လူထုက်န္းမာေရး (အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစု ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း )

>
**Public Health**






အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုဟာ ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာျဖစ္တတ္တဲ့ ဗိုက္ေအာင့္ဗိုက္နာျခင္းဟာ ေအာက္ပါအေၾကာင္းရင္း ငါးရပ္ေၾကာင့္ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။
၁။ သားအိမ္အတြင္းလႊာ ေနရာလဲႊျခင္း
ျဖစ္ပြားႏႈန္း - အမ်ိဳးသမီး ငါးသန္းနီးပါး
ေရာဂါအေၾကာင္း -သားအိမ္တစ္သွ်ဴးေတြနဲ႔တူတဲ့ ဆဲလ္ေတြဟာ ေနရာလဲြမွားတည္ရိွၿပီး ရာသီေသြးဆင္းတုိင္း လုိက္လံကြာက်ေနတာမ်ိဳးပါ။
ခံစားရတတ္ေသာ လကၡဏာမ်ား - ရာသီလာခ်ိန္မွာ ေရာၿပီး ဗိုက္ေအာင့္ျခင္းကို ဆုိးဆုိးရြားရြားခံစားရျခင္း၊ ခါးနဲ႔ေျခေထာက္ အထိနာက်င္ျခင္း
စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္း - တစ္သွ်ဴးအသားစယူ စစ္ေဆးျခင္း
ေဆးကုသမႈ - Ibuprofen, Naproxen sodium စတဲ့ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြနဲ႔ ေဟာ္မုန္းပါ သေႏၶတားေဆးေတြ သံုးၿပီး ကုသေလ့ရိွပါတယ္။ ဆုိးရြားတဲ့ အေျခအေနေတြမွာ သားအိမ္အတြင္းလႊာႀကီးထြားမႈကို ဖယ္ရွားဖုိ႔ ခဲြစိတ္ကုသတဲ့နည္းကို သံုးေလ့ရိွပါတယ္။
၂။ ဆီးအိတ္တာရွည္ေရာင္ရမ္းျခင္း
ျဖစ္ပြားႏႈန္း - အမ်ိဳးသမီး သံုးသန္းနီးပါး
ေရာဂါအေၾကာင္း -ဆီးအိတ္ထဲမွာ မၾကာခဏ မသက္မသာျဖစ္ရတဲ့ ခံစားခ်က္မ်ိဳးပါ။ ဘက္တီးရီးယားပိုးေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ ဆီးအိတ္တာရွည္ ေရာင္ရမ္းတာပါ။
ခံစားရတတ္ေသာ လကၡဏာမ်ား - ဆီး မၾကာခဏ သြားခ်င္တာနဲ႔ ဆီးသြားတဲ့အခါ နာက်င္တာေတြကို ခံစားရတတ္ပါတယ္။
စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္း - ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုးဝင္ျခင္းဟုတ္၊ မဟုတ္ ေသခ်ာေအာင္ ဆီးထဲမွာ ဘက္တီးရီးယားပိုးရိွ၊ မရိွ စစ္ေဆးျခင္းနဲ႔ ဆီးအိတ္ကို Cytoscope သံုးၿပီး ၾကည့္႐ႈျခင္း။

