လူထုက်နး္မာေရး(အမ်ိဳးသားမ်ား ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း)

> **Public Health**

**အမ်ိဳးသားမ်ား ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း အေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ**

၁ ။ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းဆိုတာ အၿဖစ္မ်ားတဲ့ၿပႆနာ တစ္ခုပါ ။

American Hair Loss Association ရဲ႕အဆိုအရ ေယာကၤ်ားေတြရဲ႕ ၈၅ ရာခိုင္ႏွုန္းဟာ အသက္ငါး ဆယ္အနား ခ်ဥ္းကပ္လာၿပီဆိုတာနဲ႔ ဆံပင္ပါးၿခင္းဆိုတဲ့ အရာကို ရင္ဆိုင္ၾကံဳေတြ႔ရပါၿပီ ။ အခ်ိဳ႕ေသာ ေယာကၤ်ားေတြမွာ အ သက္ ၂၁ ႏွစ္မတိုင္ခင္မွာပဲ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို စတင္ၾကံဳေတြ႔ရေလ့ ရွိပါတယ္ ။

၂ ။ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းအေၾကာင္းကို ေလ့လာဆန္းစစ္ၿခင္း

ေဘ့စ္ေဘာရိုက္တဲ့အခါေဆာင္းတဲ့ဦးထုပ္ကို ေဆာင္းၿခင္းၿဖင့္ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကိုၿဖစ္ေပၚေစပါသလား ?

မဟုတ္ပါဘူး ။ တစ္စံုတစ္ေယာက္က သူ႔လက္ေခ်ာင္းေတြႏဲ႔ သင့္ဦးေပါင္းကို ပြတ္သတ္ၿခင္းဟာလည္း ဆံပင္ ကၽြတ္ၿခင္းကိုမၿဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါဘူး ။ ဘီးဖီးၿခင္း ၊ ဘရပ္ခ်္နဲ႔ပြတ္ၿခင္း၊ ဆံပင္ကိုလိမ္ေကာက္ၿခင္း ႏွင့္ပံုသြင္းၿခင္း စသည္ တို႔ကလည္း မၿဖစ္ေစႏိုင္ပါဘူး ။ ဒါေပမယ့္ ဆံပင္သားေတြ မပ်က္ဆီးေအာင္ေတာ့ အထက္ပါ အေၾကာင္းအရာေတြကို ၾကမ္းၾကမ္းတမ္းတမ္းမၿပဳမိလုပ္ဖို႔ေတာ့လိုပါတယ္ ။

၃ ။ ေဆးလိပ္ၿဖတ္ၿခင္းက သင့္ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ကာကြယ္ႏိုင္သလား ။

ေလ့လာမႈေတြအမ်ိဳးအမ်ိဳးအရ ေဆးလိပ္ေသာက္ၿခင္းဟာ ေယာကၤ်ားေလးေတြမွာ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ပိုမိုဆိုး ရြားတာ ၿမန္ေစတယ္ဆိုတာ ေတြ႔ရွိခဲ့ရပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ သင့္ေဆးလိပ္ၿဖတ္ဖို႔ အေၾကာင္းအရင္းေတြထဲမွာ ဆံပင္ ကၽြတ္ၿခင္းကိုပါ ထည့္သြင္းလိုက္ပါ ။

၄ ။ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းဟာ သင့္ရဲ႕က်န္းမာေရးအေၿခအေနကို ဘယ္လိုေၿပာၿပသလဲ ။

ကံေကာင္းေထာက္မစြာနဲ႔ Alopecia လို႔ေခၚတဲ့ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္း( ဦးေခါင္းေၿပာင္ၿခင္း) ရဲ႕ ၿဖစ္စဥ္ အမ်ားစုမွာ ေတာ့ ေရာဂါ တစ္ခုခုနဲ႔ ဆက္ႏြယ္မႈမရွိဘူးဆိုတာသိရပါတယ္ ။ ၿပီးေတာ့ ဒါဟာ က်န္းမာေရး ခ်ိဳ႕တဲ့မႈကိုလည္း မၿဖစ္ေစ ႏိုင္ပါဘူး ။ ဒါေပမယ့္ လည္း ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ဆံပင္ေတြကၽြတ္ၿပီဆိုတာနဲ႔ မိမိကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္မႈ ေပ်ာက္ဆံုးလာပါတယ္ ဒါမွမဟုတ္ ဆံပင္ကၽြတ္တာေၾကာင့္ လက္ရွိအသက္အရြယ္အစားထက္ ပိုမိုအိုမင္း သ ေယာင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ထင္လာတတ္ပါတယ္ ။

