==လူထုက်န္းမာေရး(ေခြးရႈးေရာဂါသတိျပဳစရာ)==

>

**Public Health** 

လူတို႔၏လူေနမႈစနစ္ ေျပာင္းလဲလာသည္ႏွင့္အမွ် အိမ္၌ အလွေမြးတိရိစ္ၦာန္မ်ားမးြ ျမဴသည့္အေ့လအထမွာလညး္ မ်ားျပား လာသည္။ ဤသို႔ မ်ားျပားလာသည့္အေလ်ာက္ ယင္းတို႔ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည့္ ေရာဂါမ်ားမွာလည္း လူတို႔၏အသက္ေဘး အႏ္ၲရာယ္ကို ၿခိမ္းေျခာက္လာသည္ကိုေတြ႕ရသည္။ အထူးသျဖင့္ ေခြး႐ူးေရာဂါသည္ လူတို႔အတြက္ ေၾကာက္စရာေကာင္းေသာ ေရာဂါတစ္မ်ဳိးျဖစ္လာသည္။ ေခြး႐ူးေရာဂါသည္ ကူးစက္တတ္ေသာ ဗုိင္းရပ္စ္တစ္မ်ဳိး ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားရျခင္းျဖစ္သည္။
ဤေရာဂါသည္ တိရစ္ၦာန္ အခ်င္းခ်င္း ကူးစက္ႏုိင္သလုိ တိရစ္ၦာန္မွလည္း လူကိုကူးစက္ႏုိင္ သည္။ သို႔ရာတြင္ ယင္းေရာဂါမွာ ေခြး႐ူးေရာဂါပိုးရွိသည့္ ေခြး၊ ေၾကာင္ စသည့္ အိမ္ေမြးတိရစ္ၦာန္မ်ားအခ်င္းခ်င္းေသာ္ လည္းေကာင္း၊ လူသို႔လည္းေကာင္း အကိုက္ခံရလွ်င္ ကူးစက္မႈ ျဖစ္ပြားႏုိင္သည္။ အကယ္၍ ကူးစက္ခံရပါက(၀ါ)ေရာဂါရွိ အိမ္ေမြးတိရစ္ၦာန္ တစ္မ်ဳိးမ်ဳိးအကိုက္ခံရပါက ကူးစက္ကာ အသက္အႏ္ၲရာယ္ဆုံး႐ႈံးႏုိင္သည္အထိ ျဖစ္ပြားတတ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လူတိုင္းေခြး႐ူးေရာဂါ သတိျပဳလုိက္နာေစေရး အတြက္ စက္တင္ဘာလ ၂၈ ရက္ေန႔ကို ကမ္ၻာ့ေခြး႐ူးေရာဂါ တုိက္ဖ်က္ေရးေန႔(World Rabies Day)အျဖစ္ သတ္မွတ္ ထားပါသည္။

ထိုေန႔တြင္ ေခြး႐ူးေရာဂါႏွင့္ပတ္သက္၍ အသိ ပညာေပးေဟာေျပာပြဲမ်ားျပဳလုပ္ျခင္း၊ ေနအိမ္မ်ားရွိ ေခြးႏွင့္ ေၾကာင္ စေသာ အိမ္ေမြးတိရစ္ၦာန္မ်ားအား ေခြး႐ူးေရာဂါကာကြယ္ ေဆးမ်ား ထးုိ ႏံွေပးျခငး္ မ်ား ျပဳလုပ္ေပးေလ့ရပိွ ါသည။္ တစ္နညး္ အားျဖင့္ ေခြးကိုက္ခံရပါက ေပါ့ေပါ့ဆဆမေနသင့္ဘဲ သက္ဆုိင္ ရာ က်န္းမာေရးဌာနမ်ားသို႔ အျမန္ဆုံးသြားေရာက္ကာ ထုိက္သင့္ေသာကုသမႈ တစ္စုံတစ္ရာခံယူရန္ အသိေပးထားျခင္း လည္းျဖစ္ပါသည္။
ေခြး႐ူးအကိုက္ခံရပါက စိတ္ကစဥ့္ကလ်ားျဖစ္ျခင္း၊ ေရ ငတ္ျခင္း၊ ပါးစပ္မွ အျမႇဳပ္မ်ားထြက္ျခင္း၊ အေၾကာမ်ားနာက်င္ျခင္း စေသာလက္ၡဏာမ်ားျဖစ္ေပၚတတ္ပါသည္။ ယင္းအေျခအေန သည ္ ေခးြ ႐းူ ေရာဂါကု ိ ျပငး္ထန္စြာခံစားေနရသည့္အေျခအေနျဖစ္ ပါသည္။ ကုသျခင္းထက္ကာကြယ္ျခင္းကပို၍ထိေရာက္သည္ ဆုိသည့္စကားအတိုင္း ေခြးကိုက္ခံရၿပီဆုိပါက အေကာင္းဆုံးမွာ ေဆး႐ုံေဆးခန္းမ်ား၌ သြားေရာက္ကုသမႈ ခံယူျခင္းသည္ အေကာင္းဆုံးျဖစ္ပါသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ကမ္ၻာ့ေခြး႐ူးေရာဂါတုိက္ဖ်က္ေရးေန႔တြင္ တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ျပည္နယ္အခ်ဳိ႕၌ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ကုသေရး ဦးစီးဌာနႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတိရစ္ၦာန္ေဆးကုဆရာ၀န္မ်ားအသင္း တုိ႔ပူးေပါင္းကာ ေခြးႏွင့္ေၾကာင္တို႔ကို ေခြး႐ူးေရာဂါကာကြယ္ ေဆးမ်ား အခမဲ့ထိုးႏွံေပးခဲ့ေၾကာင္းသိရသည္။ 

