==မလကၠာေရလက္ၾကားတြင္ေသာင္းက ်န္းေနသည့္ ပင္လယ္ဓားျပမ ်ားအေရး==

>

**အဓိကကုန္သြယ္ ေရေၾကာင္ းလမ္း**

 မေလးရွား၊ စင္ကာပူႏွင့္အင္ဒိ ုနီးရွားနိူင္ငံတိ ု ႔၏ သံ ုးပြင့္ဆုိင္ ဗဟိုအခ်က္ အခ်ာ၊ တည္ရွိသည္ ့မလကၠာေရလက္ၾကားသည္ အာရွႏိုင္ငံမ်ားအတြက္ အဓိကကုန္သြယ္ ေရေၾကာင္းလမ္းလည္းျဖစ္သည္။ ထိ ုကဲ ့သုိ ့ပထ၀ီအေနအထားအရ အေရးပါသည္ ့ကုန္သြယ္ေရေၾကာင္း လမ္းတြင္ လံ ုျခံ ဳေရးေလ်ာ့နည္းမႈေၾကာင္ ့ ပင္လယ္ဓားျပမ်ား ေသာင္းက်န္း လာသည္ ့အတြက္ သက္ဆိုင္ရာႏိ ုင္ငံမ်ား၏ နစ္နာဆံုးရႈံးမႈမွာအလြန္ႀကီးမား လွသည္ဟု ေလ့လာသူမ်ားက ဆုိသည္။ လြန္ခဲ ့သည္ ့ ဇြန္လ ၁၁ ရက္ေန႔၊ ေရနံတန္ခ်ိန္ ၆၀၀၀ တင္ေဆာင္လာသည့္မေလးရွ ားပိုင္ေရနံတင္သေဘၤ ာ ““ Orkim Harmony”” သည္ ခရီးစဥ္ ၿပီးဆံ ုးခါနီး မလကၠာၿမိဳ႕၏အေရွ႕ဘက္ကြန္တန္ဆိပ္ကမ္းအနီး ေရာက္ရွိ လာခ်ိန္တြင္ ပင္လယ္ဓားျပမ်ား၏ ျပန္ေပးဆြဲခံရကာ ကေမ၊ာဒီးယားႏိ ုင္ငံ ဘက္ဆီသု ိ ႔ ဦးတည္ခုတ္ေမာင္းသြ ားေစခဲ ့သည္။ ပင္လယ္ဓားျပမ်ားသည္ ေရနံတင္သေဘၤ ာ၏အမည္ကိ ု ဳKim Harmon ဟု ေျပာင္းလဲတပ္ဆင္ခဲ ့သည္။ ပင္လယ္ဓားျပမ်ား၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာေစ်းကြက္ေပါက္ေစ်းအရ ေဒၚလာ ငါးသန္းတန္သည္ ့ ေရနံတန္ခ်ိန္ ၆၀၀၀ ကိုထုတ္ယူေရာင္းခ်ရန္ျဖစ္သည္ဟုသိရသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဗီယက္နမ္ကင္းလွည္ ့သေဘၤ ာမ်ားႏွင့္ ေထာက္လွမ္းေရး ေလယာဥ္မ်ားက ရွာေဖြေတြ ႕ရွိသြားခဲ့ၿပီးေနာက္တြင္ ပင္လယ္ဓားျပမ်ားကိ ု ဖမ္းဆီးႏိ ုင္ခဲ့သည္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသ ပင္လယ္ျပင္မ်ားတြင္ အဓိကကုန္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္း မလက၊ ာေရလက္ၾကားအနီး၊ မၾကာခဏပင္ ပင္လယ္ဓားျပ မ်ားက အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိ ုက္လုယက္ျပန္ေပးဆြဲမႈကိ ုခံေနရေသာ ကုန္သြယ္ သေဘၤာမ်ားမွာအေရအတြက္ မနည္းလွေတာ့ေပ။ က ်ဥ္းေျမာင္းေသာ မလကၠာေရလက္ၾကားသည္ ကမၻာ့ ့သေဘၤာစုစုေပါင္း၏ သံုးပံုတစ္ပံုေန႔စဥ္ျဖတ္သန္းေနေသာ ေရလမ္းေၾကာင္းလည္းျဖစ္သည္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ တစ္ႏွစ္တည္းမွာပင္ မလကၠာေရလက္ၾကားအနီး၊ သေဘၤာ ျပန္ေပးဆြဲခံရမႈ ၁၅ ႀကိမ္မွ်ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟု အႀကိမ္ေရ ျမင့္တက္လာမႈကိုအျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေရေၾကာင္းသြားလာမႈဗ်ဴရုိကသတင္းထုတ္ျပန္သည္။ လြန္ခဲ ့သည္ ့ ေျခာက္လအတြင္း သေဘၤာျပန္ေပးဆြဲမႈ ကိ ုးႀကိမ္မွ်ျဖစ္ပြ ားခဲ ့ရာ ၊ျဖစ္ရပ္သည္ ဆိပ္ကမ္းမ်ားတြင္ ခိ ုး၀ွက္မႈမ်ားျပဳလုပ္ရာမွ တစ္ဆင္ ့ပင္လယ္ျပင္အတြင္း ဓားျပတုိက္မႈမ်ား လက္ရဲဇက္ရဲျပဳလုပ္လာ ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ေဒသတြင္းႏိ ုင္ငံမ်ားမွ ေထာက္လွမ္းေရးေအဂ်င္စီမ်ားက

