အိႏိၵယႏိုင္ငံတြင္ ေပၚထြန္းခဲ႔ေသာ မဟာယာနဗုဒၶဘာသာအေၾကာင္း (၄)

>
**မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈကိုလူဥပသကာတို႔ကစတင္ခဲ႔ေၾကာင္းအယူအဆ**

မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈကိုလူဥပသကာတို႔ကစတင္ခဲ႔ေၾကာင္းအယူအဆကို ျပင္သစ္လူမ်ိဳး
ဗုဒၶဘာသာသမိုင္းပညာရွင္ ေအတ်န္းလာမုတ္(Étienne Lamotte) က တင္ျပခဲ႔၏။
လာမုတ္၏ အႏုမာန အရ ရဟန္းေတာ္တို႔၏ အတိမာန ႏွင္႔ ေထာင္လႊားမႈကို
လူဥပသကာတို႔က တုန္ျပန္ျခင္းအားျဖင္႔ ေပၚေပါက္ခဲ႔ သည္ဟုဆိုပါသည္။
ဘုရားရွင္လြန္ၿပီးေနာက္
ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၀ အတြင္း ဗုဒၶဘာသာသည္ တိုးတက္ခဲ႔ေသာ္လည္း အတြင္း အပ
အခက္အခဲေတြ ကို ရင္ဆိုင္ခဲ႔ရေလသည္။
ပိဋကတ္က်မ္းစာမ်ားအေပၚ အျမင္မတူညီမႈ က်မ္းစာသစ္မ်ား ထပ္တိုးလိုေစျခင္း
၀ိနည္းကို ေလွ်ာ႔ေစျခင္း စေသာ ကြဲျပားမႈမ်ားျဖင္႔ ရုန္းကန္ခဲ႔ရာ၀ယ္
လူဥပသကာတို႔က ရဟန္းေတာ္မ်ား၏ တရားေသ အနက္ဖြင္႔ဆိုခ်က္မ်ားကို
ေ၀ဖန္ဆန္းစစ္ရာမွ မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈ စတင္ေၾကာင္း ေအတ်န္းလာမုတ္က
ေတြးဆခဲ႔သည္။

ေစတီ ထူပါ ကိုးကြယ္မႈ ကို အေျခခံၿပီး မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈကို လူဥပသကာ
တို႔ကစတင္ခဲ႔ေၾကာင္းအယူအဆကို ဂ်ပန္လူမ်ိဳး ဗုဒၶဘာသာသမိုင္းပညာရွင္ အကိရ
ဟိရကာ၀ (Akira Hirakawa) (1963; cf. Hirakawa 1990: 256–74).က တင္ျပခဲ႔
ပါသည္။ ဘုရားရွင္လြန္ၿပီးေနာက္ က်န္ရစ္ေသာ ဓါတ္ေတာ္ေမြေတာ္မ်ားကို ေစတီ
ထူပါ မ်ားတည္ေဆာက္ ႒ာပနာၿပီး ကိုးကြယ္ခဲ႔ၾကသည္။ ေစတီ ထူပါ တို႔ ကို
လူဥပသကာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔က ေစာင္႕ေရွာက္ခဲ႔ၾကၿပီး ေစတီ ထူပါ ကိုးကြယ္မႈ
ကို အေျခခံ၍ မဟာယာနဆိုင္ရာ အယူအဆမ်ား တိုးတက္ထြန္းကားလာခဲ႔ေၾကာင္း အကိရ
ဟိရကာ၀ က ေကာက္ခ်က္ဆြဲလိုဟန္တူပါသည္။ ထို႕အျပင္
နာမည္ေက်ာ္၀ိမလကိတၱိနိေဒၵသသုတၱန္ မွာ လူဥပသကာ၀ိမလကိတၱိ က
အဆင္႔ျမင္႕မားေသာ မဟာယာနဆိုင္ရာ တရားအသိဥာဏ္ ကို ေဖၚက်ဴးခဲ႕ပံုကို
ေထာက္ရႈၿပီး မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈကို လူဥပသကာ တို႔က ဦးေဆာင္မႈ ျပဳခဲ႔ေၾကာင္း
မွန္းဆၾကသည္။

