ျပည္သူလူထုကို ႏွိပ္စက္မတရားျပဳေနတဲ့ ဘယ္လိုအုပ္ခ်ဳပ္မႈမ်ိဳးကိုမွ သစြုာခံဘု႔ိမလိုပါဘူး၊ ျပည္သူလူထုရဲ့သစြုာကိုေစာင့္သိျခင္းနဲ႔ လူထုအက်ိဳးကိုေရွ့ရႈေစတနာထားျခင္းသာ လ်င္မြန္ျမတ္သည့္ လုပ္ရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းလို စိတ္ထားမ်ိဳး ဒီကေန႔ တပ္မေတာ္သား ေတြမွာ ထားရွိဘို႔လိုအပ္ပါတယ္။ တိုင္းျပည္ကိုခ်စ္ပါတယ္ဆိုတ့ဲ တပ္မေတာ္ သားမ်ား၊ တပ္မေတာ္အရာရွိမ်ား အေနနဲ႔ ေကာက္က်စ္စဥ္းလဲယုတ္မာလွတဲ့ ဗိုလ္သန္းေရႊရဲ့ လက္ေအာက္မွာ မွားယြင္းတဲ့သစြုာကုိ ေစာင့္သိေနမယ့္အစား လူထုရဲ့ဘ၀ ဝဋ္ဆင္းရဲအေပါင္းမွ ကယ္တင္နုိုင္ရန္ ျပည္သူ႔သစြုာကိုသာ ေစာင့္သိလာမည္ဆိုပါက အတိုင္းထက္အလြန္္တန္ဘိုး ၾကီးလွမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ရွစ္ေလးလံုးျပည္သူ႔အေရးေတာ္ပံုၾကီးမွာလည္း ျပည္သူခ်စ္တဲ့ တပ္မေတာ္သားမ်ား၊ ျပည္သူ႔ အတြက္သစြုာေစာင္သိခဲ့ၾကတဲ့ တပ္မေတာ္သားမ်ားဟာ ေက်ာင္းသားျပည္သူူတရပ္လံုးနဲ႔ပူးေပါင္း တိုက္ပြဲဝင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ စစ္အာဏာသိမ္းျပီးေနာက္ပိုင္း စစ္အာဏာရွင္ေတြကို ဓားဓားခ်င္းလွန္လွန္ ခ်င္း စိန္ေခၚခဲ့တဲ့ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးမွာလည္း ရွစ္ေလးလံုးျပည္သူ႔အေရးေတာ္ပံုၾကီးက ေမြးဖြားေပးလိုက္ေသာ ျမန္မာနိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာေက်ာင္းသားမ်ားဒီမိုကရက္တစ္တပ္ဦး(မကဒတ) တြင္ ျပည္သူ႔တပ္မေတာ္သားမ်ား က်ရာတာဝန္ကိုေက်ပြန္ စြာထမ္းေဆာင္ခဲ့ၾကသည့္ သမိုင္းသာဓက မ်ားစြာရွိခဲ့ပါတယ္။
ဗိုလ္သန္းေရႊ တို႔စစ္အာဏာရွင္အုပ္စုက စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားဟာ ျပည္သူလူထုတရပ္ လံုးကို အမိ်ဳးမိ်ဳးလိမ္လည္လွည့္ဖ်ားျပီး ဂုတ္ေသြးစုတ္ဖိနွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေနယံုတင္မကပါဘူး၊ သူတို႔ကိုသစြုာခံတဲ့ တပ္မေတာ္သားအားလံုးကိုလည္း လံုးဝညွာတာေထာက္ထားျခင္းမရွိဘဲ၊ ကန္႔သန္႔ခ်ဳပ္မႈေတြနဲ႔ မဝ ေရစာေကၽႊးေမြးကာ ေခါင္းေဆာင္ၾကီးမ်ား၏အာဏာတည္ျမဲေရးတခု တည္းအတြက္သာ အသံုးခ် ေနျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ကုိယ္ခ်င္းစာနာမႈမရွိ၊ ငါ့ဘို႔၊ ငါ့အတြက္၊ ငါ့အာဏာတခုတည္းကိုသာအျမဲၾကည့္တဲ့့ ဗိုလ္သန္းေရႊဟာ စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအားလံုးထဲမွာ အဆိုးဆံုးအရက္စက္ ဆံုးလူျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗိုလ္သန္းေရႊ မေသေသးသေရြ ့သူ႔ရဲ့အာဏာကို ရွယ္ယာခြဲေဝေပးရမဲ့အလုပ္ ေတြ႔ဆံုေဆြး ေႏြးေရးနဲ႔ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ဆိိုတာျဖစ္လာမွာမဟုတ္ပါဘူး။
ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးညိွနွိင္းအေျဖရွာေရးဆိုတဲ့နည္းလမ္းဟာ မည္သည့္နိုင္ငံမွာမဆိုျဖစ္ ေပၚလာတဲ့ နိုင္ငံေရးျပသနာေတြကိုေျဖရွင္းဘို႔ အေကာင္းဆံုးနည္းတခုပါဘဲ။ ျပည္သူလူထုတရပ္လံုးကို ထိခိုက္ နစ္နာေစမႈမရွိေစဘဲ၊ ျငိမ္းခ်မ္းစြာေျဖရွငး္နုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေမမဲ့ အဲဒီ့ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးညိွနႈိင္းေရး ဆိုတာက အာဏာရွင္ေတြအေပၚမွာသာ အဓိကက်ပါတယ္။ အာဏာရွင္ဆိုတာ သူ႔ကိုယ္က်ိဳး၊ သူတို႔႔ အာဏာတည္ျမဲေရးကိုသာ စိုက္လိုက္မတ္မတ္ ရည္ရြယ္ အားထုတ္လာသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
၁၊ လက္ရွိအာဏာရစစ္္အုပ္စုမွာ တိုင္းသူျပည္သားေတြကို တကယ္ေစတနာထားျပီး တိုင္းျပည္ရဲ့ ေကာင္းက်ိဳးကိုေရွ႔ရႈ႔လိုတဲ့ စိတ္အျပည့္အဝရွိပါမ၊ွ
၂၊ အတိုက္အခံအင္အားစုမ်ားက လက္ရွိအာဏာရစစ္အုပ္စုအေပၚ အသာစီးရေနပါမွ၊
၃၊ အာဏာရစစ္အုပ္စုကို အထိနာေစမဲ့ ျခိမ္းေျခာက္မႈေတြနဲ႔ အေပးအယူလုပ္နိုင္စရာရွိပါမွ၊
ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးဆိုတဲ့ နည္းဟာအထေျမာက္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။
နံပါတ္တစ္ကေတာ့ လူတိုင္းသိျပီးသားပါဘဲ၊ တိုင္းသူျပည္သားေတြကိုေစတနာထားျပီး တိုင္းျပည္ေကာင္းက်ိဳးကို ထည့္တြက္ဘို႔ေဝးေရာ သူတို႔စစ္အာဏာရွင္ေတြကို ပုခံုးထမ္းတင္ေပးေနတဲ့ တပ္မေတာ္သားေတြကိုေတာင္မွ ငတ္ငတ္ေသေသ လွည့္မၾကည့္ပါ။
နံပါတ္ႏွစ္ က်ေနာ္တိုအတိုက္အခံအင္အားစုမ်ားကလည္းအသာစီးရေနျခင္းမရွိေသးပါ၊
ဒီကေန႔အဓိကေဆြးေႏြးခ်င္တာကေတာ့ နံပါတ္သံုးအခ်က္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္ ေတြဟာ သူတို႔အာဏာကုိသူတို႔ဆႏြုုအေလွ်ာက္ အေလွ်ာ့ေပးျပီးအတိုက္အခံအင္အားစုမ်ားနဲ႔ ေတြဆံုေဆြးေႏြး ျပီးညင္ညင္သာသာနဲ႔လူထုရဲ့အက်ိဳးကိုေရွ့ရႈျပီး အဆံုးသတ္ေလ့မရွိၾကပါဘူး။
