==လူထုက ်န္းမာေရး(ေ၀မ်ွမသံုးသင့္တဲ့ တစ္ကိုယ္ရည္သန္႕ရွင္းေရးသံုးပစၥည္းမ်ား)==

>

**Public Health** 
ကၽြန္ေတာ္တုိ ့အားလုံးနဲ ့အခုလုိ အေျခအေနမ်ိဳးနဲ ့ၾကဳံဖူးပါလိမ့္မယ္။ သူငယ္ခ်င္းက ေခၽြးနံ ့ေပ်ာက္ေဆး ေမ့ခဲ့တာမ်ိဳး ဒါမွမဟုတ္ အခန္းေဖာ္က ဆပ္ျပာကုန္သြားတာမ်ိဳးေပ့ါ။ အဲ့လုိအခ်ိန္ေတြမွာ သူတုိ ့ကို မကူညီ ဘူးဆုိရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ရိုင္းသြားလိမ့္မယ္လုိ ့ခံစားမိမွာေပ့ါ။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခ်ိဳ ့ပစၥည္းေတြကေတာ့ သင့္ရဲ့ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ပဲ သုံးသင့္ပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္းကို ဘယ္ေလာက္ခ်စ္ခ်စ္ ေအာက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့ သန္ ့ ရွင္းေရးပစၥည္း ေျခာက္မ်ိဳးကိုေတာ့ ဘယ္သူနဲ ့မွ မွ်မသုံးသင့္ပါဘူး။

၁။ ဆပ္ျပာေတာင့္။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ဖေလာ္ရီဒါတကၠသိုလ္က ေဘာလုံးသမားေတြကို ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ေလ့လာမွဳတစ္ခုအရ ဆပ္ျပာတုံး ေတြ မွ်သုံးတဲ့လူေတြမွာ MRSA လုိ ့ေခၚတဲ့ ေဆးယဥ္ပါးေနတဲ့ဘက္တီးရီးယားျပည္တည္နာ ေရာဂါပုိး ျပန္လည္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားပါတယ္။ ဆပ္ျပာတုံးေတြမွာ ဘက္တီးရီးယားေတြ ကပ္ပါေနတတ္တာေၾကာင့္ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးနဲ ့ၾကိဳတင္ကာကြယ္ေရးစင္တာက ဆပ္ျပာတုံးအစား ဆပ္ျပာရည္ေတြကို အသုံးျပဳဖုိ ့ အၾကံေပးခဲ့ပါတယ္။ ဆပ္ျပာတုံးေတြကို မွ်မသုံးသင့္ေပမယ့္ ဆပ္ျပာရည္ဆုိရင္ေတာ့ ရပါတယ္။  

၂။ ကုိယ္နံ ့ေပ်ာက္ေဆး။ 

ကုိယ္နံ ့ေပ်ာက္ေဆးေတြဆုိတာ ဘက္တီးရီးယားပုိးေတြရဲ့ အနံ ့အသက္ဆုိးရြားမွဳကို ႏွိမ္ႏွင္းေပးတာပါ။ ဒီေတာ့ ဒီအဏုဇီ၀ပုိးေတြကိုသတ္ပစ္ႏိုင္တဲ့ အရာေတြပါ၀င္မွာပါ။ ေခၽြးနံ ့ေပ်ာက္ေဆးေတြဟာ သင့္ရဲ့ ေခၽြးထြက္မွဳကို သာ ေလ်ာ့နည္းေစျပီး ဒီ ေခၽြးနံ ့ေပ်ာက္ေဆးေတာင့္မွာ ကပ္ပါလာမယ့္ ပုိးေတြကို မသတ္ႏိုင္ပါဘူး။ တစ္ခု ေကာင္းတာက ဒီနည္းနဲ ့ေရာဂါကူးစက္မွဳမျဖစ္ႏိုင္ေလာက္ဘူးဆိုေပမယ့္ အေရျပားဆဲလ္ေတြ၊ အေမႊးအမွ်င္ေတြ ကပ္ေနတတ္ျပီး ဒီပစၥည္းကို မွ်သုံးမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ ရြံဖုိ ့ေကာင္းမွာပါ။ 

၃။ မုတ္ဆိတ္ရိတ္ဓား။ 

အမ်ိဳးသမီးအေရျပားက ်န္းမာေရးအစီအစဥ္ ရဲ့ ဒါရို္က္တာ၊ အေရျပားအထူးကုသမားေတာ္ Bethanee J.Schlosser ရဲ့ အဆုိအရ မုတ္ဆိတ္ရိတ္ဓားေတြဟာ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီပုိး၊စီပုိးနဲ ့HIV တို ့ကူးစက္မွဳ မွာ ပါ၀င္ေနတယ္လုိ ့ဆုိပါတယ္။ မုတ္ဆိတ္ရိတ္ဓားေတြကို မွ်သုံးတာက မိွဳေရာဂါပုိး ကူးစက္တတ္ေၾကာင္း သိရွိရျပီး အထူးသျဖင့္ ေပြးနာေတြ အျဖစ္မ်ားတယ္လုိ ့သူမက ဆုိပါတယ္။