မိမိတို႔အိမ္၌ ေခြးႏွင့္ေၾကာင္စေသာ အိမ္ေမြးတိရစ္ၦာန္တစ္မ်ဳိးမ်ဳိးရွိလွ်င္ ေခြး႐ူးေရာဂါကာကြယ္ေဆး ထိုးႏွံေပးထားျခင္းသည္ အေကာင္း ဆုံးျဖစ္ပါသည္။ ေခြး႐ူးဗုိင္းရပ္စ္ပိုးရွိေသာ သတ္ၱ၀ါအကိုက္ခံ ရပါက ေရာဂါကူးစက္ေသဆုံးႏုိင္ပါသည္။

သုိ႔ပါ၍ တိရစ္ၦာန္မ်ားေမြးျမဴထားပါက ကာကြယ္ေဆး ထိုးႏွံေပးထားျခင္း၊ ေခြးကိုက္ခံရပါက ေဆး႐ုံ ေဆးခန္းမ်ား၌ ကုသမႈခံယူျခင္းတို႔ျဖင့္ ေခြး႐ူးေရာဂါေၾကာင့္ မလုိလား အပ္ဘဲ ေသဆုံးမႈမ်ားေလ်ာ့နည္းပေပ်ာက္သြားႏုိင္မည္ျဖစ္ပါ ေၾကာင္းတင္ျပလိုက္ရေပသည္။ 


+ျမန္မာ့အလင္းအယ္ဒီတာ့အာေဘာ္+ ၁၆-၉-၂၀၁၄

**Public Health** 

လူတို႔၏လူေနမႈစနစ္ ေျပာင္းလဲလာသည္ႏွင့္အမွ် အိမ္၌ အလွေမြးတိရိစ္ၦာန္မ်ားမးြ ျမဴသည့္အေ့လအထမွာလညး္ မ်ားျပား လာသည္။ ဤသို႔ မ်ားျပားလာသည့္အေလ်ာက္ ယင္းတို႔ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည့္ ေရာဂါမ်ားမွာလည္း လူတို႔၏အသက္ေဘး အႏ္ၲရာယ္ကို ၿခိမ္းေျခာက္လာသည္ကိုေတြ႕ရသည္။ အထူးသျဖင့္ ေခြး႐ူးေရာဂါသည္ လူတို႔အတြက္ ေၾကာက္စရာေကာင္းေသာ ေရာဂါတစ္မ်ဳိးျဖစ္လာသည္။ ေခြး႐ူးေရာဂါသည္ ကူးစက္တတ္ေသာ ဗုိင္းရပ္စ္တစ္မ်ဳိး ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားရျခင္းျဖစ္သည္။
ဤေရာဂါသည္ တိရစ္ၦာန္ အခ်င္းခ်င္း ကူးစက္ႏုိင္သလုိ တိရစ္ၦာန္မွလည္း လူကိုကူးစက္ႏုိင္ သည္။ သို႔ရာတြင္ ယင္းေရာဂါမွာ ေခြး႐ူးေရာဂါပိုးရွိသည့္ ေခြး၊ ေၾကာင္ စသည့္ အိမ္ေမြးတိရစ္ၦာန္မ်ားအခ်င္းခ်င္းေသာ္ လည္းေကာင္း၊ လူသို႔လည္းေကာင္း အကိုက္ခံရလွ်င္ ကူးစက္မႈ ျဖစ္ပြားႏုိင္သည္။ အကယ္၍ ကူးစက္ခံရပါက(၀ါ)ေရာဂါရွိ အိမ္ေမြးတိရစ္ၦာန္ တစ္မ်ဳိးမ်ဳိးအကိုက္ခံရပါက ကူးစက္ကာ အသက္အႏ္ၲရာယ္ဆုံး႐ႈံးႏုိင္သည္အထိ ျဖစ္ပြားတတ္ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လူတိုင္းေခြး႐ူးေရာဂါ သတိျပဳလုိက္နာေစေရး အတြက္ စက္တင္ဘာလ ၂၈ ရက္ေန႔ကို ကမ္ၻာ့ေခြး႐ူးေရာဂါ တုိက္ဖ်က္ေရးေန႔(World Rabies Day)အျဖစ္ သတ္မွတ္ ထားပါသည္။

