၁၉၉၀ မတိုင္မွီက ထိုင္းေရလုပ္သားမ်ားေစ်းကြက္တြင္
ေလာႏိုင္ငံသားမ်ားက ေနရာယူထားပါသည္ ။
ျမန္မာျပည္သားအမ်ားစုကေတာ့ ဆိုရွယ္လစ္စနစ္ေအာက္မွာ
၁၉၇၂ စျပီး ၁၉၈၈ေနာက္ပိုင္းအထိ ထိုင္းႏိုင္ငံႏွင့္
ေမွာင္ခို လုပ္ငန္း အထမ္းသမားလုပ္ၾကပါတယ္ ။
စြန္ ့စားေသာျမန္မာျပည္မွ လူငယ္မ်ားက ကမ္ပူးျခားနယ္စပ္မွာ
ေက်ာက္တူးခဲ့ရာမွ ဝင္ေငြ ေသခ်ာေသာ ေလွလုပ္ငန္းကို ကူး ေျပာင္းၾကပါ တယ္ ။
ေလွလုပ္လိုေသာ လူငယ္မ်ားရွာေဖြေပးသူကို ၅၀၀ ဘတ္ေပးပါတယ္ ။
လူကုန္ကူးစရာမလိုပါဘူး ။
ေလွဆင္းမယ္ဆိုရင္ ထိုင္းအပါအဝင္ အားလံုးက ကူညီၾကပါတယ္ ။
ေလွဆင္းမည့္ လူငယ္ကို ၁ လ ၄ ေထာင္ႏွင့္
၃ လစာ ၁၂၀၀၀ ဘတ္ ၾကိဳတင္ေငြ ထုတ္ေပးပါတယ္ ။
ေငြရလြယ္ေတာ့ လူငယ္ေတြ အုပ္လိုက္ဆင္းၾကပါသည္ ။
ရခိုင္ေက်ာ္ ကုလားေတြက ဘန္ေကာက္မွာ ရိုတီေရာင္း ေစ်းကြက္လုေနပါျပီ။
လူဝင္မႈၾကီးၾကပ္ေရးနဲ ့ပုလိပ္ကို အတိုင္အေတာ အလြန္မ်ားလြန္းေတာ့
မြန္ ထားဝယ္ ကရင္ ရခိုင္ ဗမာ လူငယ္ေတြ ပင္လယ္ဆင္းၾကတာပါ ။
ေနာက္ပိုင္း ၾကိဳတင္ေငြ ထုတ္ျပီး ေလွေပၚကဆင္းေျပးကာ
ေနာက္ေလွရွာျပီး ၾကိဳတင္ေငြထပ္ယူ ထပ္ေျပးးနဲ ့
ထိုင္းပုလိပ္တပ္ဖြဲ ့က ဝင္ေရာက္ေနယူခဲ့ပါတယ္ ။
အဲဒီ ၁၉၉၀ ေနာက္ပိုင္းကစလို ့ ျမန္မာျပည္သားေတြ
ထိုင္းေလွလုပ္သားေနရာယူခဲ့ဆာပါ ။
မၾကာခဏ လူသတ္မႈေတြလည္းျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္ ။
ဝင္ေငြမွန္ျပီး လူပ်ိဳလူလြတ္ စြန့္ စားသူေတြေနၾကေတာ့လည္း
ညညဆိုႏွတ္ခမ္းနီ ရဲရဲေလးေတြက အုပ္လိုက္ေလ ။
ေစာေစာပိုင္းက ထိုင္းမေလးေတြ ထင္ထားတာ
ေနာက္ပိုင္းမွ ျမန္မာျပည္ရွမ္းျပည္က
အပ်ိဳေလးေတြလည္းပါတာသိျပီး
အိမ္ေထာင္ၾက ကေလးရၾကနဲ ့ေပါ့ဗ်ာ ။
HIV ပညာေပး လုပ္ငန္းက ၁၉၉၈ မွ အစျပဳႏိူင္္ေတာ့
၁၉၉၉ ေဆးစစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေတြ ့ရွိခ်က္ဟာ
အျမင့္မားဆံုးအဆင့္ ေတြ ့ပါေတာ့တယ္ ။
၅ ရာခိုင္ႏံုးတဲ့ အုပ္စုလိုက္ ေပ်ာ္ပါးျပီး ေရာဂါဆိုးၾကီးကို
မသိၾကဘဲ ေပ်ာ္ျမဴးေနခဲ့ၾကတာပါ ။
