ရဲေခါင္ေျပာက္က်ား ေခ်ေဂြဗားရား က်ဆံုးခဲ့ရေသာ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၉ ရက္ေန႕ကို ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္ေန႔မွစ၍ အဖိႏွိပ္ခံျမန္မာျပည္သားမ်ားအတြက္ ရည္ရြယ္လ်က္ ျမန္မာျပည္သားဘေလာ့ဂ္ကို အမွတ္တရ တင္ဆက္လိုက္ပါသည္။ ** ခြန္အားမွ်ေ၀... တို႔တေတြသည္... မလြဲမေသြ ျပည္သူေတြအတြက္... **

Monday, August 1, 2016

=လူထုက ်န္းမာေရး(လူသိနည္းတဲ႔ သႀကားရဲ႔ဆိုုးက ်ဳိး-၁၀ မ်ိဳး)=

>
+Public Health+ 
(၁)သႀကားက ႏွလံုုးကိုု ဒုုကၡေပးတတ္တယ္။ American Heart Association ရဲ ႔ အဆိုုအရ သႀကားလြန္ကဲစြာစားသံုုးျခင္းႀကာင္႔ ႏွလံုုးညွစ္ျခင္းကိုု ထိခိုုက္ႏိုုင္ျပီး ႏွလံုုးညွစ္အားနည္းေရာဂါ ျဖစ္ႏိုုင္တယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။

 (၂)သႀကားက အဓိကအားျဖင္႔ ဗိုုက္ကိုု ရႊဲေစပါတယ္။ တကမၻာလုုံးမွာ အ၀လြန္တဲ႔သူေတြဟာ လြန္ခဲ႔တဲ႔ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ အတြင္း အဆေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တိုုးလာပါတယ္။ ၂၀၁၀ ခုုႏွစ္က ျပဳလုုပ္ခဲ႔တဲ႔ ေဆးသုုေသနတစ္ခုုအရ ကေလးေတြမွာ သႀကားစားသံုုးမႈမ်ားတဲ႔အတြက္ေႀကာင္႔ ကိုုယ္ခႏၱာထဲက ကလီစာေတြ အဆီမ်ားလာျပီး ဗိုုက္ရႊဲေစတယ္၊ ေနာက္ေတာ႔ ႏွလံုုးေရာဂါနဲ႔ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေတြလည္း ျဖစ္ေစပါတယ္။

  (၃)သႀကားက တကယ္႔ကိုု အသံတိတ္လူသတ္သမားပါ။ ဆားနဲ႔ ေသြးတိုုးေရာဂါေတြနဲ႔အျပိဳင္ သႀကားက လူေတြကိုုသတ္ပါတယ္။ ၂၀၀၈ ခုုႏွစ္က လုုပ္ခဲ႔တဲ႔ ေဆးသုုေသသနတစ္ခုုအရ leptin resistance လိုု႔ေခၚတဲ႔ ေရာဂါကိုုရေစပါတယ္။ လူ႔ကိုုယ္ခႏၱာမွာ အစားစားတဲ႔အခါ Leptin ဓာတ္က အာသာေျပတဲ႔စိတ္ကိုု ျဖစ္ေစပါတယ္။ leptin resistance ရတဲ႔အခါ စားျပီးရင္းစားခ်င္ရင္းမိုု႔ အ၀လြန္ေစပါတယ္။ ၀လြန္းတဲ႔အခါ ဘာမွမသိပဲ ေရာဂါေတြကိုုရလာျပီး လူကိုု ေသေစပါတယ္။

 (၄)သႀကားေႀကာင္႔ ကင္ဆာပိုုျဖစ္ေစျပီး၊ ကင္ဆာေႀကာင္႔ေသႏႈန္းကိုုလည္း မ်ားေစပါတယ္။ အူထဲမွာ သႀကားဓာတ္ေတြမ်ားရင္ β-catenin ဆိုုတဲ႔ဓာတ္တစ္မ်ိဳးထြက္လာျပီး ကင္ဆာျဖစ္ပြားမႈကိုု အားေပးပါတယ္။ ရင္သားကင္ဆာနဲ႔ အူမႀကီးကင္ဆာလိုုေရာဂါေတြမွာ သႀကားစားတာ မ်ားတဲ႔လူတာေတြရဲ ႔ ေသႏႈန္းက ပိုုျပီးမ်ားပါတယ္။ 

 (၅) သႀကားႀကိဳက္တာ မ်ိဳးရိုုးလုုိက္တတ္ပါတယ္။ Ghrelin ဓာတ္မ်ားတဲ႔ သူေတြဟာ သႀကားနဲ႔ အရက္ကိုုပိုုစြဲတတ္ပါတယ္။ Ghrelin ဓာတ္က ကိုုယ္ခႏၱာကိုု ဆာေလာင္ေစပါတယ္။


 (၆)သႀကားနဲ႔ အရက္ဟာ အသည္းကိုု ဒုုကၡေပးတာ အတူတူပါပဲ။ အရမ္းမ၀တဲ႔ လူေတြမွာေတာင္ သႀကားက အရက္နဲ႔အလားတူ အသည္းကိုု ပ်က္စီးေစပါတယ္။ သႀကားနဲ႔ အရက္ကိုု ကိုုယ္ခႏၱာက ေခ်ဖ်က္ရတဲ႔ နည္းလမ္းေတြက အတူတူပါပဲ။ 


(၇)သႀကားက ဦးေဏွာက္ကိုု ဒုုကၡေပးပါတယ္။ လြန္ကဲတဲ႔သႀကားဓာတ္က ကိုုယ္ခႏၱာက ဆဲလ္ေတြကိုု အိုုမင္းေစပါတယ္။ သႀကားအရမ္းစားတဲ႔ လူေတြမွာ သတိေမ႔ျခင္း၊ ဦးေဏွာက္အားေ လ ်ာ႔ျခင္းေတြ ပိုုျပီးျဖစ္တတ္ပါတယ္။


 (၈)သႀကားဓာတ္က ေန႔စဥ္ စားသံုုးစရာေတြထဲမွာ ျပည္႔ေနျခင္း သြားရည္စာေတြ အခ်ိဳရည္ေတြထဲမွာ သႀကားေတြ အမ်ားႀကီးပါပါတယ္။ ဥပမာ-Coke တစ္ဘူးမွာ သႀကား ၁၀ ဇြန္းေလာက္ပါ၀င္ပါတယ္။


 (၉)သႀကားလြန္ကဲစြာစားသံုုးမႈေႀကာင္႔ အသက္တိုုႏိုုင္ပါတယ္။ ၂၀၁၃ စစ္တမ္းတစ္ခုုအရ ကမၻာတ၀န္းမွာ တစ္ႏွစ္ကိုု ၁၈၀၀၀၀ ေလာက္ သႀကားစားသံုုးမႈ လြန္ကဲလိုု႔ ေသေႀကႀကရပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳ၊ ႏွလံုုးနဲ႔ ကင္ဆာေရာဂါေတြေႀကာင္႔ ေသႀကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ 


 (၁၀) သႀကားေႀကာင္႔ အ၀လြန္ေစပါတယ္။ ဒီအခ်က္က လူတိုုင္း သိႀကပါတယ္။သႀကားစားျပီးရင္ ဗိုုက္ျပည္႔တယ္မရွိပါဘူး။ အဲဒါေႀကာင္႔ အခ်ိဳေတြ စားျပီးရင္ အစားကိုု ထပ္ျပီး စားေစခ်င္စိတ္ ျဖစ္ေစပါတယ္။ 


Credit:ျမန္မာႏွလံုုးေဖာင္ေဒးရွင္း

+Public Health+ 
(၁)သႀကားက ႏွလံုုးကိုု ဒုုကၡေပးတတ္တယ္။ American Heart Association ရဲ ႔ အဆိုုအရ သႀကားလြန္ကဲစြာစားသံုုးျခင္းႀကာင္႔ ႏွလံုုးညွစ္ျခင္းကိုု ထိခိုုက္ႏိုုင္ျပီး ႏွလံုုးညွစ္အားနည္းေရာဂါ ျဖစ္ႏိုုင္တယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။

 (၂)သႀကားက အဓိကအားျဖင္႔ ဗိုုက္ကိုု ရႊဲေစပါတယ္။ တကမၻာလုုံးမွာ အ၀လြန္တဲ႔သူေတြဟာ လြန္ခဲ႔တဲ႔ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ အတြင္း အဆေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တိုုးလာပါတယ္။ ၂၀၁၀ ခုုႏွစ္က ျပဳလုုပ္ခဲ႔တဲ႔ ေဆးသုုေသနတစ္ခုုအရ ကေလးေတြမွာ သႀကားစားသံုုးမႈမ်ားတဲ႔အတြက္ေႀကာင္႔ ကိုုယ္ခႏၱာထဲက ကလီစာေတြ အဆီမ်ားလာျပီး ဗိုုက္ရႊဲေစတယ္၊ ေနာက္ေတာ႔ ႏွလံုုးေရာဂါနဲ႔ ဆီးခ်ိဳေရာဂါေတြလည္း ျဖစ္ေစပါတယ္။