၅ ။ ဘယ္အရာေတြက ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ၿဖစ္ေပၚေစသလဲ ။

အမ်ိဳးသားေတြရဲ႕ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းရဲ႕ ၉၅% ဟာ အမွန္ေတာ့ မ်ိဳးရိုးဗီဇ ( Genetic trait ) ေၾကာင့္သာ လွ်င္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ မ်ိဳးဗီဇ (gene) ဟာ မိဘတစ္ဦးခ်င္းစီကေန ဆင္းသက္လာပါတယ္ ။ တခ်ိဳ႕ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္း ေတြမွာေတာ့ ေရာဂါတစ္ခုခုကို ကုသေနတဲ့ေဆး၀ါးေတြေၾကာင့္ ၊ ဗီတာမင္ေအဓါတ္ေတြ အလြန္အမင္း မ်ားၿပား ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒါမွမဟုတ္ ပရိုတိန္းဓါတ္ေတြကို လံုေလာက္စြာ မရွိလို႔ ဆံပင္ေတြကၽြတ္တာကို ၿဖစ္ေပၚေစ ႏိုင္ပါတယ္ ။ Telogen effluvium လို႔ေခၚတဲ့ ပံုၿပင္ဆန္ဆန္ ဆံပင္ေတြကၽြတ္က်ၿခင္းကေတာ့ ဖ်ားနာၿခင္း သို႔မ ဟုတ္ စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္လည္း ၿဖစ္ႏိုင္ပါတယ္ ။

၆ ။ သင့္ဆံပင္ေတြကို ဘယ္လိုထိမ္းသိမ္းမလဲ ။

ဆံပင္မကၽြတ္ေအာင္ကာကြယ္ၿခင္းက ဆံပင္တုေတြ ထပ္စိုက္ၿခင္းထက္ပိုမိုလြယ္ကူပါတယ္ ။ အကယ္၍ သင္နည္း လမ္း ရွာခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီနည္းလမ္းက သင့္ကို ေထာက္ပံ့ေပးမွာပါ ။ တိတိက်က်သာ လိုက္နာ ပါ ။ ဒါေပမယ့္ ဂရုစိုက္ဖို႔ေတာ့လိုပါတယ္ ။ အံ့ၾသဖြယ္ရာ ထုတ္ကုန္ေတြနဲ႔ ကုသမႈေတြဟာ သိပ္ၿပီး ယံုၾကည္ဖြယ္ေတာ့မေကာင္းပါဘူး ။ အတုအေယာင္ေတြမ်ားပါတယ္ ။ သင္သံသယရွိမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သင့္ရဲ႕ ဆရာ၀န္သို႔မဟုတ္ အေရၿပားဆရာ၀န္က သင့္ကို ကူညီႏိုင္ပါလိမ့္မယ္ ။

၇ ။ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းအတြက္ ေဆးတစ္လက္ - Minoxidil

မ်ိဳးရိုးဗီဇေၾကာင့္ ၿဖစ္တဲ့ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ကုသဖို႔နည္းလမ္းမရွိေပမယ့္လည္း အခ်ိဳ႕ေသာေဆး၀ါးေတြနဲ႔ ဆံပင္ ကၽြတ္တာကို ေႏွးေအာင္ေတာ့ၿပဳလုပ္လို႔ရပါတယ္ ။ Minoxidil ဆိုတာ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းအတြက္ သင့္ရဲ႕ဦး ေရၿပားအတြက္ FDA က ေထာက္ခံေပးထားတဲ့ ေဆး၀ါးတစ္လက္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ အဲဒီေဆးဟာ ေယာကၤ်ားေတြမွာ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ေႏွးေစၿပီး အခ်ိဳ႕ေယာကၤ်ားေတြမွာ ဆံပင္အသစ္ေတြကိုေတာင္ၿပန္ေပါက္ေစပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ သင္ေဆးသံုးတာကို ရပ္လိုက္တာနဲ႔ သင့္ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းဟာ နဂိုအတိုင္းၿပန္ၿဖစ္ေနမွာပါပဲ ။

၈ ။ မ်ိဳးရိုးဗီဇအရ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ဘာေတြေမွ်ာ္လင့္မလဲ ။

