လူထုက်န္းမာေရး (သင္ မထင္မွတ္ထားေသာ သင့္ကို အႏၲရာယ္ေပးေနသည့္ အရာမ်ား )

>

**Public Health**
(၁) ဆိုဒီယမ္ ေလာ္႐ုိင္းဆာလဖိတ္္္(Sodium Lauryl Sulfate)
ဘာျဖစ္ေစသလဲ - ပါးစပ္အနာ
SLS ဟာ သြားတုိက္ေဆးအမ်ားစုမွာ သန္႔ရွင္းေရးပစၥည္းအေနနဲ႔ ပါဝင္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ခံတြင္းထဲက ဘက္တီးရီးယား အလႊာကို ေျပာင္းလဲသြားေစၿပီး တစ္သွ်ဴး ေတြကို မသက္မသာျဖစ္ေစကာ ပါးစပ္အနာ ကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။
ပါးစပ္အနာမျဖစ္ေအာင္ - SLS မပါတဲ့ သြားတုိက္ေဆးကို ေျပာင္းသံုးပါ။ ဒါ့အျပင္ ခံတြင္းမသက္မသာျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ နာနတ္သီးလိုမ်ဳိး အက္စစ္ကဲတဲ့အသီးေတြကို ေလွ်ာ့စားေပးပါ။

(၂) သၾကားမပါေသာ ပီေက
ဘာျဖစ္ေစသလဲ - ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာျခင္း
သၾကားမပါတဲ့ပီေကဟာ Sorbitol နဲ႔ Mannitol တို႔နဲ႔ ခ်ဳိေအာင္ လုပ္ထားတဲ့အတြက္ ဒီပါဝင္ပစၥည္းႏွစ္မ်ဳိးစလံုးကို ခႏၶာကုိယ္ကေန အလြယ္တကူ မစုပ္ယူႏိုင္ပါဘူး။ ဒီႏွစ္မ်ဳိးစလံုးပါတဲ့ ပီေကကို အလြန္အကၽြံစားတာက ေရကို အူထဲမ်ားမ်ား ဆြဲယူႏိုင္ တာေၾကာင့္ ဝမ္းေပ်ာ့ေပ်ာ့ သြားေစႏိုင္ပါတယ္။
ဝမ္းမေလွ်ာေအာင္ - သၾကားမပါတဲ့ ပီေကစားတာက သၾကားပါတဲ့ ပီေကစားတာထက္ ခံတြင္းက်န္းမာေရးအတြက္ေတာ့ ပိုေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အလြန္အကၽြံစားရင္ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာ ျဖစ္ေစတာေၾကာင့္ ေလွ်ာ့စားသင့္ပါတယ္။

(၃) ေကာ္ဖီအလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္း
ဘာျဖစ္ေစသလဲ - ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း
ကဖင္းဓာတ္ဟာ အက္စစ္အထြက္မ်ားေစၿပီး အစာအိမ္ကို မအီမသာျဖစ္ေစကာ ဗိုက္ေအာင့္ေစႏိုင္ပါတယ္။
ဗိုက္မေအာင့္ေအာင္ - ကဖင္းဓာတ္မပါတဲ့ ေကာ္ဖီကို ေျပာင္းေသာက္ပါ။





(၄) ဒိန္ခဲႏွင့္ ေဟာ့ေဒါ့မုန္႔
ဘာျဖစ္ေစသလဲ - ေခါင္းကိုက္ျခင္း
ဒိန္ခဲမွာ တိုင္ယာမင္း (Tyramine) ဆိုတဲ့အမိုင္ႏိုအက္စစ္ပါဝင္ေနပါတယ္။ ေဟာ့ေဒါ့မွာေတာ့ ႏုိက္ထ႐ိုက္ (Nitrites) ပါဝင္ေနပါတယ္။ ဒီအစာႏွစ္မ်ဳိးစလံုးဟာ ေသြးစီးဆင္းမႈကို ကေမာက္ကမျဖစ္ေစကာ ေခါင္းကုိက္ေစပါတယ္။

ေခါင္းမကိုက္ေအာင္ - တိုင္ယာမင္းေပါမ်ားစြာပါဝင္ၿပီး က်ပ္တင္ထားတဲ့ အသား၊ အခ်ဥ္ေဖာက္ထားတဲ့ သနပ္၊ အမွည့္လြန္ေနတဲ့ သစ္သီး၊ ဝိုင္နဲ႔ ဘီယာေတြကို ေရွာင္ပါ။ ဒါ့အျပင္ ေဟာ့ေဒါ့မုန္႔ကိုလည္း အလြန္အကၽြံမစားပါနဲ႔။


