**သဒၶမၼပု႑ရိကာသုတၱန္ မွ မဟာယာန အယူအဆမ်ား **
သဒၶမၼပု႑ရိကာသုတၱန္ သည္ ေရွးအက်ဆံုးေသာ မဟာယာနဗုဒၶဘာသာသုတၱန္မ်ား အနက္မွ တစ္ခုျဖစ္ၿပီး ဤ သုတၱန္မွ စတင္၍ မဟာယာန အယူအဆမ်ား အပီအျပင္ ထင္ရွားစြာ ေပၚလြင္ေနသည္ကို ေတြ႕ရေလသည္။ ဤသုတၱန္သည္ စကားေျပစုဏၰိယတစ္ပိုင္း ဂါထာအဖြဲ႕ တစ္ပိုင္း ေရးဖြဲ႕ထားေလသည္။ မဟာယာနႏြယ္ေသာ ဗုဒၶ၀င္က်မ္းစာမ်ား ျဖစ္သည္႔ လလိတာ၀တၱာရ မဟာ၀တၱဳ စသည္တို႔ ေပၚေပါက္ၿပီး ေအဒီ (၁) ရာစု ၀န္းက်င္ခန္႔ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ပညာရွင္တို႔ ခန္႔မွန္းၾကပါသည္။ အေစာဆံုးေတြ႕ရေသာ တရုပ္ဘာသာျပန္လက္ရာမ်ားကို ေအဒီ(၂၈၆) တြင္ ရဟန္းေတာ္ ဓမၼရကၡ မွ ၎ ေအဒီ (၃၈၃) တြင္ ရဟန္းေတာ္ ကုမာရဇီ၀မွ ၎ ေအဒီ (၆၀၁) တြင္ ဥာဏဂုတၱ ႏွင္႔ ဓမၼဂုတၱ တို႔က ၎ အသီးသီး ျပန္ဆိုခဲ႕ၾကေလ၏။ သဒၶမၼပု႑ရိကာသုတၱန္ ၏ အေရးပါမႈ ကို ၈ႀကိမ္၉ႀကိမ္မက အထပ္ထပ္ ဘာသာျပန္ခဲ႔ၾကသည္ကို ေထာက္ဆလွ်င္ သိႏိုင္ေလသည္။ ယေန႕ေခတ္ကာလတိုင္ တင္းဒိုင္ နိခ်ိရင္ ဇာန္ စေသာ ဂ်ပန္ ဗုဒၶဘာသာ ေက်ာင္းတိုက္ႀကီးမ်ားတြင္ ေန႔စဥ္ အေလးအေျမတ္ ရြတ္ဆိုပူေဇာ္လွ်က္ရွိေနေသာ သုတၱန္ ျဖစ္ေလသည္။
သဒၶမၼပု႑ရိကာသုတၱန္ သည္ ဟီနယာန မွ မဟာယာနသို႔ အၿပီးသတ္ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈကို ေဖၚျပေနေသာ သုတၱန္ျဖစ္၏။ ရွင္ေတာ္ဘုရားသည္ အသိဥာဏ္ ပါရမီ အဆင္႔နိမ္႔ေသာ သာ၀ကမ်ားအတြက္ ဟီနယာန ကို ေဟာၾကား ခဲ႔ရေၾကာင္း ကို ရွည္လ်ားစြာ ေဖၚျပထားေလသည္။ ဟီနယာန လမ္းစဥ္သည္ ေဗာဓိပကၡိယတရား (၃၇)ပါး ကို က်င္႔သံုး ျခင္းျဖင္႔ ကိေလသာရ၀ဏ (ကိေလသာ အတားအဆီး) တို႔ကို ဖယ္ခြာႏိုင္ၿပီး အရိယသစၥာ(၄)ပါးကို သိျမင္ႏိုင္ျခင္း ပုဂၢလသုညတာ ကို သိျမင္ႏိုင္ျခင္း ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ ကို သိျမင္ႏိုင္ျခင္း စသည္႔ အက်ိဳးတရားမ်ား ရရွိႏိုင္ေပသည္။ သဒၶမၼပု႑ရိကာသုတၱန္ အလိုအရ ဟီနယာန လမ္းစဥ္ကို ေပါက္ေရာက္ေအာင္ျမင္ၿပီးေသာ သာ၀ကမ်ားသည္ ေဗာဓိသတၱ မဟာယာန ပါရမီလမ္းစဥ္ ကို ဆက္လက္ျဖည္႔က်င္႔ျခင္းအားျဖင္႔ ေဥယ်ာ၀ရဏ (ဥာဏ္ပညာအတားအဆီး) ကို႔ ဖယ္ခြာ ႏိုင္ၿပီးလွ်င္ ဓမၼသုညတာ ကို ထိုးထြင္းသိျမင္ၿပီး သမၼာသမၺဳဒၶ ဘုရားအျဖစ္ကို ေရာက္ရွိႏိုင္သည္ဟု ေဖၚျပပါသည္။