မ်ိဳးရိုး ဗီဇအရ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္း (Male-pattern baldness) ရဲ႕လကၡဏာေတြေတာ့ M ပံုသ႑ာန္ လမ္း ေၾကာင္းၿဖစ္ေပၚၿခင္းပါ ။ ၿပီးေတာ့ သင့္ဦးေခါင္းထိပ္ကဆံပင္ဟာ စတင္ၿပီး ပါးလာပါလိမ့္မယ္ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အကြက္ လိုက္ ထိပ္ေၿပာင္လာပါလိမ့္မယ္ ။ အဲဒီလို တၿပိဳင္နက္ လမ္းေၾကာင္းႏွစ္ခု ဆံုေတြၿပီဆိုရင္ ၿမင္းခြာပံု သ႑ာန္ လမ္းေၾကာင္းေတြ ေဘးဖက္မွာ ၿဖစ္ေပၚလာပါလိမ့္မယ္ ။ ဒီ Male-pattern baldness ကို ပံုေဖာ္ထားတဲ့ ဟာကို Norwood scale လို႔ေခၚပါတယ္ ။

၉ ။ Male-Pattern Baldness - ေဟာ္မုန္းေတြေၾကာင့္လား ။

ဒီ မ်ိဳးရိုးဗီဇေၾကာင့္ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းမွာ DHT လို႔ေခၚတဲ့ေဟာ္မုန္းတစ္မ်ိဳးဟာ ဆံပင္ ဆံပင္ေခ်ာင္း ( Hair Follicles) ေတြကို ေသးသိမ္ပိန္လွီသြားေစပါတယ္။တၿပိဳင္နက္ထဲမွာပဲ ဒီဆံပင္ေခ်ာင္းေတြအရမ္းကို ေသးငယ္ပါး လႊာလာတနဲ႔တၿပိဳင္နက္ အဲဒီေနရာမွာ ဆံပင္ေတြဆက္လက္ မၾကီးထြားေတာ့ပါဘူး ။

၁၀ ။ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းအတြက္ Finasteride

ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားခ်က္ပါမွ ေသာက္လို႔ရတဲ့ ေဆးကို Prescription pill လို႔ေခၚပါတယ္ ။ အဲဒီလိုေဆး ေတြထ ဲမွာေတာ့ Finasteride ဟာ ခႏၶာကိုယ္က DHT ေဟာ္မုန္းထြက္တာကို ေႏွးေကြးေစၿခင္းအားၿဖင့္ ဆံပင္ ကၽြတ္ၿခင္းကို လည္း ေႏွးေကြးေစပါတယ္ ။ အဲဒီေဆးကို ေသာက္ၿခင္းၿဖင့္လည္း တခ်ိဳ႕ေယာကၤ်ားေတြမွာ ဆံပင္အ သစ္ၿပန္ေပါက္လာတာေတြ႔ရပါေသးတယ္ ။ ေယဘူယ်အားၿဖင့္ Minoxidil ထက္ စာရင္ပုိ ေကာင္း ပါတယ္ ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြေတာ့ ဒီေဆးကို မသံုးသင့္ပါဘူး ။ ဒီေဆးဟာ သေႏၶသား ေယာကၤ်ား ေလးကို ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြ ပါလာႏိုင္ေစတဲ့အတြက္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ Minoxidil လိုပဲ သူကလည္း သံုးတဲ့ အခ်ိန္ကာ လအေလ်ာက္ပဲ အစြမ္းရွိတာၿဖစ္ပါတယ္ ။

၁၁ ။ ဆံပင္တု တပ္သင့္လား ။

ဆံပင္တုေတြဟာလည္း ပုံသ႑ာန္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ရွိပါတယ္ ။ အခ်ိန္ေပးၿပီးေလ့လာၿခင္းအားၿဖင့္ သင္နဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ တစ္ခုကို မွန္ကန္စြာေရြးခ်ယ္ႏိုင္ပါတယ္ ။ အရည္အေသြးနဲ႔ ေစ်းႏွုန္းေတြေပၚမႈတည္ၿပီး အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲၿပားၿခား နားမႈရွိ ပါတယ္ ။ ဒါ့အၿပင္ ဆံပင္တုေတြဟာ ပံုမွန္ထိမ္းသိမ္းဖို႔လိုၿပီး အဲဒီအတြက္ တစ္လကို $60 မွ $300 အတြင္း ကုန္က်ပါတယ္ ။ သင္ေစ်း၀ယ္ထြက္တဲ့အခါ သင့္ရဲ႔မူလဆံပင္အေရာင္ ၊ အထူ နဲ႔ အေကာက္ အေကြး ေတြနဲ႔ ဆင္တူတဲ့ဆံပင္တုကို ေရြးခ်ယ္ဖို႔အေရးၾကီးပါတယ္ ။