  (၃)သႀကားက တကယ္႔ကိုု အသံတိတ္လူသတ္သမားပါ။ ဆားနဲ႔ ေသြးတိုုးေရာဂါေတြနဲ႔အျပိဳင္ သႀကားက လူေတြကိုုသတ္ပါတယ္။ ၂၀၀၈ ခုုႏွစ္က လုုပ္ခဲ႔တဲ႔ ေဆးသုုေသသနတစ္ခုုအရ leptin resistance လိုု႔ေခၚတဲ႔ ေရာဂါကိုုရေစပါတယ္။ လူ႔ကိုုယ္ခႏၱာမွာ အစားစားတဲ႔အခါ Leptin ဓာတ္က အာသာေျပတဲ႔စိတ္ကိုု ျဖစ္ေစပါတယ္။ leptin resistance ရတဲ႔အခါ စားျပီးရင္းစားခ်င္ရင္းမိုု႔ အ၀လြန္ေစပါတယ္။ ၀လြန္းတဲ႔အခါ ဘာမွမသိပဲ ေရာဂါေတြကိုုရလာျပီး လူကိုု ေသေစပါတယ္။

 (၄)သႀကားေႀကာင္႔ ကင္ဆာပိုုျဖစ္ေစျပီး၊ ကင္ဆာေႀကာင္႔ေသႏႈန္းကိုုလည္း မ်ားေစပါတယ္။ အူထဲမွာ သႀကားဓာတ္ေတြမ်ားရင္ β-catenin ဆိုုတဲ႔ဓာတ္တစ္မ်ိဳးထြက္လာျပီး ကင္ဆာျဖစ္ပြားမႈကိုု အားေပးပါတယ္။ ရင္သားကင္ဆာနဲ႔ အူမႀကီးကင္ဆာလိုုေရာဂါေတြမွာ သႀကားစားတာ မ်ားတဲ႔လူတာေတြရဲ ႔ ေသႏႈန္းက ပိုုျပီးမ်ားပါတယ္။ 

 (၅) သႀကားႀကိဳက္တာ မ်ိဳးရိုုးလုုိက္တတ္ပါတယ္။ Ghrelin ဓာတ္မ်ားတဲ႔ သူေတြဟာ သႀကားနဲ႔ အရက္ကိုုပိုုစြဲတတ္ပါတယ္။ Ghrelin ဓာတ္က ကိုုယ္ခႏၱာကိုု ဆာေလာင္ေစပါတယ္။


 (၆)သႀကားနဲ႔ အရက္ဟာ အသည္းကိုု ဒုုကၡေပးတာ အတူတူပါပဲ။ အရမ္းမ၀တဲ႔ လူေတြမွာေတာင္ သႀကားက အရက္နဲ႔အလားတူ အသည္းကိုု ပ်က္စီးေစပါတယ္။ သႀကားနဲ႔ အရက္ကိုု ကိုုယ္ခႏၱာက ေခ်ဖ်က္ရတဲ႔ နည္းလမ္းေတြက အတူတူပါပဲ။ 


(၇)သႀကားက ဦးေဏွာက္ကိုု ဒုုကၡေပးပါတယ္။ လြန္ကဲတဲ႔သႀကားဓာတ္က ကိုုယ္ခႏၱာက ဆဲလ္ေတြကိုု အိုုမင္းေစပါတယ္။ သႀကားအရမ္းစားတဲ႔ လူေတြမွာ သတိေမ႔ျခင္း၊ ဦးေဏွာက္အားေ လ ်ာ႔ျခင္းေတြ ပိုုျပီးျဖစ္တတ္ပါတယ္။


 (၈)သႀကားဓာတ္က ေန႔စဥ္ စားသံုုးစရာေတြထဲမွာ ျပည္႔ေနျခင္း သြားရည္စာေတြ အခ်ိဳရည္ေတြထဲမွာ သႀကားေတြ အမ်ားႀကီးပါပါတယ္။ ဥပမာ-Coke တစ္ဘူးမွာ သႀကား ၁၀ ဇြန္းေလာက္ပါ၀င္ပါတယ္။


 (၉)သႀကားလြန္ကဲစြာစားသံုုးမႈေႀကာင္႔ အသက္တိုုႏိုုင္ပါတယ္။ ၂၀၁၃ စစ္တမ္းတစ္ခုုအရ ကမၻာတ၀န္းမွာ တစ္ႏွစ္ကိုု ၁၈၀၀၀၀ ေလာက္ သႀကားစားသံုုးမႈ လြန္ကဲလိုု႔ ေသေႀကႀကရပါတယ္။ ဆီးခ်ိဳ၊ ႏွလံုုးနဲ႔ ကင္ဆာေရာဂါေတြေႀကာင္႔ ေသႀကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ 