၁၉၈၅ ေလာက္ကထဲက HIV ပိုး ထိုင္းႏိုင္ငံထဲဝင္လာတယ္ဆိုတာ
က်န္းမာေရးဝန္ၾကီးဌါနက တရားဝင္ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္ ။
အဂၤလိပ္လို အားနည္းတဲ့ထိုင္းဝန္ထမ္းေတြနဲ ့့
ထိုင္းစကားမတတ္တဲ့ ျမန္မာျပည္သားေတြ ေၾကာင့္
မေသသင့္ဘဲ ေထာင္နဲ ့ခ်ီျပီးေသခဲ့ၾကတယ္ ။
ကေလးေတြ မိဘမဲ့ျဖစ္ကုန္တယ္ ။
အဲဒီကာလ ပတ္ဝန္းက်င္ေလာက္မွာ
ပညာေပး ဗဟုသုတ မရွိတာေၾကာင့္
ရိုးရာကိုင္တာ ေဒသနတ္ကိုင္တာ
ဟိုေကာင္မ ျပဳစားတာ နဲ ့
အေလာင္းေတြထပ္ေနျပီး လူေသ အနီးကိုမကပ္ရဲၾကပါဘူး
ကၽြန္ေတာ္ မၾကာခဏ သျဂိဳလ္ေပးခဲ့ဘူးပါတယ္ ။
**ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ေရာဂါကူးဆက္ရန္ အမ်ားဆံုး အေျခအေနမ်ား**
၁ မိန္းကေလးမ်ားျဖင့္ အေပ်ာ္အပါးလိုက္စားရာတြင္ ရာဘာအစြပ္မသံုးျခင္း
၂ ေဆးထိုးအပ္ တေခ်ာင္းကို ေဝမွ်သံုးစံြဲျခင္း
၃ ဘလိပ္ဒါး ေျခသည္းညွပ္ လက္သည္းညွပ္ နားဖါကေလာ္ စသည့္ ေသြးထြက္ေစႏိူင္ေသာ
ပစၥည္းမ်ားကို ေဝမွ်သံုးစြဲျခင္း
၄ မိခင္မွ တဆင့္ ရင္ေသြးကို ကူးစက္ရန္ ျဖစ္ႏိုင္ျခင္းတို ့ျဖစ္ပါသည္ ။
( ၁၉၉၉ ႏူိဝင္ဘာလ အထိ မဟာခ်ိဳင္းေဒသရွိ ျမန္မာႏိူင္ငံသားမ်ားကို
လက္မွတ္လုပ္ရန္ ေသြးေဖါက္ရာတြင္ ၃.၅ ရာခိုင္ႏံူး တြင္ ေအအိုင္ဒီအက္ ရွိေနသည္ကို
ကိုယ္တိုင္ဓါတ္ခြဲ စစ္ေဆး ေတြ ့ရပါသည္။
ယူအန္မွ က်င္းပေသာ အေရွ ့ေတာင္အာရွ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ အစည္းအေဝးတြင္
ျမန္မာက်န္းမာေရးဝန္ၾကီးက ရွက္ရွက္နဲ ့ေဒါသတၾကီး လက္ခံျပီး
ျမန္မာျပည္တြင္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး လက္ခံခဲ့ပါသည္ ။
ေရာဂါရသူမ်ား ျမန္မာျပည္သို ့ျပန္ရာတြင္ ကိုယ္တိုင္စီစဥ္ လိုက္ပို ့ခဲ့သည္ ။
လူမႈေရးေတြမ်ားလြန္းလာေတာ့ လူထုေပးေငြနဲ ့ရပ္တည္ခဲ့ပါတယ္ ။
၁၉၉၉ အစည္းအေဝး မွာ ဒုတိယ သဘာပတိ ေဆာင္ရြတ္ရန္
ေဘာင္းဘီရွည္မရွိလို ့ထိုင္းသူနာျပဳတဦး၏
မိန္းမ ေဘာင္းဘီ ငွားျပီးဝတ္ခဲ့ရပါသည္ )
**ေမးခြန္း **
လက္သုတ္စံု ေရာင္းေသာမိန္းမတေယာက္တြင္ ေယာက္က်ား ထံမွ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ေရာဂါရရွိေနပါသည္ ။