၁၂ ။ ဆံပင္ၿပန္စိုက္ရင္ ဘာၿဖစ္မလဲ ။

ဆရာ၀န္တစ္ေယာက္ဟာ က်န္းမာသံစြမ္းတဲ့ေနာက္ပိုင္းကဆံပင္ကိုယူၿပီး သင့္ဦးေခါင္းရဲ႕ ထိပ္ပိုင္းနဲ႔ ေဘးဖက္ ေတြကို သဘာ၀အတိုင္းၾကည့္ေကာင္းေအာင္ ၿပန္စိုက္ေပးပါလိမ့္မယ္ ။ ဆံပင္ၿပန္စိုက္ၿခင္းဟာ အကုန္အက် မ်ားၿပီး သင့္မွာ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္အခ်က္ေတြအမ်ားၾကီးရွိပါတယ္ ။ ၂ လေလာက္ၾကာၿပီးတဲ့အခါ စိုက္ထားတဲ့ ဆံပင္ အမ်ားစုဟာ ကၽြတ္ထြက္သြားပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေနရာမွာ ဆံပင္အသစ္ေတြၿပန္ေပါက္လာပါတယ္ ။ ၆ လအတြင္း မွာပဲ ဆံပင္ဟာ မူလအတိုင္း ၿပန္ၿဖစ္သြားပါတယ္ ။

၁၃ ။ သင့္မွာရွိတဲ့ဆံပင္ကိုအေကာင္းဆံုး ထိမ္းသိမ္းပါ ။

သင့္ရဲ႕ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို လူေတြ သတိမထားမိေအာင္ ၿပဳၿပင္ႏိုင္တဲ့ ဆံပင္ၿပဳၿပင္နည္းအခ်ိဳ႕ရွိပါတယ္ ။ ပါးေနတဲ့ ဆံပင္ေတြကို ညွပ္ထုတ္ၿခင္းက သင့္ကို သိသာထင္ရွားတဲ့ ဘီးဖီးၿခင္းကေန လြတ္ကင္းေစမွာပါ ။ ဆံပင္ ထိမ္းသိမ္း ၿခင္းနဲ႔ ၿပဳၿပင္တဲ့ ထုတ္ကုန္ေတြက သင့္ဆံပင္ရဲ႕ အံုကို ထူေစမွာပါ ။ မွ်တဲ့အာဟာရကိုစားေသာက္ၿခင္း နဲ႔ ဆံ ပင္ကို ေၿဖးညွင္းစြာ ကိုင္တြယ္ၿခင္းကလည္း ကူညီေပးႏိုင္ပါတယ္ ။


၁၄ ။ အေကာင္းဖက္ကိုပဲ ေတြးပါ ။

ဆံပင္တစ္ခုတည္းနဲ႔ လူသားတစ္ေယာက္ကို မဖန္တီးႏိုင္ပါဘူး ။ သင့္မွာ ဒီထက္ အေရးၾကီး တဲ့အရာေတြ ရွိေသးတယ္ဆိုတာ သတိရပါ ။ သင္ ၿပဳလုပ္ႏုိင္တဲ့အရာေတြကို ဂရုတစိုက္ၿပဳလုပ္ပါ ။ ဥပမာ အပူထဲသိပ္မထြက္ပဲ ေနရိပ္ ထဲမွာ ေနၿခင္းမ်ိဳးေပါ့ ။ ဒါေတြဟာလည္း သင့္ကို အေထာက္အကူေပးပါတယ္ ။ အကယ္၍သင့္စိတ္ကို ၿမွင့္ တင္ဖို႔ လိုအပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ Ed Harris, Patrick Stewart နဲ႔ Michael Jordan ကဲ့သို႔ ကိုယ္ကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္မႈ အၿပည့္ရွိတဲ့ ထိပ္ေၿပာင္လူသားေတြကို အတုယူပါ ။ ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ အရာအား လံုးကိုအ ေကာင္းၿမင္ႏိုင္ေအာင္ၾကိဳးစားပါ ။