၃။ ဝမ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္းရိွ ႂကြက္သားမ်ား နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း
ျဖစ္ပြားႏႈန္း - အျဖစ္မ်ားေပမယ့္ လူဦးေရ ဘယ္ေလာက္မွာ ခံစားေနရမွန္း အတိအက်မသိပါ
ေရာဂါအေၾကာင္း - ႐ုပ္ပိုင္းနဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေျခအေနႏွစ္ရပ္စလံုးဟာ တင္ပါးဆံုအဂၤါေတြကို ေထာက္ပံ့ေပးထားတဲ့ တင္ပါးဆံုႂကြက္သားေတြအေပၚ နာတာရွည္ ဖိအားသက္ေရာက္ေစႏိုင္ပါတယ္။
ခံစားရတတ္ေသာ လကၡဏာမ်ား - ဝမ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္းနာက်င္ျခင္း၊ မိန္းမကိုယ္နာက်င္ျခင္း၊ ပူစပ္ပူေလာင္ျဖစ္ျခင္းနဲ႔ ဆီးႁပြန္နာက်င္ျခင္း
စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္း - ခႏၶာကိုယ္ကို စစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ျခင္း (Physical Examination)
၄။ ဝမ္းဗိုက္တြင္း ေသြးေၾကာထံုးျခင္း
ျဖစ္ပြားႏႈန္း - အမ်ိဳးသမီး ခုနစ္သန္းနီးပါး
ေရာဂါအေၾကာင္း - ဝမ္းဗိုက္ထဲက ေသြးေၾကာေတြ ထံုးတာေၾကာင့္ နာက်င္မႈ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ေျခေထာက္ေသြးေၾကာထံုးျခင္းလုိပဲ ေသြးျပန္ေၾကာထဲက အဆုိ႔ရွင္ေတြဟာ အားနည္းၿပီး ေသြးစီးဆင္းအားနည္းတာေၾကာင့္ နာက်င္တဲ့ ဖိအားကို ျဖစ္ေစပါတယ္။
ခံစားရတတ္ေသာ လကၡဏာမ်ား - ဝမ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္းမွာ စူးစူးရွရွေအာင့္ျခင္း၊ နံနက္ခင္းမွာ သိပ္မနာဘဲ တျဖည္းျဖည္း ပိုမိုနာက်င္လာျခင္း (လဲေလ်ာင္းလိုက္တဲ့အခါ ဒါမွမဟုတ္ အပူကပ္တဲ့အခါမွာ နာက်င္မႈ ပိုဆုိးတတ္ပါတယ္)
စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္း - Transcervical venogram လုိ႔ေခၚတဲ့ အထူးစစ္ေဆးနည္းသံုးၿပီး ပံုမမွန္ေသြးျပန္ေၾကာ အရြယ္အစားနဲ႔ ေသြးစီးဆင္းႏႈန္းကို တုိင္းတာႏိုင္ပါတယ္။

-(Abdominal Pain on the Left Side During Pregnancy)




၅။ တာရွည္ မိန္းမကိုယ္နာျခင္း
ျဖစ္ပြားႏႈန္း - အမ်ိဳးသမီး ေျခာက္သန္းနီးပါး
ေရာဂါအေၾကာင္း - တာရွည္မိန္းမကိုယ္နာတာဟာ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ရသလဲဆိုတာ ေသခ်ာမသိေသးပါ။ မိႈကူးစက္ပိုးဝင္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္သလို ျမင္းစီးျခင္းနဲ႔ ကေလးေမြးဖြားရာမွ နာ့ဗ္ေၾကာ ထိခုိက္သြားတာေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။
ခံစားရတတ္ေသာ လကၡဏာမ်ား - မိန္းမကိုယ္မွာ တာရွည္နာက်င္မႈ ဒါမွမဟုတ္ သက္သာလုိက္ ျပန္ျဖစ္လုိက္ နာက်င္မႈဟာ တင္ပါးနဲ႔ ေပါင္ရင္းေနရာအထိ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားတတ္ျခင္း၊ ရာသီေသြးထိန္းေတာင့္ထည့္ျခင္း၊ က်ပ္တဲ့ ဂ်င္းေဘာင္းဘီဝတ္ျခင္းနဲ႔ အထုိင္မ်ားျခင္းေတြေၾကာင့္လည္း မိန္းမကိုယ္ နာက်င္တတ္ပါတယ္။
စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္း - နာက်င္မႈကို စစ္ေဆးႏိုင္ဖုိ႔ မိန္းမကိုယ္ဝကို စစ္ေဆးတဲ့ Cotton Swab test နဲ႔ စစ္ေဆးေလ့ရိွပါတယ္။


