤေဆာင္းပါးကို ရိုးရာေလး ၏ မိတ္ဘက္ က ်န္းမာေရးႏွင့္ ေဆးပညာဝက္ဘ္ဆိုဒ္ 
hellosayarwon.com မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။ ] copy @ ရိုးရာေလး