> -လူထုက်န္းမာေရး (ေခြး႐ူးေရာဂါအေၾကာင္း)-

**Public Health**
 ေခြး႐ူးေရာဂါသည္ ကမၻာ့လူသားထု
တစ္ရပ္လုံးအား ၿခိမ္းေျခာက္လ်က္ရွိၿပီး
 ကမၻာတြင္ ဆယ္မိနစ္လွ်င္ တစ္ေယာက္ ႏႈန္း ေခြး႐ူးေရာဂါေၾကာင့္
 ေသဆုံးလ်က္ရွိသည္။ တစ္ႏွစ္လွ်င္ လူ ၅၅ဝဝဝခန္႔သည္ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြား၍
 ေသဆုံးလ်က္ ရွိပါသည္။ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြား
သူမ်ား၏၉၉ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားေန
သည့္ ေခြးကုိက္ျခင္းေၾကာင့္ ေသဆုံး ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

 **ေခြး႐ူးေရာဂါဆိုတာဘာလဲ**
 ေခြး႐ူးေရာဂါသည္ လူအပါအဝင္ ေသြးေႏြးႏုိ႔တုိက္သတၱဝါ မ်ားတြင္ ဦးေႏွာက္ႏွင့္အာ႐ုံေၾကာမ်ားကုိ ထိခုိက္ေစေသာ ေရာဂါတစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားသည့္လကၡဏာျပပါက ကုသ၍မရေတာ့ဘဲ ေသဆုံးႏုိင္သည္။ ေခြး႐ူးေရာဂါဘယ္လုိရႏုိင္သလဲ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားေနေသာေခြး ကုိက္ျခင္းေၾကာင့္ အမ်ားအားျဖင့္ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားပါသည္။ ေခြး႐ူးေရာဂါ ျဖစ္ပြားသည့္ေခြး မကုိက္ေသာ္လည္း ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြား တတ္သည္။ ခႏၶာကုိယ္အစိတ္အပုိင္း မည္သည့္ေနရာတြင္ ေခြးကုိက္မိသည္ျဖစ္ေစ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားမႈအႏၲရာယ္ကုိ ဂ႐ု စုိက္သင့္သည္။ **ေခြးမကုိက္ေသာ္လည္း ေခြး႐ူးေရာဂါဘယ္လုိရႏုိင္သလဲ** ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားေနသည့္ေခြးမွ က်သည့္သြားရည္တြင္ ေခြး႐ူးေရာဂါဗုိင္းရပ္စ္ပုိးရွိေနသည္။ ¤င္းသြားရည္ျဖင့္ ထိခုိက္၊ ရွနာမ်ား၊ ပြန္းပဲ့နာမ်ားမွတစ္ဆင့္ ေခြး႐ူးေရာဂါဗုိင္းရပ္စ္ပုိး ဝင္ေရာက္ကူးစက္ႏုိင္သည္။ မ်က္စိ၊ ႏွာေခါင္း၊ ပါးစပ္မွတစ္ဆင့္ လည္း ေခြး႐ူးေရာဂါကူးစက္ေစႏုိင္သည္။ **ေခြး႐ူးေရာဂါပုိးပ်ဳိးခ်ိန္ လူမွာဘယ္ေလာက္ၾကာသလဲ** ေရာဂါပုိးပ်ဳိးခ်ိန္ဆုိသည္မွာ ေရာဂါပုိးစတင္ဝင္ေရာက္ခ်ိန္မွ ေရာဂါသဏၭာန္လကၡဏာျပသည္အထိ ၾကာေသာအခ်ိန္ကုိ ေခၚပါသည္။ ေခြး႐ူးေရာဂါပုိးပ်ဳိးခ်ိန္မွာ ပုံမွန္အားျဖင့္ ရက္သတၱ သုံးပတ္မွ ရွစ္ပတ္အထိ ၾကာတတ္ပါသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ကုိးရက္ အတြင္း ေရာဂါလကၡဏာျပတတ္ၿပီး ခုနစ္ႏွစ္ၾကာမွ လကၡဏာ ျပတတ္သည္လည္း ရွိပါသည္။ ေရာဂါပ်ဳိးခ်ိန္မွာ ဒဏ္ရာ၏ ျပင္းထန္မႈ၊ ေခြးကုိက္ဒဏ္ရာႏွင့္ ေခြးကုိက္ခံရသူ၏ ေရာဂါ ခံႏုိင္ရည္စြမ္းအင္တုိ႔ေပၚတြင္ မူတည္ပါသည္။ **လူတြင္ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားပါက မည္သည္႕လကၡဏာမ်ား ေတြ႔ ရွိရပါသလဲ** လူတြင္ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားပါက ကိုယ္အပူခ်ိန္တက္မည္။ ဖ်ားမည္၊ ေခ်ာင္းဆိုးမည္၊ လည္ေခ်ာင္းနာမည္။ အခ်ိန္ၾကာလာ သည္ႏွင့္အမွ် ပိုမုိဆိုးရြားၿပီး စိတ္ကေယာင္ေခ်ာက္ခ်ားျဖစ္ျခင္း၊ ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ျခင္းႏွင့္ ေလသင္တုန္းျဖတ္ျခင္းကဲ့သုိ႔ အာ႐ံုေၾကာဆုိင္ရာေရာဂါမ်ား ခံစားရတတ္သည္။ ေခြး႐ူးအကိုက္ခံရပါက ဘာလုပ္ဖို့လုိမလဲ တိရစၧာန္တစ္ေကာင္ အကိုက္ခံရလွ်င္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားသည့္ တိရစ ၧာန္၏တံေတြး(သြားရည္)၊ မ်က္စိ၊ ႏွာေခါင္း၊ ပါးစပ္ႏွင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာတြင္ ထိမိလွ်င္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ¤င္းေနရာကို ဆပ္ျပာျဖင့္ အျမန္ဆံုးေဆးေၾကာ ရန္လုိသည္။ ေခြးကိုက္လွ်င္ ေၾကာက္စရာမလိုသကဲ့သုိ႔ ဂ႐ုမစုိက္ ဘဲလည္း မေနသင့္ပါ။