ဆင္းရဲေသာေၾကာင့္ ျခင္ေထာင္ တခုတည္း အိပ္ေသာေၾကာင့္ ဒီေရာဂါ ရႏိူင္ပါသလား
ျခင္မွတဆင့္ကူးစက္ႏိုင္ပါသလား
ၾကက္သြန္လွီးရင္း လက္ကို ဓါးထိတာ မသိလိုက္ဘဲ အသုတ္ထဲသို ့ ေရာဂါပိုးပါသြားပါတယ္ ။
အသုတ္စားသူကို ေရာဂါ ကူးႏိုင္ပါသလား
ရာဘာအစြပ္ ေကာင္းမေကာင္း ဘယ္လ္ို စမ္းသပ္ၾကည့္ရင္ ရပါမလဲ ။
မဂ္လာေဆာင္ရန္ေဆးစစ္ၾကည့္မွ တေယာက္ေယာက္တြင္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ရွိေနလွ်င္
သေဘာထားၾကီးၾကီး နဲ ့ ခ်စ္ခရီးလမ္း ဆက္ေလွ်ာက္ႏိူင္ပါ့မလား
ေရာဂါပိုးဟာ ေလထဲမွာ ဘယ္ေလာက္ၾကာေအာင္ အသက္ရွင္ႏိူင္ပါသလဲ ။
အခ်ိန္ရင္ ဆက္ျပီး ကိုယ္နားနဲ ့ၾကားခဲ့ရေသာ ဇာတ္လမ္းမ်ားဆက္ေရးပါမယ္ ။
ျမန္မာျပည္သားမ်ား
အာဏာရွင္နဲ ့အတူ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ေရာဂါမွ ကင္းေဝးၾကပါေစ ။
**ေဌးတင့္ (နယ္သာလန္)**
**(သက္စြန္ ့ဆံဖ်ား ျမန္မာေရလုပ္သားမ်ား )**
၁၉၉၀ မတိုင္မွီက ထိုင္းေရလုပ္သားမ်ားေစ်းကြက္တြင္
ေလာႏိုင္ငံသားမ်ားက ေနရာယူထားပါသည္ ။
ျမန္မာျပည္သားအမ်ားစုကေတာ့ ဆိုရွယ္လစ္စနစ္ေအာက္မွာ
၁၉၇၂ စျပီး ၁၉၈၈ေနာက္ပိုင္းအထိ ထိုင္းႏိုင္ငံႏွင့္
ေမွာင္ခို လုပ္ငန္း အထမ္းသမားလုပ္ၾကပါတယ္ ။
စြန္ ့စားေသာျမန္မာျပည္မွ လူငယ္မ်ားက ကမ္ပူးျခားနယ္စပ္မွာ
ေက်ာက္တူးခဲ့ရာမွ ဝင္ေငြ ေသခ်ာေသာ ေလွလုပ္ငန္းကို ကူး ေျပာင္းၾကပါ တယ္ ။
ေလွလုပ္လိုေသာ လူငယ္မ်ားရွာေဖြေပးသူကို ၅၀၀ ဘတ္ေပးပါတယ္ ။
လူကုန္ကူးစရာမလိုပါဘူး ။
ေလွဆင္းမယ္ဆိုရင္ ထိုင္းအပါအဝင္ အားလံုးက ကူညီၾကပါတယ္ ။
ေလွဆင္းမည့္ လူငယ္ကို ၁ လ ၄ ေထာင္ႏွင့္
၃ လစာ ၁၂၀၀၀ ဘတ္ ၾကိဳတင္ေငြ ထုတ္ေပးပါတယ္ ။
ေငြရလြယ္ေတာ့ လူငယ္ေတြ အုပ္လိုက္ဆင္းၾကပါသည္ ။
ရခိုင္ေက်ာ္ ကုလားေတြက ဘန္ေကာက္မွာ ရိုတီေရာင္း ေစ်းကြက္လုေနပါျပီ။
လူဝင္မႈၾကီးၾကပ္ေရးနဲ ့ပုလိပ္ကို အတိုင္အေတာ အလြန္မ်ားလြန္းေတာ့
မြန္ ထားဝယ္ ကရင္ ရခိုင္ ဗမာ လူငယ္ေတြ ပင္လယ္ဆင္းၾကတာပါ ။