Ref; Good Health

**Public Health**






အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုဟာ ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာျဖစ္တတ္တဲ့ ဗိုက္ေအာင့္ဗိုက္နာျခင္းဟာ ေအာက္ပါအေၾကာင္းရင္း ငါးရပ္ေၾကာင့္ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။
၁။ သားအိမ္အတြင္းလႊာ ေနရာလဲႊျခင္း
ျဖစ္ပြားႏႈန္း - အမ်ိဳးသမီး ငါးသန္းနီးပါး
ေရာဂါအေၾကာင္း -သားအိမ္တစ္သွ်ဴးေတြနဲ႔တူတဲ့ ဆဲလ္ေတြဟာ ေနရာလဲြမွားတည္ရိွၿပီး ရာသီေသြးဆင္းတုိင္း လုိက္လံကြာက်ေနတာမ်ိဳးပါ။
ခံစားရတတ္ေသာ လကၡဏာမ်ား - ရာသီလာခ်ိန္မွာ ေရာၿပီး ဗိုက္ေအာင့္ျခင္းကို ဆုိးဆုိးရြားရြားခံစားရျခင္း၊ ခါးနဲ႔ေျခေထာက္ အထိနာက်င္ျခင္း
စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္း - တစ္သွ်ဴးအသားစယူ စစ္ေဆးျခင္း
ေဆးကုသမႈ - Ibuprofen, Naproxen sodium စတဲ့ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးေတြနဲ႔ ေဟာ္မုန္းပါ သေႏၶတားေဆးေတြ သံုးၿပီး ကုသေလ့ရိွပါတယ္။ ဆုိးရြားတဲ့ အေျခအေနေတြမွာ သားအိမ္အတြင္းလႊာႀကီးထြားမႈကို ဖယ္ရွားဖုိ႔ ခဲြစိတ္ကုသတဲ့နည္းကို သံုးေလ့ရိွပါတယ္။
၂။ ဆီးအိတ္တာရွည္ေရာင္ရမ္းျခင္း
ျဖစ္ပြားႏႈန္း - အမ်ိဳးသမီး သံုးသန္းနီးပါး
ေရာဂါအေၾကာင္း -ဆီးအိတ္ထဲမွာ မၾကာခဏ မသက္မသာျဖစ္ရတဲ့ ခံစားခ်က္မ်ိဳးပါ။ ဘက္တီးရီးယားပိုးေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ ဆီးအိတ္တာရွည္ ေရာင္ရမ္းတာပါ။
ခံစားရတတ္ေသာ လကၡဏာမ်ား - ဆီး မၾကာခဏ သြားခ်င္တာနဲ႔ ဆီးသြားတဲ့အခါ နာက်င္တာေတြကို ခံစားရတတ္ပါတယ္။
စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္း - ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုးဝင္ျခင္းဟုတ္၊ မဟုတ္ ေသခ်ာေအာင္ ဆီးထဲမွာ ဘက္တီးရီးယားပိုးရိွ၊ မရိွ စစ္ေဆးျခင္းနဲ႔ ဆီးအိတ္ကို Cytoscope သံုးၿပီး ၾကည့္႐ႈျခင္း။