ထိုေန႔တြင္ ေခြး႐ူးေရာဂါႏွင့္ပတ္သက္၍ အသိ ပညာေပးေဟာေျပာပြဲမ်ားျပဳလုပ္ျခင္း၊ ေနအိမ္မ်ားရွိ ေခြးႏွင့္ ေၾကာင္ စေသာ အိမ္ေမြးတိရစ္ၦာန္မ်ားအား ေခြး႐ူးေရာဂါကာကြယ္ ေဆးမ်ား ထးုိ ႏံွေပးျခငး္ မ်ား ျပဳလုပ္ေပးေလ့ရပိွ ါသည။္ တစ္နညး္ အားျဖင့္ ေခြးကိုက္ခံရပါက ေပါ့ေပါ့ဆဆမေနသင့္ဘဲ သက္ဆုိင္ ရာ က်န္းမာေရးဌာနမ်ားသို႔ အျမန္ဆုံးသြားေရာက္ကာ ထုိက္သင့္ေသာကုသမႈ တစ္စုံတစ္ရာခံယူရန္ အသိေပးထားျခင္း လည္းျဖစ္ပါသည္။
ေခြး႐ူးအကိုက္ခံရပါက စိတ္ကစဥ့္ကလ်ားျဖစ္ျခင္း၊ ေရ ငတ္ျခင္း၊ ပါးစပ္မွ အျမႇဳပ္မ်ားထြက္ျခင္း၊ အေၾကာမ်ားနာက်င္ျခင္း စေသာလက္ၡဏာမ်ားျဖစ္ေပၚတတ္ပါသည္။ ယင္းအေျခအေန သည ္ ေခးြ ႐းူ ေရာဂါကု ိ ျပငး္ထန္စြာခံစားေနရသည့္အေျခအေနျဖစ္ ပါသည္။ ကုသျခင္းထက္ကာကြယ္ျခင္းကပို၍ထိေရာက္သည္ ဆုိသည့္စကားအတိုင္း ေခြးကိုက္ခံရၿပီဆုိပါက အေကာင္းဆုံးမွာ ေဆး႐ုံေဆးခန္းမ်ား၌ သြားေရာက္ကုသမႈ ခံယူျခင္းသည္ အေကာင္းဆုံးျဖစ္ပါသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ကမ္ၻာ့ေခြး႐ူးေရာဂါတုိက္ဖ်က္ေရးေန႔တြင္ တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ျပည္နယ္အခ်ဳိ႕၌ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ကုသေရး ဦးစီးဌာနႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံတိရစ္ၦာန္ေဆးကုဆရာ၀န္မ်ားအသင္း တုိ႔ပူးေပါင္းကာ ေခြးႏွင့္ေၾကာင္တို႔ကို ေခြး႐ူးေရာဂါကာကြယ္ ေဆးမ်ား အခမဲ့ထိုးႏွံေပးခဲ့ေၾကာင္းသိရသည္။ 

မိမိတို႔အိမ္၌ ေခြးႏွင့္ေၾကာင္စေသာ အိမ္ေမြးတိရစ္ၦာန္တစ္မ်ဳိးမ်ဳိးရွိလွ်င္ ေခြး႐ူးေရာဂါကာကြယ္ေဆး ထိုးႏွံေပးထားျခင္းသည္ အေကာင္း ဆုံးျဖစ္ပါသည္။ ေခြး႐ူးဗုိင္းရပ္စ္ပိုးရွိေသာ သတ္ၱ၀ါအကိုက္ခံ ရပါက ေရာဂါကူးစက္ေသဆုံးႏုိင္ပါသည္။

သုိ႔ပါ၍ တိရစ္ၦာန္မ်ားေမြးျမဴထားပါက ကာကြယ္ေဆး ထိုးႏွံေပးထားျခင္း၊ ေခြးကိုက္ခံရပါက ေဆး႐ုံ ေဆးခန္းမ်ား၌ ကုသမႈခံယူျခင္းတို႔ျဖင့္ ေခြး႐ူးေရာဂါေၾကာင့္ မလုိလား အပ္ဘဲ ေသဆုံးမႈမ်ားေလ်ာ့နည္းပေပ်ာက္သြားႏုိင္မည္ျဖစ္ပါ ေၾကာင္းတင္ျပလိုက္ရေပသည္။ 


+ျမန္မာ့အလင္းအယ္ဒီတာ့အာေဘာ္+ ၁၆-၉-၂၀၁၄