အကိုက္ခံရသည့္ ဒဏ္ရာအား ေရမ်ားမ်ား အသံုးျပဳ၍ ဆပ္ျပာျဖင့္ ေဆးေၾကာျခင္းျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ ေလ်ာ့ေစသည္။ ယင္းေနာက္ ဆရာဝန္ႏွင့္နီးစပ္ရာ က်န္းမာေရး ဌာနသို႔ ျပသရမည္။ ဆရာဝန္၏ ၫႊန္ၾကားခ်က္အတုိင္း လုိက္နာ ေဆာင္ရြက္ရမည္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈအေပၚ မူတည္၍ ေခြး႐ူး ေရာဂါကာကြယ္ေဆးခ်က္ခ်င္းထုိးရန္လိုသည္။

**အိမ္ေမြးတိရစၧာန္ ေခြး႐ူးကိုက္ခံရလွ်င္ ဘာလုပ္မလဲ**

 တိရစၧာန္ေဆးကုဆရာဝန္ႏွင့္ နီးစပ္ရာတိရစၧာန္ေဆးကု ဌာနသို႔ သြားေရာက္ျပသရန္လုိသည္။ မူလက ေခြး႐ူးေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးထုိးၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း ကာကြယ္ေဆးခ်က္ခ်င္း ထပ္မံထုိးရန္လုိသည္။ ၄၅ ရက္အနည္းဆံုး ေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆး သင့္သည္။ အကယ္၍ ေခြး႐ူးေရာဂါကာကြယ္ေဆးလံုးဝထုိးထား သည့္ ေခြး၊ ေၾကာင္မ်ား၊ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားသည့္ တိရစၧာန္ႏွင့္ ထိေတြ႕မႈရွိပါက ခြဲျခားထားရွိၿပီး ေျခာက္လေစာင့္ၾကည့္သင့္သည္။ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားသည့္ တိရစၧာန္အကိုက္ခံရပါက သက္သာ ေသာနည္းျဖင့္ အျမန္ဆံုးသုတ္သင္ဖ်က္ဆီးပစ္သင့္သည္။ အကယ္၍ ေခြးကိုက္ခံရၿပီး ကုိက္သည့္ေခြးသည္ ေခြး႐ူး ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈရွိ၊ မရွိ မေသခ်ာပါက ယင္းေခြးကိုဖမ္းၿပီး ေလွာင္အိမ္တြင္ထည့္၍ ေစာင့္ၾကည့္သင့္သည္။ အကယ္၍ ဖမ္းရန္ခက္ခဲပါက ေခြး၏ အေသြးအေရာင္၊ အမွတ္အသားႏွင့္ တည္ရွိေနသည့္ေနရာကို သက္ဆုိင္ရာ စည္ပင္သာယာေရးအဖြဲ႕သို႔ အေၾကာင္းၾကားၿပီး ဖမ္းဆီးသင့္သည္။ လုိအပ္သည့္ေရာဂါ ကာကြယ္မႈ သက္သာေသာနည္းျဖင့္ သုတ္သင္ဖ်က္ဆီးရန္ ျဖစ္သည္။