 ၄။ မ်က္ႏွာသုတ္ပ၀ါ။ 

ညစ္ပတ္ေနတဲ့ မ်က္ႏွာသုတ္ပ၀ါေတြ၊ အထူးသျဖင့္ စိုစြတ္ေနတဲ့ ပ၀ါေတြကို မွ်ေ၀သုံးတာက မ်က္စိနာ ေရာဂါကေန ကာလသားေရာဂါအထိ ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခါ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ ့ဟိုတယ္၊ တည္းခိုခန္းတစ္ခုခုမွာ တည္းျပီဆုိရင္ ကိုယ့္ပ၀ါကို ကိုယ္မွတ္ထားေပေတာ့။

 ၅။ သြားတိုက္တံ။ 

ကိုယ္အျမဲနမ္းေနတဲ့ ကိုယ့္ခ်စ္သူနဲ ့ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ သြားတုိက္တံကို မွ်သုံးတာကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ရြံဖုိ ့ ေကာင္းပါတယ္။ ေသြးကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါ ေတြ ကူးစက္ခံရဖုိ ့မ်ားတယ္လုိ ့ ဆုိပါတယ္။ သြားတုိက္တာဟာ ေသြးလမ္းေၾကာင္းထဲမွာရွိတဲ့ ဘက္တီးရီးယားေတြရဲ့ ပမာဏကို ျမင့္တက္ေစျပီး သြားတိုက္တံမွာ က ်န္ခဲ့တဲ့ ေသြးစေသြးနေတြကဆင့္ ေၾကာက္စရာေရာဂါေတြ ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။

 ၆။ လက္သည္းညွပ္။ 

 လက္သည္းညွပ္ေတြကေန လက္သည္းမွိဳစြဲျခင္း အျပင္ ေသြးကတဆင့္ကူးစက္တတ္တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါပုိးေတြ ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ လက္သည္း၊ေျခသည္းညွပ္ေနရင္းနဲ ့အေရျပားကို ညွပ္မိတဲ့အခါမ်ိဳးမွာေပ့ါ။ ဒါေၾကာင့္ သင့္သူငယ္ခ်င္းက လက္သည္းညွပ္ဌားပါအုန္းလုိ ့ေျပာလာခဲ့ရင္ လက္သည္းေျခသည္းညွပ္တဲ့ အလွျပင္ခန္းမဆီ သြားဖုိ ့အၾကံေပးလုိက္ပါ။

 Credit: ---Trend Myanmar

**Public Health** 
ကၽြန္ေတာ္တုိ ့အားလုံးနဲ ့အခုလုိ အေျခအေနမ်ိဳးနဲ ့ၾကဳံဖူးပါလိမ့္မယ္။ သူငယ္ခ်င္းက ေခၽြးနံ ့ေပ်ာက္ေဆး ေမ့ခဲ့တာမ်ိဳး ဒါမွမဟုတ္ အခန္းေဖာ္က ဆပ္ျပာကုန္သြားတာမ်ိဳးေပ့ါ။ အဲ့လုိအခ်ိန္ေတြမွာ သူတုိ ့ကို မကူညီ ဘူးဆုိရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ရိုင္းသြားလိမ့္မယ္လုိ ့ခံစားမိမွာေပ့ါ။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခ်ိဳ ့ပစၥည္းေတြကေတာ့ သင့္ရဲ့ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ပဲ သုံးသင့္ပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္းကို ဘယ္ေလာက္ခ်စ္ခ်စ္ ေအာက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့ သန္ ့ ရွင္းေရးပစၥည္း ေျခာက္မ်ိဳးကိုေတာ့ ဘယ္သူနဲ ့မွ မွ်မသုံးသင့္ပါဘူး။

၁။ ဆပ္ျပာေတာင့္။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ဖေလာ္ရီဒါတကၠသိုလ္က ေဘာလုံးသမားေတြကို ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ေလ့လာမွဳတစ္ခုအရ ဆပ္ျပာတုံး ေတြ မွ်သုံးတဲ့လူေတြမွာ MRSA လုိ ့ေခၚတဲ့ ေဆးယဥ္ပါးေနတဲ့ဘက္တီးရီးယားျပည္တည္နာ ေရာဂါပုိး ျပန္လည္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားပါတယ္။ ဆပ္ျပာတုံးေတြမွာ ဘက္တီးရီးယားေတြ ကပ္ပါေနတတ္တာေၾကာင့္ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးနဲ ့ၾကိဳတင္ကာကြယ္ေရးစင္တာက ဆပ္ျပာတုံးအစား ဆပ္ျပာရည္ေတြကို အသုံးျပဳဖုိ ့ အၾကံေပးခဲ့ပါတယ္။ ဆပ္ျပာတုံးေတြကို မွ်မသုံးသင့္ေပမယ့္ ဆပ္ျပာရည္ဆုိရင္ေတာ့ ရပါတယ္။  