ဘဒၵကာရဗ်ာကရဏသုတၱန္ မွာ လူေဗာဓိသတၱက မဟာယာနတရားမက်င္႔သံုးေသာ ရဟန္းထက္
ပိုျမင္႔ျမတ္ေၾကာင္း ေရးသားထားခ်က္ကို ေတြ႕ရေလသည္။ ထူးျခားေသာ အျဖစ္အပ်က္
တစ္ရပ္ကို မွတ္တမ္းျပဳထားပံုမွာ အေသာကဒတၱာ ဗ်ာကရဏသုတၱန္တြင္ အေသာကဒတၱာ
အမည္ရွိ (၁၂) ႏွစ္အရြယ္ ဘုရင္႔ သမီးေတာ္ေလး က နန္းေတာထဲ၀င္လာေသာ
ရဟန္းေတာ္မ်ားကို ရွိခိုးဦးခ်ရန္ ျငင္းဆန္ခဲ႔ပံု ျခေသၤ႕ က ေတာေခြး မ်ား
ကို အရုိအေသျပဳရန္မလိုအပ္သလို မဟာယာနလမ္းစဥ္ကို လိုက္နာသူက ဟီနယာန
ရဟန္းမ်ားကိုအရုိအေသျပဳရန္ မလိုအပ္ပါေၾကာင္း ဖခင္ ဘုရင္ႀကီးကို
ေလွ်ာက္ထားပံုမ်ား ပါ၀င္ေနသည္ကို ေထာက္ခ်င္႔္၍ မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈကို
လူဥပသကာ တို႔က ရဟန္းေတာ္ တို႔ကို ဆန္႕က်င္ခဲ႔ဟန္ ကို ေတြ႕ရေပသည္။

သို႔ရာတြင္ ေခတ္ပညာရွင္မ်ားက ေစတီ ထူပါ ကိုးကြယ္မႈ ကို အေျခခံၿပီး
မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈကို လူဥပသကာ တို႔ကစတင္ခဲ႔ေၾကာင္းအယူအဆကို
လက္သင္႔မခံလိုၾကေတာ႔ေခ်။ဂရီဂိုရီ ရႈိပင္ (Gregory Schopen) ၏
ေ၀ဖန္ခ်က္မွာ ေရွးေဟာင္းမဟာယာနသုတၱန္မ်ားတြင္ ေစတီ ထူပါ ကိုးကြယ္မႈ ကို
ျပင္းထန္စြာ ဆန္႕က်င္ထားခ်က္မ်ားကို ေတြ႕ရေသာေၾကာင္႔ျဖစ္ ေလသည္။ ေစတီ
ထူပါ ကိုးကြယ္မႈ ထက္ မဟာယာနလမ္းစဥ္ ကို ေဖာ္က်ဴးထားေသာက်မ္းစာမ်ား
ကိုးကြယ္မႈ ကို အေျခခံၿပီး မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈကို စတင္ခဲ႔ေၾကာင္း Gregory
Schopen က ဆိုခဲ႕ပါသည္။