(၅) က်ပ္လြန္းေသာ ဖိနပ္စီးျခင္း

ဘာျဖစ္ေစသလဲ - ေျခဖမိုးနဲ႔ ေျခဖဝါးနာက်င္ျခင္း
ႂကြက္သားေတြဟာ က်ဳံ႕ဆန္႔လိုက္၊ ေျဖေလ်ာ့လိုက္လုပ္တဲ့ အစိတ္အပိုင္းပါ။ ေျခေထာက္နဲ႔ မေတာ္တဲ့ ဖိနပ္က်ပ္က်ပ္ကို အခ်ိန္ၾကာၾကာ စီးထားတဲ့အခါ ေျခဖမိုးနဲ႔ေျခဖဝါးနာက်င္ ရတတ္ပါတယ္။
ေျခေထာက္ျပႆနာကင္းေဝးေအာင္ - ဖိနပ္ေၾကာင့္ ေျခေထာက္ေတြ နာက်င္ ေနတယ္လို႔ ခံစားရရင္ တင္းနစ္ေဘာလံုးတစ္လံုးေပၚမွာ ေျခနင္းၿပီးလွိမ့္ေပးရင္ ေသြးလွည့္ပတ္မႈ ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ ႂကြက္သားေတြလည္း ေျပေလ်ာ့ေစပါတယ္။ ေန႔စဥ္လုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

(၆) ေရပူခ်ဳိးျခင္း
ဘာျဖစ္ေစသလဲ - အသားအေရေျခာက္ေသြ႕ျခင္း
ေရပူခ်ဳိးတာနဲ႔ ဆပ္ျပာတိုက္တာေတြဟာ အစိုဓာတ္ကို ထိန္းေပးထားတဲ့ အေရျပား ဆဲလ္ေတြကို ကြာက်ေစပါတယ္။ အေရျပားမွာရွိတဲ့ သဘာဝအဆီေတြကိုပါ ေဆးေၾကာ လိုက္သလို ျဖစ္သြားတာေၾကာင့္ အေရျပားေတြ ေျခာက္ေသြ႕သြားတာပါ။
အသားအေရမေျခာက္ေသြ႕ေအာင္ - ေရပူနဲ႔ခ်ဳိးတဲ့အခါ ခပ္ျမန္ျမန္ခ်ဳိးပါ။ ၿပီးရင္ အစိုဓာတ္ထိန္းေပးႏိုင္တဲ့ ဆပ္ျပာအမ်ဳိးအစားကိုသံုးပါ။ ေရခ်ဳိးၿပီးတဲ့အခါမွာလည္း ေျခာက္ေသြ႕ေအာင္သုတ္ၿပီးခါစမွာပဲ အစိုဓာတ္ထိန္းလိမ္းေဆး (Moisturizing Ointment) ကိုလိမ္းေပးပါ။

(၇) ညစာစားၿပီး ပူရွိန္းစားျခင္း
ဘာျဖစ္ေစသလဲ - ရင္ပူျခင္း
ညစာကုိ အမ်ားႀကီးစားၿပီးခ်ိန္မွာ ပူရွိန္းသၾကားလံုး၊ ပီေက စတာေတြကို စားလိုက္တာဟာ အစာအိမ္နဲ႔ အေစေရမ်ဳိႁပြန္ၾကားက ႂကြက္သားစုကို ပြင့္ေစကာ အက္စစ္ဆန္တက္ျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္တာေၾကာင့္ ရင္ပူရတာပါ။
ရင္ပူျခင္းကင္းေဝးေအာင္ - ညစာစားတဲ့အခါ အမ်ားႀကီးမစားပါနဲ႔။ ေျဖးေျဖးနဲ႔ ေၾကညက္ေအာင္ ဝါးစားပါ။ ရင္ပူေစတဲ့ ဆီေၾကာ္စာ၊ ေခ်ာကလက္၊ အဆီမ်ားအသား၊ အယ္လ္ကိုေဟာ၊ ကဖင္းပါတဲ့ ေသာက္စရာနဲ႔ အက္စစ္ဓာတ္လြန္ကဲတဲ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ ခ်ဥ္တဲ့သစ္သီး စတာေတြကို ေလွ်ာ့စားပါ။


