ထုိစဥ္က ဆီးရီးယားတြင္ မြတ္စလင္ညီေနာင္အဖဲြ႕ ၀င္ျဖစ္ျခင္း ကပင္ အျပစ္ႀကီးတစ္ခုျဖစ္ေနၿပီး အစု ိးရလု ံျခံ ဳ ေရးတပ္ဖဲြ ႕မ်ား၏ ဖမ္းဆီးသုတ္သင္မႈကုိ ခံခဲ ့ၾကရသျဖင့္ မြတ္စလင္ညီေနာင္အဖဲြ ့ ၀င္မ်ားမွာ ႏု ိင္ငံျခားသု ိ ႔ ထြက္ေျပး ခုိလႈံခဲ့ရသည္။ မြတ္စလင္ညီေနာင္အဖြဲ႕၀င္မ်ားစြာမွာ နာမည္ဆု ိးျဖင့ ္ ေက ်ာ ္ၾကားသည္ ့ ဆီဒီနာယာ စစ္အက ်ဥ္း စခန္းတြင္ ႏွစ္မ်ားစြာပင္ အက ်ဥ္းခ်ထားျခင္းခံခဲ ့ရသည္။ သု ိ ႔ေသာ ္၂၀၀၃ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္တပ္ဖဲြ ႕မ်ားက အီရတ္ႏု ိင္ငံကုိ က ်ဴးေက ်ာ ္ေသိမ္းပု ိက္ၿပီးေနာက္တြင္ မက္ဆု ိ ပု ိေတးမီးယားအယ္လ္ခု ိင္ဒါအဖဲ ြ ႕က အေမရိကန္တပ္မ်ားကု ိ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခု ိက္မႈမ်ား ျမင့္တက္လာခ်ိန္တြင္ ဆီးရီး ယားသည္ ဂ်ီဟတ္ဒစ္ေလာကႏွင့္ ပတ္သက္ဆက္ႏႊယ္ လာရသည္။ ကမ္ၻာအ၀န္းမွ ဂ်ီဟတ္ဒစ္တု ိက္ခု ိက္ေရးသမားမ်ား သည္ ဆီးရီးယားႏု ိင္ငံကုိ ျဖတ္သန္းကာ အီရတ္ႏု ိင္ငံ အတြင္းသိ ု ႔ ၀င္ေရာက္၍ အယ္လ္ခု ိင္ဒါအဖဲြ႕ႏွင့္ပူးေပါင္း ၿပီး အေမရိကန္မ်ား ကုိဆန္ ႔က ်င္တု ိက္ခုိက္ခဲ ့ၾကသည္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္၌ အေမရိကန္ တပ္ဖဲြ ႕မ်ားက အီရတ္ နယ္စပ္ဆင္ဂ်ာၿမိဳ႕တြင္ သိမ္းဆည္းရမိသည္ ့ မွတ္တမ္း ဖုိင္တဲြမ်ားအရ ဆီးရီးယားနယ္နိမိတ္ကုိ ျဖတ္သန္း၍ အီရတ္သုိ ့၀င္လာခဲ ့ေသာ ဂ်ီဟတ္ဒစ္တု ိက္ခု ိက္ေရးသမား ၆၀၀ ေက ်ာ ္ရွ ိၿပီး ၄င္းတုိ ႔ ျဖတ္သန္းရာတြင္ ဆီးရီးယား ဆီးရီးယားအစ္ၥလာမ္ၼစ္သမုိင္ းဆီးရီးယားႏုိင္ငံ၏ ႏု ိင္ငံေရး သမု ိင္းေၾကာင္းကု ိ ေလ့လာၾကည္ ့မည္ဆုိလ ်ွင္ အယ္လ္ခု ိင္ဒါ စသည္ ့အစြန္းေရာက္အၾကမ္းဖက္အဖဲြ ႕မ်ား ယခင္ကမရွိခဲ ့ဖူးေပ။ အစ္ၥလာမ္ၼစ္အဖဲြ ႕ဆု ိ၍ ဆီးရီးယားမြတ္စလင္ညီေနာင္မ်ားအဖဲြ ႕ႏွင့ ္ ၄င္း၏ လက္နက္ကုိင္အေစာင့္တပ္ဖဲြ႕သာ ရွ ိခဲ့သည္။
ဆီးရီးယားႏု ိင္ငံတြင္ ၁၉၇၀ျပည္ ့ႏွစ္မ်ား၌ ဆြန္နီမြတ္စလင္ညီေနာင္မ်ားအဖဲ ြ႕က အာဏာရွင္ ဟာဖက္အယ္လ္အာဆတ္ (ယခုသမ္ၼတ ဘာရွားအာဆတ္၏ ဖခင္ )၏ အစု ိးရကုိ ပုန္ကန္တုိက္ခု ိက္ခဲ့သည္။ ဆီးရီးယားအစု ိးရက ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွစ္ရပ္ျဖင့္ဂ်ီဟတ္ ဒစ္မ်ားကုိကူညီခဲ ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ပထမရည္ရြယ္ခ်က္၌ အီရတ္သု ိ ႔ ၀င္ေရာက္ရန္ ျဖတ္သန္း သြားသည္ ့ ဂ်ီဟတ္ဒစ္ မ်ားကုိ ဆီးရီးယားအစုိးရက ကူညီျခင္းျဖင့္ျပည္တြင္း၌ အစြန္းေရာက္မ်ားမထႂကြ မေသာင္းက ်န္းေစရန္ယာယီ အားျဖင့္ထိန္းထားႏု ိင္ရန္ျဖစ္သည္။ ဒုတိယရည္ရြယ္ခ်က္မွာအယ္လ္ခိ ုင္ဒါစစ္ေသြးႂကြ မ်ားက အီရတ္တြင္ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႕မ်ားကိ ု ထိုးႏွက္တိ ုက္ခု ိက္ ေနမႈေၾကာင့ ္ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႕မ်ား ဆီးရီးယား သိ ု ႔ စစ္မ်က္ႏွာသစ္ဖြင့ ္မလာႏု ိင္ေစရန္ျဖစ္သည္။ ထု ိ ႔ျပင္ ဆီးရီးယား၊ မြတ္စလင္ညီေနာင္အဖြ ဲ ႕၀င္မ်ား သည္လည္း နယ္စပ္ျဖတ္ေက ်ာ ္ကာ အယ္ခိ ုင္ဒါႏွင့ ္လက္တြ ဲ ၍ အေမရိကန္တပ္ဖြ ဲ ႕မ်ားကိ ု တိ ုက္ခုိက္ခဲ ့ၾကသည္။ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ႏွင့္၂၀၀၅ ခုႏွစ္၌ အီရတ္တြင္ အယ္လ္ ခု ိင္ဒါႏွင့ ္ လက္တြ ဲတု ိက္ခု ိက္ေနၾကသည့ ္ ဆီးရီးယား စစ္ေသြးႂကြမ်ားသည္ စစ္ပင္ပန္းေနမႈေၾကာင့္ ဆီးရီးယား ႏု ိင္ငံသိ ု ႔ျပန္လည္၀င္ေရာက္လာေသာအခါတြင္ ၄င္းတိ ု ႔က အေသးစားဗံ ုးခြ ဲတု ိက္ခု ိက္မႈမ်ားကိ ု ျပဳလုပ္ၾကသည့္အတြက္ ဆီးရီးယား ရဲတပ္ဖြဲ႕၏ ႏွ ိမ္နင္းသုတ္သင္မႈကိုခံခဲ့ၾကရ သည္။ ဖမ္းဆီးမိသည့္စစ္ေသြးႂကြမ်ားအား နာမည္ဆိ ုး ႏွင့ ္ ေက ်ာ ္ၾကားသည့ ္ဆီဒီနာယာစစ္အက်ဥ္းေထာင္ တြင္ ႏွစ္ရွည္လမ်ား အက ်ဥ္းခ် ထားခဲ ့ၾကသည္။ ထု ိစဥ္ကစတင္ၿပီးဆီးရီးယားတြင္ အယ္လ္ခိ ုင္ဒါအစြန္း ေရာက္မ်ား စတင္အျမစ္တြယ္လာခဲ ့ၿပီး အၾကမ္းဖက္ တု ိက္ ခိ ုက္မႈမ်ားကိ ု ႀကိ ဳၾကားႀကိ ဳၾကား ျပဳလုပ္လာခဲ့သည္။ ယေန႔အခ်ိန္၌ ဆီးရီးယားႏု ိင္ငံရက္ကာၿမိ ဳ႕တြင္ အေျခ စိ ုက္ထားသည့ ္ အဘူေဘကာအယ္လ္ဘက္ဒါဒီ၏ အု ိင္အက္စ္ အစြန္းေရာက္ အဖြ ဲ ႕ႏွင့ ္ အဘူမိ ုဟာမက္အယ္႐ိ ုလာနီ ႏွင့ ္ ဘာသာေရးဆရာႀကီး အဘူအိ ုသာခန္ဦးေဆာင္သည့ ္ အယ္လ္ႏ ်ဴဆရာတပ္ဦးသည္ ၿမိ ဳ႕ရြ ာအခ်ိ ဳ႕ကိ ုသိမ္းပိ ုက္ထား ႏု ိင္ၿပီးအာဆတ္၏လံ ုျခံ ဳေရးတပ္ဖြ ဲ ႕မ်ားကိ ု ဆန္ ႔က ်င္တိုက္ ခု ိက္လ ်က္ရွ ိေနၾကသည္။ အစြန္ းေရာက္ အဖြ ဲ႕မ်ား ဆီးရီးယားႏိ ုင္ငံတြင္ အဘူေဘကာအယ္လ္ဘက္ဒါဒီ ဦးေဆာင္သည္ ့ အိ ုင္အက္စ္အစြန္းေရာက္အဖြ ဲ ႕ႏွင္ ့ အၿပိ ဳင္ အင္အားႀကီးထြား လာေနေသာ အယ္လ္ႏ ်ဴဆရာ အယ္လ္ ခိ ုင္ဒါတပ္ဦးအဖြ ဲ႕၏ ေခါင္းေဆာင္မွာအသက္ (၃၀) အရြယ္မ ်ွသာရွ ိေသးသည့္ လူငယ္ေလးအဘူမို ဟာမက္ အယ္လ္႐ု ိလာနီျဖစ္သည္။ အယ္လ္ဘက္ဒါဒီႏွင္ ့ အယ္လ္႐ုိလာနီ တု ိ ႔သည္ မက္ဆိ ုပိ ုေတးမီးယား အယ္လ္ခိ ုင္ဒါအဖြ ဲ႕၀င္မ်ားျဖစ္ၾကၿပီး ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ အီရတ္စစ္ပြ ဲအတြင္း၌ အေမရိ ကန္တပ္ဖြဲ ႕မ်ားကိ ု ဆန္ ႔က ်င္တိုက္ခိ ုက္ခဲ့ၾကၿပီး ၄င္းတိ ု ႔ ႏွစ္ဦးလံ ုးမွာေနာက္ပိ ုင္း တြင္ အေမရိကန္တပ္ဖြ ဲ ႕မ်ား၏ ဖမ္းဆီးျခင္းကိ ု ခံခဲ ့ရသည္။ ၄င္းတိ ု ႕ႏွစ္ဦးလံ ုး စစ္အက ်ဥ္း စခန္းတြင္ ေလးႏွစ္ေက ်ာ ္မ ်ွထိန္းသိမ္းခံခဲ ့ရသည္။
