==လူထုက်န္းမာေရး(ခါးနာျခင္း)==

>

**Public Health** 

ယေန႔ လူသားမ်ား ခံစားရေလ့ ရွိေသာ ေဝဒနာမွာ ခါးနာျခင္း ျဖစ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ တင္ပါးဆံု အထက္ နာက်င္ျခင္း ေဝဒနာႏွင့္ အတူ ေဆး႐ုံ၊ ေဆးခန္းမ်ားကို ေရာက္လာ ၾကတယ္။ ပညာရွင္မ်ား အဆိုအရ လူ ၁ဝ ဦးမွာ ရွစ္ဦးက ခါးနာတတ္တယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ ခါးနာေဝဒနာ ခံစားရသူ ခုနစ္သန္း ရွိတယ္။ ငါးသန္းဟာ လုပ္ငန္းခြင္ ပ်က္ကြက္ေနၿပီး ႏွစ္သန္းခန္႔ဟာ လံုးဝ အလုပ္ လုပ္ကိုင္ႏုိင္ေအာင္ ဒုကၡေရာက္ေန ၾကတယ္။ ခါးနာျခင္းဟာ က်ား၊ မ အသက္အရြယ္ မေရြး ျဖစ္ပြားတတ္တယ္။ ခါးနာတဲ့ ေဝဒနာေၾကာင့္ မတ္တတ္ရပ္ စာေရးရတာ၊ အိပ္ရာထဲ အၿမဲဆန္႔ဆန္႔ လွဲေနတာ၊ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္၊ အနားယူတာ ေတြ႕ရတယ္။ ယင္းေရာဂါေၾကာင့္ စီးပြားေရး ထိခိုက္မႈ မနည္းလွပါ။ အေမရိကန္မွာ ခါးနာ ေဝဒနာေၾကာင့္ တစ္ႏွစ္ ကုန္က်ေငြ အေမရိကန္ ေဒၚလာသန္း ၅ဝဝဝ ေက်ာ္ရွိတယ္။ ယေန႔ေခတ္ လူသားမ်ား အခ်ိန္မေရြး ခါးနာတတ္တယ္။ ကားစီးရင္၊ အေလးမရင္၊ ေဒါက္ဖိနပ္ စီးရင္၊ သြားရင္းလာရင္း ခါးနာတတ္တယ္။ အခန္႔မသင့္ရင္ ေဆး႐ုံ တက္ရသည္ အထိ ဆိုးရြားတတ္တယ္။

++ခါးနာရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းမွာ++

 ခါးကုန္းရာက လက္ေမာင္းကို တစ္ဖက္ေစာင္းၿပီး ကိုယ္ပါ လွည့္လုိက္မိျခင္း၊ ကေလးကို ခါးေပၚတင္ၿပီး အခ်ိန္ၾကာေအာင္ ခ်ီပိုး ထားျခင္း၊ ေမွာက္လ်က္ အိပ္ေပ်ာ္ျခင္း၊ တစ္ဆက္တည္း နာရီေပါင္း မ်ားစြာ ကားေမာင္းေနျခင္း၊ ရွိသင့္သည္ထက္ အေလးခ်ိန္ ပိုမ်ားျခင္း၊ ဘီအမ္အုိင္မ်ားျခင္း၊ ဖိနပ္စီးျခင္း သို႔မဟုတ္ အမ်ဳိးသမီး ျဖစ္ပါက အခ်ိန္ၾကာေအာင္ စီးျခင္း၊ ခါးနာတတ္သူ ျဖစ္ေသာ္လည္း အေလးမျခင္း တို႔ေၾကာင့္ ခါးနာတတ္တယ္။ ခါးနာပါက အိပ္ရာထဲ လံုးဝ အနားယူျခင္းႏွင့္ အုတ္ခဲဆြဲျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရမယ္။ အခ်ဳိ႕ အ႐ိုးသမားေတာ္ မ်ားက အိမ္သာ သြားခ်ိန္ႏွင့္ စားခ်ိန္မွလြဲ၍ အိပ္ရာထဲ၌ နားေနရန္ ၫႊန္ၾကားတတ္တယ္။
++ခါးမနာေအာင္ မွန္မွန္လုပ္သင့္တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္း မ်ားမွာ++