 ေ၀ဖန္ေျပာဆိုသည္။  

**ဆိုမာလီပင္လယ္ ဓားျပမႈေလ ်ွာ့က ်** 

ယခင္ကအာဖရိကေဒသဆိုမာလီယာကမ္းလြန္တြင္ ပင္လယ္ဓားျပ ေသာင္းက ်န္းမႈရွိခဲ ့ရာ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ ႕ႀကီး၏ႏွိမ္နင္းမႈေၾကာင္ ့ ယခုအခါ ေလ ်ွာ့က ်ခ်ဳပ္ၿငိမ္းသြားျၿပီဟုဆိုနိုင္ေသာ္လည္း အေရွ ႕ေတာင္အာရွေဒသ တြင္ ပင္လယ္ဓားျပမ်ား ထႂကြေသာင္းက ်န္းလာမႈက ကမၻာ့ ့ကုန္သြယ္ ေရ ေၾကာင္းသြားလာမႈအေပၚ ႀကီးစြာေသာ အႏၱရာယ္က ်ေရာက္လာေနၿပီျဖစ္ သည္။ လြန္ခဲ ့သည့္၁၀ ႏွစ္က အေရွ ႕ေတာင္အာရွပင္လယ္ျပင္တြင္ ပင္လယ္ဓားျပရန္ ေပ်ာက္ကြယ္ေနခဲ ့ျခင္းမွာေဒသတြင္းႏိ ုင္ငံမ်ားမွ ေရတပ္သေဘၤာမ်ား ပူးတြဲကာမလကၠာေရလက္ၾကားနွင့္ မေလးရွ ားအေနာက္ေတာင္ဘက္ပင္လယ္ မ်ားတြင္ ကင္းလွည္ ့ေစာင္ ့ၾကပ္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ယေန႔အခ်ိန္၊ ပင္လယ္ဓားျပမ်ားက ်က္စားလႈပ္ရွားေနေသာေဒသမွာမေလးရွ ားႏုိင္ငံ၏အေရွ ႕ဘက္ရွိစင္ကာပူႏိုင္ငံႏွင့္မနီးမေ၀းေတာင္တရုတ္ ပင္လယ္၏ လူသူအေရာက္အေပါက္နည္းသည္ ့ အေနာက္ေတာင္ေထာင့္တြင္ ျဖစ္သည္။ဆိ ုမာလီပင္လယ္ဓားျပမ်ားသည္ သေဘၤာသားမ်ားကိ ု ျပန္ေပးဆြဲ၊၊ ေဒၚလာသန္းခ်ီေသာ ျပန္ေရြးေငြမ်ားကိ ုေတာင္းယူေလ့ရွိသည္။ မလကၠာေရလက္ၾကား ပင္လယ္ဓားျပမ်ားမွာ အထူးသျဖင့္ ေႏွးေကြးေသာဆီတင္သေဘၤာမ်ားကို ျပန္ေပးဆြဲ၊ သေဘၤာေပၚတြင္ တင္ေဆာင္လာသည္ ့ ေရနံမ်ား၊ စားအုန္းဆီမ်ား၊ ဓာတုပစၥည္းမ်ား၊ ေငြေၾကး၊ စက္ပစၥည္းအစိတ္အပိုင္းမ်ားႏွင့္ ကြန္ပ်ဴတာမ်ား စသည္တိ ု ႔ကိုလုယက္ယူငင္ကာသေဘၤာသားမ်ားကိ ု ျပန္လႊတ္ေပးေလ့ရွိသည္ဟု သိရွိရသည္။