ဆီးရီးယား အာရပ္ေႏြဦး အံ ုႂကြမႈျဖစ္ပြားေနသည့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လတြင္ ေခါင္းေဆာင္အယ္လ္ဘက္ဒါဒီ က ၄င္း၏ လက္ေထာက္အယ္လ္႐ုိလာနီကိ ု ဆီးရီးယား ႏိ ုင္ငံအတြင္းသိ ု ႔ လ ်ွဳိ႕၀ွက္ေစလႊတ္၍ အယ္လ္ခိ ုင္ဒါအဖြဲ႕ခြ ဲကိ ု စတင္တည္ေထာင္ေစခဲ ့သည္။ အယ္န ်ဴဆရာတပ္ဦးသည္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ တြင္ ဒမတ္စကတ္ၿမိ ဳ႕ေတာ္ရွ ိ ႏိ ုင္ငံေတာ္လံ ုၿခံ ဳေရးဌာနကိ ု ဗံ ုးခြ ဲတိုက္ခိ ုက္ျခင္းျဖင္ ့ ပထမဆံ ုးအႀကိမ္ အၾကမ္းဖက္မႈ စစ္ပြ ဲကိ ု စတင္လိ ုက္သည္။ အယ္လ္ဘက္ဒါဒီႏွင္ ့ အယ္လ္႐ု ိလာနီတိ ု ႔သည္ ဆရာ တပည္ ့ ျဖစ္ေသာ္လည္း မြတ္စလင္ျပည္သူမ်ားအေပၚ အိ ုင္အက္စ္အဖြဲ႕သည္ ရက္စက္စြ ာ သတ္ျဖတ္ႏွ ိပ္စက္ ေနမႈေၾကာင္ ့ သေဘာတရားခ်င္း မတူကြ ဲျပားလာသည္ ့ အတြက္ အယ္လ္ဘက္ဒါဒီႏွင္ ့ အယ္လ္႐ုိလာနီတို ႔သည္ ေနာက္ပိ ုင္းတြင္ ရန္သူမ်ားျဖစ္လာခဲ့ ၾကသည္ဟု စစ္ေရး ေလ့လာသူတိ ု ႔က ဆိ ုသည္။ ေဒါက္တာ အိ ုင္မန္အယ္လ္ဇာ၀ါဟီရီ ဦးေဆာင္သည္ ့ အယ္ခိ ုင္ဒါ ဗဟိ ု အဖြဲ႕ကလည္း ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ အိ ုင္အက္စ္အဖြ ဲ့ကိ ု အဆက္အသြယ္ျဖတ္ေတာက္ခဲ ့သည္။
ထု ိ ႔ျပင္ဆီးရီးယားႏုိင္ငံ၌ အျခားလက္နက္ကိ ုင္အဖဲြ ႕ တစ္ခုမွာ၂၀၁၁ခုႏွစ္ ေႏြရာသီတြင္စတင္ဖြ ဲ႕စည္းခဲ ့သည့္ ဆီးရီးယားလြတ္ေျမာက္ေရးသူပုန္တပ္ဖြဲ( Free Syriam Army -FSA)ျဖစ္သည္။ ၄င္းအဖြ ဲ ႕သည္စည္းလံ ုးညီညြတ္မႈမရွ ိ၍ ေအာင္ျမင္မႈ မရွိခဲ ့ေပ။ သူပုန္တပ္ဖြဲ ႕၀င္မ်ားကေရွ ႕တန္းတြင္တိ ုက္ခု ိက္ ေနခ်ိန္တြင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကႏု ိင္ငံျခားရွ ိ ဟိုတယ္မ်ား တြင္ ဇိမ္က်စြ ာေနထု ိင္ေနမႈေၾကာင့ ္ စည္းလံုးညီညြတ္မႈ ၿပိ ဳကြ ဲေနခဲ့သည္။ မၾကာမီက အေမရိကန္အစိ ုးရသည္ ၄င္းသူပုန္ တပ္ဖဲ ြ ႕၀င္မ်ားကိ ု ေလ့က်င့ ္ေထာက္ကူမႈေပး၍ အု ိင္အက္စ္ အစြန္းေရာက္မ်ားကိ ု ဆန္႔က ်င္တု ိက္ခု ိက္ရာတြင္ ပါ၀င္ ကူညီေစခဲ ့သည္။ သိ ု ႔ေသာ္ လြန္ခဲ ့ေသာလ၌ သူပုန္တပ္ဖြဲ ့၀င္ အခ်ဳိ ႕သည္အယ္လ္န ်ဴဆရာတပ္ဦးအဖြ ဲ ႕အား အေမရိ ကန္ လက္နက္မ်ားႏွင့္ ဟမ္းဗီးထရပ္ကားမ်ားကိ ု ေပးအပ္ခဲ ့ သည့္အတြက္ အေမရိကန္အာဏာပုိင္မ်ားက သူပုန္မ်ား အား ေထာက္ပံ ့ကူညီမႈရပ္ဆု ိင္းခဲ ့သည္။ ႐ုရွားတုိ က္႐ိုက္ ပါ၀င္လာ ယခုေအာက္တိ ုဘာလဆန္း၌႐ုရွားအစိ ုးရသည္ မဟာမိတ္အာဏာရွင္အာဆတ္ကိ ု ေထာက္ကူမႈေပးရန္ ဆီးရီးယားအေရးတြင္ ပထမဆံ ုးတိုက္႐ုိက္ပါ၀င္လာသည္။
