ရဲေခါင္ေျပာက္က်ား ေခ်ေဂြဗားရား က်ဆံုးခဲ့ရေသာ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၉ ရက္ေန႕ကို ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္ေန႔မွစ၍ အဖိႏွိပ္ခံျမန္မာျပည္သားမ်ားအတြက္ ရည္ရြယ္လ်က္ ျမန္မာျပည္သားဘေလာ့ဂ္ကို အမွတ္တရ တင္ဆက္လိုက္ပါသည္။ ** ခြန္အားမွ်ေ၀... တို႔တေတြသည္... မလြဲမေသြ ျပည္သူေတြအတြက္... **

Sunday, August 14, 2016

=လူထုက ်န္းမာေရး(ကယ္လ္စီယမ္ႏွင့္ က ်န္းမာေရး)=

> (ေဒါက္တာခင္ေမာင္လြင္)
+Public Health+

 ကယ္လ္စီယမ္ႏွင့္ က ်န္းမာေရး အေၾကာင္းကို ျမဝတီ စာဖတ္ပရိသတ္မ်ား သိရွိေစရန္ ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္လြင္(FAME) ႏွင့္ ျမဝတီအဖြဲ႕ ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းမႈမ်ားကို ေဖာ္ျပ လိုက္ပါသည္-

 ေမး ။ ။ ဆရာခင္ဗ်ား ကြၽန္ေတာ္တို႔ ခႏၶာကိုယ္ႀကီး က ်န္းမာသန္စြမ္းဖို႔ အတြက္ အာဟာရဓာတ္ေတြ ျပည့္စံုေအာင္ စားေသာက္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့အခါမွာ ကယ္လ္စီယမ္လို႔ေခၚတဲ့ ထံုးဓာတ္ဟာလည္း တစ္ခုအပါအဝင္ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ကယ္လ္စီယမ္ဟာ ဘယ္လိုမ်ဳိးဓာတ္ပစၥည္းလဲ ဆိုတာ ရွင္းျပေပးေစခ်င္ပါတယ္။

 ေျဖ ။ ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔တစ္ေတြ က ်န္းမာဖို႔ အာဟာရ ျပည့္ဝေအာင္ စားေသာက္ရာမွာ အာဟာရဓာတ္ အားလံုး ခုနစ္မ်ဳိးလိုအပ္ပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္၊ အဆီ၊ ပ႐ိုတင္း၊ ဗီတာမင္၊ သတၱဳဓာတ္၊ ေရနဲ႔ အမွ်င္ဓာတ္တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီထဲက သတၱဳဓာတ္ ဆိုရာမွာ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ဟာ မရွိမျဖစ္ေရွ႕ဆံုးက ပါဝင္ေနပါတယ္။ ပမာဏအားျဖင့္လည္း အမ်ားဆံုး ပါဝင္ေနတဲ့ သတၱဳဓာတ္တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ စုစုေပါင္း သတၱဳဓာတ္ေတြရဲ႕ ၃၉ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ေတြ ျဖစ္ၿပီး ခႏၶာကိုယ္အေလးခ်ိန္ရဲ႕ ၁ ဒသမ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ကေန ၂ ရာခုိင္ႏႈန္း အထိ ရွိပါတယ္။ အရြယ္ေရာက္သူတစ္ဦးမွာ ပ်မ္းမွ် ကယ္လ္စီယမ္ ပါဝင္မႈဟာ ၁ ဒသမ ၁ ကီလိုဂရမ္ေလာက္ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ အေရးပါတဲ့ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္တဲ့ သတၱဳဓာတ္တစ္မ်ဳိးလို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။


 ေမး ။ ။ အဲဒီ ကယ္လ္စီယမ္ သတၱဳဓာတ္ေတြဟာ ခႏၶာကိုယ္ထဲက ဘယ္ေနရာေတြမွာ အသံုးျပဳတယ္ဆိုတာ သိပါရေစ။

 ေျဖ ။ ။ ခႏၶာကိုယ္မွာ ရွိတဲ့ စုစုေပါင္းကယ္လ္စီယမ္ရဲ႕ ၉၉ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ အ႐ိုးနဲ႔ သြားေတြမွာ အသံုးျပဳပါတယ္။ အ႐ိုးေတြတည္ေဆာက္ဖို႔အတြက္ ကယ္လ္စီယမ္ကို အသံုးျပဳ ရပါတယ္။ အ႐ိုးမွာရွိတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ေတြဟာ ပံုစံႏွစ္မ်ဳိးနဲ႔ေနပါတယ္။ ပထမတစ္မ်ဳိးက ေန႔စဥ္ဝင္လိုက္၊ ထြက္လိုက္ျပဳလုပ္ေနတဲ့ ပံုသဏၭာန္ (Readily Exchangeable Calcium) နဲ႔ ေနာက္တစ္မ်ဳိးကေတာ့ ေရရွည္ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ပံုသဏၭာန္ (Stable Form Calcium) ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမတစ္မ်ဳိးမွာ ပါဝင္တဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ေတြဟာ တစ္ေန႔မွာ ၅ဝဝ မီလီမိုး (500 mmol/day) ေလာက္ ဝင္လိုက္၊ ထြက္လိုက္နဲ႔ ရွိေနပါတယ္။ ဥပမာ-ေသြးထဲမွာ ကယ္လ္စီယမ္ေတြ လိုအပ္ရင္ ခ်က္ခ်င္းအ႐ိုးကေန ထုတ္ေပးၿပီး ျဖည့္တင္းေပးပါတယ္။ ကယ္လ္စီယမ္ ပါဝင္တဲ့အစားအစာေတြ စားလိုက္ရင္ အ႐ိုးထဲကို ျပန္ဝင္လာပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ေန႔စဥ္ အဝင္အထြက္ ရွိေနပါတယ္။ သြားထဲမွာရွိတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ ကေတာ့ အဝင္အထြက္ ရယ္လို႔ မရွိဘဲ သြားဆိုတာေပါင္းၿပီးရင္ အထဲမွာရွိတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ကို ျပန္ယူလို႔ မရေတာ့ပါဘူး။ က်န္တဲ့ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ ကယ္လ္စီယမ္ေတြ ကေတာ့ ေသြးထဲမွာရွိၿပီး ပမာဏအားျဖင့္ 10 mg/dl သို႔မဟုတ္ 2.5 mmol/L ရွိေနဖို႔ လိုပါတယ္။ ေသြးထဲမွာရွိတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ေတြက ၾကြက္သားေတြ အလုပ္ေကာင္းေကာင္း လုပ္ဖို႔၊ အာ႐ံုေၾကာေတြ အလုပ္ေကာင္းေကာင္း လုပ္ဖို႔ (Nerve Conduction) နဲ႔ ခႏၶာကိုယ္ကေန ေသြးယိုစီးမႈ ျဖစ္ရင္ ခ်က္ခ်င္း ခဲသြားေစဖို႔ (Blood Coagulation) အတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ပါတယ္။ ပမာဏ အားျဖင့္ ၁ ရာခုိင္ႏႈန္းသာ ရွိေပမယ့္ အဲဒီ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ အၿမဲျပည့္ေနဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေန႔စဥ္စားတဲ့အထဲမွာ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ မလံုေလာက္ခဲ့ရင္ အ႐ိုးကေနယူၿပီး သံုးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေန႔စဥ္ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ လံုေလာက္စြာ စားေပးဖို႔ အထူးအေရးႀကီးပါတယ္။

 ေမး ။ ။ လူတစ္ေယာက္အတြက္ ေန႔စဥ္ လိုအပ္တဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ ပမာဏကိုလည္း သိပါရေစ ဆရာ။