သိ ု ႔ေသာ္မၾကာမီက စစ္တမ္းေကာက္ယူခ်က္တြင္ မလကၠာေရလက္ၾကားမွာ ၀င္ထြက္သြားလာေနသည္ ့ သေဘၤ ာ ၁၂၀၀၀၀ အနက္သေဘၤာအေရအတြက္ ၈၀ ခန္ ႔ကိုသာ ဓားျပတိ ုက္ခိ ုက္ၾကျခင္းျဖစ္သည္ဟု သိရွိရသည္။ ဓားရွည္မ်ား၊ ပစၥတိုေသနတ္မ်ားကိုသာ ကိုင္ေဆာင္ေလ့ရွိသည့္ ပင္လယ္ဓားျပမ်ားသည္ ယခုထက္ပိ ု၊လက္ရဲဇက္ရဲျဖင္ ့ ေမာင္းျပန္ ေသနတ္ မ်ားကိ ု ကိ ုင္ေဆာင္ကာ ဓားျပတုိက္ အၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္လာႏိ ုင္မႈကိ ု ကုန္သြယ္ေရေၾကာင္းသေဘၤာကုမၸဏီမ်ားက စိုးရိမ္ပူပန္ေနၾကသည္။ လြန္ခဲ ့သည့္ဒီဇင္ဘာလ၊ ပင္လယ္ဓားျပမ်ားက ဗီယက္နမ္သေဘၤာသားတစ္ဦး၏ ဦးေခါင္းကိုေသနတ္ျဖင့္ပစ္ခတ္ခဲ ့ၾကသည္။ ပိုျပီးစုိးရိမ္စရာေကာင္းေသာ အခ်က္မွာသေဘၤာအာမခံကုမၸဏီမ်ားသည္ မလကၠာေရလက္ၾကား ေဒသမလုံၿခံ ဳမႈကိ ု အခြင္ ့ေကာင္းယူကာ ေရလက္ၾကားတြင္ျဖတ္သန္းသြားလာ ေနသည္ ့သေဘၤာကုမၸဏီမ်ားထံမွ အာမခံပရီမီယံေၾကးကုိပုိမုိတု ိးျမွင့္ေကာက္ ခံလာႏုိင္မႈပင္ျဖစ္သည္ဟု ေလ့လာသူတုိ ႔က ဆိ ုသည္။ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္၊ အာမခံကုမၸဏီသည္ေရလက္ၾကားတြင္ျဖတ္သန္းသည့္ သေဘၤာမ်ားအတြက္ အာမခံေၾကးပိုမုိေကာက္ခံခဲ ့ၾက၊ အျငင္းပြားမႈမ်ားျဖစ္ ေပၚခဲ ့သည္။ သေဘၤာကုမၸဏီမ်ားအေနျဖင္ ့ မေလးရွား၊၊ စင္ကာပူႏွင္ ့ အင္ဒုိနီးရွား ႏုိင္ငံမ်ားမွ ေရတပ္သေဘၤာမ်ား ကင္းလွည္ ့ေစာင့္ၾကပ္၊ ေရလက္ၾကားတစ္၀ုိက္လုံျခဳံ ေရးေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္ ေတာင္းဆိ ုလ်က္ရွ ိသည္။ 
 ေတာင္ တ၊ုတ္ ပင္ လယ္ အျငင္ းပြားမႈ အင္ဒုိနီးရွား၊၊ မေလးရွ ားႏွင့္ကာပူႏိုင္ငံအစိ ုးရ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနျဖင့္ မလကၠာေရလက္ၾကားလုံျခဳံေရးအတြက္ ပူးတြဲကင္းလွည့္ေစာင့္ၾကပ္မႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ စဥ္းစားေနၾကေသာ္လည္း ေတာင္တရုတ္ ပင္လယ္ေဒသပုိင္ဆိုင္မႈ အျငင္းပြားေနသည္ ့ ျပသနာမ်ားအတြင္းသို ႔ ပါ၀င္ ပတ္သက္သြားနိုင္မႈကိုစိ ုးရိမ္ေနလ ်က္ရွိၾကသည္။ တရုတ္ျပည္သူ ႔သမတႏိုင္ငံသည္ေတာင္တ၊ုတ္ပင္လယ္ေဒသ၏ ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္းကို၄င္းတို ႔ပိ ုင္ဆိ ုင္သည္ဟု အခိ ုင္အမာ ေျပာဆိုေနလ ်က္ရွိရာ၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ မေလးရွားႏွင့္ စင္ကာပူႏုိင္ငံတိ ု ႔မွ ပူးတြဲေရတပ္ ကင္းလွည့္သေဘၤာမ်ားအေနျဖင့္ ကင္းလွည့္ ေစာင့္ၾကပ္ေနစဥ္ တရုတ္ ေရတပ္သေဘၤာမ်ားႏွင့္ ထိပ္တိ ုက္ေတြ ႕ႏုိင္သည့္မလိုလား ဖြယ္ျပသနာမ်ားလည္း ျဖစ္ေပၚ ႏုိင္ေပသည္။ ထို႔ျပင္ အင္ဒိ ုနီးရွားႏုိင္ငံပိုင္ အလြန္ေ၀းလံသီေခါင္သည့္ကၽြန္းမ်ားကပင္လယ္ဓားျပမ်ား ခုိေအာင္းက ်က္စားရာ ေနရာ ေကာင္းမ်ားျဖစ္ေနသည္။ ဆိုမာလီပင္လယ္ဓားျပမ်ားကိ ု ဟန္႔တားရာတြင္ ကုန္သေဘၤာမ်ားေပၚ၊ လက္နက္ကိုင္လုံျခဳံေရး အေစာင္ ့မ်ားကိုငွားရမ္းအသုံးျပဳျခင္း၊ ေရအေျမာက္မ်ားတပ္ဆင္၊ ခ်ဥ္းကပ္လာေသာပင္လယ္ဓားျပေလွမ်ားကိုေရပန္းမ်ားျဖင့္ပစ္ခတ္ဟန္႔တားျခင္း စသည့္နည္းလမ္းမ်ားျဖင္ ့ အသုံးျပဳခဲ ့ၾကသကဲ ့သို ႔ မလကၠာေရလက္ၾကားတြင္ ျဖတ္သန္းသြားလာေနသည္ ့ ကုန္သေဘၤ ာမ်ားသည္လည္း လုံၿခံ ဳေရးအတြက္ထိုနည္းလမ္းမ်ားကိ ု အသုံးျပဳလာႏုိင္သည္ဟု ေလ့လာသူ မ်ားက ဆုိသည္။ ပင္လယ္ဓားျပမ်ား ျဖစ္ေပၚလာရျခင္းမွာစီးပြ ားေရး၊ လူမႈေရးစသည့္အေျခအေနမ်ားအဆင္မေျပမႈေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာရျခင္းျဖစ္သည့္ အတြက္ ၄င္းအဆင္မေျပမႈမ်ားကိုဦးစြာေျဖရွင္းသင့္သည္ဟု အၾကံေပး သည့္ပညာရွင္မ်ားလည္း ရွိသည္။ အမွန္တကယ္ေတာ့ မေလးရွား၊ စင္ကာပူႏွင္ ့ အင္ဒိုနီးရွ ားေရတပ္ သေဘၤာမ်ား ပူးတြဲကင္းလွည္ ့မႈအစီအစဥ္တြင္ အင္ဒိ ုနီးရွ ားႏိ ုင္ငံက စိတ္မ၀င္ စားျခင္းမွာ အင္ဒိ ုနီးရွ ားေရတပ္သေဘၤာမ်ားမွာေဟာင္းႏြမ္းၿပီးေခတ္မမီေတာ့သည့္အခ်က္ႏွင့္အျခားေသာအေၾကာင္းမ်ား
လည္း ပါ၀င္သည္ဟု ေလ့လာသူမ်ားက ဆုိသည္။ မၾကာမီက သမ၊တဂ်ဳိကို၀ီဒိုဒိုကကုန္သြယ္ေရေၾကာင္းသြားလာမႈလုံျခဳံ ေရးကိ ု ျပန္လည္ျမွင့္တင္မည္ဟု ကတိျပဳေျပာဆိုသည္။ ပင္လယ္ဓားျပမ်ားကိ ု အရွိန္ျမွင့္ဖမ္းဆီးႏိ ုင္ေလ သေဘၤာဓားျပတုိက္မႈေလ ်ွာ့က ်နိုင္ေလဟု အၾကံေပးသူမ်ားလည္း ရွိသည္။ မလကၠာေရလက္ၾကားတစ္၀ိုက္ ပင္လယ္ဓားျပတုိက္မႈအေျခအေနမ်ား ခ်က္ခ်င္းေလ ်ွာ့က ်လာႏုိင္ဖြယ္ မရွိေသးပါဟု ေ၀ဖန္သူမ်ားလည္းရွိေန သည္။