ဆီးရီးယားႏု ိင္ငံ လာတာကီးယာ၊ ေျမထဲပင္လယ္ဆိပ္ ကမ္းၿမိ ဳ႕တြင္ေမမင္ေလတပ္စခန္း၌႐ုရွ ားတိုက္ေလယာဥ္ မ်ား၊ ဒံ ုးက်ည္စနစ္မ်ား၊ တင့္ကားႏွင့ ္အေျမာက္ႀကီးမ်ား ႏွင့္အထူးတပ္ဖဲ ြ ႕၀င္မ်ားကိ ု ျဖန္႔ၾကက္ေနရာခ်လာသည္။ ႐ုရွ ားတု ိက္ေလယာဥ္ မ်ားသည္အီဒလစ္ႏွင့္ဟားမား ျပည္နယ္မ်ားရွိစစ္ေသြးႂကြပစ္မွတ္မ်ား ကိ ုအႀကိမ္ ၆၀ ေက ်ာ ္မွ် ဗံ ုးႀကဲတု ိက္ခု ိက္၍ ကက္စပီယံပင္လယ္ မွ႐ုရွားစစ္သေဘၤ ာမ်ားမွလည္း ပဲ ့ထိန္းဒံ ုးက ်ည္မ်ားျဖင့ ္ ဆီးရီး ယားစစ္ေသြးႂကြ ပစ္မွတ္မ်ားကိ ု ပစ္ခတ္တု ိက္ခု ိက္ ခဲ ့ၾက၍ စစ္ေသြးႂကြ ၂၀၀ေက ်ာ ္ေသဆံ ုးသြ ားခဲ ့ကာလက္နက္ တိ ုက္ မ်ားကိ ု ဖ်က္ဆီးႏု ိင္ခဲ့သည္။ ထု ိ ႔ျပင္ဆီးရီးယား စစ္တပ္ ႏွင့ ္ရွ ီးယိ ုက္ျပည္သူ ႕စစ္မ်ားသည္ဟားမားေဒသရွိစစ္ေသြး ႂကြစခန္းမ်ားကို ထိ ုးစစ္ဆင္တိ ုက္ခိ ုက္ၾကသည္။ အစြန္ းေရာက္ မ်ား၏ အလားအလာ ဆီးရီးယားႏု ိင္ငံ၌ သီးျခားစီေလေၾကာင္း စစ္ဆင္ေရး မ်ားကိ ု ေဆာင္ရြက္ေနသည္ ့ အေမရိကန္ႏွင့္ ႐ုရွ ားတပ္ဖြဲ႕ မ်ားသည္ေ၀ဟင္၌မေတာ္တဆ ျဖစ္စဥ္မ်ား ေရွာင္လႊ ဲႏု ိင္ေရး အတြက္ အေမရိကန္ႏွင့ ္႐ုရွား တု ိ႔အၾကား ေဆြးေႏြးပြ ဲမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည္ဟု ပင္တဂြန္ေျပာခြင့ ္ရ ပုဂ္ၢိ ဳလ္ ပီတာေကာ့ က ေျပာဆိ ုသည္။
အေမရိကန္ညြန္ ႔ေပါင္းအဖြ ဲ႕ႏွင့္ ႐ုရွ ားတပ္ဖြ ဲ ႕မ်ား၏ ႏွစ္ဖက္ညႇပ္၍ တိ ုက္ခု ိက္မႈေၾကာင့္အု ိင္အက္စ္ႏွင့ ္အယ္လ္ ႏ်ဴဆရာ စစ္ေသြးႂကြမ်ားသည္ ၄င္းတိ ု ႔၏ မဟာဗ်ဴဟာ ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္သည့္အာဏာရွင္အာဆတ္ကိ ုျဖဳတ္ခ်၍ အစ္ၥလာမ္ကာလီဖိတ္အင္ပါယာႀကီးထူေထာင္ရန္ ႀကိ ဳးပမ္း မႈ အိပ္မက္မွာ လက္ေတြ ့အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရန္ ျဖစ္ႏု ိင္ဖြယ္မရွ ိေတာ့ေပ။ အာဏာရွင္အာဆတ္၏ အခန္း က႑မွာပိ ုမိ ုခုိင္မာလာသည္။ အစြန္းေရာက္စစ္ေသြးႂကြအဖဲြ႕မ်ား၏ အနာဂတ္ ဘာလဲ၊ ဘယ္လဲဟုေမးရမည္ျဖစ္ေနသည္။ ၄င္းတုိ ႔သည္ ဆီးရီးယားႏွင့္ အီရတ္တြင္ပင္ ေခ်မႈန္းခံရႏိ ုင္မည္လား သိ ု ႔မဟုတ္ ႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈမရွိသည့ ္ လစ္ဗ်ားကဲ ့သု ိ႔ ႏု ိင္ငံမ်ားသိ ု႔ ေရႊ ႕ေျပာင္းအေျခစိ ုက္ၾကမည္လား။ အစ္ၥလာမ္အစြန္းေရာက္၀ါဒသည္ ကမ္ာၻ ေပၚမွေပ်ာက္ကြယ္ရန္ျဖစ္ႏုိင္ဖြယ္မရွိဟု ပညာရွင္တိ ု ႔က သံ ုးသပ္ၾက သည္။
+ထြန္းေတာက္+