 ေျဖ ။ ။ အသက္အရြယ္၊ အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ အေျခအေနေပၚ မူတည္ၿပီး ကယ္လ္စီယမ္ လိုအပ္ခ်က္ ပမာဏကလည္း ကြဲျပားမႈရွိပါတယ္။

အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ေတာ့- (က) တစ္ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြမွာ မိခင္ႏို႔ကေန ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ ရပါတယ္။ ၂၅ဝ ကေန ၅ဝဝ မီလီဂရမ္ေလာက္ပါဖို႔ လိုပါတယ္။
  (ခ) တစ္ႏွစ္ကေန သံုးႏွစ္အထိက ၅ဝဝ မီလီဂရမ္ လိုအပ္ပါတယ္။ (ဂ) ေလးႏွစ္ကေနစၿပီး ႏွစ္စဥ္တစ္ႏွစ္ကို ၅ဝ မီလီဂရမ္ေလာက္ တိုးၿပီးလိုတာ ၁၈ ႏွစ္ ဆိုရင္ ၁၂ဝဝ မီလီဂရမ္ေလာက္ လိုပါတယ္။ အ႐ိုးေတြ ႀကီးထြားမႈ လ ်င္ျမန္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ (ဃ) ၁၈ ႏွစ္ေနာက္ပုိင္းက ်ရင္ေတာ့ ပံုမွန္ လူႀကီးတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ၈ဝဝ-၁ဝဝဝ မီလီဂရမ္ေလာက္ဆိုရင္ လံုေလာက္ပါတယ္။ (င) ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြ ကေတာ့ ပိုလိုပါတယ္။ ၁ဝဝဝ- ၁၂ဝဝ မီလီဂရမ္ေလာက္ လိုပါတယ္။ အဲဒီ လိုအပ္တဲ့ ပမာဏရရွိဖို႔ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ ၾကြယ္ဝတဲ့ အစားအစာေတြ ေန႔စဥ္ စားေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

 ေမး ။ ။ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ၾကြယ္ဝတဲ့ အစားအစာေတြက ဘယ္လိုမ်ဳိး အစားအစာေတြ ဆိုတာ ေျပာျပေပးပါ။

 ေျဖ ။ ။ ကယ္လ္စီယမ္ပါဝင္မႈ မ်ားတဲ့ အစားအစာေတြကေတာ့- (က) ႏို႔နဲ႔ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းေတြမွာ အမ်ားဆံုး ပါဝင္ပါတယ္။ ႏြားႏို႔၊ ႏို႔မႈန္႔၊ ဒိန္ခ်ဥ္၊ ဒိန္ခဲ (Cheese) စတာေတြမွာ ပါဝင္မႈအမ်ားဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။
 (ခ) တိရစၧာန္ထြက္ ပစၥည္းေတြ ျဖစ္တဲ့ အ႐ိုးပါ ဝါးစားႏိုင္တဲ့ ငါးေလးေတြ ဥပမာ-ငါးသလဲထိုး၊ ငါးစင္႐ိုင္း၊ ဆာဒင္းငါး(Sadine)၊ အခြံပါ ဝါးစားႏိုင္တဲ့ ပုစြန္ဆိတ္ေလးေတြ၊ ၾကက္ဥ၊ ဘဲဥ စတာေတြမွာလည္း ၾကြယ္ဝစြာပါဝင္ပါတယ္။
 (ဂ) တတိယအေနနဲ႔ ပဲမ်ဳိးစံု (ဥပမာ-တိုဟူး၊ ပဲပိစပ္)နဲ႔ အခြံမာအေစ့ အဆန္ေတြ (ဥပမာ-သစ္ၾကားသီး၊ အယ္လ္မြန္)မွာ ပါဝင္ပါတယ္။
 (ဃ) သစ္သီးနဲ႔ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ဳိးစံုမွာ ပါဝင္ပါတယ္။ (ဥပမာ- ဟင္းရြက္စိမ္းမ်ား၊ ေဂၚဖီပန္းပြင့္၊ လိေမၼာ္သီး) (င) ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္ ပါဝင္တဲ့ အစားအစာေတြျဖစ္တဲ့ ဆန္၊ ဂ်ဳံနဲ႔ အာလူးတို႔မွာလည္း ပါဝင္ပါတယ္။

 ေမး ။ ။ ဒါဆိုရင္ ႏို႔နဲ႔ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းနဲ႔ အသားငါး မစားတဲ့သူေတြ တစ္နည္းအားျဖင့္ သက္သတ္လြတ္ စားတဲ့သူေတြအေနနဲ႔ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ လံုလံုေလာက္ေလာက္ရဖို႔ လြယ္ပါ့မလား ဆရာ။

 ေျဖ ။ ။ ဒီေနရာမွာ အလြန္စိတ္ဝင္စားဖို႔ေကာင္းတဲ့ အခ်က္တစ္ခုရွိပါတယ္။ ခုနကေျပာခဲ့တဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ ၾကြယ္ဝတဲ့ အထဲမွာ နံပါတ္(၁)က ႏို႔နဲ႔ႏို႔ထြက္ပစၥည္း၊ နံပါတ္(၂)က တိရစၧာန္နဲ႔ တိရစၧာန္ထြက္ပစၥည္း။ ဒီေတာ့ ဒီႏွစ္မ်ဳိးကိုမစားရင္ ကယ္လ္စီယမ္ ခ်ဳိ႕တဲ့ၿပီး အ႐ိုးေတြ ပ်က္စီးႏိုင္မယ္လို႔ ထင္စရာရွိပါတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ကယ္လ္စီယမ္ ခ်ဳိ႕တဲ့တဲ့ လကၡဏာေတြခံစားရမယ္လို႔ ထင္စရာရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ့္လက္ေတြ႕ မွာေတာ့ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္ေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ သက္သတ္လြတ္ ေရရွည္စားတဲ့ သူေတြဟာ အ႐ိုးပါး အ႐ိုးပြေရာဂါ ျဖစ္ပြားတဲ့ႏႈန္းဟာ အသားငါးစားသူေတြထက္ ပိုမို ေလ်ာ့နည္းေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါဟာ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အသားငါး မစားတဲ့ သူေတြဟာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ ပိုမိုစားျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ အ႐ိုးခိုင္ဖို႔ဆိုတာ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ တစ္ခုတည္း လုိအပ္တာမဟုတ္ပါဘူး။ တျခားဓာတ္ပစၥည္းေတြ ျဖစ္တဲ့ မဂၢနီစီယမ္တို႔၊ ဘိုရြန္တို႔၊ ဗီတာမင္စီတုိ႔ဟာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ မွာသာ ပိုမိုပါဝင္ေနလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အသားငါးစားတဲ့ သူေတြဟာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ အစားနည္းခဲ့ရင္ အ႐ိုးပါးေရာဂါ ရႏိုင္ပါတယ္။

 ေမး ။ ။ ကြမ္းယာ စားတဲ့အခါမွာ ထည့္တဲ့ ထံုးကေရာ က ်န္းမာေရးအတြက္ အေထာက္အကူ ျပဳ၊ မျပဳ သိခ်င္ပါတယ္ ဆရာ။