**meepyatite**

**Public Health**

**အမ်ိဳးသားမ်ား ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း အေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ**

၁ ။ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းဆိုတာ အၿဖစ္မ်ားတဲ့ၿပႆနာ တစ္ခုပါ ။

American Hair Loss Association ရဲ႕အဆိုအရ ေယာကၤ်ားေတြရဲ႕ ၈၅ ရာခိုင္ႏွုန္းဟာ အသက္ငါး ဆယ္အနား ခ်ဥ္းကပ္လာၿပီဆိုတာနဲ႔ ဆံပင္ပါးၿခင္းဆိုတဲ့ အရာကို ရင္ဆိုင္ၾကံဳေတြ႔ရပါၿပီ ။ အခ်ိဳ႕ေသာ ေယာကၤ်ားေတြမွာ အ သက္ ၂၁ ႏွစ္မတိုင္ခင္မွာပဲ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို စတင္ၾကံဳေတြ႔ရေလ့ ရွိပါတယ္ ။

၂ ။ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းအေၾကာင္းကို ေလ့လာဆန္းစစ္ၿခင္း

ေဘ့စ္ေဘာရိုက္တဲ့အခါေဆာင္းတဲ့ဦးထုပ္ကို ေဆာင္းၿခင္းၿဖင့္ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကိုၿဖစ္ေပၚေစပါသလား ?

မဟုတ္ပါဘူး ။ တစ္စံုတစ္ေယာက္က သူ႔လက္ေခ်ာင္းေတြႏဲ႔ သင့္ဦးေပါင္းကို ပြတ္သတ္ၿခင္းဟာလည္း ဆံပင္ ကၽြတ္ၿခင္းကိုမၿဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါဘူး ။ ဘီးဖီးၿခင္း ၊ ဘရပ္ခ်္နဲ႔ပြတ္ၿခင္း၊ ဆံပင္ကိုလိမ္ေကာက္ၿခင္း ႏွင့္ပံုသြင္းၿခင္း စသည္ တို႔ကလည္း မၿဖစ္ေစႏိုင္ပါဘူး ။ ဒါေပမယ့္ ဆံပင္သားေတြ မပ်က္ဆီးေအာင္ေတာ့ အထက္ပါ အေၾကာင္းအရာေတြကို ၾကမ္းၾကမ္းတမ္းတမ္းမၿပဳမိလုပ္ဖို႔ေတာ့လိုပါတယ္ ။

၃ ။ ေဆးလိပ္ၿဖတ္ၿခင္းက သင့္ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ကာကြယ္ႏိုင္သလား ။

ေလ့လာမႈေတြအမ်ိဳးအမ်ိဳးအရ ေဆးလိပ္ေသာက္ၿခင္းဟာ ေယာကၤ်ားေလးေတြမွာ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ပိုမိုဆိုး ရြားတာ ၿမန္ေစတယ္ဆိုတာ ေတြ႔ရွိခဲ့ရပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ သင့္ေဆးလိပ္ၿဖတ္ဖို႔ အေၾကာင္းအရင္းေတြထဲမွာ ဆံပင္ ကၽြတ္ၿခင္းကိုပါ ထည့္သြင္းလိုက္ပါ ။

၄ ။ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းဟာ သင့္ရဲ႕က်န္းမာေရးအေၿခအေနကို ဘယ္လိုေၿပာၿပသလဲ ။

ကံေကာင္းေထာက္မစြာနဲ႔ Alopecia လို႔ေခၚတဲ့ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္း( ဦးေခါင္းေၿပာင္ၿခင္း) ရဲ႕ ၿဖစ္စဥ္ အမ်ားစုမွာ ေတာ့ ေရာဂါ တစ္ခုခုနဲ႔ ဆက္ႏြယ္မႈမရွိဘူးဆိုတာသိရပါတယ္ ။ ၿပီးေတာ့ ဒါဟာ က်န္းမာေရး ခ်ိဳ႕တဲ့မႈကိုလည္း မၿဖစ္ေစ ႏိုင္ပါဘူး ။ ဒါေပမယ့္ လည္း ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ဆံပင္ေတြကၽြတ္ၿပီဆိုတာနဲ႔ မိမိကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္မႈ ေပ်ာက္ဆံုးလာပါတယ္ ဒါမွမဟုတ္ ဆံပင္ကၽြတ္တာေၾကာင့္ လက္ရွိအသက္အရြယ္အစားထက္ ပိုမိုအိုမင္း သ ေယာင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ထင္လာတတ္ပါတယ္ ။