ဖိလစ္ပိုင္ကအာဏာရွင္ ဖာဒီနန္ဒ္မားကို႔စ္( Ferdinand Emmaunel Edralin Marcos) ကေတာ့ ၁၉၆၅-၈၆ အထိအာဏာရွင္အျဖစ္နဲ႔တိုင္းျပည္္အေပၚ ထင္တိုင္းျပဳခဲ့ပါတယ္။ သူနဲ႔သူ႔မိန္းမ အီမယ္ဒါမားကို႔စ္ (Imelda Marcos) ကေတာ့ ေဒၚလာသန္းေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ တိုင္းျပည္ရဲ့ ပိုက္ဆံေတြကိုခိုးယူျပီးု ဆြစ္ဇာလန္နဲ႔ အေမရိကန္နိုင္ေတြ ေတြမွာဝွက္ထား ခဲ့ပါတယ္။ အာဏရွင္ မားကို႔စ္ က်န္းမာေရးမေကာင္းလို႔ ေသခါနီးအခ်ိန္မွာေတာင္မွ တိုင္းျပည္အတြက္ ပူးေပါင္းညိွနႈိင္း ေဆာင္ရြက္ဘို႔ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ အေမရိကန္နိုင္ငံက ျပန္လာတဲ့ ဆီနိတ္တာေဟာင္း အတိုက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ နီႏိြဳင္အကြီနုိ(Benigno Simeon Ninoy Aquino)ကို သူ႔ကိုၾကိဳဆိုေနၾကတဲ့့လူထု ေရွ့ေမွာက္ မနီလာေလဆိပ္မွာ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ လိုက္ပါတယ္။ အဲဒီိကစျပီးလူထုလႈပ္ရွားမႈေတြ ဆက္တိုက္ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး လူထုစြမ္းရည္လုပ္ရွားမႈေတာ္လွန္ေရး (People Power Revolution) ၊ သ႔ိုမဟုတ္ အဝါေရာင္ ဖဲၾကိဳးးမ်ားကိုအမွတ္အသားျပဳျပီး (Yellow Revolution) လို႔လဲ လူသိမ်ားခဲ့တဲ့ လူထုတိုက္ပြဲနဲ႔ ၁၉၈၆ ေဖေဖာ္ဝါရီလ(၂၂-၂၅)ရက္ေနေတြ႔မွာေတာ့ အာဏာရွင္မားကို႔စ္ ကိုအလဲျဖိဳျပီး ျပည္သူ႔ေအာင္ပြဲအနိုင္ႏႊဲခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီလူထုတိုက္ပြဲရဲ့ ထူးျခာခ်က္ကေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးဖီဒယ္ရာမို႔စ္ (Fidel V. Ramos) လူထုနဲ႔ပူေပါင္းလာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္လဲ လူထုတိုက္ပဲြ အရွိန္အဟုန္ အျမင့္ဆံုးျမွင့္တင္ ေအာင္ပြဲခံနိုင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
၁၉၇၃ စက္တင္ဘာ(၁၁)ရက္ေန႔မွာ ခ်ီလီနိုင္ငံရဲ့အာဏာရွင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး ပီနိုေခ်းတ္ (Gen. Augusto Pinochert) ဟာ သမတအယ္လန္ေဒး(Salvator Allende) အစိုးရထံမွ စစ္အာဏာ သိမ္းယူခဲ့ျပီး ၁၉၉၀ခုနွစ္အထိ အာဏာရွင္အျဖစ္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ပါတယ္။ သမတ အယ္လန္ေဒးလဲဲ အသတ္ခံ လိုက္ရပါတယ္။ ပီနိုေခ်းတ္ အာဏာရရခ်င္း တလအတြင္းမွာတင္ လူေပါင္း (၂၁၁၅)ဦး သတ္ပစ္ခဲ့ျပီး၊ အသက္(၁၂)ႏွစေအာက္ ္ကေလး(၈၈)ေယာက္အပါအဝင္လူေပါင္း (၃) ေသာင္းေလာက္ဟာ ရက္စက္ စြာညွင္းပန္းနိွပ္စက္ခခဲ့ံရပါတယ္။ ၁၉၇၇ ခုႏွစ္ကစျပီး အာဏာရွင္ဆန္႔က်င္ေရး အမ်ိဳးသမီးလႈပ္ရွားမႈ မ်ားေပၚေပါက္လာပါတယ္။ ၁၉၈၀မွာ အာဏာရွင္သက္ဆိုးရွည္မဲ့ ဖဲြ႔စည္းပံုဥပေဒကိုအတည္ျပဳခဲ့ ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ သမတပီနိုေခ်းတ္အျဖစ္ ဆက္လက္အာဏာရယူခဲ့ပါတယ္။ ျပည္သူအမ်ားစု၏ မဲျဖင့္ ၁၉၉၀ မတ္လ(၁၁)ရက္ေန႔ မွာ သမတအျဖစ္မွဖယ္ရွားခံရပါတယ္။ ၁၉၉၈ ခုနွစ္မွာေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ အလြဲသံုးစာမႈ၊ အခြန္ေတာ္ေရွာင္လႊဲမႈ စသျဖင့္ရာဇဝတ္မႈေပါင္း (၃၀၀)ေက်ာ္ျဖင့္ နိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခံုရုံး(ICC)မွ အဂၤလန္တြင္ဖမ္းဆီး အေရးယူခဲ့ပါတယ္။ ပီနိုေခ်းတ္ ဟာ ၂၀၀၆ ဒီဇင္ဘာလ(၁၀)ရက္ေန႔ ေသဆံုးခ်ိန္အထိ ထိုအမႈမ်ားကိုရင္ဆိုင္ေနရဆဲျဖစ္ပါတယ္။
ဒီေနရာမွာတခုသတိထားမိတာက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးပီနိုေခ်းတ္္ စစ္အာဏာသိမ္းတဲ့အခ်ိန္မွာ အာဏာရ ခ်ီလီဆိုရွယ္လစ္ပါတီ လက္ဝဲဝါဒီမ်ားကို အာဏာသိမ္းတာျဖစ္လို႔ အေမရိကန္ အစိုးရက အမ်ားၾကီးကူညီေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပီနိုေခ်းတ္ အာဏာရွင္ျဖစ္လာျပီး လူ႔အခြင့္ အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈ ေတြရွိလာေတာ့ အေမရိကန္အစိုးရအျမင္မွန္ရကာ ေထာက္ခံမႈမေပး ေတာ့ပါဘူး။ ထို႔အတူဘဲ အိႏြုိယနဲ႔ တရုပ္နိုင္ငံအေနနဲ႔လဲ ရာဇဝတ္မႈေတြကို ေန႔တဓူဝ က်ဴးလြန္ေနျပီး လူ႔အခြင္အေရးေတြကို ထမင္းစား ေရေသာက္သလို ခ်ိဳးေဖာက္ေနတဲ့ ဗိုလ္သန္းေရႊတို႔ စစ္အာဏာရွင္အုပ္စုကို ေထာက္ခံကူညီမႈ ေတြရပ္ဆိုင္းဘို႔ အျမင္မွန္ရသင့္ပါတယ္။
ဆူဒန္က ဒုဗိုလ္ခ်ဳက္ၾကီးအိုမာအယ္ဘရွာ(Lt. General Omar Al-Bashir) ကေတာ့ ဗိုလ္သန္းေရႊတို႔ရဲ့ဆရာပါ။ ၁၉၈၆ ဇြန္လ(၃၀)ရက္ေန႔စစ္အာဏာသိမ္းတဲ့အခ်ိန္ ဗိုလ္မႈၾကီး အိုမာအယ္ဘရွာ အဆင့္သာရွိေသာ္လဲ အဲဒီ့အာဏာသိမ္မႈကိုဦးေဆာင္ခဲ့တာေၾကာင့္ အမ်ိဳးသား ကယ္တင္္မႈေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ(Revolutionary Command Council for National Salvation) ကိုစတင္ဖြဲ႔စည္းတဲ့အခါ ဥက႒ေနရာကိုရယူခဲ့ပါတယ္။ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္၊စစ္ဦး စီးခ်ဳပ္၊ကာကြယ္ေရးဝန္ၾကီး စတဲ့ရာထူးေတြယူျပီး အာဏာရွင္ အိုမာအယ္ဘရွာဟာ ၁၉၉၃ ေအာက္တိုဘာ(၁၆)ရက္ေန႔မွာေတာ့ သူ႔ကိုယ္သူ သမတအျဖစ္ေက်ညာခဲ့ပါတယ္။ သူ႔လက္ ထက္ ဒါေဖာအေရးအခင္း(The Darfur Conflict) မွာျပည္သူ(၄)သိန္းေက်ာ္္ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