 ေျဖ ။ ။ ကယ္လ္စီယမ္လို႔ ေျပာတဲ့အခါမွာ ေအာ္ဂဲနစ္ကယ္လ္စီယမ္လို႔ ေခၚတဲ့ အပင္ကနဲ႔ သတၱဝါေတြကေန တစ္ဆင့္ရတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ကသာ လူေတြရဲ႕ က ်န္းမာေရးကို အေထာက္အကူ ျပဳတာျဖစ္ၿပီး အင္ေအာ္ ဂဲနစ္ကယ္လ္စီယမ္လို႔ ေခၚတဲ့ သဘာဝ ထံုးဓာတ္ေတြကေတာ့ လူေတြရဲ႕က ်န္းမာေရးကို ဘယ္လိုမွ အေထာက္အကူ မျပဳတဲ့အျပင္ ဆိုးက ်ဳိးေတြကိုသာ ရေစႏိုင္ပါတယ္။ ထံုးမႈန္႔အျဖဴေတြကို ကယ္လ္စီယမ္ေအာက္ဆိုက္လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒါကို လူစားလို႔ မရပါဘူး။ သူ႔ကို ေရနဲ႔ေရာလုိက္ရင္ ကယ္လ္စီယမ္ ဟိုက္ဒေရာဆိုက္လို႔ ေခၚပါတယ္။ ကြမ္းယာမွာပါတဲ့ အမ်ဳိးအစားျဖစ္ၿပီး အင္ေအာ္ဂဲနစ္ ကယ္လ္စီယမ္ အမ်ဳိးအစားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ပါးစပ္ကေန စားလိုက္ရင္ ထိေတြ႕တဲ့ေနရာေတြမွာ ထိခိုက္တုိက္စား ေလာင္ကြၽမ္းမႈ ျဖစ္ေစပါတယ္။ မ်က္စိထဲဝင္ရင္ မ်က္ၾကည္လႊာကို ပ်က္စီးေစပါတယ္။ အစာအိမ္နဲ႔ အူနံရံေတြကို ပ်က္စီးေစပါတယ္။ ေသြးေၾကာ နံရံေတြကိုမာေစၿပီး ေသြးေၾကာေတြကို က ်ဥ္းေစပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာက ်ဥ္းေရာဂါနဲ႔ ေသြးတိုးေရာဂါေတြျဖစ္ေစပါတယ္။ ေက ်ာက္ကပ္မွာ
 ေက ်ာက္တည္ေစပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကြမ္းယာစားတဲ့ဓေလ့ဟာ က ်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ေစေၾကာင္း ပညာေပး ေဟာေျပာေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

 ေမး ။ ။ ဆရာခုနက ေျပာသြားတဲ့ အထဲမွာ ေအာ္ဂဲနစ္နဲ႔ အင္ေအာ္ဂဲနစ္ ကယ္လ္စီယမ္ဆုိၿပီး ပါသြားပါတယ္။ အဲ့ဒါကို ပိုၿပီးနားလည္ေအာင္ ရွင္းျပေပးပါဆရာ။

 ေျဖ ။ ။ ေအာ္ဂဲနစ္ ေမာ္လီက ်ဴး းဆိုတာက အပင္ေတြ၊ တိရစၧာန္ေတြကေန တစ္ဆင့္ ရရွိတဲ့ ဓာတ္ပစၥည္းေတြျဖစ္ၿပီး အင္ေအာ္ဂဲနစ္ကေတာ့ ႐ိုး႐ိုးသာမန္ တြင္းထြက္ ပစၥည္း ေရထုေျမထုကရတဲ့ ဓာတ္ပစၥည္းေတြကို ဆိုလိုတာျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ခႏၶာကိုယ္ တည္ေဆာက္ပံုအရ သတၱဳဓာတ္ေတြ လိုအပ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီလိုအပ္တဲ့ သတၱဳဓာတ္ ေတြကို တုိက္႐ိုက္ ရယူသံုးစြဲဖို႔ မလြယ္ကူပါဘူး။ အခုေျပာေနတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ဆိုရင္ သဘာဝမွာ ထံုးေက ်ာက္ေတာင္ေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ ေရမွာလည္း ထံုးဓာတ္ပါတဲ့ေရေတြကေန တိုက္႐ိုက္ယူလို႔ မရပါဘူး။ အပင္ရဲ႕အျမစ္ကေနတစ္ဆင့္ ထံုးဓာတ္ကို စုပ္ယူပါတယ္။ ၿပီးရင္ ေအာ္ဂဲနစ္ ေမာ္လီက ်ဴး းေတြအျဖစ္ အပင္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းအသီးသီးကို ေရာက္ပါတယ္။ အဲ့ဒီအခါက ်မွ လူနဲ႔တိရစၧာန္ေတြ အသံုးျပဳလို႔ရတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ဘဝကို ေျပာင္းသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ-ႏြားက ျမက္ကိုစားရင္ ျမက္မွာပါဝင္တဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ေတြဟာ ႏြားထဲကိုေရာက္ၿပီး ႏြားအတြက္ အသံုးျပဳတဲ့အျပင္ ႏြားႏို႔ထဲမွာပါလာတဲ့ အတြက္ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းေတြမွာ ပါလာတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ေတြဟာ လူေတြအသံုးျပဳႏိုင္တဲ့ ပံုသဏၭာန္ျဖစ္သြားပါတယ္။ ေအာ္ဂဲနစ္ကယ္လ္စီယမ္ပါတဲ့ ေမာ္လီက ်ဴးအဓိက ေလးမ်ဳိးပဲရွိပါတယ္။ အဲ့ဒါေတြကေတာ့- * ကယ္လ္စီယမ္ကာဗြန္နိတ္(CaCO3) * ကယ္လ္စီယမ္ေဖာ့ စဖိတ္ [Ca3(PO4)4] * ကယ္လ္စီယမ္ စစ္ထရိတ္ [Ca3(C6H5O7)2] * ကယ္လ္စီယမ္ ဂလူကိုနိတ္ [Ca(C6H11O7)2] တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

 ေမး ။ ။ လူတစ္ေယာက္မွာ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ ခ်ဳိ႕တဲ့ရင္ ဘယ္လိုမ်ဳိး ေရာဂါေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလဲ ဆရာ။

 ေျဖ ။ ။ အဓိကအေနနဲ႔ အ႐ိုးေတြ၊ သြားေတြ ခိုင္ခံ့မႈ ထိခိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ သြားေတြ မၾကာခင္ ပ်က္စီးၿပီး သြားပဲ့တာ၊ သြားပိုးစားတာေတြ ျဖစ္လြယ္ပါတယ္။ အ႐ိုးေတြ မသန္မာတဲ့အတြက္ ကေလးဘဝမွာဆိုရင္ အရပ္မထြက္တာ၊ အ႐ိုးေပ်ာ့ေရာဂါ၊ အ႐ိုးက ်ဳိးလြယ္တာ ျဖစ္ၿပီး လူႀကီးေတြဆိုရင္လည္း အ႐ိုးပါးအ႐ိုးပြ ေရာဂါေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ၾကြက္သားေတြ သန္မာမႈမရွိဘဲ မၾကာခဏ ၾကြက္တက္တာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အသက္ရွဴက်ပ္တာ ျဖစ္ၿပီး လည္ပင္းၾကြက္သားေတြ ၾကြက္တက္ရင္ (Laryngospasm) အသက္ရွဴလို႔မရ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ႏွလံုး ၾကံက္သားေတြ အားနည္းလို႔ အေမာမခံႏိုင္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အာ႐ံုေၾကာေတြ အားနည္းတတ္ပါတယ္။

 ေမး ။ ။ ေန႔စဥ္ အစားအစာ မစားႏိုင္တဲ့ သူေတြအေနနဲ႔ ကယ္လ္စီယမ္ ပါဝင္တဲ့ ေဆးဝါးေတြ မွီဝဲလို႔ ရပါသလား ဆရာ။

 ေျဖ ။ ။ ရပါတယ္။ အဓိက အေနနဲ႔ ထုတ္လုပ္တဲ့ ဇာစ္ျမစ္က အေရးႀကီးပါတယ္။ ေအာ္ဂဲနစ္ကယ္လ္စီယမ္ ျဖစ္ဖို႔လိုပါတယ္။ အင္ေအာ္ဂဲနစ္ကယ္လ္စီယမ္ကေန ထုတ္တဲ့ ေဆးဝါးဆိုရင္ေတာ့ အက ်ဳိးမျပဳႏိုင္ပါဘူး။ အပင္ကရတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ျဖစ္ေစ၊ တိရစၧာန္ကေန ရတဲ့ကယ္လ္စီယမ္ျဖစ္ေစ ေကာင္းပါတယ္။ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ပင္လယ္ေရညႇိ တစ္မ်ဳိးျဖစ္တဲ့ Algae Calcareas က ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးအေနနဲ႔ ေသာက္ရင္ ဗီတာမင္ D3 ပါ ပါဝင္ေနဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါမွသာ အူနံရံကေန အလြယ္တကူ စုပ္ယူႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