၂။ ကုိယ္နံ ့ေပ်ာက္ေဆး။ 

ကုိယ္နံ ့ေပ်ာက္ေဆးေတြဆုိတာ ဘက္တီးရီးယားပုိးေတြရဲ့ အနံ ့အသက္ဆုိးရြားမွဳကို ႏွိမ္ႏွင္းေပးတာပါ။ ဒီေတာ့ ဒီအဏုဇီ၀ပုိးေတြကိုသတ္ပစ္ႏိုင္တဲ့ အရာေတြပါ၀င္မွာပါ။ ေခၽြးနံ ့ေပ်ာက္ေဆးေတြဟာ သင့္ရဲ့ ေခၽြးထြက္မွဳကို သာ ေလ်ာ့နည္းေစျပီး ဒီ ေခၽြးနံ ့ေပ်ာက္ေဆးေတာင့္မွာ ကပ္ပါလာမယ့္ ပုိးေတြကို မသတ္ႏိုင္ပါဘူး။ တစ္ခု ေကာင္းတာက ဒီနည္းနဲ ့ေရာဂါကူးစက္မွဳမျဖစ္ႏိုင္ေလာက္ဘူးဆိုေပမယ့္ အေရျပားဆဲလ္ေတြ၊ အေမႊးအမွ်င္ေတြ ကပ္ေနတတ္ျပီး ဒီပစၥည္းကို မွ်သုံးမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ ရြံဖုိ ့ေကာင္းမွာပါ။ 

၃။ မုတ္ဆိတ္ရိတ္ဓား။ 

အမ်ိဳးသမီးအေရျပားက ်န္းမာေရးအစီအစဥ္ ရဲ့ ဒါရို္က္တာ၊ အေရျပားအထူးကုသမားေတာ္ Bethanee J.Schlosser ရဲ့ အဆုိအရ မုတ္ဆိတ္ရိတ္ဓားေတြဟာ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီပုိး၊စီပုိးနဲ ့HIV တို ့ကူးစက္မွဳ မွာ ပါ၀င္ေနတယ္လုိ ့ဆုိပါတယ္။ မုတ္ဆိတ္ရိတ္ဓားေတြကို မွ်သုံးတာက မိွဳေရာဂါပုိး ကူးစက္တတ္ေၾကာင္း သိရွိရျပီး အထူးသျဖင့္ ေပြးနာေတြ အျဖစ္မ်ားတယ္လုိ ့သူမက ဆုိပါတယ္။


 ၄။ မ်က္ႏွာသုတ္ပ၀ါ။ 

ညစ္ပတ္ေနတဲ့ မ်က္ႏွာသုတ္ပ၀ါေတြ၊ အထူးသျဖင့္ စိုစြတ္ေနတဲ့ ပ၀ါေတြကို မွ်ေ၀သုံးတာက မ်က္စိနာ ေရာဂါကေန ကာလသားေရာဂါအထိ ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခါ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ ့ဟိုတယ္၊ တည္းခိုခန္းတစ္ခုခုမွာ တည္းျပီဆုိရင္ ကိုယ့္ပ၀ါကို ကိုယ္မွတ္ထားေပေတာ့။

 ၅။ သြားတိုက္တံ။ 

ကိုယ္အျမဲနမ္းေနတဲ့ ကိုယ့္ခ်စ္သူနဲ ့ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ သြားတုိက္တံကို မွ်သုံးတာကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ရြံဖုိ ့ ေကာင္းပါတယ္။ ေသြးကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါ ေတြ ကူးစက္ခံရဖုိ ့မ်ားတယ္လုိ ့ ဆုိပါတယ္။ သြားတုိက္တာဟာ ေသြးလမ္းေၾကာင္းထဲမွာရွိတဲ့ ဘက္တီးရီးယားေတြရဲ့ ပမာဏကို ျမင့္တက္ေစျပီး သြားတိုက္တံမွာ က ်န္ခဲ့တဲ့ ေသြးစေသြးနေတြကဆင့္ ေၾကာက္စရာေရာဂါေတြ ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။

 ၆။ လက္သည္းညွပ္။ 

 လက္သည္းညွပ္ေတြကေန လက္သည္းမွိဳစြဲျခင္း အျပင္ ေသြးကတဆင့္ကူးစက္တတ္တဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါပုိးေတြ ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ လက္သည္း၊ေျခသည္းညွပ္ေနရင္းနဲ ့အေရျပားကို ညွပ္မိတဲ့အခါမ်ိဳးမွာေပ့ါ။ ဒါေၾကာင့္ သင့္သူငယ္ခ်င္းက လက္သည္းညွပ္ဌားပါအုန္းလုိ ့ေျပာလာခဲ့ရင္ လက္သည္းေျခသည္းညွပ္တဲ့ အလွျပင္ခန္းမဆီ သြားဖုိ ့အၾကံေပးလုိက္ပါ။

 Credit: ---Trend Myanmar