၂၀၀၈ ဇူလိုင္လတြင္ နိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခံုရုံးေတာ္(International Criminal Court)မွာ ဥပေဒ အက်ိဳးေဆာင္လြစ္ေမာ္နိုအိုကမ္ပို(Luis Morno Ocampo) ကမကထျပဳျပီး အာဏာရွင္ အိုမာအယ္ဘရွာအား လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ၊စစ္ရာဇဝတ္မႈ နွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးေဖာက္ဖ်က္ သည့္ရာဇဝတ္မႈမ်ား ျဖင့္တရားစြဲဆိုခဲ့ျပီး ၂၀၀၉ မတ္လ(၄)ရက္ေန႔မွာ ဖမ္းဝရမ္းထုတ္ျပန္ ခဲ့သည္။ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ အေထာက္အထားမ်ားပိုမို ခိုင္မာလံုေလာက္စြာရရွိလာသျဖင့္ ၂၀၁၀ ဇူလိုင္လ (၁၂)ရက္ေန႔တြင္ ဖမ္းဝရမ္းထပ္မံထုတ္ခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာနိုင္ငံအမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(Women's League of Burma)နဲ႔ Nobel Women's Initiative အဖြဲ႔တို႔မွ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေသာ ျမန္မာနိုင္ငံအမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ စစ္အုပ္စုမွရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္မႈမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ၾကားနာသည့္ ျပည္သူ႔ခံုရုံးၾကားနာပြဲမွ ဗိုလ္သန္းေရႊတို႔စစ္အုပ္စုသည္ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ လူသားတို႔အေပၚမတရားက်ဴးလြန္ေနသည့္ရာဇဝတ္မႈမ်ား ေန႔စဥ္ခ်ိဳးေဖာက္ က်ဴးလြန္ေနေၾကာင္းေဖာ္ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ ထိုျပည္သူ႔ခံုရုံးၾကားနာပြဲကို နယူးေယာက္ျမိဳ႔ နယူးေယာက္ စီးတီးယူနီဗာတီ မွာ ၂၀၁၀ မတ္လ(၂)ရက္ေန႔တြင္က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ အီရန္နိုင္ငံက(၂၀၀၃) နုိဘယ္လ္ ဆုရွင္ေဒါက္တာရွီရင္အီဘဒီ(Dr. Shirin Ebadi) ၊အေမရိကန္က(၁၉၉၇)နိုဘယ္လ္ဆုရွင္ ဂ်ိဳဒီဝီလ်ံ (Jody Williams)၊ ထိုင္းနိုင္ငံ ခ်ဴလာေလာင္ကြန္းယူနီဗာစီတီမွ ဥပေဒပါေမာကြု ပေရာ္ဖက္ဆာ ဝီတစ္မန္တဘြန္း(Prof. Vitit Muntarbhorn)္၊ ေတာင္ကိုရီးယားနိုင္ငံမွ စီေဒါဥပေဒေရးရာ ကၽြမ္းက်င္သူ ယူအန္အမႈထမ္းေဟာင္း ေဒါက္တာဟိုင္စိုးရွင္ (Dr. Heisoo Shin) တို႔ကခံုရုံးသမာဓိ တရားသူၾကီးမ်ားအျဖစ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ စစ္အုပ္စုရဲ့ လူ႔အခြင္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြကို ကိုယ္တိုင္ခံလာခဲ့ရတဲ့ ျမန္မာတိုင္းရင္းသားအမ်ိဳးသမီး(၁၂)ဦးမွ သက္ေသထြက္ဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။
စစ္အုပ္စုဟာ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္းလူ႔အခြင့္အေရးခ်ိုးေဖာက္မႈမ်ားနဲ႔ ရာဇဝတ္မႈမ်ားကိုဆက္ တိုက္က်ဴးလြန္ေနရုံသာမကပဲ နိုင္ငံတကာရာဇဝတ္မႈဥပေဒမ်ားကိုပါ ခ်ိဳးေဖာက္ လ်က္ရွိေၾကာင္း ျပည္သူ႔ခံုရုံးေတာ္ ခံုသမာဓိတရားသူၾကီးမ်ားကတညီတညြတ္ထဲဆံုးျဖတ္ခဲဲ့ၾကပါတယ္။
အဲဒီေနာက္ နိုဘယ္ဆုရွင္မ်ားနွင့္အတူျမန္မာနိုင္ငံအမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔ခ်ုပ္မွဗဟိုသဘာပတိအဖြဲ႔ဝင္ ေဒၚသင္းသင္းေအာင္တို႔မွ ထိုၾကားနာခ်က္မ်ားနဲ႔ ျပည္သူ႔ခံုရုံးေတာ္စီရင္ခ်က္မ်ားကို ကုလသမဂ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးဘန္ကီမြန္းထံသို႔ ကိုယ္တိုင္တိုယ္က်ေတြ႔ဆံုရွင္းျပေဆြးေႏြးျပီး တရားဝင္္ တင္သြင္းခဲ့ၾကပါတယ္။ နိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခံုရံုးေတာ္ တြင္ျမန္မာနိုင္ငံအေနနဲ႔အဖြဲ႔ဝင္အျဖစ္လက္မွတ္ ထိုးပါဝင္ခဲ့ျခင္းမရွိပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျမန္မာ့အေရးကို နိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခံုရံုးေတာ္က တိုက္ရိုက္ ကိုင္တြယ္ ခြင့္မရွိေသးေသာ္လည္း စစ္အုပ္စု၏ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္မႈမ်ားနွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ မႈမ်ားကို ကုလသမဂအေနနဲ႔လံုျခံဳေရးေကာင္စီဆံုးျဖတ္ခ်က္္ (တရုပ္နဲ႔ရုရွားတို႔ရဲ့ ဗီတိုပါဝါ ပယ္ဖ်က္မႈကို စိုးရိန္စရာ) မလိုဘဲ ဝင္ေရာက္စံုစမ္းစစ္ေဆးခြင့္ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကုလသမဂအေနနဲ႔ ရာဇဝတ္မႈ အမွန္မ်ားေပၚေပါက္ေရး စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္တရပ္ကို အျမန္ဆံုးဖြဲ႔စည္းေဆာင္ရြက္သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုမွတဆင့္ ပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈမ်ားကိို နိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခံုရုံးေတာ္(ICC)မွွ ဥပေဒ အက်ိဳးေတာ္ေဆာင္္တဦးဦး(Prosecutor)မွ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္သူ စစ္ေခါင္း ေဆာင္တဦးဦး ဒါမွမဟုတ္ ၄င္းရာဇဝတ္မ်ားနဲ႔သတ္သက္ဆက္ႏြယ္လ်က္ရွိသူမ်ား၊ သြယ္ဝိုက္တာဝန္ရွိ သူမ်ားကို တိုက္ရိုက္စံုစမ္းစစ္ေဆးေမးျမန္းမႈေတြကိုျပဳလုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိွပါတယ္(ICC; Article25 <2002>)။ အဲဒီ့ရာဇဝတ္ေကာင္မ်ားကိုိုလဲ လက္ရွိစစ္္အစိုးရမွ တရားေသလြတ္ျငိမ္းခြင့္ေပးပိုင္ခြင့္မရွိပါဘူး(ICC; Article27 <2002>)။ ဒါေၾကာင့္ စစ္အုပ္စုအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားနဲ႔ လူသားတို႔အေပၚရာဇဝတ္မႈမ်ားက်ဴးလြန္မႈ မ်ားကိုေဖာ္ထုတ္တရားစြဲဆိုေရး ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားမွာ အလြန္တရာထိေရာက္ေသာ ထိုးနွက္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ ထို႔အတူ ေဒၚေအာင္ဆနး္စုၾကည္နဲ႔တကြ ဒီမိုကေရစီေခါင္ေဆာင္မ်ားကို လုပ္ၾကံသတ္ ျဖတ္မႈ ဒီပဲယင္း နိုင္ငံေတာ္လုပ္ၾကံမႈၾကီးကိုလည္း ဆက္လက္အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကိုု ရပ္တန္႔မေနဘဲ ဆက္လက္္ေဖာ္ထုတ္အေရးယူသြားဘို႔လို အပ္ပါတယ္။ သို႔ပါမွ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ လံုျခံဳေရးကို နိုင္ငံတကာတရားဥပေဒနဲအညီ႔ နိုင္ငံတကာတရားဥပေဒဘယ္ေတာ္သားမ်ားမွ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္နိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
စစ္အုပ္စုဟာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚမွာသာ ရာဇဝတ္မႈေတြနဲ႔လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ေနတာမဟုတ္ပါဘူး၊ အမ်ိဳးသားမ်ား ခေလးသူငယ္မ်ား သက္ၾကီးရြယ္အိုမ်ားပါမက်န္ လူမ်ိဳး ဘာသာမေရြး စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးလက္ေအာက္က ျမန္မာျပည္သူလူထုရပ္လံုး ျပားျပားေမွာက္ ေနစဥ္နဲ႔ အမွ်လူ႔အခြင္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံေနၾကရပါတယ္။ ဒါကို အျခားေသာျပည္ပအဖြဲ႔အစည္းမ်ားအေနနဲ႔လဲ က်ိဳးစားေဖာ္ထုတ္ကာ စစ္အုပ္စုကိုဥပေဒေၾကာင္းအရအပစ္ေပးအေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကို ေဆာင္ ရြက္သြားဘို႔လိုအပ္ပါတယ္။ NLD အေနနဲ႔ နအဖ စစ္အုပ္စုကို ပထမအၾကိမ္တရားစြဲဆိုမႈကို ရန္ကုန္တိုင္းတရားရုံးက ပယ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။ သို႔ေပမဲ့ NLD အေနနဲ႔ စစ္အုပ္စုကို ဥပေဒေၾကာင္းအရ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈ (Legal Process)မ်ားကို ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိရာ ဇြန္လ(၂၁)ရက္ေန႔ က NLD က နအဖစစ္အုပ္စုအား အက္ဥပေဒပုဒ္မ ၄၅ နဲ႔ ၅၄ အရဆက္လက္တရားစြဲသြားမွာျဖစ္ ေၾကာင္း အေၾကာင္းၾကားစာကိုေပးပိ႔ုလိုက္ေၾကာင္း ေရွ့ေနၾကီးဦးဥာဏ္ဝင္းကေျပာပါတယ္။ ဒီ့အျပင္ ၁၉၉၀ေရြးေကာက္ပြဲမွာအနိုင္ရခဲ့ၾကတဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္(၂၆)ဦးကလည္း ဥပေဒပုဒ္မ ၄၂ အရ စစ္အုပ္စုကိုတရားစြဲဆိုထားခဲ့ ပါတယ္။
ကိုယ္တိုင္ေရးဆြဲထားတဲ့ဥပေဒကို၄င္း၊ နိုင္ငံတကာဥပေဒေတြကိုေသာ္၄င္း နအဖ စစ္အုပ္စုက ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္းခ်ိဳးေဖာက္ေနပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဥပေဒေၾကာင္းအရထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ တိုက္ပြဲ မ်ားဟာ ဒီကေန႔နိုင္ငံေရးလွည့္အေျပာင္းတခုကို ေျဗာင္လိမ္ေျဗာင္စား တရားဝင္အစိုးရတရပ္္အျဖစ္ နိုင္ငံတကာမွအသိအမွတ္ျပဳေရးကို က်ိဳးစားေနတဲ့ ဗိုလ္သန္းေရႊ တို႔စစ္အုပ္စုကို တရားစြဲဆိုေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားဟာ အေျခအေနအခ်ိန္အခါနဲ႔ကိုက္ညီတဲ့ ထိုးစစ္ဗ်ဴဟာတရပ္္ျဖစ္ပါတယ္။ NLD အေနနဲ႔ ေရွ႔ဆက္ျပီး ILO ပူးေပါင္းကာ အလုပ္သမားမ်ားအခြင့္အေရးရာမ်ားနဲ႔ ကေလးစစ္သားမ်ား စုေဆာင္းမႈ၊ အတင္းအၾကပ္ကိုင္လုပ္အားေပခိုင္းေစမႈမ်ားကိုပါ ေဖာ္ထုတ္တရားစြဲ သြားမွာျဖစ္ေၾကာင္းဦးတင္ဦးက ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားရင္း ထပ္မံစိန္ေခၚလိုက္ပါတယ္။ စစ္အာဏာရွင္ နိဂံုးခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ဒီမိုကေရစီေရး လိုလားသူအဖြဲ႔အစည္အားလံုးနဲ႔ ျပည္တရပ္လံုးဝိုင္းဝန္းပူးေပါငး္ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဆိုပါက အလြန္ တရာထိေရာက္ျပီး ေအာင္ျမင္မႈရရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။ ထိုသို႔ တရားစြဲဆိုေရး ထိပ္္တိုက္ရင္ဆိုင္ တိုက္ပြဲမ်ားျဖင့္စစ္အုပ္စုကို အၾကပ္ရိုက္ေစျပီး့ အေပးအယူမ်ားရွိလာကာ ေတ႔ြဆံုေဆြးေႏြးေရး စကားဝိုင္းဆီ အျမန္တြန္းပ႔ိုနိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးကို နိုင္ငံတကာၾကားေကာင္းေအာင္ စတိတ္မန္႔ထုတ္ေနရုံနဲ႔ေတာ့ ဘာမွအက်ိဳးထူးလာမွာမဟူတ္ပါဘူး။
ရွစ္ေလးလံုးျပည္သူ႔အေရးေတာ္ပံုၾကီးတြင္ ဗိုလ္ေနဝင္းနဲ႔စစ္အာဏာရွင္တို႔ကို ထိပ္တိုက္ရင္ ဆိုင္ေအာင္ပြဲခံခဲ့ဘးူေသာ လူထုတိုက္ပြဲနွင့္ ရွစ္ေလးလံုးစိတ္ဓာတ္ သို႔တည္းမဟုတ္ ခြပ္ေဒါင္းစိတ္ဓာတ္ ကိုုျပန္လည္ ႏွလံုးသြင္းကာ ေပါင္းစည္းညီညာေသာ လူထုတိုက္ပြဲကို ဆင္ႏႊဲေအာင္ပြဲခံၾကပါစို႔။
ရွစ္ေလးလံုးစိတ္ဓာတ္ ထာဝစဥ္ရွင္သန္နိုင္ၾကပါေစ။
**ေမာင္ေမာင္စိုး**
၁-၂၆၀-၄၂၆ ၄၁၂၁
ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကို ဂ်ပန္စစ္ဗိုလ္ေတြက သူတို႔အေပၚသစုြာေဖာက္ခဲ့တယ္လို႔ ျမင္ၾကပါ တယ္။ ဒီစကားကို ဂ်ပန္ေခတ္က ျမန္မာျပည္မွာ ဂ်ပန္စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အရာရွိခ်ဳပ္အျဖစ္ တာ၀န္ထမ္း ေဆာင္ခဲ့ဘူးသူ မစြုတာ တကာမီ ဆိုသူက ၁၉၆၁ ခုႏွစ္ တိုက်ိဳျမိဳ့မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ဂ်ပန္ျမန္မာအသင္း ဧည့္ခံပြဲမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဟုတ္ပါတယ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းဟာ လြတ္ေရးဆာေလာင္ မြတ္သိတ္ေနတဲ့ ျပည္သူလူထုရဲ့သစုြာကိုေစာင့္ထိမ္းျပီး ျပည္သူလူထုနဲ႔အတူ တသားတည္းရပ္တည္ လွ်က္ျပည္သူ႔အတြက္ လြတ္လပ္ေရးအရယူဘို႔အတြက္ သူေခၚလာတဲ့ဂ်ပန္ကို သူကိုယ္တိုင္ျပန္တိုက္ ခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာလြတ္လပ္ေရးအတြက္၊ ဒါဟာ ျပည္သူ႔အတြက္ျဖစ္ပါတယ္။
ျပည္သူလူထုကို ႏွိပ္စက္မတရားျပဳေနတဲ့ ဘယ္လိုအုပ္ခ်ဳပ္မႈမ်ိဳးကိုမွ သစြုာခံဘု႔ိမလိုပါဘူး၊ ျပည္သူလူထုရဲ့သစြုာကိုေစာင့္သိျခင္းနဲ႔ လူထုအက်ိဳးကိုေရွ့ရႈေစတနာထားျခင္းသာ လ်င္မြန္ျမတ္သည့္ လုပ္ရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းလို စိတ္ထားမ်ိဳး ဒီကေန႔ တပ္မေတာ္သား ေတြမွာ ထားရွိဘို႔လိုအပ္ပါတယ္။ တိုင္းျပည္ကိုခ်စ္ပါတယ္ဆိုတ့ဲ တပ္မေတာ္ သားမ်ား၊ တပ္မေတာ္အရာရွိမ်ား အေနနဲ႔ ေကာက္က်စ္စဥ္းလဲယုတ္မာလွတဲ့ ဗိုလ္သန္းေရႊရဲ့ လက္ေအာက္မွာ မွားယြင္းတဲ့သစြုာကုိ ေစာင့္သိေနမယ့္အစား လူထုရဲ့ဘ၀ ဝဋ္ဆင္းရဲအေပါင္းမွ ကယ္တင္နုိုင္ရန္ ျပည္သူ႔သစြုာကိုသာ ေစာင့္သိလာမည္ဆိုပါက အတိုင္းထက္အလြန္္တန္ဘိုး ၾကီးလွမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ရွစ္ေလးလံုးျပည္သူ႔အေရးေတာ္ပံုၾကီးမွာလည္း ျပည္သူခ်စ္တဲ့ တပ္မေတာ္သားမ်ား၊ ျပည္သူ႔ အတြက္သစြုာေစာင္သိခဲ့ၾကတဲ့ တပ္မေတာ္သားမ်ားဟာ ေက်ာင္းသားျပည္သူူတရပ္လံုးနဲ႔ပူးေပါင္း တိုက္ပြဲဝင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ စစ္အာဏာသိမ္းျပီးေနာက္ပိုင္း စစ္အာဏာရွင္ေတြကို ဓားဓားခ်င္းလွန္လွန္ ခ်င္း စိန္ေခၚခဲ့တဲ့ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးမွာလည္း ရွစ္ေလးလံုးျပည္သူ႔အေရးေတာ္ပံုၾကီးက ေမြးဖြားေပးလိုက္ေသာ ျမန္မာနိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာေက်ာင္းသားမ်ားဒီမိုကရက္တစ္တပ္ဦး(မကဒတ) တြင္ ျပည္သူ႔တပ္မေတာ္သားမ်ား က်ရာတာဝန္ကိုေက်ပြန္ စြာထမ္းေဆာင္ခဲ့ၾကသည့္ သမိုင္းသာဓက မ်ားစြာရွိခဲ့ပါတယ္။
ဗိုလ္သန္းေရႊ တို႔စစ္အာဏာရွင္အုပ္စုက စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားဟာ ျပည္သူလူထုတရပ္ လံုးကို အမိ်ဳးမိ်ဳးလိမ္လည္လွည့္ဖ်ားျပီး ဂုတ္ေသြးစုတ္ဖိနွိပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေနယံုတင္မကပါဘူး၊ သူတို႔ကိုသစြုာခံတဲ့ တပ္မေတာ္သားအားလံုးကိုလည္း လံုးဝညွာတာေထာက္ထားျခင္းမရွိဘဲ၊ ကန္႔သန္႔ခ်ဳပ္မႈေတြနဲ႔ မဝ ေရစာေကၽႊးေမြးကာ ေခါင္းေဆာင္ၾကီးမ်ား၏အာဏာတည္ျမဲေရးတခု တည္းအတြက္သာ အသံုးခ် ေနျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ကုိယ္ခ်င္းစာနာမႈမရွိ၊ ငါ့ဘို႔၊ ငါ့အတြက္၊ ငါ့အာဏာတခုတည္းကိုသာအျမဲၾကည့္တဲ့့ ဗိုလ္သန္းေရႊဟာ စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအားလံုးထဲမွာ အဆိုးဆံုးအရက္စက္ ဆံုးလူျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗိုလ္သန္းေရႊ မေသေသးသေရြ ့သူ႔ရဲ့အာဏာကို ရွယ္ယာခြဲေဝေပးရမဲ့အလုပ္ ေတြ႔ဆံုေဆြး ေႏြးေရးနဲ႔ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး ဆိိုတာျဖစ္လာမွာမဟုတ္ပါဘူး။
ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးညိွနွိင္းအေျဖရွာေရးဆိုတဲ့နည္းလမ္းဟာ မည္သည့္နိုင္ငံမွာမဆိုျဖစ္ ေပၚလာတဲ့ နိုင္ငံေရးျပသနာေတြကိုေျဖရွင္းဘို႔ အေကာင္းဆံုးနည္းတခုပါဘဲ။ ျပည္သူလူထုတရပ္လံုးကို ထိခိုက္ နစ္နာေစမႈမရွိေစဘဲ၊ ျငိမ္းခ်မ္းစြာေျဖရွငး္နုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေမမဲ့ အဲဒီ့ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးညိွနႈိင္းေရး ဆိုတာက အာဏာရွင္ေတြအေပၚမွာသာ အဓိကက်ပါတယ္။ အာဏာရွင္ဆိုတာ သူ႔ကိုယ္က်ိဳး၊ သူတို႔႔ အာဏာတည္ျမဲေရးကိုသာ စိုက္လိုက္မတ္မတ္ ရည္ရြယ္ အားထုတ္လာသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
၁၊ လက္ရွိအာဏာရစစ္္အုပ္စုမွာ တိုင္းသူျပည္သားေတြကို တကယ္ေစတနာထားျပီး တိုင္းျပည္ရဲ့ ေကာင္းက်ိဳးကိုေရွ႔ရႈ႔လိုတဲ့ စိတ္အျပည့္အဝရွိပါမ၊ွ
၂၊ အတိုက္အခံအင္အားစုမ်ားက လက္ရွိအာဏာရစစ္အုပ္စုအေပၚ အသာစီးရေနပါမွ၊
၃၊ အာဏာရစစ္အုပ္စုကို အထိနာေစမဲ့ ျခိမ္းေျခာက္မႈေတြနဲ႔ အေပးအယူလုပ္နိုင္စရာရွိပါမွ၊
ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးဆိုတဲ့ နည္းဟာအထေျမာက္လာမွာျဖစ္ပါတယ္။
နံပါတ္တစ္ကေတာ့ လူတိုင္းသိျပီးသားပါဘဲ၊ တိုင္းသူျပည္သားေတြကိုေစတနာထားျပီး တိုင္းျပည္ေကာင္းက်ိဳးကို ထည့္တြက္ဘို႔ေဝးေရာ သူတို႔စစ္အာဏာရွင္ေတြကို ပုခံုးထမ္းတင္ေပးေနတဲ့ တပ္မေတာ္သားေတြကိုေတာင္မွ ငတ္ငတ္ေသေသ လွည့္မၾကည့္ပါ။
နံပါတ္ႏွစ္ က်ေနာ္တိုအတိုက္အခံအင္အားစုမ်ားကလည္းအသာစီးရေနျခင္းမရွိေသးပါ၊
ဒီကေန႔အဓိကေဆြးေႏြးခ်င္တာကေတာ့ နံပါတ္သံုးအခ်က္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္ ေတြဟာ သူတို႔အာဏာကုိသူတို႔ဆႏြုုအေလွ်ာက္ အေလွ်ာ့ေပးျပီးအတိုက္အခံအင္အားစုမ်ားနဲ႔ ေတြဆံုေဆြးေႏြး ျပီးညင္ညင္သာသာနဲ႔လူထုရဲ့အက်ိဳးကိုေရွ့ရႈျပီး အဆံုးသတ္ေလ့မရွိၾကပါဘူး။