 ေမး ။ ။ ကယ္လ္စီယမ္ ပါဝင္တဲ့ ေဆးဝါးေတြကို လုိအပ္တာထက္ပိုၿပီး စားခဲ့ရင္ အႏၲရာယ္ ေပးႏိုင္ပါသလား ဆရာ။

 ေျဖ ။ ။ တန္ေဆးလြန္ေဘး ဆိုတဲ့စကားအတိုင္း ကယ္လ္စီယမ္ပါတဲ့ ေဆးဝါးေတြက ေလ့လာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေဆးၫႊန္း အတိုင္းသာ စားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အင္ေအာ္ဂဲနစ္ကယ္လ္စီယမ္ ေဆးဝါးေတြဆိုရင္ေတာ့ ပိုၿပီးသတိျပဳဖို႔ လိုပါတယ္။ အဓိကအေနနဲ႔ ေသြးထဲမွာ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ေတြ မ်ားလာမွာပါ။ (Hypercalcemia) အဲ့ဒီရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ အေနနဲ႔ ေသြးေၾကာ နံရံေတြ၊ ႏွလံုးအဆို႔ရွင္ေလးေတြ၊ ၾကြက္သားနဲ႔ တျခား တစ္သ ်ွဴး းေတြမွာ ေက ်ာက္ေတြတည္ၿပီး ေက ်ာက္ကပ္ ပ်က္စီးတဲ့ အထိ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အူနံရံကေန တျခားသတၱဳဓာတ္ေတြ စုပ္ယူမႈကို ဟန္႔တားတဲ့အတြက္ ဥပမာ-သံဓာတ္၊ သြပ္ဓာတ္၊ မဂၢနိစ္ဓာတ္ေတြ ခ်ဳိ႕တဲ့လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကယ္လ္စီယမ္ပါဝင္တဲ့ ေဆးေတြ ေသာက္ရင္ တျခားသတၱဳဓာတ္ (ဥပမာ-သံဓာတ္ပါတဲ့အားေဆး) ေတြနဲ႔ အခ်ိန္ခြဲ ေသာက္သင့္ပါတယ္။ ကယ္လ္စီယမ္ေဆးျပား ကို အစာစားၿပီးမွ ေသာက္သင့္ပါတယ္။ ဝမ္းခ်ဳပ္တာေတြ ျဖစ္တတ္တဲ့အတြက္ အမွ်င္ဓာတ္ပါတဲ့ အစားအစာေတြ ပိုစားဖို႔ လိုလာပါတယ္။


 ေမး ။ ။ အခုလို ရွင္းျပေပးတဲ့အတြက္ ဆရာ့ကို ေက ်းဇူးတင္ပါတယ္။ ျမဝတီစာဖတ္ ပရိသတ္ကို ဘာမ်ား ေျပာခ်င္ပါသလဲ ဆရာ။ ေျဖ ။ ။ ကယ္လ္စီယမ္ပါတဲ့ အစားအစာေတြကို ေန႔စဥ္စားေပးၾကပါ။ အကယ္၍ မလံုေလာက္ရင္ ကယ္လ္စီယမ္ပါဝင္တဲ့ ေဆးေတြစားရင္ေတာ့ ေအာ္ဂဲနစ္ Source ျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။


Written by မုိးဦး

 ျမဝတီ

  Rest of your post

(ေဒါက္တာခင္ေမာင္လြင္)

+Public Health+

 ကယ္လ္စီယမ္ႏွင့္ က ်န္းမာေရး အေၾကာင္းကို ျမဝတီ စာဖတ္ပရိသတ္မ်ား သိရွိေစရန္ ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္လြင္(FAME) ႏွင့္ ျမဝတီအဖြဲ႕ ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းမႈမ်ားကို ေဖာ္ျပ လိုက္ပါသည္-

 ေမး ။ ။ ဆရာခင္ဗ်ား ကြၽန္ေတာ္တို႔ ခႏၶာကိုယ္ႀကီး က ်န္းမာသန္စြမ္းဖို႔ အတြက္ အာဟာရဓာတ္ေတြ ျပည့္စံုေအာင္ စားေသာက္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့အခါမွာ ကယ္လ္စီယမ္လို႔ေခၚတဲ့ ထံုးဓာတ္ဟာလည္း တစ္ခုအပါအဝင္ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ပထမဆံုးအေနနဲ႔ ကယ္လ္စီယမ္ဟာ ဘယ္လိုမ်ဳိးဓာတ္ပစၥည္းလဲ ဆိုတာ ရွင္းျပေပးေစခ်င္ပါတယ္။

 ေျဖ ။ ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔တစ္ေတြ က ်န္းမာဖို႔ အာဟာရ ျပည့္ဝေအာင္ စားေသာက္ရာမွာ အာဟာရဓာတ္ အားလံုး ခုနစ္မ်ဳိးလိုအပ္ပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္၊ အဆီ၊ ပ႐ိုတင္း၊ ဗီတာမင္၊ သတၱဳဓာတ္၊ ေရနဲ႔ အမွ်င္ဓာတ္တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီထဲက သတၱဳဓာတ္ ဆိုရာမွာ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ဟာ မရွိမျဖစ္ေရွ႕ဆံုးက ပါဝင္ေနပါတယ္။ ပမာဏအားျဖင့္လည္း အမ်ားဆံုး ပါဝင္ေနတဲ့ သတၱဳဓာတ္တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ စုစုေပါင္း သတၱဳဓာတ္ေတြရဲ႕ ၃၉ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ေတြ ျဖစ္ၿပီး ခႏၶာကိုယ္အေလးခ်ိန္ရဲ႕ ၁ ဒသမ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ကေန ၂ ရာခုိင္ႏႈန္း အထိ ရွိပါတယ္။ အရြယ္ေရာက္သူတစ္ဦးမွာ ပ်မ္းမွ် ကယ္လ္စီယမ္ ပါဝင္မႈဟာ ၁ ဒသမ ၁ ကီလိုဂရမ္ေလာက္ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ အေရးပါတဲ့ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္တဲ့ သတၱဳဓာတ္တစ္မ်ဳိးလို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။


 ေမး ။ ။ အဲဒီ ကယ္လ္စီယမ္ သတၱဳဓာတ္ေတြဟာ ခႏၶာကိုယ္ထဲက ဘယ္ေနရာေတြမွာ အသံုးျပဳတယ္ဆိုတာ သိပါရေစ။