**ေခြးကိုက္မခံရေအာင္ဘာလုပ္မလဲ**
 ေခြးသည္ အိမ္ေမြးတိရစၧာန္တြင္ သစၥာရွိသည့္ သတၱဝါ တစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။ သခင္ကိုခ်စ္ခင္တြယ္တာ႐ံုသာမက အိမ္ေစာင့္၊ ကင္းေစာင့္၊ မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ မုိင္းရွာအပါအဝင္ ေျခရာခံ၊ ေျခရာေကာက္ကိစၥရပ္မ်ား သင္ၾကားေပးပါက လြယ္ကူစြာ တတ္ေျမာက္ၿပီး အသံုးျပဳႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေခြး၏ စိတ္သေဘာထားကို မသိပါက ေခြးကိုက္ခံရတတ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကို ဂ႐ုစိုက္သင့္သည္။ (က) ေခြးအစာစားခ်ိန္၊ အိပ္ေနခ်ိန္ႏွင့္ ေခြးကေလးမ်ား ရွိသည့္ ေခြးမႀကီးမ်ားအား အေႏွာင့္အယွက္ မျပဳရန္၊ (ခ) တုတ္၊ ခဲလံုးတို႔ျဖင့္ ေျခာက္လွန္႔ျခင္းမျပဳရန္၊ (ဂ) ေခြးအနီးမွ အျမန္ေျပးျခင္းမျပဳရန္၊ (ဃ) ေခြးကုိ စိုက္ၾကည့္ျခင္းမျပဳရန္၊ (င) ပံုမွန္မဟုတ္သည့္ ေခြးအနားသို႔ ကပ္လာလွ်င္ - ေျမႀကီးကိုသာ စိုက္ၾကည့္ေနၿပီး ေနာက္သို႔ ျဖည္းညင္းစြာဆုတ္ပါ၊ လွည့္ထြက္၍ ေျပးျခင္း မျပဳလုပ္ရ၊ - (သို႔မဟုတ္)ၿငိမ္သက္စြာရပ္ေနၿပီး လက္ႏွစ္ဖက္ ေဘးတြင္ ကပ္ထားပါ။ လက္ကို ေခြးလာၿပီး နမ္း႐ႈပ္ပါက ၿငိမ္ေနပါ။ ေခြးျပန္လည္ထြက္သြား မည္။ သို႔ျဖစ္ပါ၍ ေခြးသည္လူသားတို႔အတြက္ အသံုးဝင္သည့္၊ မ်က္မျမင္မ်ားအတြက္ လမ္းျပအျဖစ္ အသံုးျပဳႏုိင္သည့္အျပင္ အေဖာ္အျဖစ္လည္း ေမြးျမဴႏုိင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေမြးျမဴ ထားသည့္ ေခြးႏွင့္ ေၾကာင္မ်ားကို ေခြး႐ူးေရာဂါကာကြယ္ေဆး ပံုမွန္ထုိးသင့္သည္။ က်န္းမာေရးဂ႐ုစိုက္သင့္သည္။ မလိုလား အပ္ဘဲ ေကာင္ေရမပြားေရး တိရစၧာန္ေဆးကုဆရာဝန္ႏွင့္ ညႇိႏႈိင္း ေဆာင္ရြက္သင့္သည္။ အိမ္ေမြးတိရစၧာန္ ေခြး၊ ေၾကာင္မ်ားကို ေခြး႐ူးေရာဂါကာကြယ္ေဆးစနစ္တက် ထုိးႏွံျခင္းျဖင့္ ျပည္သူ လူထု ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြား၍ ဆံုး႐ႈံးမႈမရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္သင့္ ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါသည္။ ။

 **ေမာင္ေအာင္(ေမြး/ကု)**

 (ေၾကးမံုသတင္းစာမွ ကူးယူေဖာ္ျပသည္)