ဖိလစ္ပိုင္ကအာဏာရွင္ ဖာဒီနန္ဒ္မားကို႔စ္( Ferdinand Emmaunel Edralin Marcos) ကေတာ့ ၁၉၆၅-၈၆ အထိအာဏာရွင္အျဖစ္နဲ႔တိုင္းျပည္္အေပၚ ထင္တိုင္းျပဳခဲ့ပါတယ္။ သူနဲ႔သူ႔မိန္းမ အီမယ္ဒါမားကို႔စ္ (Imelda Marcos) ကေတာ့ ေဒၚလာသန္းေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ တိုင္းျပည္ရဲ့ ပိုက္ဆံေတြကိုခိုးယူျပီးု ဆြစ္ဇာလန္နဲ႔ အေမရိကန္နိုင္ေတြ ေတြမွာဝွက္ထား ခဲ့ပါတယ္။ အာဏရွင္ မားကို႔စ္ က်န္းမာေရးမေကာင္းလို႔ ေသခါနီးအခ်ိန္မွာေတာင္မွ တိုင္းျပည္အတြက္ ပူးေပါင္းညိွနႈိင္း ေဆာင္ရြက္ဘို႔ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ အေမရိကန္နိုင္ငံက ျပန္လာတဲ့ ဆီနိတ္တာေဟာင္း အတိုက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ နီႏိြဳင္အကြီနုိ(Benigno Simeon Ninoy Aquino)ကို သူ႔ကိုၾကိဳဆိုေနၾကတဲ့့လူထု ေရွ့ေမွာက္ မနီလာေလဆိပ္မွာ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ လိုက္ပါတယ္။ အဲဒီိကစျပီးလူထုလႈပ္ရွားမႈေတြ ဆက္တိုက္ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး လူထုစြမ္းရည္လုပ္ရွားမႈေတာ္လွန္ေရး (People Power Revolution) ၊ သ႔ိုမဟုတ္ အဝါေရာင္ ဖဲၾကိဳးးမ်ားကိုအမွတ္အသားျပဳျပီး (Yellow Revolution) လို႔လဲ လူသိမ်ားခဲ့တဲ့ လူထုတိုက္ပြဲနဲ႔ ၁၉၈၆ ေဖေဖာ္ဝါရီလ(၂၂-၂၅)ရက္ေနေတြ႔မွာေတာ့ အာဏာရွင္မားကို႔စ္ ကိုအလဲျဖိဳျပီး ျပည္သူ႔ေအာင္ပြဲအနိုင္ႏႊဲခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီလူထုတိုက္ပြဲရဲ့ ထူးျခာခ်က္ကေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးဖီဒယ္ရာမို႔စ္ (Fidel V. Ramos) လူထုနဲ႔ပူေပါင္းလာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္လဲ လူထုတိုက္ပဲြ အရွိန္အဟုန္ အျမင့္ဆံုးျမွင့္တင္ ေအာင္ပြဲခံနိုင္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
၁၉၇၃ စက္တင္ဘာ(၁၁)ရက္ေန႔မွာ ခ်ီလီနိုင္ငံရဲ့အာဏာရွင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီး ပီနိုေခ်းတ္ (Gen. Augusto Pinochert) ဟာ သမတအယ္လန္ေဒး(Salvator Allende) အစိုးရထံမွ စစ္အာဏာ သိမ္းယူခဲ့ျပီး ၁၉၉၀ခုနွစ္အထိ အာဏာရွင္အျဖစ္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ပါတယ္။ သမတ အယ္လန္ေဒးလဲဲ အသတ္ခံ လိုက္ရပါတယ္။ ပီနိုေခ်းတ္ အာဏာရရခ်င္း တလအတြင္းမွာတင္ လူေပါင္း (၂၁၁၅)ဦး သတ္ပစ္ခဲ့ျပီး၊ အသက္(၁၂)ႏွစေအာက္ ္ကေလး(၈၈)ေယာက္အပါအဝင္လူေပါင္း (၃) ေသာင္းေလာက္ဟာ ရက္စက္ စြာညွင္းပန္းနိွပ္စက္ခခဲ့ံရပါတယ္။ ၁၉၇၇ ခုႏွစ္ကစျပီး အာဏာရွင္ဆန္႔က်င္ေရး အမ်ိဳးသမီးလႈပ္ရွားမႈ မ်ားေပၚေပါက္လာပါတယ္။ ၁၉၈၀မွာ အာဏာရွင္သက္ဆိုးရွည္မဲ့ ဖဲြ႔စည္းပံုဥပေဒကိုအတည္ျပဳခဲ့ ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ သမတပီနိုေခ်းတ္အျဖစ္ ဆက္လက္အာဏာရယူခဲ့ပါတယ္။ ျပည္သူအမ်ားစု၏ မဲျဖင့္ ၁၉၉၀ မတ္လ(၁၁)ရက္ေန႔ မွာ သမတအျဖစ္မွဖယ္ရွားခံရပါတယ္။ ၁၉၉၈ ခုနွစ္မွာေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ အလြဲသံုးစာမႈ၊ အခြန္ေတာ္ေရွာင္လႊဲမႈ စသျဖင့္ရာဇဝတ္မႈေပါင္း (၃၀၀)ေက်ာ္ျဖင့္ နိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခံုရုံး(ICC)မွ အဂၤလန္တြင္ဖမ္းဆီး အေရးယူခဲ့ပါတယ္။ ပီနိုေခ်းတ္ ဟာ ၂၀၀၆ ဒီဇင္ဘာလ(၁၀)ရက္ေန႔ ေသဆံုးခ်ိန္အထိ ထိုအမႈမ်ားကိုရင္ဆိုင္ေနရဆဲျဖစ္ပါတယ္။
ဒီေနရာမွာတခုသတိထားမိတာက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးပီနိုေခ်းတ္္ စစ္အာဏာသိမ္းတဲ့အခ်ိန္မွာ အာဏာရ ခ်ီလီဆိုရွယ္လစ္ပါတီ လက္ဝဲဝါဒီမ်ားကို အာဏာသိမ္းတာျဖစ္လို႔ အေမရိကန္ အစိုးရက အမ်ားၾကီးကူညီေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပီနိုေခ်းတ္ အာဏာရွင္ျဖစ္လာျပီး လူ႔အခြင့္ အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈ ေတြရွိလာေတာ့ အေမရိကန္အစိုးရအျမင္မွန္ရကာ ေထာက္ခံမႈမေပး ေတာ့ပါဘူး။ ထို႔အတူဘဲ အိႏြုိယနဲ႔ တရုပ္နိုင္ငံအေနနဲ႔လဲ ရာဇဝတ္မႈေတြကို ေန႔တဓူဝ က်ဴးလြန္ေနျပီး လူ႔အခြင္အေရးေတြကို ထမင္းစား ေရေသာက္သလို ခ်ိဳးေဖာက္ေနတဲ့ ဗိုလ္သန္းေရႊတို႔ စစ္အာဏာရွင္အုပ္စုကို ေထာက္ခံကူညီမႈ ေတြရပ္ဆိုင္းဘို႔ အျမင္မွန္ရသင့္ပါတယ္။
ဆူဒန္က ဒုဗိုလ္ခ်ဳက္ၾကီးအိုမာအယ္ဘရွာ(Lt. General Omar Al-Bashir) ကေတာ့ ဗိုလ္သန္းေရႊတို႔ရဲ့ဆရာပါ။ ၁၉၈၆ ဇြန္လ(၃၀)ရက္ေန႔စစ္အာဏာသိမ္းတဲ့အခ်ိန္ ဗိုလ္မႈၾကီး အိုမာအယ္ဘရွာ အဆင့္သာရွိေသာ္လဲ အဲဒီ့အာဏာသိမ္မႈကိုဦးေဆာင္ခဲ့တာေၾကာင့္ အမ်ိဳးသား ကယ္တင္္မႈေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီ(Revolutionary Command Council for National Salvation) ကိုစတင္ဖြဲ႔စည္းတဲ့အခါ ဥက႒ေနရာကိုရယူခဲ့ပါတယ္။ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္၊စစ္ဦး စီးခ်ဳပ္၊ကာကြယ္ေရးဝန္ၾကီး စတဲ့ရာထူးေတြယူျပီး အာဏာရွင္ အိုမာအယ္ဘရွာဟာ ၁၉၉၃ ေအာက္တိုဘာ(၁၆)ရက္ေန႔မွာေတာ့ သူ႔ကိုယ္သူ သမတအျဖစ္ေက်ညာခဲ့ပါတယ္။ သူ႔လက္ ထက္ ဒါေဖာအေရးအခင္း(The Darfur Conflict) မွာျပည္သူ(၄)သိန္းေက်ာ္္ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။