 ေျဖ ။ ။ ခႏၶာကိုယ္မွာ ရွိတဲ့ စုစုေပါင္းကယ္လ္စီယမ္ရဲ႕ ၉၉ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ အ႐ိုးနဲ႔ သြားေတြမွာ အသံုးျပဳပါတယ္။ အ႐ိုးေတြတည္ေဆာက္ဖို႔အတြက္ ကယ္လ္စီယမ္ကို အသံုးျပဳ ရပါတယ္။ အ႐ိုးမွာရွိတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ေတြဟာ ပံုစံႏွစ္မ်ဳိးနဲ႔ေနပါတယ္။ ပထမတစ္မ်ဳိးက ေန႔စဥ္ဝင္လိုက္၊ ထြက္လိုက္ျပဳလုပ္ေနတဲ့ ပံုသဏၭာန္ (Readily Exchangeable Calcium) နဲ႔ ေနာက္တစ္မ်ဳိးကေတာ့ ေရရွည္ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ပံုသဏၭာန္ (Stable Form Calcium) ျဖစ္ပါတယ္။ ပထမတစ္မ်ဳိးမွာ ပါဝင္တဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ေတြဟာ တစ္ေန႔မွာ ၅ဝဝ မီလီမိုး (500 mmol/day) ေလာက္ ဝင္လိုက္၊ ထြက္လိုက္နဲ႔ ရွိေနပါတယ္။ ဥပမာ-ေသြးထဲမွာ ကယ္လ္စီယမ္ေတြ လိုအပ္ရင္ ခ်က္ခ်င္းအ႐ိုးကေန ထုတ္ေပးၿပီး ျဖည့္တင္းေပးပါတယ္။ ကယ္လ္စီယမ္ ပါဝင္တဲ့အစားအစာေတြ စားလိုက္ရင္ အ႐ိုးထဲကို ျပန္ဝင္လာပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ေန႔စဥ္ အဝင္အထြက္ ရွိေနပါတယ္။ သြားထဲမွာရွိတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ ကေတာ့ အဝင္အထြက္ ရယ္လို႔ မရွိဘဲ သြားဆိုတာေပါင္းၿပီးရင္ အထဲမွာရွိတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ကို ျပန္ယူလို႔ မရေတာ့ပါဘူး။ က်န္တဲ့ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းေသာ ကယ္လ္စီယမ္ေတြ ကေတာ့ ေသြးထဲမွာရွိၿပီး ပမာဏအားျဖင့္ 10 mg/dl သို႔မဟုတ္ 2.5 mmol/L ရွိေနဖို႔ လိုပါတယ္။ ေသြးထဲမွာရွိတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ေတြက ၾကြက္သားေတြ အလုပ္ေကာင္းေကာင္း လုပ္ဖို႔၊ အာ႐ံုေၾကာေတြ အလုပ္ေကာင္းေကာင္း လုပ္ဖို႔ (Nerve Conduction) နဲ႔ ခႏၶာကိုယ္ကေန ေသြးယိုစီးမႈ ျဖစ္ရင္ ခ်က္ခ်င္း ခဲသြားေစဖို႔ (Blood Coagulation) အတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ပါတယ္။ ပမာဏ အားျဖင့္ ၁ ရာခုိင္ႏႈန္းသာ ရွိေပမယ့္ အဲဒီ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ အၿမဲျပည့္ေနဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေန႔စဥ္စားတဲ့အထဲမွာ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ မလံုေလာက္ခဲ့ရင္ အ႐ိုးကေနယူၿပီး သံုးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေန႔စဥ္ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ လံုေလာက္စြာ စားေပးဖို႔ အထူးအေရးႀကီးပါတယ္။

 ေမး ။ ။ လူတစ္ေယာက္အတြက္ ေန႔စဥ္ လိုအပ္တဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ ပမာဏကိုလည္း သိပါရေစ ဆရာ။

 ေျဖ ။ ။ အသက္အရြယ္၊ အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ အေျခအေနေပၚ မူတည္ၿပီး ကယ္လ္စီယမ္ လိုအပ္ခ်က္ ပမာဏကလည္း ကြဲျပားမႈရွိပါတယ္။

အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ေတာ့- (က) တစ္ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြမွာ မိခင္ႏို႔ကေန ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ ရပါတယ္။ ၂၅ဝ ကေန ၅ဝဝ မီလီဂရမ္ေလာက္ပါဖို႔ လိုပါတယ္။
  (ခ) တစ္ႏွစ္ကေန သံုးႏွစ္အထိက ၅ဝဝ မီလီဂရမ္ လိုအပ္ပါတယ္။ (ဂ) ေလးႏွစ္ကေနစၿပီး ႏွစ္စဥ္တစ္ႏွစ္ကို ၅ဝ မီလီဂရမ္ေလာက္ တိုးၿပီးလိုတာ ၁၈ ႏွစ္ ဆိုရင္ ၁၂ဝဝ မီလီဂရမ္ေလာက္ လိုပါတယ္။ အ႐ိုးေတြ ႀကီးထြားမႈ လ ်င္ျမန္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ (ဃ) ၁၈ ႏွစ္ေနာက္ပုိင္းက ်ရင္ေတာ့ ပံုမွန္ လူႀကီးတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ၈ဝဝ-၁ဝဝဝ မီလီဂရမ္ေလာက္ဆိုရင္ လံုေလာက္ပါတယ္။ (င) ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြ ကေတာ့ ပိုလိုပါတယ္။ ၁ဝဝဝ- ၁၂ဝဝ မီလီဂရမ္ေလာက္ လိုပါတယ္။ အဲဒီ လိုအပ္တဲ့ ပမာဏရရွိဖို႔ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ ၾကြယ္ဝတဲ့ အစားအစာေတြ ေန႔စဥ္ စားေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

 ေမး ။ ။ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ၾကြယ္ဝတဲ့ အစားအစာေတြက ဘယ္လိုမ်ဳိး အစားအစာေတြ ဆိုတာ ေျပာျပေပးပါ။

 ေျဖ ။ ။ ကယ္လ္စီယမ္ပါဝင္မႈ မ်ားတဲ့ အစားအစာေတြကေတာ့- (က) ႏို႔နဲ႔ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းေတြမွာ အမ်ားဆံုး ပါဝင္ပါတယ္။ ႏြားႏို႔၊ ႏို႔မႈန္႔၊ ဒိန္ခ်ဥ္၊ ဒိန္ခဲ (Cheese) စတာေတြမွာ ပါဝင္မႈအမ်ားဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။
 (ခ) တိရစၧာန္ထြက္ ပစၥည္းေတြ ျဖစ္တဲ့ အ႐ိုးပါ ဝါးစားႏိုင္တဲ့ ငါးေလးေတြ ဥပမာ-ငါးသလဲထိုး၊ ငါးစင္႐ိုင္း၊ ဆာဒင္းငါး(Sadine)၊ အခြံပါ ဝါးစားႏိုင္တဲ့ ပုစြန္ဆိတ္ေလးေတြ၊ ၾကက္ဥ၊ ဘဲဥ စတာေတြမွာလည္း ၾကြယ္ဝစြာပါဝင္ပါတယ္။
 (ဂ) တတိယအေနနဲ႔ ပဲမ်ဳိးစံု (ဥပမာ-တိုဟူး၊ ပဲပိစပ္)နဲ႔ အခြံမာအေစ့ အဆန္ေတြ (ဥပမာ-သစ္ၾကားသီး၊ အယ္လ္မြန္)မွာ ပါဝင္ပါတယ္။
 (ဃ) သစ္သီးနဲ႔ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ဳိးစံုမွာ ပါဝင္ပါတယ္။ (ဥပမာ- ဟင္းရြက္စိမ္းမ်ား၊ ေဂၚဖီပန္းပြင့္၊ လိေမၼာ္သီး) (င) ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ ကာဗြန္ဟိုက္ဒရိတ္ ပါဝင္တဲ့ အစားအစာေတြျဖစ္တဲ့ ဆန္၊ ဂ်ဳံနဲ႔ အာလူးတို႔မွာလည္း ပါဝင္ပါတယ္။

 ေမး ။ ။ ဒါဆိုရင္ ႏို႔နဲ႔ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းနဲ႔ အသားငါး မစားတဲ့သူေတြ တစ္နည္းအားျဖင့္ သက္သတ္လြတ္ စားတဲ့သူေတြအေနနဲ႔ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ လံုလံုေလာက္ေလာက္ရဖို႔ လြယ္ပါ့မလား ဆရာ။