**အဇိတေသနဗ်ာကရဏနိေဒၵသ သုတၱန္**

ေရွးေဟာင္း ဗုဒၶဘာသာဂိုဏ္းတစ္ခုမွ သုတၱန္တစ္ခုျဖစ္ႏိုင္သည္ဟုယူဆရေသာ
အဇိတေသနဗ်ာကရဏနိေဒၵသ သုတၱန္တြင္ လည္း မဟာယာနဗုဒၶဘာသာဆိုင္ရာ အယူအဆမ်ား၏
အစ ကို ေတြ႕ရ၏။ ဤသုတၱန္သည္ မဟာယာနဆိုင္ရာ သုတ္တစ္ခု ဆိုေသာ္လည္း
မ်ားစြာေရွးက်ဖြယ္ရွိေၾကာင္႔ ပညာရွင္တို႔ ခန္႔မွန္းၾကေလသည္။ ဤသုတၱန္သည္
အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံ ဂီလ္ဂ်စ္ ေဒသမွ ေစတီကုန္းတစ္ခု တူးေဖၚရာမွ
ေတြ႕ရွိေသာ သကၠဋသုတၱန္ျဖစ္ၿပီး ၆-၇ ရာစုခန္႔က ေရးသားခဲ႔ဟု
ခန္႔မွန္းၾကသည္။ မဟာယာနဆိုင္ရာ သုတ္တစ္ခု ႏွင္႔ သိပ္မတူလွပဲ အႀကိဳ မဟာယာန
(Proto-Mahayana) ဆိုင္ရာ သုတ္တစ္ခုလို႔ဆိုႏိုင္သည္။ ဤသုတၱန္တြင္
လူဥပသကာမ်ား ကို ဒါနျပဳၾကရန္ ရဟန္းေတာ္မ်ားကို
လွဴဒါန္းၾကရန္သြန္သင္ထားသည္ကို ေတြ႕ရ၏။ ဒါနျပဳျခင္းအားျဖင္႔
အနာဂတ္ဘ၀မ်ားအတြက္ အႏုဂါမိကဥစၥာ ျမဳပ္ႏွံၾကရန္တိုက္တြန္းထား ပံုမွာ
ယခုေခတ္ကာလ ဘာသာေရး ေဟာေျပာမႈမ်ားႏွင္႔ျခားနားခ်က္ မရွိလွေခ်။

ဤသုတၱန္တြင္ပါေသာ ဇာတ္လမ္းမွာ သူေတာင္းစားအေမအိုႀကီး တစ္ေယာက္သည္
ဘုရားရွင္ကို လွဴဒါန္းစရာမရွိေသာ ေၾကာင္႔ မိမိကိုယ္ကို
သတ္ေသရန္ဆံုးျဖတ္ခဲ႔ရာတြင္ နတ္ေဒ၀တာတစ္ပါးက သူမကို လွဴဒါန္းစရာေပး ေလ၏။
ဘုရားရွင္က ဤသို႔ လွဴဒါန္းသည္မွာ ယခုမွမဟုတ္မူပဲ အတိတ္ကာလကလည္း
ေရွးဘုရားရွင္မ်ားကို အခုလို လွဴဒါန္းခဲ႔ဖူးေၾကာင္း အတိတ္ကိုေဆာင္
ေဟာေျပာေလသည္။ သူေတာင္းစားအေမအိုႀကီး အား ဘုရားရွင္က ေနာင္ပြင္႔မည္႔
ဘုရားေလာင္း အျဖစ္ ဗ်ာဒိတ္ေပးေတာ္မူခဲ႔ သည္ဟု ဆိုပါသည္။

သုတၱန္ထဲမွ အဓိကက်ေသာ ဇာတ္ေဆာင္တစ္ဦးမွာ ဘုရားရွင္၏
မဟာသာ၀ကတစ္ပါးျဖစ္ေသာ အရွင္နႏၵိမိတၱ ျဖစ္၏။ ဘုရားရွင္က အရွင္နႏၵိမိတၱ ကို
အဇိတေသနမင္းထံ ကလ်ာဏမိတၱ အေနျဖင္႔ေစလြတ္ တရားေဟာေစခဲ႔ ရာတြင္ အရွင္ျမတ္က
ဒါနျပဳၾကရန္ ရဟန္းေတာ္မ်ားကို လွဴဒါန္းၾကရန္ ဒါနျပဳျခင္းအားျဖင္႔
အနာဂတ္ဘ၀မ်ားအတြက္ အႏုဂါမိကဥစၥာ ျမဳပ္ႏွံၾကရန္တိုက္တြန္းေဟာေျပာခဲ႔၏။
ထိုအခါမွာ သူေတာင္းစားအေမအိုႀကီး ကြယ္လြန္ၿပီး အဇိတေသနမင္းထံမွာ
သားေတာ္အျဖစ္ ျဖင္႔ ျပန္လည္ေမြးဖြား ခဲ႔ေလသည္။