ထုိစဥ္က ဆီးရီးယားတြင္ မြတ္စလင္ညီေနာင္အဖဲြ႕ ၀င္ျဖစ္ျခင္း ကပင္ အျပစ္ႀကီးတစ္ခုျဖစ္ေနၿပီး အစု ိးရလု ံျခံ ဳ ေရးတပ္ဖဲြ ႕မ်ား၏ ဖမ္းဆီးသုတ္သင္မႈကုိ ခံခဲ ့ၾကရသျဖင့္ မြတ္စလင္ညီေနာင္အဖဲြ ့ ၀င္မ်ားမွာ ႏု ိင္ငံျခားသု ိ ႔ ထြက္ေျပး ခုိလႈံခဲ့ရသည္။ မြတ္စလင္ညီေနာင္အဖြဲ႕၀င္မ်ားစြာမွာ နာမည္ဆု ိးျဖင့ ္ ေက ်ာ ္ၾကားသည္ ့ ဆီဒီနာယာ စစ္အက ်ဥ္း စခန္းတြင္ ႏွစ္မ်ားစြာပင္ အက ်ဥ္းခ်ထားျခင္းခံခဲ ့ရသည္။ သု ိ ႔ေသာ ္၂၀၀၃ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္တပ္ဖဲြ ႕မ်ားက အီရတ္ႏု ိင္ငံကုိ က ်ဴးေက ်ာ ္ေသိမ္းပု ိက္ၿပီးေနာက္တြင္ မက္ဆု ိ ပု ိေတးမီးယားအယ္လ္ခု ိင္ဒါအဖဲ ြ ႕က အေမရိကန္တပ္မ်ားကု ိ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခု ိက္မႈမ်ား ျမင့္တက္လာခ်ိန္တြင္ ဆီးရီး ယားသည္ ဂ်ီဟတ္ဒစ္ေလာကႏွင့္ ပတ္သက္ဆက္ႏႊယ္ လာရသည္။ ကမ္ၻာအ၀န္းမွ ဂ်ီဟတ္ဒစ္တု ိက္ခု ိက္ေရးသမားမ်ား သည္ ဆီးရီးယားႏု ိင္ငံကုိ ျဖတ္သန္းကာ အီရတ္ႏု ိင္ငံ အတြင္းသိ ု ႔ ၀င္ေရာက္၍ အယ္လ္ခု ိင္ဒါအဖဲြ႕ႏွင့္ပူးေပါင္း ၿပီး အေမရိကန္မ်ား ကုိဆန္ ႔က ်င္တု ိက္ခုိက္ခဲ ့ၾကသည္။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္၌ အေမရိကန္ တပ္ဖဲြ ႕မ်ားက အီရတ္ နယ္စပ္ဆင္ဂ်ာၿမိဳ႕တြင္ သိမ္းဆည္းရမိသည္ ့ မွတ္တမ္း ဖုိင္တဲြမ်ားအရ ဆီးရီးယားနယ္နိမိတ္ကုိ ျဖတ္သန္း၍ အီရတ္သုိ ့၀င္လာခဲ ့ေသာ ဂ်ီဟတ္ဒစ္တု ိက္ခု ိက္ေရးသမား ၆၀၀ ေက ်ာ ္ရွ ိၿပီး ၄င္းတုိ ႔ ျဖတ္သန္းရာတြင္ ဆီးရီးယား ဆီးရီးယားအစ္ၥလာမ္ၼစ္သမုိင္ းဆီးရီးယားႏုိင္ငံ၏ ႏု ိင္ငံေရး သမု ိင္းေၾကာင္းကု ိ ေလ့လာၾကည္ ့မည္ဆုိလ ်ွင္ အယ္လ္ခု ိင္ဒါ စသည္ ့အစြန္းေရာက္အၾကမ္းဖက္အဖဲြ ႕မ်ား ယခင္ကမရွိခဲ ့ဖူးေပ။ အစ္ၥလာမ္ၼစ္အဖဲြ ႕ဆု ိ၍ ဆီးရီးယားမြတ္စလင္ညီေနာင္မ်ားအဖဲြ ႕ႏွင့ ္ ၄င္း၏ လက္နက္ကုိင္အေစာင့္တပ္ဖဲြ႕သာ ရွ ိခဲ့သည္။
ဆီးရီးယားႏု ိင္ငံတြင္ ၁၉၇၀ျပည္ ့ႏွစ္မ်ား၌ ဆြန္နီမြတ္စလင္ညီေနာင္မ်ားအဖဲ ြ႕က အာဏာရွင္ ဟာဖက္အယ္လ္အာဆတ္ (ယခုသမ္ၼတ ဘာရွားအာဆတ္၏ ဖခင္ )၏ အစု ိးရကုိ ပုန္ကန္တုိက္ခု ိက္ခဲ့သည္။ ဆီးရီးယားအစု ိးရက ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွစ္ရပ္ျဖင့္ဂ်ီဟတ္ ဒစ္မ်ားကုိကူညီခဲ ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ပထမရည္ရြယ္ခ်က္၌ အီရတ္သု ိ ႔ ၀င္ေရာက္ရန္ ျဖတ္သန္း သြားသည္ ့ ဂ်ီဟတ္ဒစ္ မ်ားကုိ ဆီးရီးယားအစုိးရက ကူညီျခင္းျဖင့္ျပည္တြင္း၌ အစြန္းေရာက္မ်ားမထႂကြ မေသာင္းက ်န္းေစရန္ယာယီ အားျဖင့္ထိန္းထားႏု ိင္ရန္ျဖစ္သည္။ ဒုတိယရည္ရြယ္ခ်က္မွာအယ္လ္ခိ ုင္ဒါစစ္ေသြးႂကြ မ်ားက အီရတ္တြင္ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႕မ်ားကိ ု ထိုးႏွက္တိ ုက္ခု ိက္ ေနမႈေၾကာင့ ္ အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႕မ်ား ဆီးရီးယား သိ ု ႔ စစ္မ်က္ႏွာသစ္ဖြင့ ္မလာႏု ိင္ေစရန္ျဖစ္သည္။ ထု ိ ႔ျပင္ ဆီးရီးယား၊ မြတ္စလင္ညီေနာင္အဖြ ဲ ႕၀င္မ်ား သည္လည္း နယ္စပ္ျဖတ္ေက ်ာ ္ကာ အယ္ခိ ုင္ဒါႏွင့ ္လက္တြ ဲ ၍ အေမရိကန္တပ္ဖြ ဲ ႕မ်ားကိ ု တိ ုက္ခုိက္ခဲ ့ၾကသည္။ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ႏွင့္၂၀၀၅ ခုႏွစ္၌ အီရတ္တြင္ အယ္လ္ ခု ိင္ဒါႏွင့ ္ လက္တြ ဲတု ိက္ခု ိက္ေနၾကသည့ ္ ဆီးရီးယား စစ္ေသြးႂကြမ်ားသည္ စစ္ပင္ပန္းေနမႈေၾကာင့္ ဆီးရီးယား ႏု ိင္ငံသိ ု ႔ျပန္လည္၀င္ေရာက္လာေသာအခါတြင္ ၄င္းတိ ု ႔က အေသးစားဗံ ုးခြ ဲတု ိက္ခု ိက္မႈမ်ားကိ ု ျပဳလုပ္ၾကသည့္အတြက္ ဆီးရီးယား ရဲတပ္ဖြဲ႕၏ ႏွ ိမ္နင္းသုတ္သင္မႈကိုခံခဲ့ၾကရ သည္။ ဖမ္းဆီးမိသည့္စစ္ေသြးႂကြမ်ားအား နာမည္ဆိ ုး ႏွင့ ္ ေက ်ာ ္ၾကားသည့ ္ဆီဒီနာယာစစ္အက်ဥ္းေထာင္ တြင္ ႏွစ္ရွည္လမ်ား အက ်ဥ္းခ် ထားခဲ ့ၾကသည္။ ထု ိစဥ္ကစတင္ၿပီးဆီးရီးယားတြင္ အယ္လ္ခိ ုင္ဒါအစြန္း ေရာက္မ်ား စတင္အျမစ္တြယ္လာခဲ ့ၿပီး အၾကမ္းဖက္ တု ိက္ ခိ ုက္မႈမ်ားကိ ု ႀကိ ဳၾကားႀကိ ဳၾကား ျပဳလုပ္လာခဲ့သည္။ ယေန႔အခ်ိန္၌ ဆီးရီးယားႏု ိင္ငံရက္ကာၿမိ ဳ႕တြင္ အေျခ စိ ုက္ထားသည့ ္ အဘူေဘကာအယ္လ္ဘက္ဒါဒီ၏ အု ိင္အက္စ္ အစြန္းေရာက္ အဖြ ဲ ႕ႏွင့ ္ အဘူမိ ုဟာမက္အယ္႐ိ ုလာနီ ႏွင့ ္ ဘာသာေရးဆရာႀကီး အဘူအိ ုသာခန္ဦးေဆာင္သည့ ္ အယ္လ္ႏ ်ဴဆရာတပ္ဦးသည္ ၿမိ ဳ႕ရြ ာအခ်ိ ဳ႕ကိ ုသိမ္းပိ ုက္ထား ႏု ိင္ၿပီးအာဆတ္၏လံ ုျခံ ဳေရးတပ္ဖြ ဲ ႕မ်ားကိ ု ဆန္ ႔က ်င္တိုက္ ခု ိက္လ ်က္ရွ ိေနၾကသည္။ အစြန္ းေရာက္ အဖြ ဲ႕မ်ား ဆီးရီးယားႏိ ုင္ငံတြင္ အဘူေဘကာအယ္လ္ဘက္ဒါဒီ ဦးေဆာင္သည္ ့ အိ ုင္အက္စ္အစြန္းေရာက္အဖြ ဲ ႕ႏွင္ ့ အၿပိ ဳင္ အင္အားႀကီးထြား လာေနေသာ အယ္လ္ႏ ်ဴဆရာ အယ္လ္ ခိ ုင္ဒါတပ္ဦးအဖြ ဲ႕၏ ေခါင္းေဆာင္မွာအသက္ (၃၀) အရြယ္မ ်ွသာရွ ိေသးသည့္ လူငယ္ေလးအဘူမို ဟာမက္ အယ္လ္႐ု ိလာနီျဖစ္သည္။ အယ္လ္ဘက္ဒါဒီႏွင္ ့ အယ္လ္႐ုိလာနီ တု ိ ႔သည္ မက္ဆိ ုပိ ုေတးမီးယား အယ္လ္ခိ ုင္ဒါအဖြ ဲ႕၀င္မ်ားျဖစ္ၾကၿပီး ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ အီရတ္စစ္ပြ ဲအတြင္း၌ အေမရိ ကန္တပ္ဖြဲ ႕မ်ားကိ ု ဆန္ ႔က ်င္တိုက္ခိ ုက္ခဲ့ၾကၿပီး ၄င္းတိ ု ႔ ႏွစ္ဦးလံ ုးမွာေနာက္ပိ ုင္း တြင္ အေမရိကန္တပ္ဖြ ဲ ႕မ်ား၏ ဖမ္းဆီးျခင္းကိ ု ခံခဲ ့ရသည္။ ၄င္းတိ ု ႕ႏွစ္ဦးလံ ုး စစ္အက ်ဥ္း စခန္းတြင္ ေလးႏွစ္ေက ်ာ ္မ ်ွထိန္းသိမ္းခံခဲ ့ရသည္။