Ref; Economist June, 2015 /

 +ထြန္းေတာက္+

**အဓိကကုန္သြယ္ ေရေၾကာင္ းလမ္း**

 မေလးရွား၊ စင္ကာပူႏွင့္အင္ဒိ ုနီးရွားနိူင္ငံတိ ု ႔၏ သံ ုးပြင့္ဆုိင္ ဗဟိုအခ်က္ အခ်ာ၊ တည္ရွိသည္ ့မလကၠာေရလက္ၾကားသည္ အာရွႏိုင္ငံမ်ားအတြက္ အဓိကကုန္သြယ္ ေရေၾကာင္းလမ္းလည္းျဖစ္သည္။ ထိ ုကဲ ့သုိ ့ပထ၀ီအေနအထားအရ အေရးပါသည္ ့ကုန္သြယ္ေရေၾကာင္း လမ္းတြင္ လံ ုျခံ ဳေရးေလ်ာ့နည္းမႈေၾကာင္ ့ ပင္လယ္ဓားျပမ်ား ေသာင္းက်န္း လာသည္ ့အတြက္ သက္ဆိုင္ရာႏိ ုင္ငံမ်ား၏ နစ္နာဆံုးရႈံးမႈမွာအလြန္ႀကီးမား လွသည္ဟု ေလ့လာသူမ်ားက ဆုိသည္။ လြန္ခဲ ့သည္ ့ ဇြန္လ ၁၁ ရက္ေန႔၊ ေရနံတန္ခ်ိန္ ၆၀၀၀ တင္ေဆာင္လာသည့္မေလးရွ ားပိုင္ေရနံတင္သေဘၤ ာ ““ Orkim Harmony”” သည္ ခရီးစဥ္ ၿပီးဆံ ုးခါနီး မလကၠာၿမိဳ႕၏အေရွ႕ဘက္ကြန္တန္ဆိပ္ကမ္းအနီး ေရာက္ရွိ လာခ်ိန္တြင္ ပင္လယ္ဓားျပမ်ား၏ ျပန္ေပးဆြဲခံရကာ ကေမ၊ာဒီးယားႏိ ုင္ငံ ဘက္ဆီသု ိ ႔ ဦးတည္ခုတ္ေမာင္းသြ ားေစခဲ ့သည္။ ပင္လယ္ဓားျပမ်ားသည္ ေရနံတင္သေဘၤ ာ၏အမည္ကိ ု ဳKim Harmon ဟု ေျပာင္းလဲတပ္ဆင္ခဲ ့သည္။ ပင္လယ္ဓားျပမ်ား၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာေစ်းကြက္ေပါက္ေစ်းအရ ေဒၚလာ ငါးသန္းတန္သည္ ့ ေရနံတန္ခ်ိန္ ၆၀၀၀ ကိုထုတ္ယူေရာင္းခ်ရန္ျဖစ္သည္ဟုသိရသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဗီယက္နမ္ကင္းလွည္ ့သေဘၤ ာမ်ားႏွင့္ ေထာက္လွမ္းေရး ေလယာဥ္မ်ားက ရွာေဖြေတြ ႕ရွိသြားခဲ့ၿပီးေနာက္တြင္ ပင္လယ္ဓားျပမ်ားကိ ု ဖမ္းဆီးႏိ ုင္ခဲ့သည္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသ ပင္လယ္ျပင္မ်ားတြင္ အဓိကကုန္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္း မလက၊ ာေရလက္ၾကားအနီး၊ မၾကာခဏပင္ ပင္လယ္ဓားျပ မ်ားက အၾကမ္းဖက္တုိက္ခိ ုက္လုယက္ျပန္ေပးဆြဲမႈကိ ုခံေနရေသာ ကုန္သြယ္ သေဘၤာမ်ားမွာအေရအတြက္ မနည္းလွေတာ့ေပ။ က ်ဥ္းေျမာင္းေသာ မလကၠာေရလက္ၾကားသည္ ကမၻာ့ ့သေဘၤာစုစုေပါင္း၏ သံုးပံုတစ္ပံုေန႔စဥ္ျဖတ္သန္းေနေသာ ေရလမ္းေၾကာင္းလည္းျဖစ္သည္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ တစ္ႏွစ္တည္းမွာပင္ မလကၠာေရလက္ၾကားအနီး၊ သေဘၤာ ျပန္ေပးဆြဲခံရမႈ ၁၅ ႀကိမ္မွ်ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟု အႀကိမ္ေရ ျမင့္တက္လာမႈကိုအျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေရေၾကာင္းသြားလာမႈဗ်ဴရုိကသတင္းထုတ္ျပန္သည္။ လြန္ခဲ ့သည္ ့ ေျခာက္လအတြင္း သေဘၤာျပန္ေပးဆြဲမႈ ကိ ုးႀကိမ္မွ်ျဖစ္ပြ ားခဲ ့ရာ ၊ျဖစ္ရပ္သည္ ဆိပ္ကမ္းမ်ားတြင္ ခိ ုး၀ွက္မႈမ်ားျပဳလုပ္ရာမွ တစ္ဆင္ ့ပင္လယ္ျပင္အတြင္း ဓားျပတုိက္မႈမ်ား လက္ရဲဇက္ရဲျပဳလုပ္လာ ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ေဒသတြင္းႏိ ုင္ငံမ်ားမွ ေထာက္လွမ္းေရးေအဂ်င္စီမ်ားက