ေနာင္ကာလတြင္ အဇိတေသနမင္း ႏွင္႔ သားေတာ္ တို႔သည္ လူေဘာင္ကိုစြန္႕ခြာၿပီး
သာသနာေတာ္မွာ ရဟန္းျပဳၾကေလ၏။ ရဟန္းခံေနစဥ္မွာပင္ သားေတာ္သည္
အာသေ၀ါကုန္ခမ္း ရဟႏၱာျဖစ္ခဲ႕ မ်ားစြာေသာ သုခ၀တီ ႏွင္႔ အဘိရတိ စေသာ
ဗုဒၶေခတ္ (Buddha-Fields) တို႔ ကို အဘိညဥ္မ်က္စိအားျဖင္႔ ေတြ႕ျမင္ရ
သည္ဟုဆို၏။

အရွင္နႏၵိမိတၱ ကိုလည္း ျမတ္စြာဘုရားက
ေနာင္ပြင္႔လာမည္႕ဘုရားေလာင္းအျဖစ္ဗ်ာဒိတ္ေပးခဲ႔ေလ၏။
ဤသုတၱန္မွာ ေထရ၀ါဒအျမင္ႏွင္႔ ျခားနားေသာ အခ်က္ကို ထင္ရွားစြာေတြ႔ ႏိုင္
ရဟႏၱာျဖစ္ခဲ႕ၿပီးမွ ဘ၀မခ်ဳပ္ၿငိမ္းပဲ ဘုရားေလာင္းအျဖစ္ဗ်ာဒိတ္ေပးခံရျခင္း
အယူအဆကို ထူးျခားစြာေတြ႕ရပါသည္။ ထို႔အျပင္ ရွင္ေတာ္ဘုရား၏ တန္ခိုး ႏွင္႔
ဗုဒၶ၏ နာမေတာ္ကို ရြတ္ဆိုပြားမ်ားျခင္းျဖင္႔ အပယ္မွလြတ္ကင္းႏိုင္ပံု
မ်ားကိုပါ ဆက္လက္ေဖၚျပထားသည္ကိုေတြ႕ရ၏။

မဟာယာနသုတၱန္မ်ား၏ အစဥ္အလာအတိုင္း ဤသုတၱန္ ကို ျဖန္ျဖဴးသူမ်ား
ေကာင္းက်ိဳးခံစားရပံု ေ၀ဖန္တိုက္ခိုက္သူမ်ား အပယ္ငရဲသို႔ လားရပံု တို႔ပါ
တစ္ဆက္တည္းေရးသား ေဖၚျပထားပါသည္။

ဤသုတၱန္တြင္ ရဟႏၱာအျဖစ္ထက္ ဘုရားအျဖစ္က ျမင္႔မားသာလြန္ပံု လူတိုင္း
ဘုရားဆုကို ပန္ဆင္ႏိုင္ပံု ကို ေဖၚျပခဲ႔ ေသာေၾကာင္႔ အဇိတေသနဗ်ာကရဏနိေဒၵသ
သုတၱန္သည္ မဟာယာန ေ၀ါဟာရ မပါရွိေသာ္လည္း မဟာယာန အျမင္သို႔
စတင္ကူးေျပာင္းလာမႈ၏ အစ အျဖစ္ေတြ႔ရေၾကာင္း ပညာရွင္တို႔ သံုးသပ္ၾကသည္။