 ႐ူပေဗဒ ပညာရွင္မ်ား အႀကံေပးခ်က္ အရ (၁) ကုလားထုိင္ ေနာက္ကို လက္ႏွင့္ ကိုင္ထားၿပီး ေျခမႏွစ္ဖက္ေပၚ ရပ္ကာ ထုိင္ထ ျပဳလုပ္ျခင္း၊
 (၂) ထုိင္ၿပီး လက္ထိပ္ျဖင့္ ေျခမထဲ ေရာက္ေအာင္ ဆန္႔ထုတ္ျခင္း၊
 (၃) ေျခေထာက္ တစ္ဖက္ကို ဒူးမွေကြးထားၿပီး ခႏၶာကိုယ္ တစ္ခုလံုးေရွ႕ကို ေရာက္ေအာင္ ဆြဲဆန္႔ျခင္း၊ (၄) ကုလားထုိင္ေပၚ ထုိင္ေနရာမွ ခႏၶာကိုယ္ အထက္ပိုင္းကို ေအာက္သို႔ ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းႏွင့္
 (၅) ပက္လက္အိပ္စဥ္ ဒူးႏွစ္ဖက္ကို ရင္ဘတ္သို႔ ထိေအာင္ ဆန္႔ထုတ္ျခင္း တို႔ျဖစ္တယ္။

++ ေရွာင္ရန္ အခ်က္မ်ားမွာ++

 အခ်ိန္ၾကာၾကာ တစ္ဆက္တည္း ထုိင္မေနရ။ ေလးလံေသာ ပစၥည္းမ်ားကို ခါးကုန္းၿပီး အားျပဳ မခ်ီျခင္း မျပဳရ။ အိပ္သည့္အခါ အိပ္ရာတြင္ ဆန္႔ဆန္႔ေနပါ။ ေပ်ာ့ေသာ အိပ္ရာႏွင့္ မအိပ္ရ။ ေဒါက္ျမင့္ဖိနပ္ မစီးရ။ ခရီးေဝး ကားေမာင္းလွ်င္ တစ္နာရီ တစ္ခါ ကားေပၚကဆင္း၍ လမ္းေလွ်ာက္ရန္၊ တစ္ေနရာတည္းတြင္ အၾကာႀကီး လမ္းမေလွ်ာက္ရ။ ေစ်းျခင္းေတာင္းကို အၾကာႀကီး ဆြဲမထားရ။ မတ္တတ္ရပ္သည့္ အခါ လက္ျပင္မကုန္းရ။ အလြန္ျမင့္ေသာ ေနရာမွ ပစၥည္းယူလွ်င္ ကုလားထုိင္ျဖင့္ ယူရန္။ မရမက လွမ္းမယူသင့္ပါ။ ဖိနပ္ေဟာင္းခံု တစ္ဖက္ ေစာင္းေနပါက ေစြေစာင္းေသာ ဖိနပ္ေၾကာင့္ ခါးနာတတ္သည္။ အလုပ္ႏွစ္ခု တစ္ၿပိဳင္တည္း မလုပ္ရ။ ပခံုးႏွင့္ခ်ိတ္၍ ဖုန္းမေျပာရ။ ခါးေၾကာ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ား မွန္မွန္ လုပ္သင့္တယ္။ ခါးနာတတ္တဲ့ လူနာမ်ား အေနျဖင့္ အေလးမ မရန္၊ အိပ္ေရးပ်က္ မခံရန္၊ အလုပ္တစ္ခုကို ထုိင္လ်က္ ေတာက္ေလွ်ာက္ မလုပ္မိေစရန္ႏွင့္ ေန႔စဥ္ နာရီဝက္ ေလ့က်င့္ခန္း (အေျပး၊ လမ္းေလွ်ာက္) မ်ားကို လုပ္သင့္ပါတယ္။