ဆီးရီးယား အာရပ္ေႏြဦး အံ ုႂကြမႈျဖစ္ပြားေနသည့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လတြင္ ေခါင္းေဆာင္အယ္လ္ဘက္ဒါဒီ က ၄င္း၏ လက္ေထာက္အယ္လ္႐ုိလာနီကိ ု ဆီးရီးယား ႏိ ုင္ငံအတြင္းသိ ု ႔ လ ်ွဳိ႕၀ွက္ေစလႊတ္၍ အယ္လ္ခိ ုင္ဒါအဖြဲ႕ခြ ဲကိ ု စတင္တည္ေထာင္ေစခဲ ့သည္။ အယ္န ်ဴဆရာတပ္ဦးသည္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ တြင္ ဒမတ္စကတ္ၿမိ ဳ႕ေတာ္ရွ ိ ႏိ ုင္ငံေတာ္လံ ုၿခံ ဳေရးဌာနကိ ု ဗံ ုးခြ ဲတိုက္ခိ ုက္ျခင္းျဖင္ ့ ပထမဆံ ုးအႀကိမ္ အၾကမ္းဖက္မႈ စစ္ပြ ဲကိ ု စတင္လိ ုက္သည္။ အယ္လ္ဘက္ဒါဒီႏွင္ ့ အယ္လ္႐ု ိလာနီတိ ု ႔သည္ ဆရာ တပည္ ့ ျဖစ္ေသာ္လည္း မြတ္စလင္ျပည္သူမ်ားအေပၚ အိ ုင္အက္စ္အဖြဲ႕သည္ ရက္စက္စြ ာ သတ္ျဖတ္ႏွ ိပ္စက္ ေနမႈေၾကာင္ ့ သေဘာတရားခ်င္း မတူကြ ဲျပားလာသည္ ့ အတြက္ အယ္လ္ဘက္ဒါဒီႏွင္ ့ အယ္လ္႐ုိလာနီတို ႔သည္ ေနာက္ပိ ုင္းတြင္ ရန္သူမ်ားျဖစ္လာခဲ့ ၾကသည္ဟု စစ္ေရး ေလ့လာသူတိ ု ႔က ဆိ ုသည္။ ေဒါက္တာ အိ ုင္မန္အယ္လ္ဇာ၀ါဟီရီ ဦးေဆာင္သည္ ့ အယ္ခိ ုင္ဒါ ဗဟိ ု အဖြဲ႕ကလည္း ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ အိ ုင္အက္စ္အဖြ ဲ့ကိ ု အဆက္အသြယ္ျဖတ္ေတာက္ခဲ ့သည္။
ထု ိ ႔ျပင္ဆီးရီးယားႏုိင္ငံ၌ အျခားလက္နက္ကိ ုင္အဖဲြ ႕ တစ္ခုမွာ၂၀၁၁ခုႏွစ္ ေႏြရာသီတြင္စတင္ဖြ ဲ႕စည္းခဲ ့သည့္ ဆီးရီးယားလြတ္ေျမာက္ေရးသူပုန္တပ္ဖြဲ( Free Syriam Army -FSA)ျဖစ္သည္။ ၄င္းအဖြ ဲ ႕သည္စည္းလံ ုးညီညြတ္မႈမရွ ိ၍ ေအာင္ျမင္မႈ မရွိခဲ ့ေပ။ သူပုန္တပ္ဖြဲ ႕၀င္မ်ားကေရွ ႕တန္းတြင္တိ ုက္ခု ိက္ ေနခ်ိန္တြင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကႏု ိင္ငံျခားရွ ိ ဟိုတယ္မ်ား တြင္ ဇိမ္က်စြ ာေနထု ိင္ေနမႈေၾကာင့ ္ စည္းလံုးညီညြတ္မႈ ၿပိ ဳကြ ဲေနခဲ့သည္။ မၾကာမီက အေမရိကန္အစိ ုးရသည္ ၄င္းသူပုန္ တပ္ဖဲ ြ ႕၀င္မ်ားကိ ု ေလ့က်င့ ္ေထာက္ကူမႈေပး၍ အု ိင္အက္စ္ အစြန္းေရာက္မ်ားကိ ု ဆန္႔က ်င္တု ိက္ခု ိက္ရာတြင္ ပါ၀င္ ကူညီေစခဲ ့သည္။ သိ ု ႔ေသာ္ လြန္ခဲ ့ေသာလ၌ သူပုန္တပ္ဖြဲ ့၀င္ အခ်ဳိ ႕သည္အယ္လ္န ်ဴဆရာတပ္ဦးအဖြ ဲ ႕အား အေမရိ ကန္ လက္နက္မ်ားႏွင့္ ဟမ္းဗီးထရပ္ကားမ်ားကိ ု ေပးအပ္ခဲ ့ သည့္အတြက္ အေမရိကန္အာဏာပုိင္မ်ားက သူပုန္မ်ား အား ေထာက္ပံ ့ကူညီမႈရပ္ဆု ိင္းခဲ ့သည္။ ႐ုရွားတုိ က္႐ိုက္ ပါ၀င္လာ ယခုေအာက္တိ ုဘာလဆန္း၌႐ုရွားအစိ ုးရသည္ မဟာမိတ္အာဏာရွင္အာဆတ္ကိ ု ေထာက္ကူမႈေပးရန္ ဆီးရီးယားအေရးတြင္ ပထမဆံ ုးတိုက္႐ုိက္ပါ၀င္လာသည္။