-လူထုက်န္းမာေရး (ေခြး႐ူးေရာဂါအေၾကာင္း)-

**Public Health**
 ေခြး႐ူးေရာဂါသည္ ကမၻာ့လူသားထု
တစ္ရပ္လုံးအား ၿခိမ္းေျခာက္လ်က္ရွိၿပီး
 ကမၻာတြင္ ဆယ္မိနစ္လွ်င္ တစ္ေယာက္ ႏႈန္း ေခြး႐ူးေရာဂါေၾကာင့္
 ေသဆုံးလ်က္ရွိသည္။ တစ္ႏွစ္လွ်င္ လူ ၅၅ဝဝဝခန္႔သည္ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြား၍
 ေသဆုံးလ်က္ ရွိပါသည္။ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြား
သူမ်ား၏၉၉ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားေန
သည့္ ေခြးကုိက္ျခင္းေၾကာင့္ ေသဆုံး ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

 **ေခြး႐ူးေရာဂါဆိုတာဘာလဲ**
 ေခြး႐ူးေရာဂါသည္ လူအပါအဝင္ ေသြးေႏြးႏုိ႔တုိက္သတၱဝါ မ်ားတြင္ ဦးေႏွာက္ႏွင့္အာ႐ုံေၾကာမ်ားကုိ ထိခုိက္ေစေသာ ေရာဂါတစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားသည့္လကၡဏာျပပါက ကုသ၍မရေတာ့ဘဲ ေသဆုံးႏုိင္သည္။ ေခြး႐ူးေရာဂါဘယ္လုိရႏုိင္သလဲ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားေနေသာေခြး ကုိက္ျခင္းေၾကာင့္ အမ်ားအားျဖင့္ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားပါသည္။ ေခြး႐ူးေရာဂါ ျဖစ္ပြားသည့္ေခြး မကုိက္ေသာ္လည္း ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြား တတ္သည္။ ခႏၶာကုိယ္အစိတ္အပုိင္း မည္သည့္ေနရာတြင္ ေခြးကုိက္မိသည္ျဖစ္ေစ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားမႈအႏၲရာယ္ကုိ ဂ႐ု စုိက္သင့္သည္။ **ေခြးမကုိက္ေသာ္လည္း ေခြး႐ူးေရာဂါဘယ္လုိရႏုိင္သလဲ** ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားေနသည့္ေခြးမွ က်သည့္သြားရည္တြင္ ေခြး႐ူးေရာဂါဗုိင္းရပ္စ္ပုိးရွိေနသည္။ ¤င္းသြားရည္ျဖင့္ ထိခုိက္၊ ရွနာမ်ား၊ ပြန္းပဲ့နာမ်ားမွတစ္ဆင့္ ေခြး႐ူးေရာဂါဗုိင္းရပ္စ္ပုိး ဝင္ေရာက္ကူးစက္ႏုိင္သည္။ မ်က္စိ၊ ႏွာေခါင္း၊ ပါးစပ္မွတစ္ဆင့္ လည္း ေခြး႐ူးေရာဂါကူးစက္ေစႏုိင္သည္။ **ေခြး႐ူးေရာဂါပုိးပ်ဳိးခ်ိန္ လူမွာဘယ္ေလာက္ၾကာသလဲ** ေရာဂါပုိးပ်ဳိးခ်ိန္ဆုိသည္မွာ ေရာဂါပုိးစတင္ဝင္ေရာက္ခ်ိန္မွ ေရာဂါသဏၭာန္လကၡဏာျပသည္အထိ ၾကာေသာအခ်ိန္ကုိ ေခၚပါသည္။ ေခြး႐ူးေရာဂါပုိးပ်ဳိးခ်ိန္မွာ ပုံမွန္အားျဖင့္ ရက္သတၱ သုံးပတ္မွ ရွစ္ပတ္အထိ ၾကာတတ္ပါသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ကုိးရက္ အတြင္း ေရာဂါလကၡဏာျပတတ္ၿပီး ခုနစ္ႏွစ္ၾကာမွ လကၡဏာ ျပတတ္သည္လည္း ရွိပါသည္။ ေရာဂါပ်ဳိးခ်ိန္မွာ ဒဏ္ရာ၏ ျပင္းထန္မႈ၊ ေခြးကုိက္ဒဏ္ရာႏွင့္ ေခြးကုိက္ခံရသူ၏ ေရာဂါ ခံႏုိင္ရည္စြမ္းအင္တုိ႔ေပၚတြင္ မူတည္ပါသည္။ **လူတြင္ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားပါက မည္သည္႕လကၡဏာမ်ား ေတြ႔ ရွိရပါသလဲ** လူတြင္ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားပါက ကိုယ္အပူခ်ိန္တက္မည္။ ဖ်ားမည္၊ ေခ်ာင္းဆိုးမည္၊ လည္ေခ်ာင္းနာမည္။ အခ်ိန္ၾကာလာ သည္ႏွင့္အမွ် ပိုမုိဆိုးရြားၿပီး စိတ္ကေယာင္ေခ်ာက္ခ်ားျဖစ္ျခင္း၊ ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ျခင္းႏွင့္ ေလသင္တုန္းျဖတ္ျခင္းကဲ့သုိ႔ အာ႐ံုေၾကာဆုိင္ရာေရာဂါမ်ား ခံစားရတတ္သည္။ ေခြး႐ူးအကိုက္ခံရပါက ဘာလုပ္ဖို့လုိမလဲ တိရစၧာန္တစ္ေကာင္ အကိုက္ခံရလွ်င္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားသည့္ တိရစ ၧာန္၏တံေတြး(သြားရည္)၊ မ်က္စိ၊ ႏွာေခါင္း၊ ပါးစပ္ႏွင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာတြင္ ထိမိလွ်င္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ¤င္းေနရာကို ဆပ္ျပာျဖင့္ အျမန္ဆံုးေဆးေၾကာ ရန္လုိသည္။ ေခြးကိုက္လွ်င္ ေၾကာက္စရာမလိုသကဲ့သုိ႔ ဂ႐ုမစုိက္ ဘဲလည္း မေနသင့္ပါ။