**စုေဆာင္းတင္ျပသူ- လင္းထက္ေဆြ**

**မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈကိုလူဥပသကာတို႔ကစတင္ခဲ႔ေၾကာင္းအယူအဆ**

မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈကိုလူဥပသကာတို႔ကစတင္ခဲ႔ေၾကာင္းအယူအဆကို ျပင္သစ္လူမ်ိဳး
ဗုဒၶဘာသာသမိုင္းပညာရွင္ ေအတ်န္းလာမုတ္(Étienne Lamotte) က တင္ျပခဲ႔၏။
လာမုတ္၏ အႏုမာန အရ ရဟန္းေတာ္တို႔၏ အတိမာန ႏွင္႔ ေထာင္လႊားမႈကို
လူဥပသကာတို႔က တုန္ျပန္ျခင္းအားျဖင္႔ ေပၚေပါက္ခဲ႔ သည္ဟုဆိုပါသည္။
ဘုရားရွင္လြန္ၿပီးေနာက္
ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၀ အတြင္း ဗုဒၶဘာသာသည္ တိုးတက္ခဲ႔ေသာ္လည္း အတြင္း အပ
အခက္အခဲေတြ ကို ရင္ဆိုင္ခဲ႔ရေလသည္။
ပိဋကတ္က်မ္းစာမ်ားအေပၚ အျမင္မတူညီမႈ က်မ္းစာသစ္မ်ား ထပ္တိုးလိုေစျခင္း
၀ိနည္းကို ေလွ်ာ႔ေစျခင္း စေသာ ကြဲျပားမႈမ်ားျဖင္႔ ရုန္းကန္ခဲ႔ရာ၀ယ္
လူဥပသကာတို႔က ရဟန္းေတာ္မ်ား၏ တရားေသ အနက္ဖြင္႔ဆိုခ်က္မ်ားကို
ေ၀ဖန္ဆန္းစစ္ရာမွ မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈ စတင္ေၾကာင္း ေအတ်န္းလာမုတ္က
ေတြးဆခဲ႔သည္။

ေစတီ ထူပါ ကိုးကြယ္မႈ ကို အေျခခံၿပီး မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈကို လူဥပသကာ
တို႔ကစတင္ခဲ႔ေၾကာင္းအယူအဆကို ဂ်ပန္လူမ်ိဳး ဗုဒၶဘာသာသမိုင္းပညာရွင္ အကိရ
ဟိရကာ၀ (Akira Hirakawa) (1963; cf. Hirakawa 1990: 256–74).က တင္ျပခဲ႔
ပါသည္။ ဘုရားရွင္လြန္ၿပီးေနာက္ က်န္ရစ္ေသာ ဓါတ္ေတာ္ေမြေတာ္မ်ားကို ေစတီ
ထူပါ မ်ားတည္ေဆာက္ ႒ာပနာၿပီး ကိုးကြယ္ခဲ႔ၾကသည္။ ေစတီ ထူပါ တို႔ ကို
လူဥပသကာ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔က ေစာင္႕ေရွာက္ခဲ႔ၾကၿပီး ေစတီ ထူပါ ကိုးကြယ္မႈ
ကို အေျခခံ၍ မဟာယာနဆိုင္ရာ အယူအဆမ်ား တိုးတက္ထြန္းကားလာခဲ႔ေၾကာင္း အကိရ
ဟိရကာ၀ က ေကာက္ခ်က္ဆြဲလိုဟန္တူပါသည္။ ထို႕အျပင္
နာမည္ေက်ာ္၀ိမလကိတၱိနိေဒၵသသုတၱန္ မွာ လူဥပသကာ၀ိမလကိတၱိ က
အဆင္႔ျမင္႕မားေသာ မဟာယာနဆိုင္ရာ တရားအသိဥာဏ္ ကို ေဖၚက်ဴးခဲ႕ပံုကို
ေထာက္ရႈၿပီး မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈကို လူဥပသကာ တို႔က ဦးေဆာင္မႈ ျပဳခဲ႔ေၾကာင္း
မွန္းဆၾကသည္။