 +ျမ၀တီ+ 

**Public Health** 

ယေန႔ လူသားမ်ား ခံစားရေလ့ ရွိေသာ ေဝဒနာမွာ ခါးနာျခင္း ျဖစ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ တင္ပါးဆံု အထက္ နာက်င္ျခင္း ေဝဒနာႏွင့္ အတူ ေဆး႐ုံ၊ ေဆးခန္းမ်ားကို ေရာက္လာ ၾကတယ္။ ပညာရွင္မ်ား အဆိုအရ လူ ၁ဝ ဦးမွာ ရွစ္ဦးက ခါးနာတတ္တယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ ခါးနာေဝဒနာ ခံစားရသူ ခုနစ္သန္း ရွိတယ္။ ငါးသန္းဟာ လုပ္ငန္းခြင္ ပ်က္ကြက္ေနၿပီး ႏွစ္သန္းခန္႔ဟာ လံုးဝ အလုပ္ လုပ္ကိုင္ႏုိင္ေအာင္ ဒုကၡေရာက္ေန ၾကတယ္။ ခါးနာျခင္းဟာ က်ား၊ မ အသက္အရြယ္ မေရြး ျဖစ္ပြားတတ္တယ္။ ခါးနာတဲ့ ေဝဒနာေၾကာင့္ မတ္တတ္ရပ္ စာေရးရတာ၊ အိပ္ရာထဲ အၿမဲဆန္႔ဆန္႔ လွဲေနတာ၊ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္၊ အနားယူတာ ေတြ႕ရတယ္။ ယင္းေရာဂါေၾကာင့္ စီးပြားေရး ထိခိုက္မႈ မနည္းလွပါ။ အေမရိကန္မွာ ခါးနာ ေဝဒနာေၾကာင့္ တစ္ႏွစ္ ကုန္က်ေငြ အေမရိကန္ ေဒၚလာသန္း ၅ဝဝဝ ေက်ာ္ရွိတယ္။ ယေန႔ေခတ္ လူသားမ်ား အခ်ိန္မေရြး ခါးနာတတ္တယ္။ ကားစီးရင္၊ အေလးမရင္၊ ေဒါက္ဖိနပ္ စီးရင္၊ သြားရင္းလာရင္း ခါးနာတတ္တယ္။ အခန္႔မသင့္ရင္ ေဆး႐ုံ တက္ရသည္ အထိ ဆိုးရြားတတ္တယ္။

++ခါးနာရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းမွာ++

 ခါးကုန္းရာက လက္ေမာင္းကို တစ္ဖက္ေစာင္းၿပီး ကိုယ္ပါ လွည့္လုိက္မိျခင္း၊ ကေလးကို ခါးေပၚတင္ၿပီး အခ်ိန္ၾကာေအာင္ ခ်ီပိုး ထားျခင္း၊ ေမွာက္လ်က္ အိပ္ေပ်ာ္ျခင္း၊ တစ္ဆက္တည္း နာရီေပါင္း မ်ားစြာ ကားေမာင္းေနျခင္း၊ ရွိသင့္သည္ထက္ အေလးခ်ိန္ ပိုမ်ားျခင္း၊ ဘီအမ္အုိင္မ်ားျခင္း၊ ဖိနပ္စီးျခင္း သို႔မဟုတ္ အမ်ဳိးသမီး ျဖစ္ပါက အခ်ိန္ၾကာေအာင္ စီးျခင္း၊ ခါးနာတတ္သူ ျဖစ္ေသာ္လည္း အေလးမျခင္း တို႔ေၾကာင့္ ခါးနာတတ္တယ္။ ခါးနာပါက အိပ္ရာထဲ လံုးဝ အနားယူျခင္းႏွင့္ အုတ္ခဲဆြဲျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရမယ္။ အခ်ဳိ႕ အ႐ိုးသမားေတာ္ မ်ားက အိမ္သာ သြားခ်ိန္ႏွင့္ စားခ်ိန္မွလြဲ၍ အိပ္ရာထဲ၌ နားေနရန္ ၫႊန္ၾကားတတ္တယ္။
++ခါးမနာေအာင္ မွန္မွန္လုပ္သင့္တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္း မ်ားမွာ++