သဒၶမၼပု႑ရိကာသုတၱန္၏ အဓိကအက်ဆံုး အယူအဆမွာ ဧကယာန=ဗုဒၶယာန=မဟာယာန ျဖစ္သည္။ ရွင္ေတာ္ဘုရား သည္ အသိဥာဏ္ ပါရမီ အဆင္႔နိမ္႔ေသာ သာ၀ကမ်ားအတြက္ ဟီနယာနလမ္းစဥ္မ်ား (သာ၀ကယာန ႏွင္႕ ပေစၥကဗုဒၶယာန) ကို ေဟာၾကားခဲ႔ရ ေသာ္လည္း အဆံုးစြန္ေသာ တစ္ခုတည္းေသာ လမ္းစဥ္ သည္ ဧကယာန=ဗုဒၶယာန=မဟာယာန ျဖစ္သည္ဟုဆိုပါသည္။
သဒၶမၼပု႑ရိကာသုတၱန္ သည္ အခန္း (၂၇) ခန္းပါ၀င္ေသာ ရွည္လ်ားေသာ သုတၱန္ျဖစ္သည္။ ပထမအခန္းတြင္ ဤသုတ္သည္ ေရွး ဘုရားရွင္ အဆက္ဆက္ေဟာၾကားခဲ႔ေသာ မဟာေ၀ပုလႅသုတၱန္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဒီပကၤရာဘုရားရွင္ထံ သို႔ ၀ရျပဘာ ေဗာဓိသတၱထံမွ တစ္ဆင္႔ ေရာက္ရွိခဲ႔ေၾကာင္း ၀ရျပဘာ ေဗာဓိသတၱ မွာ မဥၨဴသိရီ ေဗာဓိသတၱ၏ ေရွးဘ၀ျဖစ္ေၾကာင္း တို႕ ကို ေဖၚျပထားေလသည္။
ဒုတိယ အခန္းတြင္ သမၼာသမၺဳဒၶ ဘုရားရွင္တို႔ ၏ တရားအသိ (ဓမၼာဘိသယ) ကို ေဗာဓိသတၱ ပေစၥကဗုဒၶ သာ၀ကမ်ား မည္သို႔မွ အသိမေရာက္ႏိုင္ေၾကာင္း တတိယ ႏွင္႔ စတုတၱ အခန္းမ်ားတြင္ ဘုရားရွင္တို႔ ၏ ကရုဏာသည္ ေ၀ေနယ်တို႔ အေပၚ တစ္ေျပးညီက်ေရာက္ ေစေၾကာင္းကို ပံုျပ၀တၱဳႏွစ္ပုဒ္ျဖင္႔ တင္ျပထားေလသည္။ ပဥၥမ အခန္းတြင္ ရွင္ေတာ္ဗုဒၶသည္ ေနမင္း မိုးတိမ္တိုက္ ကဲ႔ သို႔ ေ၀ေနယ်တို႔ အေပၚ တူမွ်ညီညာစြာ က်င္႔သံုးေၾကာင္း သာ၀ကတို႔ ရရွိေသာ နိဗၺာန္သည္ အဆံုးစြန္လြတ္ေျမာက္မႈ မဟုတ္ေၾကာင္း ဘုရားရွင္တို႔ ၏ တရားအသိ ႏွင္႔ ရရွိေသာ နိဗၺာန္သည္ အဆံုးစြန္လြတ္ေျမာက္မႈ ျဖစ္ေၾကာင္း ကို ေဖၚျပထားေလသည္။
သက်မုနိဘုရားရွင္က မိမိ၏ မဟာသာ၀ကမ်ားသည္ တစ္ခ်ိန္က်လွ်င္ ဓမၼသုညတာ ကို ထိုးထြင္းသိျမင္ၿပီး သမၼာသမၺဳဒၶ ဘုရားအျဖစ္ကို ေရာက္ရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဗ်ာဒိတ္ေပးေဟာၾကားထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ရွင္ေတာ္ဗုဒၶက ဤ သဒၶမၼပု႑ရိကာသုတၱန္ ကို ေရွးဘ၀ေဟာင္းတစ္ခုတြင္ ေဒ၀ဒတၱ အေလာင္း ရေသ႕ထံမွ ၾကားနာခဲ႔ဖူးေၾကာင္း ဤသုတၱန္ကို ကဲ႕ရဲ႕ရႈတ္ခ်မည္႔သူမ်ား အနာဂတ္ကာလတြင္ ေပၚေပါက္လာမည္ကို ႀကိဳတင္ျမင္သိခဲ႔ေၾကာင္း ဤသုတၱန္ကို ကဲ႕ရဲ႕ရႈတ္ခ်မည္႔သူမ်ား အပယ္ငရဲသို႔လားၾကရမည္႔အေၾကာင္း ဤသုတၱန္ကို ေလးျမတ္ၾကည္ညိဳ ရြတ္ဆိုပူေဇာ္ထိုက္ေၾကာင္း ေစတီမ်ားႏွင္႔အတူ ဦးညြတ္ရုိေသထိုက္ေၾကာင္း တို႔ ကို ေဖၚျပထားပါသည္။