ဘဒၵကာရဗ်ာကရဏသုတၱန္ မွာ လူေဗာဓိသတၱက မဟာယာနတရားမက်င္႔သံုးေသာ ရဟန္းထက္
ပိုျမင္႔ျမတ္ေၾကာင္း ေရးသားထားခ်က္ကို ေတြ႕ရေလသည္။ ထူးျခားေသာ အျဖစ္အပ်က္
တစ္ရပ္ကို မွတ္တမ္းျပဳထားပံုမွာ အေသာကဒတၱာ ဗ်ာကရဏသုတၱန္တြင္ အေသာကဒတၱာ
အမည္ရွိ (၁၂) ႏွစ္အရြယ္ ဘုရင္႔ သမီးေတာ္ေလး က နန္းေတာထဲ၀င္လာေသာ
ရဟန္းေတာ္မ်ားကို ရွိခိုးဦးခ်ရန္ ျငင္းဆန္ခဲ႔ပံု ျခေသၤ႕ က ေတာေခြး မ်ား
ကို အရုိအေသျပဳရန္မလိုအပ္သလို မဟာယာနလမ္းစဥ္ကို လိုက္နာသူက ဟီနယာန
ရဟန္းမ်ားကိုအရုိအေသျပဳရန္ မလိုအပ္ပါေၾကာင္း ဖခင္ ဘုရင္ႀကီးကို
ေလွ်ာက္ထားပံုမ်ား ပါ၀င္ေနသည္ကို ေထာက္ခ်င္႔္၍ မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈကို
လူဥပသကာ တို႔က ရဟန္းေတာ္ တို႔ကို ဆန္႕က်င္ခဲ႔ဟန္ ကို ေတြ႕ရေပသည္။

သို႔ရာတြင္ ေခတ္ပညာရွင္မ်ားက ေစတီ ထူပါ ကိုးကြယ္မႈ ကို အေျခခံၿပီး
မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈကို လူဥပသကာ တို႔ကစတင္ခဲ႔ေၾကာင္းအယူအဆကို
လက္သင္႔မခံလိုၾကေတာ႔ေခ်။ဂရီဂိုရီ ရႈိပင္ (Gregory Schopen) ၏
ေ၀ဖန္ခ်က္မွာ ေရွးေဟာင္းမဟာယာနသုတၱန္မ်ားတြင္ ေစတီ ထူပါ ကိုးကြယ္မႈ ကို
ျပင္းထန္စြာ ဆန္႕က်င္ထားခ်က္မ်ားကို ေတြ႕ရေသာေၾကာင္႔ျဖစ္ ေလသည္။ ေစတီ
ထူပါ ကိုးကြယ္မႈ ထက္ မဟာယာနလမ္းစဥ္ ကို ေဖာ္က်ဴးထားေသာက်မ္းစာမ်ား
ကိုးကြယ္မႈ ကို အေျခခံၿပီး မဟာယာနလႈပ္ရွားမႈကို စတင္ခဲ႔ေၾကာင္း Gregory
Schopen က ဆိုခဲ႕ပါသည္။