Ref : Good Health

**Public Health**
(၁) ဆိုဒီယမ္ ေလာ္႐ုိင္းဆာလဖိတ္္္(Sodium Lauryl Sulfate)
ဘာျဖစ္ေစသလဲ - ပါးစပ္အနာ
SLS ဟာ သြားတုိက္ေဆးအမ်ားစုမွာ သန္႔ရွင္းေရးပစၥည္းအေနနဲ႔ ပါဝင္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ခံတြင္းထဲက ဘက္တီးရီးယား အလႊာကို ေျပာင္းလဲသြားေစၿပီး တစ္သွ်ဴး ေတြကို မသက္မသာျဖစ္ေစကာ ပါးစပ္အနာ ကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။
ပါးစပ္အနာမျဖစ္ေအာင္ - SLS မပါတဲ့ သြားတုိက္ေဆးကို ေျပာင္းသံုးပါ။ ဒါ့အျပင္ ခံတြင္းမသက္မသာျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ နာနတ္သီးလိုမ်ဳိး အက္စစ္ကဲတဲ့အသီးေတြကို ေလွ်ာ့စားေပးပါ။

(၂) သၾကားမပါေသာ ပီေက
ဘာျဖစ္ေစသလဲ - ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာျခင္း
သၾကားမပါတဲ့ပီေကဟာ Sorbitol နဲ႔ Mannitol တို႔နဲ႔ ခ်ဳိေအာင္ လုပ္ထားတဲ့အတြက္ ဒီပါဝင္ပစၥည္းႏွစ္မ်ဳိးစလံုးကို ခႏၶာကုိယ္ကေန အလြယ္တကူ မစုပ္ယူႏိုင္ပါဘူး။ ဒီႏွစ္မ်ဳိးစလံုးပါတဲ့ ပီေကကို အလြန္အကၽြံစားတာက ေရကို အူထဲမ်ားမ်ား ဆြဲယူႏိုင္ တာေၾကာင့္ ဝမ္းေပ်ာ့ေပ်ာ့ သြားေစႏိုင္ပါတယ္။
ဝမ္းမေလွ်ာေအာင္ - သၾကားမပါတဲ့ ပီေကစားတာက သၾကားပါတဲ့ ပီေကစားတာထက္ ခံတြင္းက်န္းမာေရးအတြက္ေတာ့ ပိုေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အလြန္အကၽြံစားရင္ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာ ျဖစ္ေစတာေၾကာင့္ ေလွ်ာ့စားသင့္ပါတယ္။

(၃) ေကာ္ဖီအလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္း
ဘာျဖစ္ေစသလဲ - ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း
ကဖင္းဓာတ္ဟာ အက္စစ္အထြက္မ်ားေစၿပီး အစာအိမ္ကို မအီမသာျဖစ္ေစကာ ဗိုက္ေအာင့္ေစႏိုင္ပါတယ္။
ဗိုက္မေအာင့္ေအာင္ - ကဖင္းဓာတ္မပါတဲ့ ေကာ္ဖီကို ေျပာင္းေသာက္ပါ။





(၄) ဒိန္ခဲႏွင့္ ေဟာ့ေဒါ့မုန္႔
ဘာျဖစ္ေစသလဲ - ေခါင္းကိုက္ျခင္း
ဒိန္ခဲမွာ တိုင္ယာမင္း (Tyramine) ဆိုတဲ့အမိုင္ႏိုအက္စစ္ပါဝင္ေနပါတယ္။ ေဟာ့ေဒါ့မွာေတာ့ ႏုိက္ထ႐ိုက္ (Nitrites) ပါဝင္ေနပါတယ္။ ဒီအစာႏွစ္မ်ဳိးစလံုးဟာ ေသြးစီးဆင္းမႈကို ကေမာက္ကမျဖစ္ေစကာ ေခါင္းကုိက္ေစပါတယ္။

ေခါင္းမကိုက္ေအာင္ - တိုင္ယာမင္းေပါမ်ားစြာပါဝင္ၿပီး က်ပ္တင္ထားတဲ့ အသား၊ အခ်ဥ္ေဖာက္ထားတဲ့ သနပ္၊ အမွည့္လြန္ေနတဲ့ သစ္သီး၊ ဝိုင္နဲ႔ ဘီယာေတြကို ေရွာင္ပါ။ ဒါ့အျပင္ ေဟာ့ေဒါ့မုန္႔ကိုလည္း အလြန္အကၽြံမစားပါနဲ႔။