 (၁၀) သႀကားေႀကာင္႔ အ၀လြန္ေစပါတယ္။ ဒီအခ်က္က လူတိုုင္း သိႀကပါတယ္။သႀကားစားျပီးရင္ ဗိုုက္ျပည္႔တယ္မရွိပါဘူး။ အဲဒါေႀကာင္႔ အခ်ိဳေတြ စားျပီးရင္ အစားကိုု ထပ္ျပီး စားေစခ်င္စိတ္ ျဖစ္ေစပါတယ္။ 


Credit:ျမန္မာႏွလံုုးေဖာင္ေဒးရွင္း

No comments:

Total Pageviews

Labels

ပညာေပး (1488) ကာတြန္းဟာသ (1343) ဟာသ (899) ေဆာင္းပါး (822) ကဗ်ာ (777) သတင္း (533) .ေဆာင္းပါး (512) အက္ေဆး/၀တၳဳတို (504) ေၾကာ္ျငာ (432) နိုင္ငံတကာထူးျခားသတင္း (388) ပညာေပး... (326) နိုင္ငံတကာ ထူးျခားသတင္း (321) ကဗ ်ာ (279) နိုင္ငံတကာအျခားသတင္း.. (253) ကဗ်ာ… (228) ပံုျပင္ (220) ေဆာင္းပါး…. (203) အက္ေဆး (191) ေဘာလံုးဟာသ...။ (156) သေဘာထားအျမင္ (149) Cartoon (145) သတင္း.... (139) ကဗ်ာ... (136) ကဗ်ာ..... (132) ပညာေပး.. (131) နိုင္ငံတကာ အျခားသတင္း.. (123) ျပည္တြင္းသတင္း (118) သတင္း..။ (114) သတင္းတို (111) သေရာ္စာ… (106) ဝတၳဳတို (105) ၀တၳဳတို (95) ဓါတ္ပံုသတင္း (81) သတင္း.. (79) ေပးစာ (79) ဘာသာျပန္ ဝတၳဳတို (75) ဓာတ္ပံုသတင္း (72) ကာတြန္း (64) ဓာတ္ပံုသတင္း..။ (64) သေရာ္စာ (64) နိုင္ငံတကာ အျခားသတင္း (60) ဓာတ္ပံုသတင္း.. (54) ေမတၱာစာ (54) ေအာက္ေမ့ဘြယ္စာလႊာ (53) သတင္း. (47) ဘာသာျပန္အက္ေဆး (46) ္ပံုျပင္ (45) ကာတြန္းဟာသ- (44) ေဘာလံုးဟာသ... (44) နိုင္ငံတကာအျခားသတင္း (43) -ကာတြန္းဟာသ (40) နိင္ငံတကာ အျခားသတင္း (39) ကဗ်ာ. (37) သတင္းေဆာင္းပါး (36) News (35) ကာတြန္း ဟာသ (34) ပညာေပး) (33) ကဗ်ာ(ဟာသ) (32) ဟာသကဗ်ာ (32) ေအာင္ျမင္ေရးဒႆန (30) xပညာေပး) (29) ေၾကညာခ်က္ (28) ႐ုပ္သံ သတင္း (25) ဂ်ာနယ္ (24) TV (23) နိုင္ငံတကာ အျခားသတင္း. (23) ဘာသာျပန္ေဆာင္းပါး (20) ရင္ဖြင့္သံ (19) သရဲဇာတ္လမ္း (19) ္ပံုျပၤင္ (18) ထုတ္ျပန္ခ်က္ (14) ဓာတ္ပံု (13) ဘာသာျပန္ပံုျပင္ (13) ဓာတ္ပုံသတင္း (12) သတင္းဓါတ္ပံု (12) သီခ်င္း (12) အင္တာဗ်ဴး (12) အေတြးအျမင္ (12) ဓာတ္ပံုသတင္း. (11) ပံုျပၤင္ (11) အယ္ဒီတာ့ထံေပးစာ (11) ဥာဏ္စမ္း (11) Photo News (10) poem (10) ဂ ်ာနယ္ (10) ဟာသအက္ေဆး (10) (က်န္းမာေရး ပညာေပး) (9) . (9) x ပညာေပး) (9) ဘာသာျပန္ (9) The Article (8) ခရီးသြား.ေဆာင္းပါး (8) နိူင္ငံတကာအျခားသတင္း (8) ဘာသာေရးေဆာင္းပါး (8) သတင္း.