**အဇိတေသနဗ်ာကရဏနိေဒၵသ သုတၱန္**

ေရွးေဟာင္း ဗုဒၶဘာသာဂိုဏ္းတစ္ခုမွ သုတၱန္တစ္ခုျဖစ္ႏိုင္သည္ဟုယူဆရေသာ
အဇိတေသနဗ်ာကရဏနိေဒၵသ သုတၱန္တြင္ လည္း မဟာယာနဗုဒၶဘာသာဆိုင္ရာ အယူအဆမ်ား၏
အစ ကို ေတြ႕ရ၏။ ဤသုတၱန္သည္ မဟာယာနဆိုင္ရာ သုတ္တစ္ခု ဆိုေသာ္လည္း
မ်ားစြာေရွးက်ဖြယ္ရွိေၾကာင္႔ ပညာရွင္တို႔ ခန္႔မွန္းၾကေလသည္။ ဤသုတၱန္သည္
အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံ ဂီလ္ဂ်စ္ ေဒသမွ ေစတီကုန္းတစ္ခု တူးေဖၚရာမွ
ေတြ႕ရွိေသာ သကၠဋသုတၱန္ျဖစ္ၿပီး ၆-၇ ရာစုခန္႔က ေရးသားခဲ႔ဟု
ခန္႔မွန္းၾကသည္။ မဟာယာနဆိုင္ရာ သုတ္တစ္ခု ႏွင္႔ သိပ္မတူလွပဲ အႀကိဳ မဟာယာန
(Proto-Mahayana) ဆိုင္ရာ သုတ္တစ္ခုလို႔ဆိုႏိုင္သည္။ ဤသုတၱန္တြင္
လူဥပသကာမ်ား ကို ဒါနျပဳၾကရန္ ရဟန္းေတာ္မ်ားကို
လွဴဒါန္းၾကရန္သြန္သင္ထားသည္ကို ေတြ႕ရ၏။ ဒါနျပဳျခင္းအားျဖင္႔
အနာဂတ္ဘ၀မ်ားအတြက္ အႏုဂါမိကဥစၥာ ျမဳပ္ႏွံၾကရန္တိုက္တြန္းထား ပံုမွာ
ယခုေခတ္ကာလ ဘာသာေရး ေဟာေျပာမႈမ်ားႏွင္႔ျခားနားခ်က္ မရွိလွေခ်။

ဤသုတၱန္တြင္ပါေသာ ဇာတ္လမ္းမွာ သူေတာင္းစားအေမအိုႀကီး တစ္ေယာက္သည္
ဘုရားရွင္ကို လွဴဒါန္းစရာမရွိေသာ ေၾကာင္႔ မိမိကိုယ္ကို
သတ္ေသရန္ဆံုးျဖတ္ခဲ႔ရာတြင္ နတ္ေဒ၀တာတစ္ပါးက သူမကို လွဴဒါန္းစရာေပး ေလ၏။
ဘုရားရွင္က ဤသို႔ လွဴဒါန္းသည္မွာ ယခုမွမဟုတ္မူပဲ အတိတ္ကာလကလည္း
ေရွးဘုရားရွင္မ်ားကို အခုလို လွဴဒါန္းခဲ႔ဖူးေၾကာင္း အတိတ္ကိုေဆာင္
ေဟာေျပာေလသည္။ သူေတာင္းစားအေမအိုႀကီး အား ဘုရားရွင္က ေနာင္ပြင္႔မည္႔
ဘုရားေလာင္း အျဖစ္ ဗ်ာဒိတ္ေပးေတာ္မူခဲ႔ သည္ဟု ဆိုပါသည္။

သုတၱန္ထဲမွ အဓိကက်ေသာ ဇာတ္ေဆာင္တစ္ဦးမွာ ဘုရားရွင္၏
မဟာသာ၀ကတစ္ပါးျဖစ္ေသာ အရွင္နႏၵိမိတၱ ျဖစ္၏။ ဘုရားရွင္က အရွင္နႏၵိမိတၱ ကို
အဇိတေသနမင္းထံ ကလ်ာဏမိတၱ အေနျဖင္႔ေစလြတ္ တရားေဟာေစခဲ႔ ရာတြင္ အရွင္ျမတ္က
ဒါနျပဳၾကရန္ ရဟန္းေတာ္မ်ားကို လွဴဒါန္းၾကရန္ ဒါနျပဳျခင္းအားျဖင္႔
အနာဂတ္ဘ၀မ်ားအတြက္ အႏုဂါမိကဥစၥာ ျမဳပ္ႏွံၾကရန္တိုက္တြန္းေဟာေျပာခဲ႔၏။
ထိုအခါမွာ သူေတာင္းစားအေမအိုႀကီး ကြယ္လြန္ၿပီး အဇိတေသနမင္းထံမွာ
သားေတာ္အျဖစ္ ျဖင္႔ ျပန္လည္ေမြးဖြား ခဲ႔ေလသည္။