ေနာက္ အခန္း ႏွစ္ခန္းတြင္မူ ဘုရားရွင္၏ သက္တမ္းသည္ အကန္႕အသတ္မရွိ အနႏၱ-ထာ၀ရ ျဖစ္ေၾကာင္း လူ႔ေလာကတြင္ ေမြးဖြား-ဘုရားျဖစ္-တရားေဟာ-ပရိနိဗၺာန္ျပဳ ေသာ ျဖစ္ရပ္မ်ားသည္ ဘုရားရွင္၏ အမွန္တကယ္ျဖစ္ေသာ အျဖစ္အပ်က္မ်ား မဟုတ္မူပဲ ေ၀ေနယ်တို႔ကို တရားျပလိုေသာေၾကာင္း ဖန္းတီးထားေသာ မာယာ၀ိရူပမွ်သာ ျဖစ္ေၾကာင္း ဒီပကၤရာမွ သည္ ေဂါတမဗုဒၶ ထိ ဘုရားရွင္ဟူသမွ်သည္ မိမိ၏ အသြင္မ်ားသာ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဟာၾကားထားေသာေၾကာင္႔ ေလာကီလြန္ ေလာကုတၱရာ ဘုရားရွင္မ်ိဳးျဖစ္ေၾကာင္း အတည္ျပဳေျပာဆိုေသာ အခန္းမ်ားျဖစ္ေလသည္။ က်န္အခန္းမ်ားအားလံုးသည္ကား ဤသုတၱန္ကို ေလးျမတ္ၾကည္ညိဳ ရြတ္ဆိုပူေဇာ္ ျခင္းအားျဖင္႔ရရွိႏိုင္မည္႔ အက်ိဳးတရားမ်ားကို ၀ိတၱာရခ်ဲ႕ ရွင္းျပထားခ်က္မ်ားျဖစ္ေလ၏။
ထူးျခားခ်က္မွာ အခန္း (၂၄) တြင္ ေဗာဓိသတၱ အ၀ေလာကိေတသြာရ ကို စတင္မိတ္ဆက္ေဖၚျပထားေလသည္။ ေဗာဓိသတၱ အ၀ေလာကိေတသြာရ ကို ရည္မွန္းဆုေတာင္းပတၳနာျပဳပါက ေဘးဥပါဒ္အႏၱရာယ္ အသြယ္သြယ္မွ လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ေၾကာင္း သူသတ္သမား၏ ဓါးသည္ပင္ အစိတ္စိတ္အျမြာျမြာ က်ိဳးပဲ႕ ရေၾကာင္း လက္ထိတ္ ေျခထိတ္တို႔မွ ကၽြတ္လြတ္ရေၾကာင္း သေဘၤာပ်က္ျခင္းေဘးဆိုး ကႏၱာရခိုးသူတို႔၏ေဘး စသည္တို႔မွ လြတ္ေျမာက္ရေၾကာင္း ကို ေဖာ္ျပထားေလသည္။ ဤ အခန္းကို အေျခခံလွ်က္ ေဗာဓိသတၱ အ၀ေလာကိေတသြာရ၏ အေၾကာင္းသက္သက္ ကို သာ တစ္က်မ္းလံုးေဖာ္ျပထားေသာ ကာရ႑ဗ်ဴဟာ အမည္ရွိ က်မ္းႀကီးတစ္ေစာင္ ေပၚေပါက္ခဲ႔ေလသည္။ ကာရ႑ဗ်ဴဟာ သည္ကား ဖန္ဆင္းရွင္ ဣႆရ၀ါဒ ဆန္ဆန္ ေရးသားထားဟန္ရွိေလသည္။
ေအဒီ ၃၉၉ တြင္ အိႏိၵယသို႔ေရာက္လာခဲ႔ေသာ တရုပ္ရဟန္းေတာ္ ဖာဟီယန္သည္ သီဟိုဠ္မွ တရုပ္ျပည္သို႔ သေဘၤာႏွင္႔အျပန္လမ္း မုန္တိုင္းမိရာတြင္ အ၀ေလာကိေတသြာရ ကို ဆုေတာင္းရာ လီႈင္းေလမ်ား ခ်က္ခ်င္းၿငိမ္သက္သြားေၾကာင္း မွတ္တမ္းတင္ထားေလသည္။ အ၀ေလာကိေတသြာရ သည္ ေလာကသားတို႔ ကို ကရုဏာျဖင္႔ငံုၾကည္႔ေတာ္မူေနေသာ အရွင္ျဖစ္ေသာေၾကာင္႔ သတၱ၀ါအားလံုးကို ကယ္တင္၍ မၿပီးမခ်င္း နိဗၺာန္သို႕ မ၀င္စံရန္ အဓိ႒ာန္ျပဳ ထားေသာ အရွင ျဖစ္ၿပီး ဘုရားရွင္ ဟူသမွ်တို႔၏ မဟာကရုဏာဓါတ္ကို ကိုယ္စားျပဳထားေသာ ေဗာဓိသတၱ လည္းျဖစ္၏။ ကာရ႑ဗ်ဴဟာ ေရွ႕ပိုင္းတြင္ အ၀ေလာကိေတသြာရ သည္ အ၀ီစိငရဲ၌ အႏွိပ္စက္ခံေနရေသာ သတၱ၀ါမ်ားကို အပါယ္ဒုကၡမွ ကင္းေအာင္ အ၀ီစိငရဲျပည္သို႔ ဆင္းသက္ အ၀ေလာကိေတသြာရ ေရာက္သည္ႏွင္႕ ငရဲမီးေတာက္မ်ား ၿငိမ္းခဲ႔ေၾကာင္း ထိုမွတဖန္ သူ၏ မဟာကရုဏာ အစြမ္းျဖင္႔ ျပိတၱာမ်ား ကို ငတ္မြတ္ေျပေစခဲ႔ ေၾကာင္း သီဟိုဠ္ကၽြန္းမွလူမ်ား ကို ဘီလူးရန္ လြတ္ေစခဲ႔ ေၾကာင္း ေရးသားထားေလ၏။
ကာရ႑ဗ်ဴဟာ က်မ္းက ခ်ယ္မႈန္းျပသေသာ အ၀ေလာကိေတသြာရ သည္ စၾက၀ဠာ ကမၻာ မိုးေျမ ကို ဖန္ဆင္းရွင္ႀကီးပင္ ျဖစ္ေနေတာ႔ပါသည္။ သူ၏ မ်က္လံုးမွ ေန ႏွင္႔ လ သူ၏ မ်က္ေမွာင္မွ မေဟႆရ နတ္မင္း သူ၏ ပုခံုးမွ နတ္ျဗဟၼာ ႀကီးမ်ား သူ၏ စြယ္ေတာ္မွ သူရႆတီနတ္ေဒ၀ီ သူ၏ ခံတြင္းမွေလနတ္မင္း သူ၏ ေျခေထာက္မွ ေျမထု သူ၏ အစာအိမ္မွ ၀ရုဏနတ္မင္း တို႔ ေမြးဖြားခဲ႔ေၾကာင္း အလကၤာတန္ဆာဆင္ ေရးသားထားေလ၏။ ကာရ႑ဗ်ဴဟာ က်မ္းတြင္ အေရးအပါဆံုးမွာ အ၀ေလာကိေတသြာရ ကို ရွိခိုးပူေဇာ္ေသာ ဥဳမ္ မဏိ ပဒၶေမ ဟုမ္ ဂါထာ အေၾကာင္း ျဖစ္ေလသည္။ ဤ အကၡရာ (၆) လံုးမွ်ပါေသာ ဂါထာငယ္ေလးသည္ ႏွစ္ေထာင္ခ်ီ၍ မဟာယာနဗုဒၶဘာသာ၀င္ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ၏ ႏွလံုးသားမ်ားကို စိုးမိုးခဲ႔သည္။ တိဗက္မဟာယာနဗုဒၶဘာ ယဥ္ေက်းမႈ လႊမ္းမိုးေသာ ေနရာတိုင္းတြင္ ဥဳမ္ မဏိ ပဒၶေမ ဟုမ္ ဂါထာ ကို အျမတ္တႏိုး အႀကိမ္ သိန္းသန္းခ်ီ၍ ရါတ္ဆိုပူေဇာ္ၾကေလသည္။ ဥဳမ္ မဏိ ပဒၶေမ ဟုမ္ ဂါထာ ႏ်င္႔ ပတ္သက္၍ ယင္း ဂါထာသည္ အလြန္ တန္ခိုးအာႏုေဘာ္ႀကီးမားေၾကာင္း အ၀ေလာကိေတသြာရ ၏္ တိုက္ရိုက္ ေကာင္းခ်ီးေပးမႈ ကို ရႏိုင္ေၾကာင္း မိမိ ေသြးကိုမင္ ပမာျပဳ၍ မိမိအေရကို ပုရပိုက္ ပမာျပဳ၍ မိမိ အရိုးကို ကေလာင္ပမာျပဳ၍ ေရးသားပူေဇာ္သင္႔ေၾကာင္း ဥဳမ္ မဏိ ပဒၶေမ ဟုမ္ ဂါထာ တစ္ႀကိမ္ရြတ္ဆိုမႈ သည္ ဂဂၤါ သဲစုထက္ ပိုမ်ားျပားေသာ ေကာင္းမႈ ကုသိုလ္ အစုျဖစ္ေၾကာင္း ယံုၾကည္ၾကေလသည္။
(ဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္။)
စုေဆာင္းတင္ျပသူ-လင္းထက္ေဆြ