ေဆာင္းပါး (8) ေဗဒင္ (8) သတင္းတို. (7) ဟာသ ဝတၳဳတို (7) တေဘာင္ (6) ကွဗ်ာ (5) နိုင္ငံထူးျခားသတင္း (5) ဘာသာေရး၊ဓမၼပံုျပင္ (5) မိန္႔ခြန္း (5) သမိုင္းစကား၊ ပန္းစကား (5) ဟာသ ဓာတ္ပံု (5) အားကစားသတင္း (5) song (4) ကာတြြန္းဟာသ (4) စကားပံု (4) ထူးျခားသတင္း (4) ပညာေပ; (4) သတင္း.တို. (4) သေရာ ္စာ (4) ဟာသ- (4) ္ေဆာင္းပါး (4) -ကာတြန္းဟာသ- (3) interview (3) ထုပ္ျပန္ခ်က္ (3) ဓမၼဒါန (3) ဓါတ္ပုံအက္ေဆး (3) ဓာတ္ပံုအက္ေဆး (3) ပညာေပ (3) ဖိတ္စာ (3) ရုပ္သံ (3) သတင္း.တို.။ (3) ဟာသ အင္တာဗ်ဴး (3) ဟာသ. (3) အင္တာဗ်ဴးး (3) အတိုဆုံး၀တၳဳတို (3) အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္ (3) ေဘာလံုးဟာသ. (3) (ဟာသ) (2) By....meepyatite (2) Statement (2) Story (2) With Best Regards (2) aဆာင္းပါ (2) ကန္ေတာ့ခ်ိဳး (2) က်န္းမာေရး ပညာေပး (2) ဇာတ္လမ္းတို (2) ပန္းခ်ီ (2) ပုံျပင္ (2) ဘာသာျပန္ကဗ ်ာ (2) ရုပ္ပံုအေတြး (2) ဟာသပံုျပင္ (2) အစီရင္ခံစာ (2) အမွတ္တရ (2) အေတြး (2) ဦးဦး ေမွာ္ဆရာ (2) ေဆာင္းပါ (2) ျပဇာတ္ (2) (xပညာေပး) (1) (ပညာေပး) (1) ) (1) .... (1) 2010 at 11:22pm (1) =ႏိုင္ငံတကာ အားကစားသတင္းမ်ား (1) Announce (1) By: Sara Yin (က်န္းမာေရး ပညာေပး) (1) By; Silver Moon အင္တာဗ်ဴး (1) General Knowledge (1) Joke (1) Photo Essay (1) Thanks (1) aဆာင္းပါး (1) khana.na155 ကဗ်ာ (1) minkonaing (1) ကဗ်ာ( (1) ကဗ်ာ… By..Blue gyee (1) ကာတြန္းဟာသ <br /> <br /> (1) ကိုယ္တိုင္ေရးကဗ်ာ သီဟသူ (1) ခရီးသြားဆာင္းပါး (1) ခရီးသြားေဆာင္းပါး (1) စကား (1) စကားပုံ (1) စာစု (1) စိုးမိုးေက်ာ္ (ဟာသ) (1) ဆက္သြယ္ရန္ (1) ဓါတ္ပံုအက္ေဆး (1) ဓာတ္ပုံအက္ေဆး (1) ဓာတ္ပံုအေတြး (1) နူတ္ခြန္းဆက္လႊာ (1) (1) ပညာေပ;း (1) မိန္႕ခြန္း (1) ရုပ္ရွင္ (1) သတင္း နွင့္ဟာသ (1) သတင္း.တို (1) သတင္းကဗ်ာ (1) သတင္းသီခ်င္း (1) သေရာ္ကဗ ်ာ (1) ဟသ (1) ဟာသအင္တာဗ်ဴး (1) ဟိုအေၾကာင္း ၊ဒီအေၾကာင္းသူတို ့အေၾကာင္း (1) အဆိုအမိန္႔ (1) အထၳဳပၸတၱိ) (1) အားကစားသတင္းမ်ား (1) အျခားသတင္း (1) ဦးဦး ေမွာ္ဆရာ ပညာေပး.. (1) ုပုံျပင္ (1) ေဆာင္းပါ; (1) ေပးပို ့သူ .. စိုးမိုးေက်ာ္ ဟာသ (1) ေပးပို ့သူ...သက္နိုင္ ကဗ်ာ… (1) ေပးပို ့သူ…greenleave (1) ္ပုံျပင္ (1) (1) ႐ုပ္သံ (1) • Posted by thant zin htwe on ႏုိ၀င္ဘာ 19 (1) …. (1)