ေနာက္ပိုင္း ၾကိဳတင္ေငြ ထုတ္ျပီး ေလွေပၚကဆင္းေျပးကာ
ေနာက္ေလွရွာျပီး ၾကိဳတင္ေငြထပ္ယူ ထပ္ေျပးးနဲ ့
ထိုင္းပုလိပ္တပ္ဖြဲ ့က ဝင္ေရာက္ေနယူခဲ့ပါတယ္ ။
အဲဒီ ၁၉၉၀ ေနာက္ပိုင္းကစလို ့ ျမန္မာျပည္သားေတြ
ထိုင္းေလွလုပ္သားေနရာယူခဲ့ဆာပါ ။
မၾကာခဏ လူသတ္မႈေတြလည္းျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္ ။
ဝင္ေငြမွန္ျပီး လူပ်ိဳလူလြတ္ စြန့္ စားသူေတြေနၾကေတာ့လည္း
ညညဆိုႏွတ္ခမ္းနီ ရဲရဲေလးေတြက အုပ္လိုက္ေလ ။
ေစာေစာပိုင္းက ထိုင္းမေလးေတြ ထင္ထားတာ
ေနာက္ပိုင္းမွ ျမန္မာျပည္ရွမ္းျပည္က
အပ်ိဳေလးေတြလည္းပါတာသိျပီး
အိမ္ေထာင္ၾက ကေလးရၾကနဲ ့ေပါ့ဗ်ာ ။
HIV ပညာေပး လုပ္ငန္းက ၁၉၉၈ မွ အစျပဳႏိူင္္ေတာ့
၁၉၉၉ ေဆးစစ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေတြ ့ရွိခ်က္ဟာ
အျမင့္မားဆံုးအဆင့္ ေတြ ့ပါေတာ့တယ္ ။
၅ ရာခိုင္ႏံုးတဲ့ အုပ္စုလိုက္ ေပ်ာ္ပါးျပီး ေရာဂါဆိုးၾကီးကို
မသိၾကဘဲ ေပ်ာ္ျမဴးေနခဲ့ၾကတာပါ ။
၁၉၈၅ ေလာက္ကထဲက HIV ပိုး ထိုင္းႏိုင္ငံထဲဝင္လာတယ္ဆိုတာ
က်န္းမာေရးဝန္ၾကီးဌါနက တရားဝင္ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္ ။
အဂၤလိပ္လို အားနည္းတဲ့ထိုင္းဝန္ထမ္းေတြနဲ ့့
ထိုင္းစကားမတတ္တဲ့ ျမန္မာျပည္သားေတြ ေၾကာင့္
မေသသင့္ဘဲ ေထာင္နဲ ့ခ်ီျပီးေသခဲ့ၾကတယ္ ။
ကေလးေတြ မိဘမဲ့ျဖစ္ကုန္တယ္ ။
အဲဒီကာလ ပတ္ဝန္းက်င္ေလာက္မွာ
ပညာေပး ဗဟုသုတ မရွိတာေၾကာင့္
ရိုးရာကိုင္တာ ေဒသနတ္ကိုင္တာ
ဟိုေကာင္မ ျပဳစားတာ နဲ ့
အေလာင္းေတြထပ္ေနျပီး လူေသ အနီးကိုမကပ္ရဲၾကပါဘူး
ကၽြန္ေတာ္ မၾကာခဏ သျဂိဳလ္ေပးခဲ့ဘူးပါတယ္ ။
**ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ေရာဂါကူးဆက္ရန္ အမ်ားဆံုး အေျခအေနမ်ား**
၁ မိန္းကေလးမ်ားျဖင့္ အေပ်ာ္အပါးလိုက္စားရာတြင္ ရာဘာအစြပ္မသံုးျခင္း
၂ ေဆးထိုးအပ္ တေခ်ာင္းကို ေဝမွ်သံုးစံြဲျခင္း
၃ ဘလိပ္ဒါး ေျခသည္းညွပ္ လက္သည္းညွပ္ နားဖါကေလာ္ စသည့္ ေသြးထြက္ေစႏိူင္ေသာ
ပစၥည္းမ်ားကို ေဝမွ်သံုးစြဲျခင္း