ဆီးရီးယားႏု ိင္ငံ လာတာကီးယာ၊ ေျမထဲပင္လယ္ဆိပ္ ကမ္းၿမိ ဳ႕တြင္ေမမင္ေလတပ္စခန္း၌႐ုရွ ားတိုက္ေလယာဥ္ မ်ား၊ ဒံ ုးက်ည္စနစ္မ်ား၊ တင့္ကားႏွင့ ္အေျမာက္ႀကီးမ်ား ႏွင့္အထူးတပ္ဖဲ ြ ႕၀င္မ်ားကိ ု ျဖန္႔ၾကက္ေနရာခ်လာသည္။ ႐ုရွ ားတု ိက္ေလယာဥ္ မ်ားသည္အီဒလစ္ႏွင့္ဟားမား ျပည္နယ္မ်ားရွိစစ္ေသြးႂကြပစ္မွတ္မ်ား ကိ ုအႀကိမ္ ၆၀ ေက ်ာ ္မွ် ဗံ ုးႀကဲတု ိက္ခု ိက္၍ ကက္စပီယံပင္လယ္ မွ႐ုရွားစစ္သေဘၤ ာမ်ားမွလည္း ပဲ ့ထိန္းဒံ ုးက ်ည္မ်ားျဖင့ ္ ဆီးရီး ယားစစ္ေသြးႂကြ ပစ္မွတ္မ်ားကိ ု ပစ္ခတ္တု ိက္ခု ိက္ ခဲ ့ၾက၍ စစ္ေသြးႂကြ ၂၀၀ေက ်ာ ္ေသဆံ ုးသြ ားခဲ ့ကာလက္နက္ တိ ုက္ မ်ားကိ ု ဖ်က္ဆီးႏု ိင္ခဲ့သည္။ ထု ိ ႔ျပင္ဆီးရီးယား စစ္တပ္ ႏွင့ ္ရွ ီးယိ ုက္ျပည္သူ ႕စစ္မ်ားသည္ဟားမားေဒသရွိစစ္ေသြး ႂကြစခန္းမ်ားကို ထိ ုးစစ္ဆင္တိ ုက္ခိ ုက္ၾကသည္။ အစြန္ းေရာက္ မ်ား၏ အလားအလာ ဆီးရီးယားႏု ိင္ငံ၌ သီးျခားစီေလေၾကာင္း စစ္ဆင္ေရး မ်ားကိ ု ေဆာင္ရြက္ေနသည္ ့ အေမရိကန္ႏွင့္ ႐ုရွ ားတပ္ဖြဲ႕ မ်ားသည္ေ၀ဟင္၌မေတာ္တဆ ျဖစ္စဥ္မ်ား ေရွာင္လႊ ဲႏု ိင္ေရး အတြက္ အေမရိကန္ႏွင့ ္႐ုရွား တု ိ႔အၾကား ေဆြးေႏြးပြ ဲမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည္ဟု ပင္တဂြန္ေျပာခြင့ ္ရ ပုဂ္ၢိ ဳလ္ ပီတာေကာ့ က ေျပာဆိ ုသည္။
အေမရိကန္ညြန္ ႔ေပါင္းအဖြ ဲ႕ႏွင့္ ႐ုရွ ားတပ္ဖြ ဲ ႕မ်ား၏ ႏွစ္ဖက္ညႇပ္၍ တိ ုက္ခု ိက္မႈေၾကာင့္အု ိင္အက္စ္ႏွင့ ္အယ္လ္ ႏ်ဴဆရာ စစ္ေသြးႂကြမ်ားသည္ ၄င္းတိ ု ႔၏ မဟာဗ်ဴဟာ ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္သည့္အာဏာရွင္အာဆတ္ကိ ုျဖဳတ္ခ်၍ အစ္ၥလာမ္ကာလီဖိတ္အင္ပါယာႀကီးထူေထာင္ရန္ ႀကိ ဳးပမ္း မႈ အိပ္မက္မွာ လက္ေတြ ့အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရန္ ျဖစ္ႏု ိင္ဖြယ္မရွ ိေတာ့ေပ။ အာဏာရွင္အာဆတ္၏ အခန္း က႑မွာပိ ုမိ ုခုိင္မာလာသည္။ အစြန္းေရာက္စစ္ေသြးႂကြအဖဲြ႕မ်ား၏ အနာဂတ္ ဘာလဲ၊ ဘယ္လဲဟုေမးရမည္ျဖစ္ေနသည္။ ၄င္းတုိ ႔သည္ ဆီးရီးယားႏွင့္ အီရတ္တြင္ပင္ ေခ်မႈန္းခံရႏိ ုင္မည္လား သိ ု ႔မဟုတ္ ႏုိင္ငံေရးတည္ၿငိမ္မႈမရွိသည့ ္ လစ္ဗ်ားကဲ ့သု ိ႔ ႏု ိင္ငံမ်ားသိ ု႔ ေရႊ ႕ေျပာင္းအေျခစိ ုက္ၾကမည္လား။ အစ္ၥလာမ္အစြန္းေရာက္၀ါဒသည္ ကမ္ာၻ ေပၚမွေပ်ာက္ကြယ္ရန္ျဖစ္ႏုိင္ဖြယ္မရွိဟု ပညာရွင္တိ ု ႔က သံ ုးသပ္ၾက သည္။
+ထြန္းေတာက္+
No comments:
Post a Comment