၅ ။ ဘယ္အရာေတြက ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ၿဖစ္ေပၚေစသလဲ ။

အမ်ိဳးသားေတြရဲ႕ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းရဲ႕ ၉၅% ဟာ အမွန္ေတာ့ မ်ိဳးရိုးဗီဇ ( Genetic trait ) ေၾကာင့္သာ လွ်င္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ မ်ိဳးဗီဇ (gene) ဟာ မိဘတစ္ဦးခ်င္းစီကေန ဆင္းသက္လာပါတယ္ ။ တခ်ိဳ႕ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္း ေတြမွာေတာ့ ေရာဂါတစ္ခုခုကို ကုသေနတဲ့ေဆး၀ါးေတြေၾကာင့္ ၊ ဗီတာမင္ေအဓါတ္ေတြ အလြန္အမင္း မ်ားၿပား ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒါမွမဟုတ္ ပရိုတိန္းဓါတ္ေတြကို လံုေလာက္စြာ မရွိလို႔ ဆံပင္ေတြကၽြတ္တာကို ၿဖစ္ေပၚေစ ႏိုင္ပါတယ္ ။ Telogen effluvium လို႔ေခၚတဲ့ ပံုၿပင္ဆန္ဆန္ ဆံပင္ေတြကၽြတ္က်ၿခင္းကေတာ့ ဖ်ားနာၿခင္း သို႔မ ဟုတ္ စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္လည္း ၿဖစ္ႏိုင္ပါတယ္ ။

၆ ။ သင့္ဆံပင္ေတြကို ဘယ္လိုထိမ္းသိမ္းမလဲ ။

ဆံပင္မကၽြတ္ေအာင္ကာကြယ္ၿခင္းက ဆံပင္တုေတြ ထပ္စိုက္ၿခင္းထက္ပိုမိုလြယ္ကူပါတယ္ ။ အကယ္၍ သင္နည္း လမ္း ရွာခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီနည္းလမ္းက သင့္ကို ေထာက္ပံ့ေပးမွာပါ ။ တိတိက်က်သာ လိုက္နာ ပါ ။ ဒါေပမယ့္ ဂရုစိုက္ဖို႔ေတာ့လိုပါတယ္ ။ အံ့ၾသဖြယ္ရာ ထုတ္ကုန္ေတြနဲ႔ ကုသမႈေတြဟာ သိပ္ၿပီး ယံုၾကည္ဖြယ္ေတာ့မေကာင္းပါဘူး ။ အတုအေယာင္ေတြမ်ားပါတယ္ ။ သင္သံသယရွိမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သင့္ရဲ႕ ဆရာ၀န္သို႔မဟုတ္ အေရၿပားဆရာ၀န္က သင့္ကို ကူညီႏိုင္ပါလိမ့္မယ္ ။

၇ ။ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းအတြက္ ေဆးတစ္လက္ - Minoxidil

မ်ိဳးရိုးဗီဇေၾကာင့္ ၿဖစ္တဲ့ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ကုသဖို႔နည္းလမ္းမရွိေပမယ့္လည္း အခ်ိဳ႕ေသာေဆး၀ါးေတြနဲ႔ ဆံပင္ ကၽြတ္တာကို ေႏွးေအာင္ေတာ့ၿပဳလုပ္လို႔ရပါတယ္ ။ Minoxidil ဆိုတာ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းအတြက္ သင့္ရဲ႕ဦး ေရၿပားအတြက္ FDA က ေထာက္ခံေပးထားတဲ့ ေဆး၀ါးတစ္လက္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ အဲဒီေဆးဟာ ေယာကၤ်ားေတြမွာ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ေႏွးေစၿပီး အခ်ိဳ႕ေယာကၤ်ားေတြမွာ ဆံပင္အသစ္ေတြကိုေတာင္ၿပန္ေပါက္ေစပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ သင္ေဆးသံုးတာကို ရပ္လိုက္တာနဲ႔ သင့္ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းဟာ နဂိုအတိုင္းၿပန္ၿဖစ္ေနမွာပါပဲ ။

၈ ။ မ်ိဳးရိုးဗီဇအရ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို ဘာေတြေမွ်ာ္လင့္မလဲ ။