၂၀၀၈ ဇူလိုင္လတြင္ နိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခံုရုံးေတာ္(International Criminal Court)မွာ ဥပေဒ အက်ိဳးေဆာင္လြစ္ေမာ္နိုအိုကမ္ပို(Luis Morno Ocampo) ကမကထျပဳျပီး အာဏာရွင္ အိုမာအယ္ဘရွာအား လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ၊စစ္ရာဇဝတ္မႈ နွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးေဖာက္ဖ်က္ သည့္ရာဇဝတ္မႈမ်ား ျဖင့္တရားစြဲဆိုခဲ့ျပီး ၂၀၀၉ မတ္လ(၄)ရက္ေန႔မွာ ဖမ္းဝရမ္းထုတ္ျပန္ ခဲ့သည္။ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ အေထာက္အထားမ်ားပိုမို ခိုင္မာလံုေလာက္စြာရရွိလာသျဖင့္ ၂၀၁၀ ဇူလိုင္လ (၁၂)ရက္ေန႔တြင္ ဖမ္းဝရမ္းထပ္မံထုတ္ခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာနိုင္ငံအမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(Women's League of Burma)နဲ႔ Nobel Women's Initiative အဖြဲ႔တို႔မွ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေသာ ျမန္မာနိုင္ငံအမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ စစ္အုပ္စုမွရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္မႈမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ၾကားနာသည့္ ျပည္သူ႔ခံုရုံးၾကားနာပြဲမွ ဗိုလ္သန္းေရႊတို႔စစ္အုပ္စုသည္ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ လူသားတို႔အေပၚမတရားက်ဴးလြန္ေနသည့္ရာဇဝတ္မႈမ်ား ေန႔စဥ္ခ်ိဳးေဖာက္ က်ဴးလြန္ေနေၾကာင္းေဖာ္ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ ထိုျပည္သူ႔ခံုရုံးၾကားနာပြဲကို နယူးေယာက္ျမိဳ႔ နယူးေယာက္ စီးတီးယူနီဗာတီ မွာ ၂၀၁၀ မတ္လ(၂)ရက္ေန႔တြင္က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ အီရန္နိုင္ငံက(၂၀၀၃) နုိဘယ္လ္ ဆုရွင္ေဒါက္တာရွီရင္အီဘဒီ(Dr. Shirin Ebadi) ၊အေမရိကန္က(၁၉၉၇)နိုဘယ္လ္ဆုရွင္ ဂ်ိဳဒီဝီလ်ံ (Jody Williams)၊ ထိုင္းနိုင္ငံ ခ်ဴလာေလာင္ကြန္းယူနီဗာစီတီမွ ဥပေဒပါေမာကြု ပေရာ္ဖက္ဆာ ဝီတစ္မန္တဘြန္း(Prof. Vitit Muntarbhorn)္၊ ေတာင္ကိုရီးယားနိုင္ငံမွ စီေဒါဥပေဒေရးရာ ကၽြမ္းက်င္သူ ယူအန္အမႈထမ္းေဟာင္း ေဒါက္တာဟိုင္စိုးရွင္ (Dr. Heisoo Shin) တို႔ကခံုရုံးသမာဓိ တရားသူၾကီးမ်ားအျဖစ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ စစ္အုပ္စုရဲ့ လူ႔အခြင္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြကို ကိုယ္တိုင္ခံလာခဲ့ရတဲ့ ျမန္မာတိုင္းရင္းသားအမ်ိဳးသမီး(၁၂)ဦးမွ သက္ေသထြက္ဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။
စစ္အုပ္စုဟာ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္းလူ႔အခြင့္အေရးခ်ိုးေဖာက္မႈမ်ားနဲ႔ ရာဇဝတ္မႈမ်ားကိုဆက္ တိုက္က်ဴးလြန္ေနရုံသာမကပဲ နိုင္ငံတကာရာဇဝတ္မႈဥပေဒမ်ားကိုပါ ခ်ိဳးေဖာက္ လ်က္ရွိေၾကာင္း ျပည္သူ႔ခံုရုံးေတာ္ ခံုသမာဓိတရားသူၾကီးမ်ားကတညီတညြတ္ထဲဆံုးျဖတ္ခဲဲ့ၾကပါတယ္။
အဲဒီေနာက္ နိုဘယ္ဆုရွင္မ်ားနွင့္အတူျမန္မာနိုင္ငံအမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔ခ်ုပ္မွဗဟိုသဘာပတိအဖြဲ႔ဝင္ ေဒၚသင္းသင္းေအာင္တို႔မွ ထိုၾကားနာခ်က္မ်ားနဲ႔ ျပည္သူ႔ခံုရုံးေတာ္စီရင္ခ်က္မ်ားကို ကုလသမဂ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးဘန္ကီမြန္းထံသို႔ ကိုယ္တိုင္တိုယ္က်ေတြ႔ဆံုရွင္းျပေဆြးေႏြးျပီး တရားဝင္္ တင္သြင္းခဲ့ၾကပါတယ္။ နိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခံုရံုးေတာ္ တြင္ျမန္မာနိုင္ငံအေနနဲ႔အဖြဲ႔ဝင္အျဖစ္လက္မွတ္ ထိုးပါဝင္ခဲ့ျခင္းမရွိပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျမန္မာ့အေရးကို နိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခံုရံုးေတာ္က တိုက္ရိုက္ ကိုင္တြယ္ ခြင့္မရွိေသးေသာ္လည္း စစ္အုပ္စု၏ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္မႈမ်ားနွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ မႈမ်ားကို ကုလသမဂအေနနဲ႔လံုျခံဳေရးေကာင္စီဆံုးျဖတ္ခ်က္္ (တရုပ္နဲ႔ရုရွားတို႔ရဲ့ ဗီတိုပါဝါ ပယ္ဖ်က္မႈကို စိုးရိန္စရာ) မလိုဘဲ ဝင္ေရာက္စံုစမ္းစစ္ေဆးခြင့္ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကုလသမဂအေနနဲ႔ ရာဇဝတ္မႈ အမွန္မ်ားေပၚေပါက္ေရး စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္တရပ္ကို အျမန္ဆံုးဖြဲ႔စည္းေဆာင္ရြက္သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုမွတဆင့္ ပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈမ်ားကိို နိုင္ငံတကာရာဇဝတ္ခံုရုံးေတာ္(ICC)မွွ ဥပေဒ အက်ိဳးေတာ္ေဆာင္္တဦးဦး(Prosecutor)မွ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္သူ စစ္ေခါင္း ေဆာင္တဦးဦး ဒါမွမဟုတ္ ၄င္းရာဇဝတ္မ်ားနဲ႔သတ္သက္ဆက္ႏြယ္လ်က္ရွိသူမ်ား၊ သြယ္ဝိုက္တာဝန္ရွိ သူမ်ားကို