 ေ၀ဖန္ေျပာဆိုသည္။  

**ဆိုမာလီပင္လယ္ ဓားျပမႈေလ ်ွာ့က ်** 

ယခင္ကအာဖရိကေဒသဆိုမာလီယာကမ္းလြန္တြင္ ပင္လယ္ဓားျပ ေသာင္းက ်န္းမႈရွိခဲ ့ရာ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ ႕ႀကီး၏ႏွိမ္နင္းမႈေၾကာင္ ့ ယခုအခါ ေလ ်ွာ့က ်ခ်ဳပ္ၿငိမ္းသြားျၿပီဟုဆိုနိုင္ေသာ္လည္း အေရွ ႕ေတာင္အာရွေဒသ တြင္ ပင္လယ္ဓားျပမ်ား ထႂကြေသာင္းက ်န္းလာမႈက ကမၻာ့ ့ကုန္သြယ္ ေရ ေၾကာင္းသြားလာမႈအေပၚ ႀကီးစြာေသာ အႏၱရာယ္က ်ေရာက္လာေနၿပီျဖစ္ သည္။ လြန္ခဲ ့သည့္၁၀ ႏွစ္က အေရွ ႕ေတာင္အာရွပင္လယ္ျပင္တြင္ ပင္လယ္ဓားျပရန္ ေပ်ာက္ကြယ္ေနခဲ ့ျခင္းမွာေဒသတြင္းႏိ ုင္ငံမ်ားမွ ေရတပ္သေဘၤာမ်ား ပူးတြဲကာမလကၠာေရလက္ၾကားနွင့္ မေလးရွ ားအေနာက္ေတာင္ဘက္ပင္လယ္ မ်ားတြင္ ကင္းလွည္ ့ေစာင္ ့ၾကပ္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ယေန႔အခ်ိန္၊ ပင္လယ္ဓားျပမ်ားက ်က္စားလႈပ္ရွားေနေသာေဒသမွာမေလးရွ ားႏုိင္ငံ၏အေရွ ႕ဘက္ရွိစင္ကာပူႏိုင္ငံႏွင့္မနီးမေ၀းေတာင္တရုတ္ ပင္လယ္၏ လူသူအေရာက္အေပါက္နည္းသည္ ့ အေနာက္ေတာင္ေထာင့္တြင္ ျဖစ္သည္။ဆိ ုမာလီပင္လယ္ဓားျပမ်ားသည္ သေဘၤာသားမ်ားကိ ု ျပန္ေပးဆြဲ၊၊ ေဒၚလာသန္းခ်ီေသာ ျပန္ေရြးေငြမ်ားကိ ုေတာင္းယူေလ့ရွိသည္။ မလကၠာေရလက္ၾကား ပင္လယ္ဓားျပမ်ားမွာ အထူးသျဖင့္ ေႏွးေကြးေသာဆီတင္သေဘၤာမ်ားကို ျပန္ေပးဆြဲ၊ သေဘၤာေပၚတြင္ တင္ေဆာင္လာသည္ ့ ေရနံမ်ား၊ စားအုန္းဆီမ်ား၊ ဓာတုပစၥည္းမ်ား၊ ေငြေၾကး၊ စက္ပစၥည္းအစိတ္အပိုင္းမ်ားႏွင့္ ကြန္ပ်ဴတာမ်ား စသည္တိ ု ႔ကိုလုယက္ယူငင္ကာသေဘၤာသားမ်ားကိ ု ျပန္လႊတ္ေပးေလ့ရွိသည္ဟု သိရွိရသည္။