မ်ိဳးရိုး ဗီဇအရ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္း (Male-pattern baldness) ရဲ႕လကၡဏာေတြေတာ့ M ပံုသ႑ာန္ လမ္း ေၾကာင္းၿဖစ္ေပၚၿခင္းပါ ။ ၿပီးေတာ့ သင့္ဦးေခါင္းထိပ္ကဆံပင္ဟာ စတင္ၿပီး ပါးလာပါလိမ့္မယ္ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အကြက္ လိုက္ ထိပ္ေၿပာင္လာပါလိမ့္မယ္ ။ အဲဒီလို တၿပိဳင္နက္ လမ္းေၾကာင္းႏွစ္ခု ဆံုေတြၿပီဆိုရင္ ၿမင္းခြာပံု သ႑ာန္ လမ္းေၾကာင္းေတြ ေဘးဖက္မွာ ၿဖစ္ေပၚလာပါလိမ့္မယ္ ။ ဒီ Male-pattern baldness ကို ပံုေဖာ္ထားတဲ့ ဟာကို Norwood scale လို႔ေခၚပါတယ္ ။

၉ ။ Male-Pattern Baldness - ေဟာ္မုန္းေတြေၾကာင့္လား ။

ဒီ မ်ိဳးရိုးဗီဇေၾကာင့္ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းမွာ DHT လို႔ေခၚတဲ့ေဟာ္မုန္းတစ္မ်ိဳးဟာ ဆံပင္ ဆံပင္ေခ်ာင္း ( Hair Follicles) ေတြကို ေသးသိမ္ပိန္လွီသြားေစပါတယ္။တၿပိဳင္နက္ထဲမွာပဲ ဒီဆံပင္ေခ်ာင္းေတြအရမ္းကို ေသးငယ္ပါး လႊာလာတနဲ႔တၿပိဳင္နက္ အဲဒီေနရာမွာ ဆံပင္ေတြဆက္လက္ မၾကီးထြားေတာ့ပါဘူး ။

၁၀ ။ ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းအတြက္ Finasteride

ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားခ်က္ပါမွ ေသာက္လို႔ရတဲ့ ေဆးကို Prescription pill လို႔ေခၚပါတယ္ ။ အဲဒီလိုေဆး ေတြထ ဲမွာေတာ့ Finasteride ဟာ ခႏၶာကိုယ္က DHT ေဟာ္မုန္းထြက္တာကို ေႏွးေကြးေစၿခင္းအားၿဖင့္ ဆံပင္ ကၽြတ္ၿခင္းကို လည္း ေႏွးေကြးေစပါတယ္ ။ အဲဒီေဆးကို ေသာက္ၿခင္းၿဖင့္လည္း တခ်ိဳ႕ေယာကၤ်ားေတြမွာ ဆံပင္အ သစ္ၿပန္ေပါက္လာတာေတြ႔ရပါေသးတယ္ ။ ေယဘူယ်အားၿဖင့္ Minoxidil ထက္ စာရင္ပုိ ေကာင္း ပါတယ္ ။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြေတာ့ ဒီေဆးကို မသံုးသင့္ပါဘူး ။ ဒီေဆးဟာ သေႏၶသား ေယာကၤ်ား ေလးကို ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြ ပါလာႏိုင္ေစတဲ့အတြက္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ Minoxidil လိုပဲ သူကလည္း သံုးတဲ့ အခ်ိန္ကာ လအေလ်ာက္ပဲ အစြမ္းရွိတာၿဖစ္ပါတယ္ ။

၁၁ ။ ဆံပင္တု တပ္သင့္လား ။

ဆံပင္တုေတြဟာလည္း ပုံသ႑ာန္အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ရွိပါတယ္ ။ အခ်ိန္ေပးၿပီးေလ့လာၿခင္းအားၿဖင့္ သင္နဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ တစ္ခုကို မွန္ကန္စြာေရြးခ်ယ္ႏိုင္ပါတယ္ ။ အရည္အေသြးနဲ႔ ေစ်းႏွုန္းေတြေပၚမႈတည္ၿပီး အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲၿပားၿခား နားမႈရွိ ပါတယ္ ။ ဒါ့အၿပင္ ဆံပင္တုေတြဟာ ပံုမွန္ထိမ္းသိမ္းဖို႔လိုၿပီး အဲဒီအတြက္ တစ္လကို $60 မွ $300 အတြင္း ကုန္က်ပါတယ္ ။ သင္ေစ်း၀ယ္ထြက္တဲ့အခါ သင့္ရဲ႔မူလဆံပင္အေရာင္ ၊ အထူ နဲ႔ အေကာက္ အေကြး ေတြနဲ႔ ဆင္တူတဲ့ဆံပင္တုကို ေရြးခ်ယ္ဖို႔အေရးၾကီးပါတယ္ ။