ေနာင္ကာလတြင္ အဇိတေသနမင္း ႏွင္႔ သားေတာ္ တို႔သည္ လူေဘာင္ကိုစြန္႕ခြာၿပီး
သာသနာေတာ္မွာ ရဟန္းျပဳၾကေလ၏။ ရဟန္းခံေနစဥ္မွာပင္ သားေတာ္သည္
အာသေ၀ါကုန္ခမ္း ရဟႏၱာျဖစ္ခဲ႕ မ်ားစြာေသာ သုခ၀တီ ႏွင္႔ အဘိရတိ စေသာ
ဗုဒၶေခတ္ (Buddha-Fields) တို႔ ကို အဘိညဥ္မ်က္စိအားျဖင္႔ ေတြ႕ျမင္ရ
သည္ဟုဆို၏။

အရွင္နႏၵိမိတၱ ကိုလည္း ျမတ္စြာဘုရားက
ေနာင္ပြင္႔လာမည္႕ဘုရားေလာင္းအျဖစ္ဗ်ာဒိတ္ေပးခဲ႔ေလ၏။
ဤသုတၱန္မွာ ေထရ၀ါဒအျမင္ႏွင္႔ ျခားနားေသာ အခ်က္ကို ထင္ရွားစြာေတြ႔ ႏိုင္
ရဟႏၱာျဖစ္ခဲ႕ၿပီးမွ ဘ၀မခ်ဳပ္ၿငိမ္းပဲ ဘုရားေလာင္းအျဖစ္ဗ်ာဒိတ္ေပးခံရျခင္း
အယူအဆကို ထူးျခားစြာေတြ႕ရပါသည္။ ထို႔အျပင္ ရွင္ေတာ္ဘုရား၏ တန္ခိုး ႏွင္႔
ဗုဒၶ၏ နာမေတာ္ကို ရြတ္ဆိုပြားမ်ားျခင္းျဖင္႔ အပယ္မွလြတ္ကင္းႏိုင္ပံု
မ်ားကိုပါ ဆက္လက္ေဖၚျပထားသည္ကိုေတြ႕ရ၏။

မဟာယာနသုတၱန္မ်ား၏ အစဥ္အလာအတိုင္း ဤသုတၱန္ ကို ျဖန္ျဖဴးသူမ်ား
ေကာင္းက်ိဳးခံစားရပံု ေ၀ဖန္တိုက္ခိုက္သူမ်ား အပယ္ငရဲသို႔ လားရပံု တို႔ပါ
တစ္ဆက္တည္းေရးသား ေဖၚျပထားပါသည္။

ဤသုတၱန္တြင္ ရဟႏၱာအျဖစ္ထက္ ဘုရားအျဖစ္က ျမင္႔မားသာလြန္ပံု လူတိုင္း
ဘုရားဆုကို ပန္ဆင္ႏိုင္ပံု ကို ေဖၚျပခဲ႔ ေသာေၾကာင္႔ အဇိတေသနဗ်ာကရဏနိေဒၵသ
သုတၱန္သည္ မဟာယာန ေ၀ါဟာရ မပါရွိေသာ္လည္း မဟာယာန အျမင္သို႔
စတင္ကူးေျပာင္းလာမႈ၏ အစ အျဖစ္ေတြ႔ရေၾကာင္း ပညာရွင္တို႔ သံုးသပ္ၾကသည္။


**စုေဆာင္းတင္ျပသူ- လင္းထက္ေဆြ**