 ေျဖ ။ ။ ဒီေနရာမွာ အလြန္စိတ္ဝင္စားဖို႔ေကာင္းတဲ့ အခ်က္တစ္ခုရွိပါတယ္။ ခုနကေျပာခဲ့တဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ ၾကြယ္ဝတဲ့ အထဲမွာ နံပါတ္(၁)က ႏို႔နဲ႔ႏို႔ထြက္ပစၥည္း၊ နံပါတ္(၂)က တိရစၧာန္နဲ႔ တိရစၧာန္ထြက္ပစၥည္း။ ဒီေတာ့ ဒီႏွစ္မ်ဳိးကိုမစားရင္ ကယ္လ္စီယမ္ ခ်ဳိ႕တဲ့ၿပီး အ႐ိုးေတြ ပ်က္စီးႏိုင္မယ္လို႔ ထင္စရာရွိပါတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ကယ္လ္စီယမ္ ခ်ဳိ႕တဲ့တဲ့ လကၡဏာေတြခံစားရမယ္လို႔ ထင္စရာရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ့္လက္ေတြ႕ မွာေတာ့ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္ေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ သက္သတ္လြတ္ ေရရွည္စားတဲ့ သူေတြဟာ အ႐ိုးပါး အ႐ိုးပြေရာဂါ ျဖစ္ပြားတဲ့ႏႈန္းဟာ အသားငါးစားသူေတြထက္ ပိုမို ေလ်ာ့နည္းေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါဟာ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အသားငါး မစားတဲ့ သူေတြဟာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ ပိုမိုစားျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ အ႐ိုးခိုင္ဖို႔ဆိုတာ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ တစ္ခုတည္း လုိအပ္တာမဟုတ္ပါဘူး။ တျခားဓာတ္ပစၥည္းေတြ ျဖစ္တဲ့ မဂၢနီစီယမ္တို႔၊ ဘိုရြန္တို႔၊ ဗီတာမင္စီတုိ႔ဟာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ မွာသာ ပိုမိုပါဝင္ေနလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အသားငါးစားတဲ့ သူေတြဟာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ အစားနည္းခဲ့ရင္ အ႐ိုးပါးေရာဂါ ရႏိုင္ပါတယ္။

 ေမး ။ ။ ကြမ္းယာ စားတဲ့အခါမွာ ထည့္တဲ့ ထံုးကေရာ က ်န္းမာေရးအတြက္ အေထာက္အကူ ျပဳ၊ မျပဳ သိခ်င္ပါတယ္ ဆရာ။

 ေျဖ ။ ။ ကယ္လ္စီယမ္လို႔ ေျပာတဲ့အခါမွာ ေအာ္ဂဲနစ္ကယ္လ္စီယမ္လို႔ ေခၚတဲ့ အပင္ကနဲ႔ သတၱဝါေတြကေန တစ္ဆင့္ရတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ကသာ လူေတြရဲ႕ က ်န္းမာေရးကို အေထာက္အကူ ျပဳတာျဖစ္ၿပီး အင္ေအာ္ ဂဲနစ္ကယ္လ္စီယမ္လို႔ ေခၚတဲ့ သဘာဝ ထံုးဓာတ္ေတြကေတာ့ လူေတြရဲ႕က ်န္းမာေရးကို ဘယ္လိုမွ အေထာက္အကူ မျပဳတဲ့အျပင္ ဆိုးက ်ဳိးေတြကိုသာ ရေစႏိုင္ပါတယ္။ ထံုးမႈန္႔အျဖဴေတြကို ကယ္လ္စီယမ္ေအာက္ဆိုက္လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒါကို လူစားလို႔ မရပါဘူး။ သူ႔ကို ေရနဲ႔ေရာလုိက္ရင္ ကယ္လ္စီယမ္ ဟိုက္ဒေရာဆိုက္လို႔ ေခၚပါတယ္။ ကြမ္းယာမွာပါတဲ့ အမ်ဳိးအစားျဖစ္ၿပီး အင္ေအာ္ဂဲနစ္ ကယ္လ္စီယမ္ အမ်ဳိးအစားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ပါးစပ္ကေန စားလိုက္ရင္ ထိေတြ႕တဲ့ေနရာေတြမွာ ထိခိုက္တုိက္စား ေလာင္ကြၽမ္းမႈ ျဖစ္ေစပါတယ္။ မ်က္စိထဲဝင္ရင္ မ်က္ၾကည္လႊာကို ပ်က္စီးေစပါတယ္။ အစာအိမ္နဲ႔ အူနံရံေတြကို ပ်က္စီးေစပါတယ္။ ေသြးေၾကာ နံရံေတြကိုမာေစၿပီး ေသြးေၾကာေတြကို က ်ဥ္းေစပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာက ်ဥ္းေရာဂါနဲ႔ ေသြးတိုးေရာဂါေတြျဖစ္ေစပါတယ္။ ေက ်ာက္ကပ္မွာ
 ေက ်ာက္တည္ေစပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကြမ္းယာစားတဲ့ဓေလ့ဟာ က ်န္းမာေရးကို ထိခိုက္ေစေၾကာင္း ပညာေပး ေဟာေျပာေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

 ေမး ။ ။ ဆရာခုနက ေျပာသြားတဲ့ အထဲမွာ ေအာ္ဂဲနစ္နဲ႔ အင္ေအာ္ဂဲနစ္ ကယ္လ္စီယမ္ဆုိၿပီး ပါသြားပါတယ္။ အဲ့ဒါကို ပိုၿပီးနားလည္ေအာင္ ရွင္းျပေပးပါဆရာ။

 ေျဖ ။ ။ ေအာ္ဂဲနစ္ ေမာ္လီက ်ဴး းဆိုတာက အပင္ေတြ၊ တိရစၧာန္ေတြကေန တစ္ဆင့္ ရရွိတဲ့ ဓာတ္ပစၥည္းေတြျဖစ္ၿပီး အင္ေအာ္ဂဲနစ္ကေတာ့ ႐ိုး႐ိုးသာမန္ တြင္းထြက္ ပစၥည္း ေရထုေျမထုကရတဲ့ ဓာတ္ပစၥည္းေတြကို ဆိုလိုတာျဖစ္ပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ခႏၶာကိုယ္ တည္ေဆာက္ပံုအရ သတၱဳဓာတ္ေတြ လိုအပ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီလိုအပ္တဲ့ သတၱဳဓာတ္ ေတြကို တုိက္႐ိုက္ ရယူသံုးစြဲဖို႔ မလြယ္ကူပါဘူး။ အခုေျပာေနတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ဆိုရင္ သဘာဝမွာ ထံုးေက ်ာက္ေတာင္ေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ ေရမွာလည္း ထံုးဓာတ္ပါတဲ့ေရေတြကေန တိုက္႐ိုက္ယူလို႔ မရပါဘူး။ အပင္ရဲ႕အျမစ္ကေနတစ္ဆင့္ ထံုးဓာတ္ကို စုပ္ယူပါတယ္။ ၿပီးရင္ ေအာ္ဂဲနစ္ ေမာ္လီက ်ဴး းေတြအျဖစ္ အပင္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းအသီးသီးကို ေရာက္ပါတယ္။ အဲ့ဒီအခါက ်မွ လူနဲ႔တိရစၧာန္ေတြ အသံုးျပဳလို႔ရတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ဘဝကို ေျပာင္းသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ-ႏြားက ျမက္ကိုစားရင္ ျမက္မွာပါဝင္တဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ေတြဟာ ႏြားထဲကိုေရာက္ၿပီး ႏြားအတြက္ အသံုးျပဳတဲ့အျပင္ ႏြားႏို႔ထဲမွာပါလာတဲ့ အတြက္ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းေတြမွာ ပါလာတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ေတြဟာ လူေတြအသံုးျပဳႏိုင္တဲ့ ပံုသဏၭာန္ျဖစ္သြားပါတယ္။ ေအာ္ဂဲနစ္ကယ္လ္စီယမ္ပါတဲ့ ေမာ္လီက ်ဴးအဓိက ေလးမ်ဳိးပဲရွိပါတယ္။ အဲ့ဒါေတြကေတာ့- * ကယ္လ္စီယမ္ကာဗြန္နိတ္(CaCO3) * ကယ္လ္စီယမ္ေဖာ့ စဖိတ္ [Ca3(PO4)4] * ကယ္လ္စီယမ္ စစ္ထရိတ္ [Ca3(C6H5O7)2] * ကယ္လ္စီယမ္ ဂလူကိုနိတ္ [Ca(C6H11O7)2] တုိ႔ျဖစ္ပါတယ္။