**သဒၶမၼပု႑ရိကာသုတၱန္ မွ မဟာယာန အယူအဆမ်ား **
သဒၶမၼပု႑ရိကာသုတၱန္ သည္ ေရွးအက်ဆံုးေသာ မဟာယာနဗုဒၶဘာသာသုတၱန္မ်ား အနက္မွ တစ္ခုျဖစ္ၿပီး ဤ သုတၱန္မွ စတင္၍ မဟာယာန အယူအဆမ်ား အပီအျပင္ ထင္ရွားစြာ ေပၚလြင္ေနသည္ကို ေတြ႕ရေလသည္။ ဤသုတၱန္သည္ စကားေျပစုဏၰိယတစ္ပိုင္း ဂါထာအဖြဲ႕ တစ္ပိုင္း ေရးဖြဲ႕ထားေလသည္။ မဟာယာနႏြယ္ေသာ ဗုဒၶ၀င္က်မ္းစာမ်ား ျဖစ္သည္႔ လလိတာ၀တၱာရ မဟာ၀တၱဳ စသည္တို႔ ေပၚေပါက္ၿပီး ေအဒီ (၁) ရာစု ၀န္းက်င္ခန္႔ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ပညာရွင္တို႔ ခန္႔မွန္းၾကပါသည္။ အေစာဆံုးေတြ႕ရေသာ တရုပ္ဘာသာျပန္လက္ရာမ်ားကို ေအဒီ(၂၈၆) တြင္ ရဟန္းေတာ္ ဓမၼရကၡ မွ ၎ ေအဒီ (၃၈၃) တြင္ ရဟန္းေတာ္ ကုမာရဇီ၀မွ ၎ ေအဒီ (၆၀၁) တြင္ ဥာဏဂုတၱ ႏွင္႔ ဓမၼဂုတၱ တို႔က ၎ အသီးသီး ျပန္ဆိုခဲ႕ၾကေလ၏။ သဒၶမၼပု႑ရိကာသုတၱန္ ၏ အေရးပါမႈ ကို ၈ႀကိမ္၉ႀကိမ္မက အထပ္ထပ္ ဘာသာျပန္ခဲ႔ၾကသည္ကို ေထာက္ဆလွ်င္ သိႏိုင္ေလသည္။ ယေန႕ေခတ္ကာလတိုင္ တင္းဒိုင္ နိခ်ိရင္ ဇာန္ စေသာ ဂ်ပန္ ဗုဒၶဘာသာ ေက်ာင္းတိုက္ႀကီးမ်ားတြင္ ေန႔စဥ္ အေလးအေျမတ္ ရြတ္ဆိုပူေဇာ္လွ်က္ရွိေနေသာ သုတၱန္ ျဖစ္ေလသည္။
သဒၶမၼပု႑ရိကာသုတၱန္ သည္ ဟီနယာန မွ မဟာယာနသို႔ အၿပီးသတ္ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈကို ေဖၚျပေနေသာ သုတၱန္ျဖစ္၏။ ရွင္ေတာ္ဘုရားသည္ အသိဥာဏ္ ပါရမီ အဆင္႔နိမ္႔ေသာ သာ၀ကမ်ားအတြက္ ဟီနယာန ကို ေဟာၾကား ခဲ႔ရေၾကာင္း ကို ရွည္လ်ားစြာ ေဖၚျပထားေလသည္။ ဟီနယာန လမ္းစဥ္သည္ ေဗာဓိပကၡိယတရား (၃၇)ပါး ကို က်င္႔သံုး ျခင္းျဖင္႔ ကိေလသာရ၀ဏ (ကိေလသာ အတားအဆီး) တို႔ကို ဖယ္ခြာႏိုင္ၿပီး အရိယသစၥာ(၄)ပါးကို သိျမင္ႏိုင္ျခင္း ပုဂၢလသုညတာ ကို သိျမင္ႏိုင္ျခင္း ပဋိစၥသမုပၸါဒ္ ကို သိျမင္ႏိုင္ျခင္း စသည္႔ အက်ိဳးတရားမ်ား ရရွိႏိုင္ေပသည္။ သဒၶမၼပု႑ရိကာသုတၱန္ အလိုအရ ဟီနယာန လမ္းစဥ္ကို ေပါက္ေရာက္ေအာင္ျမင္ၿပီးေသာ သာ၀ကမ်ားသည္ ေဗာဓိသတၱ မဟာယာန ပါရမီလမ္းစဥ္ ကို ဆက္လက္ျဖည္႔က်င္႔ျခင္းအားျဖင္႔ ေဥယ်ာ၀ရဏ (ဥာဏ္ပညာအတားအဆီး) ကို႔ ဖယ္ခြာ ႏိုင္ၿပီးလွ်င္ ဓမၼသုညတာ ကို ထိုးထြင္းသိျမင္ၿပီး သမၼာသမၺဳဒၶ ဘုရားအျဖစ္ကို ေရာက္ရွိႏိုင္သည္ဟု ေဖၚျပပါသည္။