၃။ ဝမ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္းရိွ ႂကြက္သားမ်ား နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း
ျဖစ္ပြားႏႈန္း - အျဖစ္မ်ားေပမယ့္ လူဦးေရ ဘယ္ေလာက္မွာ ခံစားေနရမွန္း အတိအက်မသိပါ
ေရာဂါအေၾကာင္း - ႐ုပ္ပိုင္းနဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေျခအေနႏွစ္ရပ္စလံုးဟာ တင္ပါးဆံုအဂၤါေတြကို ေထာက္ပံ့ေပးထားတဲ့ တင္ပါးဆံုႂကြက္သားေတြအေပၚ နာတာရွည္ ဖိအားသက္ေရာက္ေစႏိုင္ပါတယ္။
ခံစားရတတ္ေသာ လကၡဏာမ်ား - ဝမ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္းနာက်င္ျခင္း၊ မိန္းမကိုယ္နာက်င္ျခင္း၊ ပူစပ္ပူေလာင္ျဖစ္ျခင္းနဲ႔ ဆီးႁပြန္နာက်င္ျခင္း
စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္း - ခႏၶာကိုယ္ကို စစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ျခင္း (Physical Examination)
၄။ ဝမ္းဗိုက္တြင္း ေသြးေၾကာထံုးျခင္း
ျဖစ္ပြားႏႈန္း - အမ်ိဳးသမီး ခုနစ္သန္းနီးပါး
ေရာဂါအေၾကာင္း - ဝမ္းဗိုက္ထဲက ေသြးေၾကာေတြ ထံုးတာေၾကာင့္ နာက်င္မႈ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ ေျခေထာက္ေသြးေၾကာထံုးျခင္းလုိပဲ ေသြးျပန္ေၾကာထဲက အဆုိ႔ရွင္ေတြဟာ အားနည္းၿပီး ေသြးစီးဆင္းအားနည္းတာေၾကာင့္ နာက်င္တဲ့ ဖိအားကို ျဖစ္ေစပါတယ္။
ခံစားရတတ္ေသာ လကၡဏာမ်ား - ဝမ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္းမွာ စူးစူးရွရွေအာင့္ျခင္း၊ နံနက္ခင္းမွာ သိပ္မနာဘဲ တျဖည္းျဖည္း ပိုမိုနာက်င္လာျခင္း (လဲေလ်ာင္းလိုက္တဲ့အခါ ဒါမွမဟုတ္ အပူကပ္တဲ့အခါမွာ နာက်င္မႈ ပိုဆုိးတတ္ပါတယ္)
စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္း - Transcervical venogram လုိ႔ေခၚတဲ့ အထူးစစ္ေဆးနည္းသံုးၿပီး ပံုမမွန္ေသြးျပန္ေၾကာ အရြယ္အစားနဲ႔ ေသြးစီးဆင္းႏႈန္းကို တုိင္းတာႏိုင္ပါတယ္။

-(Abdominal Pain on the Left Side During Pregnancy)




၅။ တာရွည္ မိန္းမကိုယ္နာျခင္း
ျဖစ္ပြားႏႈန္း - အမ်ိဳးသမီး ေျခာက္သန္းနီးပါး
ေရာဂါအေၾကာင္း - တာရွည္မိန္းမကိုယ္နာတာဟာ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ရသလဲဆိုတာ ေသခ်ာမသိေသးပါ။ မိႈကူးစက္ပိုးဝင္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္သလို ျမင္းစီးျခင္းနဲ႔ ကေလးေမြးဖြားရာမွ နာ့ဗ္ေၾကာ ထိခုိက္သြားတာေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။
ခံစားရတတ္ေသာ လကၡဏာမ်ား - မိန္းမကိုယ္မွာ တာရွည္နာက်င္မႈ ဒါမွမဟုတ္ သက္သာလုိက္ ျပန္ျဖစ္လုိက္ နာက်င္မႈဟာ တင္ပါးနဲ႔ ေပါင္ရင္းေနရာအထိ ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားတတ္ျခင္း၊ ရာသီေသြးထိန္းေတာင့္ထည့္ျခင္း၊ က်ပ္တဲ့ ဂ်င္းေဘာင္းဘီဝတ္ျခင္းနဲ႔ အထုိင္မ်ားျခင္းေတြေၾကာင့္လည္း မိန္းမကိုယ္ နာက်င္တတ္ပါတယ္။
စမ္းသပ္စစ္ေဆးျခင္း - နာက်င္မႈကို စစ္ေဆးႏိုင္ဖုိ႔ မိန္းမကိုယ္ဝကို စစ္ေဆးတဲ့ Cotton Swab test နဲ႔ စစ္ေဆးေလ့ရိွပါတယ္။


Ref; Good Health