**Public Health**
အမ္ပီသရီး၊ အမ္ပီဖိုး၊ အိုင္ေပါ့၊ စီဒီတို႔ အား အသံက်ယ္ေလာင္စြာဖြင့္၍ သီခ်င္းနားေထာင္ျခင္းသည္ နားအတြင္းပိုင္းရွိ အာ႐ုံခံ ဆဲလ္မ်ား ပ်က္စီးသြားေစႏိုင္သည္ဟု နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လည္ေခ်ာင္းအထူးကု ေဒါက္တာ၀င္းထုိက္ၾကည္က ေျပာၾကားသည္။
"အဲလိုက်ယ္ေလာင္တဲ့အသံကို နားေထာင္ၿပီးတဲ့အခါ နားအူလာမယ္။ စကားေျပာသံကို မသဲမကြဲခဏျဖစ္မယ္။ ခဏေနရင္ ျပန္ေကာင္းရင္ ေကာင္းႏိုင္တယ္။ အဲလို ခဏခဏ ျဖစ္ပါမ်ားရင္ မေကာင္းဘဲနဲ႔ ေတာက္ေလွ်ာက္ နားေလးသြားတတ္တယ္။အဓိကက အသံက်ယ္လို႔ျဖစ္တာ"ဟု ၎က ဆိုသည္။
"ပံုမွန္ အသံကေတာ့ ဘယ္ေလာက္ ၾကားၾကား ဒုကၡမေပးဘူး။ အသံက်ယ္ရင္ေတာ့ က်ယ္သေလာက္ ဒုကၡေပးတယ္။ ဥပမာ စက္ေသနတ္ေတြ၊ အေျမာက္ပစ္သံေတြေၾကာင့္ စကၠန္႔ပိုင္းအတြင္း နားထိသြားႏိုင္တယ္"ဟု ေဒါက္တာ၀င္းထိုက္ၾကည္က ေျပာသည္။
နားထဲတြင္ နားၾကပ္ထည့္ၿပီး သီခ်င္းနားေထာင္ေနသည္မွ လွ်ံထြက္လာေသာ တိုးတိုးအသံအား တျခားတစ္ေယာက္က သံုးေပခန္႔ အကြာမွ ၾကားႏုိင္သည္ဆိုပါက နားေထာင္ေသာ သူကို ဒုကၡေပးႏိုင္ေသာအသံဟု သတ္ မွတ္ႏိုင္သည္။
"အမ္ပီသရီး၊ အမ္ပီဖိုးတို႔က်ေတာ့ စကၠန္႔ပိုင္းနဲ႔ေတာ့ နားမထိဘူး။ ဒါေပမယ့္ အသံအဆံုးထိကို တစ္နာရီ၊ ႏွစ္နာရီ နားေထာင္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ နား ထိႏိုင္တယ္။ အဓိကကေတာ့ နားေလးမယ္။ နားအူမယ္။ နားထဲမွာ ေလသံေတြ ၾကားေနရမယ္။ ေခၚတာ ေျပာတာကို ႐ုတ္တရက္ မၾကားရတာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ သီခ်င္းေတြ ဘာေတြ နားေထာင္ၿပီးလို႔ သူငယ္ခ်င္းကို စကား လွည့္ေျပာတဲ့အခါ စကားသံကို သဲသဲကြဲကြဲ မၾကားရတာ။ နားေထာင္ေနတဲ့ အခါ လွမ္းေခၚတာ မၾကားရတာ။ နားၾကပ္ျဖဳတ္ၿပီး နားေထာင္တဲ့အခါမွာ လည္း မၾကားရတာ။ ဒါမ်ဳိးေတြျဖစ္လာ ၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဒီအသံဟာ ကိုယ့္ကို ဒုကၡေပးတဲ့အသံပဲ"ဟု ေဒါက္တာ ၀င္းထိုက္ၾကည္က ေျပာသည္။
အျခားအေၾကာင္းအရာမ်ားထက္စာလွ်င္ အသံက်ယ္ေလာင္စြာ နားေထာင္ျခင္းက နားအတြင္းရွိ အာ႐ံုခံဆဲလ္မ်ားကို ပိုမိုပ်က္စီးေစ ႏိုင္သည္ဟု ၎က ေျပာသည္။
ဆူညံသည့္ေနရာမ်ားတြင္ အလုပ္လုပ္သူမ်ားတြင္ အသံေၾကာင့္ နားကို အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္၍ အထူးဂ႐ုစိုက္သင့္ေၾကာင္း ေဒါက္တာ ၀င္းထိုက္ၾကည္က ေျပာသည္။
အၾကားအာ႐ံုခ်ဳိ႕ယြင္း၍ နားကို စက္ျဖင့္ စမ္းသပ္ၾကည့္ခ်ိန္တြင္ အသံကုိ တုံ႔ျပန္မႈမရွိေတာ့ပါက နားၾကား ကိရိယာတပ္လွ်င္ပင္ မၾကားႏိုင္သည့္ အေျခအေနသို႔ ေရာက္ႏုိင္ေၾကာင္း ၎က သတိေပးေျပာၾကားသည္။
အသံေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ နားေရာဂါသည္ ကာကြယ္၍သာရၿပီး ကုသ၍မရသည့္အတြက္ ႀကိဳတင္ၿပီး ဆင္ျခင္သင့္ေၾကာင္း၊ ဟန္းဖုန္း ပင္ျဖစ္ေစ စပီကာ ဖြင့္ၿပီး နားနား ကပ္နားေထာင္ျခင္းသည္ နားကိုဒုကၡေပးတတ္ေၾကာင္း၊ က်ယ္ေလာင္သည့္အသံကို တစ္နာရီထက္ ပိုနားမေထာင္သင့္ေၾကာင္း ၎က အၾကံျပဳသည္။
"တတ္ႏိုင္ရင္ ပံုမွန္အသံပဲ နားေထာင္တာ ေကာင္းတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေဈးေတြထဲမွာ အသံဆူေတာ့ ပံုမွန္အသံမွာ နားေထာင္ရတာ အား မရဘူး။ အားမရေတာ့ ခ်ဲ႕လိုက္ေတာ့ အသံက တအားက်ယ္သြားတယ္။ အဲဒီ အခါမ်ဳိးမွာ နားကို ပိုထိသြားတတ္တယ္။ နား ေထာင္တဲ့အသံက တအားက်ယ္ရင္ တစ္နာရီထက္ ပိုနားမေထာင္သင့္ဘူး" ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။
ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္၊ စားေဆး ထိုးေဆးမ်ားေၾကာင့္၊ အသံႏွင့္ ေသြးတိုး ဆီးခ်ဳိေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ နားေလးျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ၿပီး ဆီးခ်ဳိေရာဂါ ရွိပါက က်ယ္ေလာင္သည့္ အသံမ်ား နားမေထာင္ရန္ ပိုမိုဂ႐ုစိုက္သင့္သည္။
**သဲသဲေထြး**
အတြဲ ၂၆၊ အမွတ္ ၅၀၄ (၄-၁၀ ၊ ၂ ၊ ၂၀၁၁)
**Public Health**
အမ္ပီသရီး၊ အမ္ပီဖိုး၊ အိုင္ေပါ့၊ စီဒီတို႔ အား အသံက်ယ္ေလာင္စြာဖြင့္၍ သီခ်င္းနားေထာင္ျခင္းသည္ နားအတြင္းပိုင္းရွိ အာ႐ုံခံ ဆဲလ္မ်ား ပ်က္စီးသြားေစႏိုင္သည္ဟု နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လည္ေခ်ာင္းအထူးကု ေဒါက္တာ၀င္းထုိက္ၾကည္က ေျပာၾကားသည္။
"အဲလိုက်ယ္ေလာင္တဲ့အသံကို နားေထာင္ၿပီးတဲ့အခါ နားအူလာမယ္။ စကားေျပာသံကို မသဲမကြဲခဏျဖစ္မယ္။ ခဏေနရင္ ျပန္ေကာင္းရင္ ေကာင္းႏိုင္တယ္။ အဲလို ခဏခဏ ျဖစ္ပါမ်ားရင္ မေကာင္းဘဲနဲ႔ ေတာက္ေလွ်ာက္ နားေလးသြားတတ္တယ္။အဓိကက အသံက်ယ္လို႔ျဖစ္တာ"ဟု ၎က ဆိုသည္။
"ပံုမွန္ အသံကေတာ့ ဘယ္ေလာက္ ၾကားၾကား ဒုကၡမေပးဘူး။ အသံက်ယ္ရင္ေတာ့ က်ယ္သေလာက္ ဒုကၡေပးတယ္။ ဥပမာ စက္ေသနတ္ေတြ၊ အေျမာက္ပစ္သံေတြေၾကာင့္ စကၠန္႔ပိုင္းအတြင္း နားထိသြားႏိုင္တယ္"ဟု ေဒါက္တာ၀င္းထိုက္ၾကည္က ေျပာသည္။
နားထဲတြင္ နားၾကပ္ထည့္ၿပီး သီခ်င္းနားေထာင္ေနသည္မွ လွ်ံထြက္လာေသာ တိုးတိုးအသံအား တျခားတစ္ေယာက္က သံုးေပခန္႔ အကြာမွ ၾကားႏုိင္သည္ဆိုပါက နားေထာင္ေသာ သူကို ဒုကၡေပးႏိုင္ေသာအသံဟု သတ္ မွတ္ႏိုင္သည္။
"အမ္ပီသရီး၊ အမ္ပီဖိုးတို႔က်ေတာ့ စကၠန္႔ပိုင္းနဲ႔ေတာ့ နားမထိဘူး။ ဒါေပမယ့္ အသံအဆံုးထိကို တစ္နာရီ၊ ႏွစ္နာရီ နားေထာင္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ နား ထိႏိုင္တယ္။ အဓိကကေတာ့ နားေလးမယ္။ နားအူမယ္။ နားထဲမွာ ေလသံေတြ ၾကားေနရမယ္။ ေခၚတာ ေျပာတာကို ႐ုတ္တရက္ မၾကားရတာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ သီခ်င္းေတြ ဘာေတြ နားေထာင္ၿပီးလို႔ သူငယ္ခ်င္းကို စကား လွည့္ေျပာတဲ့အခါ စကားသံကို သဲသဲကြဲကြဲ မၾကားရတာ။ နားေထာင္ေနတဲ့ အခါ လွမ္းေခၚတာ မၾကားရတာ။ နားၾကပ္ျဖဳတ္ၿပီး နားေထာင္တဲ့အခါမွာ လည္း မၾကားရတာ။ ဒါမ်ဳိးေတြျဖစ္လာ ၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဒီအသံဟာ ကိုယ့္ကို ဒုကၡေပးတဲ့အသံပဲ"ဟု ေဒါက္တာ ၀င္းထိုက္ၾကည္က ေျပာသည္။
အျခားအေၾကာင္းအရာမ်ားထက္စာလွ်င္ အသံက်ယ္ေလာင္စြာ နားေထာင္ျခင္းက နားအတြင္းရွိ အာ႐ံုခံဆဲလ္မ်ားကို ပိုမိုပ်က္စီးေစ ႏိုင္သည္ဟု ၎က ေျပာသည္။
ဆူညံသည့္ေနရာမ်ားတြင္ အလုပ္လုပ္သူမ်ားတြင္ အသံေၾကာင့္ နားကို အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္၍ အထူးဂ႐ုစိုက္သင့္ေၾကာင္း ေဒါက္တာ ၀င္းထိုက္ၾကည္က ေျပာသည္။
အၾကားအာ႐ံုခ်ဳိ႕ယြင္း၍ နားကို စက္ျဖင့္ စမ္းသပ္ၾကည့္ခ်ိန္တြင္ အသံကုိ တုံ႔ျပန္မႈမရွိေတာ့ပါက နားၾကား ကိရိယာတပ္လွ်င္ပင္ မၾကားႏိုင္သည့္ အေျခအေနသို႔ ေရာက္ႏုိင္ေၾကာင္း ၎က သတိေပးေျပာၾကားသည္။
အသံေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ နားေရာဂါသည္ ကာကြယ္၍သာရၿပီး ကုသ၍မရသည့္အတြက္ ႀကိဳတင္ၿပီး ဆင္ျခင္သင့္ေၾကာင္း၊ ဟန္းဖုန္း ပင္ျဖစ္ေစ စပီကာ ဖြင့္ၿပီး နားနား ကပ္နားေထာင္ျခင္းသည္ နားကိုဒုကၡေပးတတ္ေၾကာင္း၊ က်ယ္ေလာင္သည့္အသံကို တစ္နာရီထက္ ပိုနားမေထာင္သင့္ေၾကာင္း ၎က အၾကံျပဳသည္။
"တတ္ႏိုင္ရင္ ပံုမွန္အသံပဲ နားေထာင္တာ ေကာင္းတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေဈးေတြထဲမွာ အသံဆူေတာ့ ပံုမွန္အသံမွာ နားေထာင္ရတာ အား မရဘူး။ အားမရေတာ့ ခ်ဲ႕လိုက္ေတာ့ အသံက တအားက်ယ္သြားတယ္။ အဲဒီ အခါမ်ဳိးမွာ နားကို ပိုထိသြားတတ္တယ္။ နား ေထာင္တဲ့အသံက တအားက်ယ္ရင္ တစ္နာရီထက္ ပိုနားမေထာင္သင့္ဘူး" ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။
ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေၾကာင့္၊ စားေဆး ထိုးေဆးမ်ားေၾကာင့္၊ အသံႏွင့္ ေသြးတိုး ဆီးခ်ဳိေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ နားေလးျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ၿပီး ဆီးခ်ဳိေရာဂါ ရွိပါက က်ယ္ေလာင္သည့္ အသံမ်ား နားမေထာင္ရန္ ပိုမိုဂ႐ုစိုက္သင့္သည္။
**သဲသဲေထြး**
အတြဲ ၂၆၊ အမွတ္ ၅၀၄ (၄-၁၀ ၊ ၂ ၊ ၂၀၁၁)
No comments:
Post a Comment