သဒၶမၼပု႑ရိကာသုတၱန္၏ အဓိကအက်ဆံုး အယူအဆမွာ ဧကယာန=ဗုဒၶယာန=မဟာယာန ျဖစ္သည္။ ရွင္ေတာ္ဘုရား သည္ အသိဥာဏ္ ပါရမီ အဆင္႔နိမ္႔ေသာ သာ၀ကမ်ားအတြက္ ဟီနယာနလမ္းစဥ္မ်ား (သာ၀ကယာန ႏွင္႕ ပေစၥကဗုဒၶယာန) ကို ေဟာၾကားခဲ႔ရ ေသာ္လည္း အဆံုးစြန္ေသာ တစ္ခုတည္းေသာ လမ္းစဥ္ သည္ ဧကယာန=ဗုဒၶယာန=မဟာယာန ျဖစ္သည္ဟုဆိုပါသည္။
သဒၶမၼပု႑ရိကာသုတၱန္ သည္ အခန္း (၂၇) ခန္းပါ၀င္ေသာ ရွည္လ်ားေသာ သုတၱန္ျဖစ္သည္။ ပထမအခန္းတြင္ ဤသုတ္သည္ ေရွး ဘုရားရွင္ အဆက္ဆက္ေဟာၾကားခဲ႔ေသာ မဟာေ၀ပုလႅသုတၱန္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဒီပကၤရာဘုရားရွင္ထံ သို႔ ၀ရျပဘာ ေဗာဓိသတၱထံမွ တစ္ဆင္႔ ေရာက္ရွိခဲ႔ေၾကာင္း ၀ရျပဘာ ေဗာဓိသတၱ မွာ မဥၨဴသိရီ ေဗာဓိသတၱ၏ ေရွးဘ၀ျဖစ္ေၾကာင္း တို႕ ကို ေဖၚျပထားေလသည္။
ဒုတိယ အခန္းတြင္ သမၼာသမၺဳဒၶ ဘုရားရွင္တို႔ ၏ တရားအသိ (ဓမၼာဘိသယ) ကို ေဗာဓိသတၱ ပေစၥကဗုဒၶ သာ၀ကမ်ား မည္သို႔မွ အသိမေရာက္ႏိုင္ေၾကာင္း တတိယ ႏွင္႔ စတုတၱ အခန္းမ်ားတြင္ ဘုရားရွင္တို႔ ၏ ကရုဏာသည္ ေ၀ေနယ်တို႔ အေပၚ တစ္ေျပးညီက်ေရာက္ ေစေၾကာင္းကို ပံုျပ၀တၱဳႏွစ္ပုဒ္ျဖင္႔ တင္ျပထားေလသည္။ ပဥၥမ အခန္းတြင္ ရွင္ေတာ္ဗုဒၶသည္ ေနမင္း မိုးတိမ္တိုက္ ကဲ႔ သို႔ ေ၀ေနယ်တို႔ အေပၚ တူမွ်ညီညာစြာ က်င္႔သံုးေၾကာင္း သာ၀ကတို႔ ရရွိေသာ နိဗၺာန္သည္ အဆံုးစြန္လြတ္ေျမာက္မႈ မဟုတ္ေၾကာင္း ဘုရားရွင္တို႔ ၏ တရားအသိ ႏွင္႔ ရရွိေသာ နိဗၺာန္သည္ အဆံုးစြန္လြတ္ေျမာက္မႈ ျဖစ္ေၾကာင္း ကို ေဖၚျပထားေလသည္။
သက်မုနိဘုရားရွင္က မိမိ၏ မဟာသာ၀ကမ်ားသည္ တစ္ခ်ိန္က်လွ်င္ ဓမၼသုညတာ ကို ထိုးထြင္းသိျမင္ၿပီး သမၼာသမၺဳဒၶ ဘုရားအျဖစ္ကို ေရာက္ရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဗ်ာဒိတ္ေပးေဟာၾကားထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ရွင္ေတာ္ဗုဒၶက ဤ သဒၶမၼပု႑ရိကာသုတၱန္ ကို ေရွးဘ၀ေဟာင္းတစ္ခုတြင္ ေဒ၀ဒတၱ အေလာင္း ရေသ႕ထံမွ ၾကားနာခဲ႔ဖူးေၾကာင္း ဤသုတၱန္ကို ကဲ႕ရဲ႕ရႈတ္ခ်မည္႔သူမ်ား အနာဂတ္ကာလတြင္ ေပၚေပါက္လာမည္ကို ႀကိဳတင္ျမင္သိခဲ႔ေၾကာင္း ဤသုတၱန္ကို ကဲ႕ရဲ႕ရႈတ္ခ်မည္႔သူမ်ား အပယ္ငရဲသို႔လားၾကရမည္႔အေၾကာင္း ဤသုတၱန္ကို ေလးျမတ္ၾကည္ညိဳ ရြတ္ဆိုပူေဇာ္ထိုက္ေၾကာင္း ေစတီမ်ားႏွင္႔အတူ ဦးညြတ္ရုိေသထိုက္ေၾကာင္း တို႔ ကို ေဖၚျပထားပါသည္။