အကိုက္ခံရသည့္ ဒဏ္ရာအား ေရမ်ားမ်ား အသံုးျပဳ၍ ဆပ္ျပာျဖင့္ ေဆးေၾကာျခင္းျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ ေလ်ာ့ေစသည္။ ယင္းေနာက္ ဆရာဝန္ႏွင့္နီးစပ္ရာ က်န္းမာေရး ဌာနသို႔ ျပသရမည္။ ဆရာဝန္၏ ၫႊန္ၾကားခ်က္အတုိင္း လုိက္နာ ေဆာင္ရြက္ရမည္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈအေပၚ မူတည္၍ ေခြး႐ူး ေရာဂါကာကြယ္ေဆးခ်က္ခ်င္းထုိးရန္လိုသည္။

**အိမ္ေမြးတိရစၧာန္ ေခြး႐ူးကိုက္ခံရလွ်င္ ဘာလုပ္မလဲ**

 တိရစၧာန္ေဆးကုဆရာဝန္ႏွင့္ နီးစပ္ရာတိရစၧာန္ေဆးကု ဌာနသို႔ သြားေရာက္ျပသရန္လုိသည္။ မူလက ေခြး႐ူးေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးထုိးၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း ကာကြယ္ေဆးခ်က္ခ်င္း ထပ္မံထုိးရန္လုိသည္။ ၄၅ ရက္အနည္းဆံုး ေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆး သင့္သည္။ အကယ္၍ ေခြး႐ူးေရာဂါကာကြယ္ေဆးလံုးဝထုိးထား သည့္ ေခြး၊ ေၾကာင္မ်ား၊ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားသည့္ တိရစၧာန္ႏွင့္ ထိေတြ႕မႈရွိပါက ခြဲျခားထားရွိၿပီး ေျခာက္လေစာင့္ၾကည့္သင့္သည္။ ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြားသည့္ တိရစၧာန္အကိုက္ခံရပါက သက္သာ ေသာနည္းျဖင့္ အျမန္ဆံုးသုတ္သင္ဖ်က္ဆီးပစ္သင့္သည္။ အကယ္၍ ေခြးကိုက္ခံရၿပီး ကုိက္သည့္ေခြးသည္ ေခြး႐ူး ေရာဂါျဖစ္ပြားမႈရွိ၊ မရွိ မေသခ်ာပါက ယင္းေခြးကိုဖမ္းၿပီး ေလွာင္အိမ္တြင္ထည့္၍ ေစာင့္ၾကည့္သင့္သည္။ အကယ္၍ ဖမ္းရန္ခက္ခဲပါက ေခြး၏ အေသြးအေရာင္၊ အမွတ္အသားႏွင့္ တည္ရွိေနသည့္ေနရာကို သက္ဆုိင္ရာ စည္ပင္သာယာေရးအဖြဲ႕သို႔ အေၾကာင္းၾကားၿပီး ဖမ္းဆီးသင့္သည္။ လုိအပ္သည့္ေရာဂါ ကာကြယ္မႈ သက္သာေသာနည္းျဖင့္ သုတ္သင္ဖ်က္ဆီးရန္ ျဖစ္သည္။