 ေမး ။ ။ လူတစ္ေယာက္မွာ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ ခ်ဳိ႕တဲ့ရင္ ဘယ္လိုမ်ဳိး ေရာဂါေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါသလဲ ဆရာ။

 ေျဖ ။ ။ အဓိကအေနနဲ႔ အ႐ိုးေတြ၊ သြားေတြ ခိုင္ခံ့မႈ ထိခိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ သြားေတြ မၾကာခင္ ပ်က္စီးၿပီး သြားပဲ့တာ၊ သြားပိုးစားတာေတြ ျဖစ္လြယ္ပါတယ္။ အ႐ိုးေတြ မသန္မာတဲ့အတြက္ ကေလးဘဝမွာဆိုရင္ အရပ္မထြက္တာ၊ အ႐ိုးေပ်ာ့ေရာဂါ၊ အ႐ိုးက ်ဳိးလြယ္တာ ျဖစ္ၿပီး လူႀကီးေတြဆိုရင္လည္း အ႐ိုးပါးအ႐ိုးပြ ေရာဂါေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ၾကြက္သားေတြ သန္မာမႈမရွိဘဲ မၾကာခဏ ၾကြက္တက္တာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အသက္ရွဴက်ပ္တာ ျဖစ္ၿပီး လည္ပင္းၾကြက္သားေတြ ၾကြက္တက္ရင္ (Laryngospasm) အသက္ရွဴလို႔မရ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ႏွလံုး ၾကံက္သားေတြ အားနည္းလို႔ အေမာမခံႏိုင္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အာ႐ံုေၾကာေတြ အားနည္းတတ္ပါတယ္။

 ေမး ။ ။ ေန႔စဥ္ အစားအစာ မစားႏိုင္တဲ့ သူေတြအေနနဲ႔ ကယ္လ္စီယမ္ ပါဝင္တဲ့ ေဆးဝါးေတြ မွီဝဲလို႔ ရပါသလား ဆရာ။

 ေျဖ ။ ။ ရပါတယ္။ အဓိက အေနနဲ႔ ထုတ္လုပ္တဲ့ ဇာစ္ျမစ္က အေရးႀကီးပါတယ္။ ေအာ္ဂဲနစ္ကယ္လ္စီယမ္ ျဖစ္ဖို႔လိုပါတယ္။ အင္ေအာ္ဂဲနစ္ကယ္လ္စီယမ္ကေန ထုတ္တဲ့ ေဆးဝါးဆိုရင္ေတာ့ အက ်ဳိးမျပဳႏိုင္ပါဘူး။ အပင္ကရတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ျဖစ္ေစ၊ တိရစၧာန္ကေန ရတဲ့ကယ္လ္စီယမ္ျဖစ္ေစ ေကာင္းပါတယ္။ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ပင္လယ္ေရညႇိ တစ္မ်ဳိးျဖစ္တဲ့ Algae Calcareas က ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ ကယ္လ္စီယမ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးအေနနဲ႔ ေသာက္ရင္ ဗီတာမင္ D3 ပါ ပါဝင္ေနဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါမွသာ အူနံရံကေန အလြယ္တကူ စုပ္ယူႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

 ေမး ။ ။ ကယ္လ္စီယမ္ ပါဝင္တဲ့ ေဆးဝါးေတြကို လုိအပ္တာထက္ပိုၿပီး စားခဲ့ရင္ အႏၲရာယ္ ေပးႏိုင္ပါသလား ဆရာ။

 ေျဖ ။ ။ တန္ေဆးလြန္ေဘး ဆိုတဲ့စကားအတိုင္း ကယ္လ္စီယမ္ပါတဲ့ ေဆးဝါးေတြက ေလ့လာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေဆးၫႊန္း အတိုင္းသာ စားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အင္ေအာ္ဂဲနစ္ကယ္လ္စီယမ္ ေဆးဝါးေတြဆိုရင္ေတာ့ ပိုၿပီးသတိျပဳဖို႔ လိုပါတယ္။ အဓိကအေနနဲ႔ ေသြးထဲမွာ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္ေတြ မ်ားလာမွာပါ။ (Hypercalcemia) အဲ့ဒီရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ အေနနဲ႔ ေသြးေၾကာ နံရံေတြ၊ ႏွလံုးအဆို႔ရွင္ေလးေတြ၊ ၾကြက္သားနဲ႔ တျခား တစ္သ ်ွဴး းေတြမွာ ေက ်ာက္ေတြတည္ၿပီး ေက ်ာက္ကပ္ ပ်က္စီးတဲ့ အထိ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အူနံရံကေန တျခားသတၱဳဓာတ္ေတြ စုပ္ယူမႈကို ဟန္႔တားတဲ့အတြက္ ဥပမာ-သံဓာတ္၊ သြပ္ဓာတ္၊ မဂၢနိစ္ဓာတ္ေတြ ခ်ဳိ႕တဲ့လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကယ္လ္စီယမ္ပါဝင္တဲ့ ေဆးေတြ ေသာက္ရင္ တျခားသတၱဳဓာတ္ (ဥပမာ-သံဓာတ္ပါတဲ့အားေဆး) ေတြနဲ႔ အခ်ိန္ခြဲ ေသာက္သင့္ပါတယ္။ ကယ္လ္စီယမ္ေဆးျပား ကို အစာစားၿပီးမွ ေသာက္သင့္ပါတယ္။ ဝမ္းခ်ဳပ္တာေတြ ျဖစ္တတ္တဲ့အတြက္ အမွ်င္ဓာတ္ပါတဲ့ အစားအစာေတြ ပိုစားဖို႔ လိုလာပါတယ္။


 ေမး ။ ။ အခုလို ရွင္းျပေပးတဲ့အတြက္ ဆရာ့ကို ေက ်းဇူးတင္ပါတယ္။ ျမဝတီစာဖတ္ ပရိသတ္ကို ဘာမ်ား ေျပာခ်င္ပါသလဲ ဆရာ။ ေျဖ ။ ။ ကယ္လ္စီယမ္ပါတဲ့ အစားအစာေတြကို ေန႔စဥ္စားေပးၾကပါ။ အကယ္၍ မလံုေလာက္ရင္ ကယ္လ္စီယမ္ပါဝင္တဲ့ ေဆးေတြစားရင္ေတာ့ ေအာ္ဂဲနစ္ Source ျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။


Written by မုိးဦး

 ျမဝတီ

  Rest of your post

No comments:

Total Pageviews

Labels

ပညာေပး (1488) ကာတြန္းဟာသ (1343) ဟာသ (899) ေဆာင္းပါး (822) ကဗ်ာ (777) သတင္း (533) .ေဆာင္းပါး (512) အက္ေဆး/၀တၳဳတို (504) ေၾကာ္ျငာ (432) နိုင္ငံတကာထူးျခားသတင္း (388) ပညာေပး... (326) နိုင္ငံတကာ ထူးျခားသတင္း (321) ကဗ ်ာ (279) နိုင္ငံတကာအျခားသတင္း.. (253) ကဗ်ာ… (228) ပံုျပင္ (220) ေဆာင္းပါး…. (203) အက္ေဆး (191) ေဘာလံုးဟာသ...။ (156) သေဘာထားအျမင္ (149) Cartoon (145) သတင္း.... (139) ကဗ်ာ... (136) ကဗ်ာ..... (132) ပညာေပး.. (131) နိုင္ငံတကာ အျခားသတင္း.. (123) ျပည္တြင္းသတင္း (118) သတင္း..။ (114) သတင္းတို (111) သေရာ္စာ… (106) ဝတၳဳတို (105) ၀တၳဳတို (95) ဓါတ္ပံုသတင္း (81) သတင္း.. (79) ေပးစာ (79) ဘာသာျပန္ ဝတၳဳတို (75) ဓာတ္ပံုသတင္း (72) ကာတြန္း (64) ဓာတ္ပံုသတင္း..။ (64) သေရာ္စာ (64) နိုင္ငံတကာ အျခားသတင္း (60) ဓာတ္ပံုသတင္း.. (54) ေမတၱာစာ (54) ေအာက္ေမ့ဘြယ္စာလႊာ (53) သတင္း. (47) ဘာသာျပန္အက္ေဆး (46) ္ပံုျပင္ (45) ကာတြန္းဟာသ- (44) ေဘာလံုးဟာသ... (44) နိုင္ငံတကာအျခားသတင္း (43) -ကာတြန္းဟာသ (40) နိင္ငံတကာ အျခားသတင္း (39) ကဗ်ာ. (37) သတင္းေဆာင္းပါး (36) News (35) ကာတြန္း ဟာသ (34) ပညာေပး) (33) ကဗ်ာ(ဟာသ) (32) ဟာသကဗ်ာ (32) ေအာင္ျမင္ေရးဒႆန (30) xပညာေပး) (29) ေၾကညာခ်က္ (28) ႐ုပ္သံ သတင္း (25) ဂ်ာနယ္ (24) TV (23) နိုင္ငံတကာ အျခားသတင္း. (23) ဘာသာျပန္ေဆာင္းပါး (20) ရင္ဖြင့္သံ (19) သရဲဇာတ္လမ္း (19) ္ပံုျပၤင္ (18) ထုတ္ျပန္ခ်က္ (14) ဓာတ္ပံု (13) ဘာသာျပန္ပံုျပင္ (13) ဓာတ္ပုံသတင္း (12) သတင္းဓါတ္ပံု (12) သီခ်င္း (12) အင္တာဗ်ဴး (12) အေတြးအျမင္ (12) ဓာတ္ပံုသတင္း. (11) ပံုျပၤင္ (11) အယ္ဒီတာ့ထံေပးစာ (11) ဥာဏ္စမ္း (11) Photo News (10) poem (10) ဂ ်ာနယ္ (10) ဟာသအက္ေဆး (10) (က်န္းမာေရး ပညာေပး) (9) . (9) x ပညာေပး) (9) ဘာသာျပန္ (9) The Article (8) ခရီးသြား.ေဆာင္းပါး (8) နိူင္ငံတကာအျခားသတင္း (8) ဘာသာေရးေဆာင္းပါး (8) သတင္း.ေဆာင္းပါး (8) ေဗဒင္ (8) သတင္းတို. (7) ဟာသ ဝတၳဳတို (7) တေဘာင္ (6) ကွဗ်ာ (5) နိုင္ငံထူးျခားသတင္း (5) ဘာသာေရး၊ဓမၼပံုျပင္ (5) မိန္႔ခြန္း (5) သမိုင္းစကား၊ ပန္းစကား (5) ဟာသ ဓာတ္ပံု (5) အားကစားသတင္း (5) song (4) ကာတြြန္းဟာသ (4) စကားပံု (4) ထူးျခားသတင္း (4) ပညာေပ; (4) သတင္း.တို. (4) သေရာ ္စာ (4) ဟာသ- (4) ္ေဆာင္းပါး (4) -ကာတြန္းဟာသ- (3) interview (3) ထုပ္ျပန္ခ်က္ (3) ဓမၼဒါန (3) ဓါတ္ပုံအက္ေဆး (3) ဓာတ္ပံုအက္ေဆး (3) ပညာေပ (3) ဖိတ္စာ (3) ရုပ္သံ (3) သတင္း.တို.။ (3) ဟာသ အင္တာဗ်ဴး (3) ဟာသ. (3) အင္တာဗ်ဴးး (3) အတိုဆုံး၀တၳဳတို (3) အယ္ဒီတာ့အာေဘာ္ (3) ေဘာလံုးဟာသ. (3) (ဟာသ) (2) By....meepyatite (2) Statement (2) Story (2) With Best Regards (2) aဆာင္းပါ (2) ကန္ေတာ့ခ်ိဳး (2) က်န္းမာေရး ပညာေပး (2) ဇာတ္လမ္းတို (2) ပန္းခ်ီ (2) ပုံျပင္ (2) ဘာသာျပန္ကဗ ်ာ (2) ရုပ္ပံုအေတြး (2) ဟာသပံုျပင္ (2) အစီရင္ခံစာ (2) အမွတ္တရ (2) အေတြး (2) ဦးဦး ေမွာ္ဆရာ (2) ေဆာင္းပါ (2) ျပဇာတ္ (2) (xပညာေပး) (1) (ပညာေပး) (1) ) (1) .... (1) 2010 at 11:22pm (1) =ႏိုင္ငံတကာ အားကစားသတင္းမ်ား (1) Announce (1) By: Sara Yin (က်န္းမာေရး ပညာေပး) (1) By; Silver Moon အင္တာဗ်ဴး (1) General Knowledge (1) Joke (1) Photo Essay (1) Thanks (1) aဆာင္းပါး (1) khana.na155 ကဗ်ာ (1) minkonaing (1) ကဗ်ာ( (1) ကဗ်ာ… By..Blue gyee (1) ကာတြန္းဟာသ <br /> <br /> (1) ကိုယ္တိုင္ေရးကဗ်ာ သီဟသူ (1) ခရီးသြားဆာင္းပါး (1) ခရီးသြားေဆာင္းပါး (1) စကား (1) စကားပုံ (1) စာစု (1) စိုးမိုးေက်ာ္ (ဟာသ) (1) ဆက္သြယ္ရန္ (1) ဓါတ္ပံုအက္ေဆး (1) ဓာတ္ပုံအက္ေဆး (1) ဓာတ္ပံုအေတြး (1) နူတ္ခြန္းဆက္လႊာ (1) (1) ပညာေပ;း (1) မိန္႕ခြန္း (1) ရုပ္ရွင္ (1) သတင္း နွင့္ဟာသ (1) သတင္း.တို (1) သတင္းကဗ်ာ (1) သတင္းသီခ်င္း (1) သေရာ္ကဗ ်ာ (1) ဟသ (1) ဟာသအင္တာဗ်ဴး (1) ဟိုအေၾကာင္း ၊ဒီအေၾကာင္းသူတို ့အေၾကာင္း (1) အဆိုအမိန္႔ (1) အထၳဳပၸတၱိ) (1) အားကစားသတင္းမ်ား (1) အျခားသတင္း (1) ဦးဦး ေမွာ္ဆရာ ပညာေပး.. (1) ုပုံျပင္ (1) ေဆာင္းပါ; (1) ေပးပို ့သူ .. စိုးမိုးေက်ာ္ ဟာသ (1) ေပးပို ့သူ...သက္နိုင္ ကဗ်ာ… (1) ေပးပို ့သူ…greenleave (1) ္ပုံျပင္ (1) (1) ႐ုပ္သံ (1) • Posted by thant zin htwe on ႏုိ၀င္ဘာ 19 (1) …. (1)