ေနာက္ အခန္း ႏွစ္ခန္းတြင္မူ ဘုရားရွင္၏ သက္တမ္းသည္ အကန္႕အသတ္မရွိ အနႏၱ-ထာ၀ရ ျဖစ္ေၾကာင္း လူ႔ေလာကတြင္ ေမြးဖြား-ဘုရားျဖစ္-တရားေဟာ-ပရိနိဗၺာန္ျပဳ ေသာ ျဖစ္ရပ္မ်ားသည္ ဘုရားရွင္၏ အမွန္တကယ္ျဖစ္ေသာ အျဖစ္အပ်က္မ်ား မဟုတ္မူပဲ ေ၀ေနယ်တို႔ကို တရားျပလိုေသာေၾကာင္း ဖန္းတီးထားေသာ မာယာ၀ိရူပမွ်သာ ျဖစ္ေၾကာင္း ဒီပကၤရာမွ သည္ ေဂါတမဗုဒၶ ထိ ဘုရားရွင္ဟူသမွ်သည္ မိမိ၏ အသြင္မ်ားသာ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဟာၾကားထားေသာေၾကာင္႔ ေလာကီလြန္ ေလာကုတၱရာ ဘုရားရွင္မ်ိဳးျဖစ္ေၾကာင္း အတည္ျပဳေျပာဆိုေသာ အခန္းမ်ားျဖစ္ေလသည္။ က်န္အခန္းမ်ားအားလံုးသည္ကား ဤသုတၱန္ကို ေလးျမတ္ၾကည္ညိဳ ရြတ္ဆိုပူေဇာ္ ျခင္းအားျဖင္႔ရရွိႏိုင္မည္႔ အက်ိဳးတရားမ်ားကို ၀ိတၱာရခ်ဲ႕ ရွင္းျပထားခ်က္မ်ားျဖစ္ေလ၏။
ထူးျခားခ်က္မွာ အခန္း (၂၄) တြင္ ေဗာဓိသတၱ အ၀ေလာကိေတသြာရ ကို စတင္မိတ္ဆက္ေဖၚျပထားေလသည္။ ေဗာဓိသတၱ အ၀ေလာကိေတသြာရ ကို ရည္မွန္းဆုေတာင္းပတၳနာျပဳပါက ေဘးဥပါဒ္အႏၱရာယ္ အသြယ္သြယ္မွ လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ေၾကာင္း သူသတ္သမား၏ ဓါးသည္ပင္ အစိတ္စိတ္အျမြာျမြာ က်ိဳးပဲ႕ ရေၾကာင္း လက္ထိတ္ ေျခထိတ္တို႔မွ ကၽြတ္လြတ္ရေၾကာင္း သေဘၤာပ်က္ျခင္းေဘးဆိုး ကႏၱာရခိုးသူတို႔၏ေဘး စသည္တို႔မွ လြတ္ေျမာက္ရေၾကာင္း ကို ေဖာ္ျပထားေလသည္။ ဤ အခန္းကို အေျခခံလွ်က္ ေဗာဓိသတၱ အ၀ေလာကိေတသြာရ၏ အေၾကာင္းသက္သက္ ကို သာ တစ္က်မ္းလံုးေဖာ္ျပထားေသာ ကာရ႑ဗ်ဴဟာ အမည္ရွိ က်မ္းႀကီးတစ္ေစာင္ ေပၚေပါက္ခဲ႔ေလသည္။ ကာရ႑ဗ်ဴဟာ သည္ကား ဖန္ဆင္းရွင္ ဣႆရ၀ါဒ ဆန္ဆန္ ေရးသားထားဟန္ရွိေလသည္။
ေအဒီ ၃၉၉ တြင္ အိႏိၵယသို႔ေရာက္လာခဲ႔ေသာ တရုပ္ရဟန္းေတာ္ ဖာဟီယန္သည္ သီဟိုဠ္မွ တရုပ္ျပည္သို႔ သေဘၤာႏွင္႔အျပန္လမ္း မုန္တိုင္းမိရာတြင္ အ၀ေလာကိေတသြာရ ကို ဆုေတာင္းရာ လီႈင္းေလမ်ား ခ်က္ခ်င္းၿငိမ္သက္သြားေၾကာင္း မွတ္တမ္းတင္ထားေလသည္။ အ၀ေလာကိေတသြာရ သည္ ေလာကသားတို႔ ကို ကရုဏာျဖင္႔ငံုၾကည္႔ေတာ္မူေနေသာ အရွင္ျဖစ္ေသာေၾကာင္႔ သတၱ၀ါအားလံုးကို ကယ္တင္၍ မၿပီးမခ်င္း