တိုက္ရိုက္စံုစမ္းစစ္ေဆးေမးျမန္းမႈေတြကိုျပဳလုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိွပါတယ္(ICC; Article25 <2002>)။ အဲဒီ့ရာဇဝတ္ေကာင္မ်ားကိုိုလဲ လက္ရွိစစ္္အစိုးရမွ တရားေသလြတ္ျငိမ္းခြင့္ေပးပိုင္ခြင့္မရွိပါဘူး(ICC; Article27 <2002>)။ ဒါေၾကာင့္ စစ္အုပ္စုအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားနဲ႔ လူသားတို႔အေပၚရာဇဝတ္မႈမ်ားက်ဴးလြန္မႈ မ်ားကိုေဖာ္ထုတ္တရားစြဲဆိုေရး ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားမွာ အလြန္တရာထိေရာက္ေသာ ထိုးနွက္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္။ ထို႔အတူ ေဒၚေအာင္ဆနး္စုၾကည္နဲ႔တကြ ဒီမိုကေရစီေခါင္ေဆာင္မ်ားကို လုပ္ၾကံသတ္ ျဖတ္မႈ ဒီပဲယင္း နိုင္ငံေတာ္လုပ္ၾကံမႈၾကီးကိုလည္း ဆက္လက္အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကိုု ရပ္တန္႔မေနဘဲ ဆက္လက္္ေဖာ္ထုတ္အေရးယူသြားဘို႔လို အပ္ပါတယ္။ သို႔ပါမွ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ လံုျခံဳေရးကို နိုင္ငံတကာတရားဥပေဒနဲအညီ႔ နိုင္ငံတကာတရားဥပေဒဘယ္ေတာ္သားမ်ားမွ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္နိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
စစ္အုပ္စုဟာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚမွာသာ ရာဇဝတ္မႈေတြနဲ႔လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ က်ဴးလြန္ေနတာမဟုတ္ပါဘူး၊ အမ်ိဳးသားမ်ား ခေလးသူငယ္မ်ား သက္ၾကီးရြယ္အိုမ်ားပါမက်န္ လူမ်ိဳး ဘာသာမေရြး စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးလက္ေအာက္က ျမန္မာျပည္သူလူထုရပ္လံုး ျပားျပားေမွာက္ ေနစဥ္နဲ႔ အမွ်လူ႔အခြင္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံေနၾကရပါတယ္။ ဒါကို အျခားေသာျပည္ပအဖြဲ႔အစည္းမ်ားအေနနဲ႔လဲ က်ိဳးစားေဖာ္ထုတ္ကာ စစ္အုပ္စုကိုဥပေဒေၾကာင္းအရအပစ္ေပးအေရးယူေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကို ေဆာင္ ရြက္သြားဘို႔လိုအပ္ပါတယ္။ NLD အေနနဲ႔ နအဖ စစ္အုပ္စုကို ပထမအၾကိမ္တရားစြဲဆိုမႈကို ရန္ကုန္တိုင္းတရားရုံးက ပယ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။ သို႔ေပမဲ့ NLD အေနနဲ႔ စစ္အုပ္စုကို ဥပေဒေၾကာင္းအရ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈ (Legal Process)မ်ားကို ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိရာ ဇြန္လ(၂၁)ရက္ေန႔ က NLD က နအဖစစ္အုပ္စုအား အက္ဥပေဒပုဒ္မ ၄၅ နဲ႔ ၅၄ အရဆက္လက္တရားစြဲသြားမွာျဖစ္ ေၾကာင္း အေၾကာင္းၾကားစာကိုေပးပိ႔ုလိုက္ေၾကာင္း ေရွ့ေနၾကီးဦးဥာဏ္ဝင္းကေျပာပါတယ္။ ဒီ့အျပင္ ၁၉၉၀ေရြးေကာက္ပြဲမွာအနိုင္ရခဲ့ၾကတဲ့ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္(၂၆)ဦးကလည္း ဥပေဒပုဒ္မ ၄၂ အရ စစ္အုပ္စုကိုတရားစြဲဆိုထားခဲ့ ပါတယ္။
ကိုယ္တိုင္ေရးဆြဲထားတဲ့ဥပေဒကို၄င္း၊ နိုင္ငံတကာဥပေဒေတြကိုေသာ္၄င္း နအဖ စစ္အုပ္စုက ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္းခ်ိဳးေဖာက္ေနပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဥပေဒေၾကာင္းအရထိပ္တိုက္ရင္ဆိုင္ တိုက္ပြဲ မ်ားဟာ ဒီကေန႔နိုင္ငံေရးလွည့္အေျပာင္းတခုကို ေျဗာင္လိမ္ေျဗာင္စား တရားဝင္အစိုးရတရပ္္အျဖစ္ နိုင္ငံတကာမွအသိအမွတ္ျပဳေရးကို က်ိဳးစားေနတဲ့ ဗိုလ္သန္းေရႊ တို႔စစ္အုပ္စုကို တရားစြဲဆိုေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားဟာ အေျခအေနအခ်ိန္အခါနဲ႔ကိုက္ညီတဲ့ ထိုးစစ္ဗ်ဴဟာတရပ္္ျဖစ္ပါတယ္။ NLD အေနနဲ႔ ေရွ႔ဆက္ျပီး ILO ပူးေပါင္းကာ အလုပ္သမားမ်ားအခြင့္အေရးရာမ်ားနဲ႔ ကေလးစစ္သားမ်ား စုေဆာင္းမႈ၊ အတင္းအၾကပ္ကိုင္လုပ္အားေပခိုင္းေစမႈမ်ားကိုပါ ေဖာ္ထုတ္တရားစြဲ သြားမွာျဖစ္ေၾကာင္းဦးတင္ဦးက ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားရင္း ထပ္မံစိန္ေခၚလိုက္ပါတယ္။ စစ္အာဏာရွင္ နိဂံုးခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ဒီမိုကေရစီေရး လိုလားသူအဖြဲ႔အစည္အားလံုးနဲ႔ ျပည္တရပ္လံုးဝိုင္းဝန္းပူးေပါငး္ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဆိုပါက အလြန္ တရာထိေရာက္ျပီး ေအာင္ျမင္မႈရရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။ ထိုသို႔ တရားစြဲဆိုေရး ထိပ္္တိုက္ရင္ဆိုင္ တိုက္ပြဲမ်ားျဖင့္စစ္အုပ္စုကို အၾကပ္ရိုက္ေစျပီး့ အေပးအယူမ်ားရွိလာကာ ေတ႔ြဆံုေဆြးေႏြးေရး စကားဝိုင္းဆီ အျမန္တြန္းပ႔ိုနိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးကို နိုင္ငံတကာၾကားေကာင္းေအာင္ စတိတ္မန္႔ထုတ္ေနရုံနဲ႔ေတာ့ ဘာမွအက်ိဳးထူးလာမွာမဟူတ္ပါဘူး။
ရွစ္ေလးလံုးျပည္သူ႔အေရးေတာ္ပံုၾကီးတြင္ ဗိုလ္ေနဝင္းနဲ႔စစ္အာဏာရွင္တို႔ကို ထိပ္တိုက္ရင္ ဆိုင္ေအာင္ပြဲခံခဲ့ဘးူေသာ လူထုတိုက္ပြဲနွင့္ ရွစ္ေလးလံုးစိတ္ဓာတ္ သို႔တည္းမဟုတ္ ခြပ္ေဒါင္းစိတ္ဓာတ္ ကိုုျပန္လည္ ႏွလံုးသြင္းကာ ေပါင္းစည္းညီညာေသာ လူထုတိုက္ပြဲကို ဆင္ႏႊဲေအာင္ပြဲခံၾကပါစို႔။
ရွစ္ေလးလံုးစိတ္ဓာတ္ ထာဝစဥ္ရွင္သန္နိုင္ၾကပါေစ။
**ေမာင္ေမာင္စိုး**
၁-၂၆၀-၄၂၆ ၄၁၂၁


No comments:
Post a Comment