၄ မိခင္မွ တဆင့္ ရင္ေသြးကို ကူးစက္ရန္ ျဖစ္ႏိုင္ျခင္းတို ့ျဖစ္ပါသည္ ။
( ၁၉၉၉ ႏူိဝင္ဘာလ အထိ မဟာခ်ိဳင္းေဒသရွိ ျမန္မာႏိူင္ငံသားမ်ားကို
လက္မွတ္လုပ္ရန္ ေသြးေဖါက္ရာတြင္ ၃.၅ ရာခိုင္ႏံူး တြင္ ေအအိုင္ဒီအက္ ရွိေနသည္ကို
ကိုယ္တိုင္ဓါတ္ခြဲ စစ္ေဆး ေတြ ့ရပါသည္။
ယူအန္မွ က်င္းပေသာ အေရွ ့ေတာင္အာရွ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ အစည္းအေဝးတြင္
ျမန္မာက်န္းမာေရးဝန္ၾကီးက ရွက္ရွက္နဲ ့ေဒါသတၾကီး လက္ခံျပီး
ျမန္မာျပည္တြင္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး လက္ခံခဲ့ပါသည္ ။
ေရာဂါရသူမ်ား ျမန္မာျပည္သို ့ျပန္ရာတြင္ ကိုယ္တိုင္စီစဥ္ လိုက္ပို ့ခဲ့သည္ ။
လူမႈေရးေတြမ်ားလြန္းလာေတာ့ လူထုေပးေငြနဲ ့ရပ္တည္ခဲ့ပါတယ္ ။
၁၉၉၉ အစည္းအေဝး မွာ ဒုတိယ သဘာပတိ ေဆာင္ရြတ္ရန္
ေဘာင္းဘီရွည္မရွိလို ့ထိုင္းသူနာျပဳတဦး၏
မိန္းမ ေဘာင္းဘီ ငွားျပီးဝတ္ခဲ့ရပါသည္ )
**ေမးခြန္း **
လက္သုတ္စံု ေရာင္းေသာမိန္းမတေယာက္တြင္ ေယာက္က်ား ထံမွ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ေရာဂါရရွိေနပါသည္ ။
ဆင္းရဲေသာေၾကာင့္ ျခင္ေထာင္ တခုတည္း အိပ္ေသာေၾကာင့္ ဒီေရာဂါ ရႏိူင္ပါသလား
ျခင္မွတဆင့္ကူးစက္ႏိုင္ပါသလား
ၾကက္သြန္လွီးရင္း လက္ကို ဓါးထိတာ မသိလိုက္ဘဲ အသုတ္ထဲသို ့ ေရာဂါပိုးပါသြားပါတယ္ ။
အသုတ္စားသူကို ေရာဂါ ကူးႏိုင္ပါသလား
ရာဘာအစြပ္ ေကာင္းမေကာင္း ဘယ္လ္ို စမ္းသပ္ၾကည့္ရင္ ရပါမလဲ ။
မဂ္လာေဆာင္ရန္ေဆးစစ္ၾကည့္မွ တေယာက္ေယာက္တြင္ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ရွိေနလွ်င္
သေဘာထားၾကီးၾကီး နဲ ့ ခ်စ္ခရီးလမ္း ဆက္ေလွ်ာက္ႏိူင္ပါ့မလား
ေရာဂါပိုးဟာ ေလထဲမွာ ဘယ္ေလာက္ၾကာေအာင္ အသက္ရွင္ႏိူင္ပါသလဲ ။
အခ်ိန္ရင္ ဆက္ျပီး ကိုယ္နားနဲ ့ၾကားခဲ့ရေသာ ဇာတ္လမ္းမ်ားဆက္ေရးပါမယ္ ။
ျမန္မာျပည္သားမ်ား
အာဏာရွင္နဲ ့အတူ ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ေရာဂါမွ ကင္းေဝးၾကပါေစ ။
**ေဌးတင့္ (နယ္သာလန္)**
No comments:
Post a Comment