(၅) က်ပ္လြန္းေသာ ဖိနပ္စီးျခင္း

ဘာျဖစ္ေစသလဲ - ေျခဖမိုးနဲ႔ ေျခဖဝါးနာက်င္ျခင္း
ႂကြက္သားေတြဟာ က်ဳံ႕ဆန္႔လိုက္၊ ေျဖေလ်ာ့လိုက္လုပ္တဲ့ အစိတ္အပိုင္းပါ။ ေျခေထာက္နဲ႔ မေတာ္တဲ့ ဖိနပ္က်ပ္က်ပ္ကို အခ်ိန္ၾကာၾကာ စီးထားတဲ့အခါ ေျခဖမိုးနဲ႔ေျခဖဝါးနာက်င္ ရတတ္ပါတယ္။
ေျခေထာက္ျပႆနာကင္းေဝးေအာင္ - ဖိနပ္ေၾကာင့္ ေျခေထာက္ေတြ နာက်င္ ေနတယ္လို႔ ခံစားရရင္ တင္းနစ္ေဘာလံုးတစ္လံုးေပၚမွာ ေျခနင္းၿပီးလွိမ့္ေပးရင္ ေသြးလွည့္ပတ္မႈ ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ ႂကြက္သားေတြလည္း ေျပေလ်ာ့ေစပါတယ္။ ေန႔စဥ္လုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

(၆) ေရပူခ်ဳိးျခင္း
ဘာျဖစ္ေစသလဲ - အသားအေရေျခာက္ေသြ႕ျခင္း
ေရပူခ်ဳိးတာနဲ႔ ဆပ္ျပာတိုက္တာေတြဟာ အစိုဓာတ္ကို ထိန္းေပးထားတဲ့ အေရျပား ဆဲလ္ေတြကို ကြာက်ေစပါတယ္။ အေရျပားမွာရွိတဲ့ သဘာဝအဆီေတြကိုပါ ေဆးေၾကာ လိုက္သလို ျဖစ္သြားတာေၾကာင့္ အေရျပားေတြ ေျခာက္ေသြ႕သြားတာပါ။
အသားအေရမေျခာက္ေသြ႕ေအာင္ - ေရပူနဲ႔ခ်ဳိးတဲ့အခါ ခပ္ျမန္ျမန္ခ်ဳိးပါ။ ၿပီးရင္ အစိုဓာတ္ထိန္းေပးႏိုင္တဲ့ ဆပ္ျပာအမ်ဳိးအစားကိုသံုးပါ။ ေရခ်ဳိးၿပီးတဲ့အခါမွာလည္း ေျခာက္ေသြ႕ေအာင္သုတ္ၿပီးခါစမွာပဲ အစိုဓာတ္ထိန္းလိမ္းေဆး (Moisturizing Ointment) ကိုလိမ္းေပးပါ။

(၇) ညစာစားၿပီး ပူရွိန္းစားျခင္း
ဘာျဖစ္ေစသလဲ - ရင္ပူျခင္း
ညစာကုိ အမ်ားႀကီးစားၿပီးခ်ိန္မွာ ပူရွိန္းသၾကားလံုး၊ ပီေက စတာေတြကို စားလိုက္တာဟာ အစာအိမ္နဲ႔ အေစေရမ်ဳိႁပြန္ၾကားက ႂကြက္သားစုကို ပြင့္ေစကာ အက္စစ္ဆန္တက္ျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္တာေၾကာင့္ ရင္ပူရတာပါ။
ရင္ပူျခင္းကင္းေဝးေအာင္ - ညစာစားတဲ့အခါ အမ်ားႀကီးမစားပါနဲ႔။ ေျဖးေျဖးနဲ႔ ေၾကညက္ေအာင္ ဝါးစားပါ။ ရင္ပူေစတဲ့ ဆီေၾကာ္စာ၊ ေခ်ာကလက္၊ အဆီမ်ားအသား၊ အယ္လ္ကိုေဟာ၊ ကဖင္းပါတဲ့ ေသာက္စရာနဲ႔ အက္စစ္ဓာတ္လြန္ကဲတဲ့ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ ခ်ဥ္တဲ့သစ္သီး စတာေတြကို ေလွ်ာ့စားပါ။


Ref : Good Health