 ႐ူပေဗဒ ပညာရွင္မ်ား အႀကံေပးခ်က္ အရ (၁) ကုလားထုိင္ ေနာက္ကို လက္ႏွင့္ ကိုင္ထားၿပီး ေျခမႏွစ္ဖက္ေပၚ ရပ္ကာ ထုိင္ထ ျပဳလုပ္ျခင္း၊
 (၂) ထုိင္ၿပီး လက္ထိပ္ျဖင့္ ေျခမထဲ ေရာက္ေအာင္ ဆန္႔ထုတ္ျခင္း၊
 (၃) ေျခေထာက္ တစ္ဖက္ကို ဒူးမွေကြးထားၿပီး ခႏၶာကိုယ္ တစ္ခုလံုးေရွ႕ကို ေရာက္ေအာင္ ဆြဲဆန္႔ျခင္း၊ (၄) ကုလားထုိင္ေပၚ ထုိင္ေနရာမွ ခႏၶာကိုယ္ အထက္ပိုင္းကို ေအာက္သို႔ ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းႏွင့္
 (၅) ပက္လက္အိပ္စဥ္ ဒူးႏွစ္ဖက္ကို ရင္ဘတ္သို႔ ထိေအာင္ ဆန္႔ထုတ္ျခင္း တို႔ျဖစ္တယ္။

++ ေရွာင္ရန္ အခ်က္မ်ားမွာ++

 အခ်ိန္ၾကာၾကာ တစ္ဆက္တည္း ထုိင္မေနရ။ ေလးလံေသာ ပစၥည္းမ်ားကို ခါးကုန္းၿပီး အားျပဳ မခ်ီျခင္း မျပဳရ။ အိပ္သည့္အခါ အိပ္ရာတြင္ ဆန္႔ဆန္႔ေနပါ။ ေပ်ာ့ေသာ အိပ္ရာႏွင့္ မအိပ္ရ။ ေဒါက္ျမင့္ဖိနပ္ မစီးရ။ ခရီးေဝး ကားေမာင္းလွ်င္ တစ္နာရီ တစ္ခါ ကားေပၚကဆင္း၍ လမ္းေလွ်ာက္ရန္၊ တစ္ေနရာတည္းတြင္ အၾကာႀကီး လမ္းမေလွ်ာက္ရ။ ေစ်းျခင္းေတာင္းကို အၾကာႀကီး ဆြဲမထားရ။ မတ္တတ္ရပ္သည့္ အခါ လက္ျပင္မကုန္းရ။ အလြန္ျမင့္ေသာ ေနရာမွ ပစၥည္းယူလွ်င္ ကုလားထုိင္ျဖင့္ ယူရန္။ မရမက လွမ္းမယူသင့္ပါ။ ဖိနပ္ေဟာင္းခံု တစ္ဖက္ ေစာင္းေနပါက ေစြေစာင္းေသာ ဖိနပ္ေၾကာင့္ ခါးနာတတ္သည္။ အလုပ္ႏွစ္ခု တစ္ၿပိဳင္တည္း မလုပ္ရ။ ပခံုးႏွင့္ခ်ိတ္၍ ဖုန္းမေျပာရ။ ခါးေၾကာ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ား မွန္မွန္ လုပ္သင့္တယ္။ ခါးနာတတ္တဲ့ လူနာမ်ား အေနျဖင့္ အေလးမ မရန္၊ အိပ္ေရးပ်က္ မခံရန္၊ အလုပ္တစ္ခုကို ထုိင္လ်က္ ေတာက္ေလွ်ာက္ မလုပ္မိေစရန္ႏွင့္ ေန႔စဥ္ နာရီဝက္ ေလ့က်င့္ခန္း (အေျပး၊ လမ္းေလွ်ာက္) မ်ားကို လုပ္သင့္ပါတယ္။

 +ျမ၀တီ+