သိ ု ႔ေသာ္မၾကာမီက စစ္တမ္းေကာက္ယူခ်က္တြင္ မလကၠာေရလက္ၾကားမွာ ၀င္ထြက္သြားလာေနသည္ ့ သေဘၤ ာ ၁၂၀၀၀၀ အနက္သေဘၤာအေရအတြက္ ၈၀ ခန္ ႔ကိုသာ ဓားျပတိ ုက္ခိ ုက္ၾကျခင္းျဖစ္သည္ဟု သိရွိရသည္။ ဓားရွည္မ်ား၊ ပစၥတိုေသနတ္မ်ားကိုသာ ကိုင္ေဆာင္ေလ့ရွိသည့္ ပင္လယ္ဓားျပမ်ားသည္ ယခုထက္ပိ ု၊လက္ရဲဇက္ရဲျဖင္ ့ ေမာင္းျပန္ ေသနတ္ မ်ားကိ ု ကိ ုင္ေဆာင္ကာ ဓားျပတုိက္ အၾကမ္းဖက္သတ္ျဖတ္လာႏိ ုင္မႈကိ ု ကုန္သြယ္ေရေၾကာင္းသေဘၤာကုမၸဏီမ်ားက စိုးရိမ္ပူပန္ေနၾကသည္။ လြန္ခဲ ့သည့္ဒီဇင္ဘာလ၊ ပင္လယ္ဓားျပမ်ားက ဗီယက္နမ္သေဘၤာသားတစ္ဦး၏ ဦးေခါင္းကိုေသနတ္ျဖင့္ပစ္ခတ္ခဲ ့ၾကသည္။ ပိုျပီးစုိးရိမ္စရာေကာင္းေသာ အခ်က္မွာသေဘၤာအာမခံကုမၸဏီမ်ားသည္ မလကၠာေရလက္ၾကား ေဒသမလုံၿခံ ဳမႈကိ ု အခြင္ ့ေကာင္းယူကာ ေရလက္ၾကားတြင္ျဖတ္သန္းသြားလာ ေနသည္ ့သေဘၤာကုမၸဏီမ်ားထံမွ အာမခံပရီမီယံေၾကးကုိပုိမုိတု ိးျမွင့္ေကာက္ ခံလာႏုိင္မႈပင္ျဖစ္သည္ဟု ေလ့လာသူတုိ ႔က ဆိ ုသည္။ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္၊ အာမခံကုမၸဏီသည္ေရလက္ၾကားတြင္ျဖတ္သန္းသည့္ သေဘၤာမ်ားအတြက္ အာမခံေၾကးပိုမုိေကာက္ခံခဲ ့ၾက၊ အျငင္းပြားမႈမ်ားျဖစ္ ေပၚခဲ ့သည္။ သေဘၤာကုမၸဏီမ်ားအေနျဖင္ ့ မေလးရွား၊၊ စင္ကာပူႏွင္ ့ အင္ဒုိနီးရွား ႏုိင္ငံမ်ားမွ ေရတပ္သေဘၤာမ်ား ကင္းလွည္ ့ေစာင့္ၾကပ္၊ ေရလက္ၾကားတစ္၀ုိက္လုံျခဳံ ေရးေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္ ေတာင္းဆိ ုလ်က္ရွ ိသည္။ 
 ေတာင္ တ၊ုတ္ ပင္ လယ္ အျငင္ းပြားမႈ အင္ဒုိနီးရွား၊၊ မေလးရွ ားႏွင့္ကာပူႏိုင္ငံအစိ ုးရ ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနျဖင့္ မလကၠာေရလက္ၾကားလုံျခဳံေရးအတြက္ ပူးတြဲကင္းလွည့္ေစာင့္ၾကပ္မႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ စဥ္းစားေနၾကေသာ္လည္း ေတာင္တရုတ္ ပင္လယ္ေဒသပုိင္ဆိုင္မႈ အျငင္းပြားေနသည္ ့ ျပသနာမ်ားအတြင္းသို ႔ ပါ၀င္ ပတ္သက္သြားနိုင္မႈကိုစိ ုးရိမ္ေနလ ်က္ရွိၾကသည္။ တရုတ္ျပည္သူ ႔သမတႏိုင္ငံသည္ေတာင္တ၊ုတ္ပင္လယ္ေဒသ၏ ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္းကို၄င္းတို ႔ပိ ုင္ဆိ ုင္သည္ဟု အခိ ုင္အမာ ေျပာဆိုေနလ ်က္ရွိရာ၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ မေလးရွားႏွင့္ စင္ကာပူႏုိင္ငံတိ ု ႔မွ ပူးတြဲေရတပ္ ကင္းလွည့္သေဘၤာမ်ားအေနျဖင့္ ကင္းလွည့္ ေစာင့္ၾကပ္ေနစဥ္ တရုတ္ ေရတပ္သေဘၤာမ်ားႏွင့္ ထိပ္တိ ုက္ေတြ ႕ႏုိင္သည့္မလိုလား ဖြယ္ျပသနာမ်ားလည္း ျဖစ္ေပၚ ႏုိင္ေပသည္။ ထို႔ျပင္ အင္ဒိ ုနီးရွားႏုိင္ငံပိုင္ အလြန္ေ၀းလံသီေခါင္သည့္ကၽြန္းမ်ားကပင္လယ္ဓားျပမ်ား ခုိေအာင္းက ်က္စားရာ ေနရာ ေကာင္းမ်ားျဖစ္ေနသည္။ ဆိုမာလီပင္လယ္ဓားျပမ်ားကိ ု ဟန္႔တားရာတြင္ ကုန္သေဘၤာမ်ားေပၚ၊ လက္နက္ကိုင္လုံျခဳံေရး အေစာင္ ့မ်ားကိုငွားရမ္းအသုံးျပဳျခင္း၊ ေရအေျမာက္မ်ားတပ္ဆင္၊ ခ်ဥ္းကပ္လာေသာပင္လယ္ဓားျပေလွမ်ားကိုေရပန္းမ်ားျဖင့္ပစ္ခတ္ဟန္႔တားျခင္း စသည့္နည္းလမ္းမ်ားျဖင္ ့ အသုံးျပဳခဲ ့ၾကသကဲ ့သို ႔ မလကၠာေရလက္ၾကားတြင္ ျဖတ္သန္းသြားလာေနသည္ ့ ကုန္သေဘၤ ာမ်ားသည္လည္း လုံၿခံ ဳေရးအတြက္ထိုနည္းလမ္းမ်ားကိ ု အသုံးျပဳလာႏုိင္သည္ဟု ေလ့လာသူ မ်ားက ဆုိသည္။ ပင္လယ္ဓားျပမ်ား ျဖစ္ေပၚလာရျခင္းမွာစီးပြ ားေရး၊ လူမႈေရးစသည့္အေျခအေနမ်ားအဆင္မေျပမႈေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာရျခင္းျဖစ္သည့္ အတြက္ ၄င္းအဆင္မေျပမႈမ်ားကိုဦးစြာေျဖရွင္းသင့္သည္ဟု အၾကံေပး သည့္ပညာရွင္မ်ားလည္း ရွိသည္။ အမွန္တကယ္ေတာ့ မေလးရွား၊ စင္ကာပူႏွင္ ့ အင္ဒိုနီးရွ ားေရတပ္ သေဘၤာမ်ား ပူးတြဲကင္းလွည္ ့မႈအစီအစဥ္တြင္ အင္ဒိ ုနီးရွ ားႏိ ုင္ငံက စိတ္မ၀င္ စားျခင္းမွာ အင္ဒိ ုနီးရွ ားေရတပ္သေဘၤာမ်ားမွာေဟာင္းႏြမ္းၿပီးေခတ္မမီေတာ့သည့္အခ်က္ႏွင့္အျခားေသာအေၾကာင္းမ်ား
လည္း ပါ၀င္သည္ဟု ေလ့လာသူမ်ားက ဆုိသည္။ မၾကာမီက သမ၊တဂ်ဳိကို၀ီဒိုဒိုကကုန္သြယ္ေရေၾကာင္းသြားလာမႈလုံျခဳံ ေရးကိ ု ျပန္လည္ျမွင့္တင္မည္ဟု ကတိျပဳေျပာဆိုသည္။ ပင္လယ္ဓားျပမ်ားကိ ု အရွိန္ျမွင့္ဖမ္းဆီးႏိ ုင္ေလ သေဘၤာဓားျပတုိက္မႈေလ ်ွာ့က ်နိုင္ေလဟု အၾကံေပးသူမ်ားလည္း ရွိသည္။ မလကၠာေရလက္ၾကားတစ္၀ိုက္ ပင္လယ္ဓားျပတုိက္မႈအေျခအေနမ်ား ခ်က္ခ်င္းေလ ်ွာ့က ်လာႏုိင္ဖြယ္ မရွိေသးပါဟု ေ၀ဖန္သူမ်ားလည္းရွိေန သည္။


Ref; Economist June, 2015 /

 +ထြန္းေတာက္+