၁၂ ။ ဆံပင္ၿပန္စိုက္ရင္ ဘာၿဖစ္မလဲ ။

ဆရာ၀န္တစ္ေယာက္ဟာ က်န္းမာသံစြမ္းတဲ့ေနာက္ပိုင္းကဆံပင္ကိုယူၿပီး သင့္ဦးေခါင္းရဲ႕ ထိပ္ပိုင္းနဲ႔ ေဘးဖက္ ေတြကို သဘာ၀အတိုင္းၾကည့္ေကာင္းေအာင္ ၿပန္စိုက္ေပးပါလိမ့္မယ္ ။ ဆံပင္ၿပန္စိုက္ၿခင္းဟာ အကုန္အက် မ်ားၿပီး သင့္မွာ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္အခ်က္ေတြအမ်ားၾကီးရွိပါတယ္ ။ ၂ လေလာက္ၾကာၿပီးတဲ့အခါ စိုက္ထားတဲ့ ဆံပင္ အမ်ားစုဟာ ကၽြတ္ထြက္သြားပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေနရာမွာ ဆံပင္အသစ္ေတြၿပန္ေပါက္လာပါတယ္ ။ ၆ လအတြင္း မွာပဲ ဆံပင္ဟာ မူလအတိုင္း ၿပန္ၿဖစ္သြားပါတယ္ ။

၁၃ ။ သင့္မွာရွိတဲ့ဆံပင္ကိုအေကာင္းဆံုး ထိမ္းသိမ္းပါ ။

သင့္ရဲ႕ဆံပင္ကၽြတ္ၿခင္းကို လူေတြ သတိမထားမိေအာင္ ၿပဳၿပင္ႏိုင္တဲ့ ဆံပင္ၿပဳၿပင္နည္းအခ်ိဳ႕ရွိပါတယ္ ။ ပါးေနတဲ့ ဆံပင္ေတြကို ညွပ္ထုတ္ၿခင္းက သင့္ကို သိသာထင္ရွားတဲ့ ဘီးဖီးၿခင္းကေန လြတ္ကင္းေစမွာပါ ။ ဆံပင္ ထိမ္းသိမ္း ၿခင္းနဲ႔ ၿပဳၿပင္တဲ့ ထုတ္ကုန္ေတြက သင့္ဆံပင္ရဲ႕ အံုကို ထူေစမွာပါ ။ မွ်တဲ့အာဟာရကိုစားေသာက္ၿခင္း နဲ႔ ဆံ ပင္ကို ေၿဖးညွင္းစြာ ကိုင္တြယ္ၿခင္းကလည္း ကူညီေပးႏိုင္ပါတယ္ ။


၁၄ ။ အေကာင္းဖက္ကိုပဲ ေတြးပါ ။

ဆံပင္တစ္ခုတည္းနဲ႔ လူသားတစ္ေယာက္ကို မဖန္တီးႏိုင္ပါဘူး ။ သင့္မွာ ဒီထက္ အေရးၾကီး တဲ့အရာေတြ ရွိေသးတယ္ဆိုတာ သတိရပါ ။ သင္ ၿပဳလုပ္ႏုိင္တဲ့အရာေတြကို ဂရုတစိုက္ၿပဳလုပ္ပါ ။ ဥပမာ အပူထဲသိပ္မထြက္ပဲ ေနရိပ္ ထဲမွာ ေနၿခင္းမ်ိဳးေပါ့ ။ ဒါေတြဟာလည္း သင့္ကို အေထာက္အကူေပးပါတယ္ ။ အကယ္၍သင့္စိတ္ကို ၿမွင့္ တင္ဖို႔ လိုအပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ Ed Harris, Patrick Stewart နဲ႔ Michael Jordan ကဲ့သို႔ ကိုယ္ကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္မႈ အၿပည့္ရွိတဲ့ ထိပ္ေၿပာင္လူသားေတြကို အတုယူပါ ။ ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ အရာအား လံုးကိုအ ေကာင္းၿမင္ႏိုင္ေအာင္ၾကိဳးစားပါ ။




**meepyatite**