နိဗၺာန္သို႕ မ၀င္စံရန္ အဓိ႒ာန္ျပဳ ထားေသာ အရွင ျဖစ္ၿပီး ဘုရားရွင္ ဟူသမွ်တို႔၏ မဟာကရုဏာဓါတ္ကို ကိုယ္စားျပဳထားေသာ ေဗာဓိသတၱ လည္းျဖစ္၏။ ကာရ႑ဗ်ဴဟာ ေရွ႕ပိုင္းတြင္ အ၀ေလာကိေတသြာရ သည္ အ၀ီစိငရဲ၌ အႏွိပ္စက္ခံေနရေသာ သတၱ၀ါမ်ားကို အပါယ္ဒုကၡမွ ကင္းေအာင္ အ၀ီစိငရဲျပည္သို႔ ဆင္းသက္ အ၀ေလာကိေတသြာရ ေရာက္သည္ႏွင္႕ ငရဲမီးေတာက္မ်ား ၿငိမ္းခဲ႔ေၾကာင္း ထိုမွတဖန္ သူ၏ မဟာကရုဏာ အစြမ္းျဖင္႔ ျပိတၱာမ်ား ကို ငတ္မြတ္ေျပေစခဲ႔ ေၾကာင္း သီဟိုဠ္ကၽြန္းမွလူမ်ား ကို ဘီလူးရန္ လြတ္ေစခဲ႔ ေၾကာင္း ေရးသားထားေလ၏။
ကာရ႑ဗ်ဴဟာ က်မ္းက ခ်ယ္မႈန္းျပသေသာ အ၀ေလာကိေတသြာရ သည္ စၾက၀ဠာ ကမၻာ မိုးေျမ ကို ဖန္ဆင္းရွင္ႀကီးပင္ ျဖစ္ေနေတာ႔ပါသည္။ သူ၏ မ်က္လံုးမွ ေန ႏွင္႔ လ သူ၏ မ်က္ေမွာင္မွ မေဟႆရ နတ္မင္း သူ၏ ပုခံုးမွ နတ္ျဗဟၼာ ႀကီးမ်ား သူ၏ စြယ္ေတာ္မွ သူရႆတီနတ္ေဒ၀ီ သူ၏ ခံတြင္းမွေလနတ္မင္း သူ၏ ေျခေထာက္မွ ေျမထု သူ၏ အစာအိမ္မွ ၀ရုဏနတ္မင္း တို႔ ေမြးဖြားခဲ႔ေၾကာင္း အလကၤာတန္ဆာဆင္ ေရးသားထားေလ၏။ ကာရ႑ဗ်ဴဟာ က်မ္းတြင္ အေရးအပါဆံုးမွာ အ၀ေလာကိေတသြာရ ကို ရွိခိုးပူေဇာ္ေသာ ဥဳမ္ မဏိ ပဒၶေမ ဟုမ္ ဂါထာ အေၾကာင္း ျဖစ္ေလသည္။ ဤ အကၡရာ (၆) လံုးမွ်ပါေသာ ဂါထာငယ္ေလးသည္ ႏွစ္ေထာင္ခ်ီ၍ မဟာယာနဗုဒၶဘာသာ၀င္ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ၏ ႏွလံုးသားမ်ားကို စိုးမိုးခဲ႔သည္။ တိဗက္မဟာယာနဗုဒၶဘာ ယဥ္ေက်းမႈ လႊမ္းမိုးေသာ ေနရာတိုင္းတြင္ ဥဳမ္ မဏိ ပဒၶေမ ဟုမ္ ဂါထာ ကို အျမတ္တႏိုး အႀကိမ္ သိန္းသန္းခ်ီ၍ ရါတ္ဆိုပူေဇာ္ၾကေလသည္။ ဥဳမ္ မဏိ ပဒၶေမ ဟုမ္ ဂါထာ ႏ်င္႔ ပတ္သက္၍ ယင္း ဂါထာသည္ အလြန္ တန္ခိုးအာႏုေဘာ္ႀကီးမားေၾကာင္း အ၀ေလာကိေတသြာရ ၏္ တိုက္ရိုက္ ေကာင္းခ်ီးေပးမႈ ကို ရႏိုင္ေၾကာင္း မိမိ ေသြးကိုမင္ ပမာျပဳ၍ မိမိအေရကို ပုရပိုက္ ပမာျပဳ၍ မိမိ အရိုးကို ကေလာင္ပမာျပဳ၍ ေရးသားပူေဇာ္သင္႔ေၾကာင္း ဥဳမ္ မဏိ ပဒၶေမ ဟုမ္ ဂါထာ တစ္ႀကိမ္ရြတ္ဆိုမႈ သည္ ဂဂၤါ သဲစုထက္ ပိုမ်ားျပားေသာ ေကာင္းမႈ ကုသိုလ္ အစုျဖစ္ေၾကာင္း ယံုၾကည္ၾကေလသည္။
(ဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္။)
စုေဆာင္းတင္ျပသူ-လင္းထက္ေဆြ
No comments:
Post a Comment