**ေခြးကိုက္မခံရေအာင္ဘာလုပ္မလဲ**
 ေခြးသည္ အိမ္ေမြးတိရစၧာန္တြင္ သစၥာရွိသည့္ သတၱဝါ တစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။ သခင္ကိုခ်စ္ခင္တြယ္တာ႐ံုသာမက အိမ္ေစာင့္၊ ကင္းေစာင့္၊ မူးယစ္ေဆးဝါးႏွင့္ မုိင္းရွာအပါအဝင္ ေျခရာခံ၊ ေျခရာေကာက္ကိစၥရပ္မ်ား သင္ၾကားေပးပါက လြယ္ကူစြာ တတ္ေျမာက္ၿပီး အသံုးျပဳႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေခြး၏ စိတ္သေဘာထားကို မသိပါက ေခြးကိုက္ခံရတတ္သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားကို ဂ႐ုစိုက္သင့္သည္။ (က) ေခြးအစာစားခ်ိန္၊ အိပ္ေနခ်ိန္ႏွင့္ ေခြးကေလးမ်ား ရွိသည့္ ေခြးမႀကီးမ်ားအား အေႏွာင့္အယွက္ မျပဳရန္၊ (ခ) တုတ္၊ ခဲလံုးတို႔ျဖင့္ ေျခာက္လွန္႔ျခင္းမျပဳရန္၊ (ဂ) ေခြးအနီးမွ အျမန္ေျပးျခင္းမျပဳရန္၊ (ဃ) ေခြးကုိ စိုက္ၾကည့္ျခင္းမျပဳရန္၊ (င) ပံုမွန္မဟုတ္သည့္ ေခြးအနားသို႔ ကပ္လာလွ်င္ - ေျမႀကီးကိုသာ စိုက္ၾကည့္ေနၿပီး ေနာက္သို႔ ျဖည္းညင္းစြာဆုတ္ပါ၊ လွည့္ထြက္၍ ေျပးျခင္း မျပဳလုပ္ရ၊ - (သို႔မဟုတ္)ၿငိမ္သက္စြာရပ္ေနၿပီး လက္ႏွစ္ဖက္ ေဘးတြင္ ကပ္ထားပါ။ လက္ကို ေခြးလာၿပီး နမ္း႐ႈပ္ပါက ၿငိမ္ေနပါ။ ေခြးျပန္လည္ထြက္သြား မည္။ သို႔ျဖစ္ပါ၍ ေခြးသည္လူသားတို႔အတြက္ အသံုးဝင္သည့္၊ မ်က္မျမင္မ်ားအတြက္ လမ္းျပအျဖစ္ အသံုးျပဳႏုိင္သည့္အျပင္ အေဖာ္အျဖစ္လည္း ေမြးျမဴႏုိင္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေမြးျမဴ ထားသည့္ ေခြးႏွင့္ ေၾကာင္မ်ားကို ေခြး႐ူးေရာဂါကာကြယ္ေဆး ပံုမွန္ထုိးသင့္သည္။ က်န္းမာေရးဂ႐ုစိုက္သင့္သည္။ မလိုလား အပ္ဘဲ ေကာင္ေရမပြားေရး တိရစၧာန္ေဆးကုဆရာဝန္ႏွင့္ ညႇိႏႈိင္း ေဆာင္ရြက္သင့္သည္။ အိမ္ေမြးတိရစၧာန္ ေခြး၊ ေၾကာင္မ်ားကို ေခြး႐ူးေရာဂါကာကြယ္ေဆးစနစ္တက် ထုိးႏွံျခင္းျဖင့္ ျပည္သူ လူထု ေခြး႐ူးေရာဂါျဖစ္ပြား၍ ဆံုး႐ႈံးမႈမရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္သင့္ ပါေၾကာင္း ေရးသားတင္ျပအပ္ပါသည္။ ။

 **ေမာင္ေအာင္(ေမြး/ကု)**

 (ေၾကးမံုသတင္းစာမွ ကူးယူေဖာ္ျပသည္)