လူထုက်န္းမာေရး (Mobile Phone ႏွင့္က်န္းမာေရး အႏၱရာယ္)

>
**Public Health**

မိုဘိုင္းဖုန္းေတြကေနထြက္တဲ့ ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ Radiation ေတြက လူေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးအေပၚ ဘယ္လို သက္ေရာက္ေစမႈရွိတယ္ဆိုတာဟာ လတ္တေလာ စိတ္၀င္စားမႈအေကာင္း ဆံုးနဲ႔ ေလ့လာစမ္း သပ္မႈေတြၿပဳ လုပ္ေနၾကတဲ့အရာတစ္ခုၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ တိုးတက္လာတဲ့ နည္းပညာေခတ္ၾကီးထဲမွာ မိုဘိုင္းဖုန္း အသံုးၿပဳမႈဟာ တကမၻာလံုး ( ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ဂၽြန္လအထိဆိုရင္ 4.3 billion ေတာင္ရွိပါတယ္ ) မ်ားၿပားလာတဲ့အတြက္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ မိုဘိုင္းဖုန္းေတြဟာ ေသးငယ္တဲ့ လိႈင္းႏွုန္း Microwave မွာ Electromagnetic radiation ေတြကို အသံုးၿပဳပါတယ္ ။ တၿခား ၀ါယာ လက္ စနစ္ေတြၿဖစ္တဲ့ Data Communication networks ေတြမွာလည္း ဒီလိုအလားတူ radiation ေတြကို အသံုးၿပဳၾကပါတယ္ ။

WHO လို႔ေခၚတဲ့ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ၾကီးက မိုဘုိင္းဖုန္း ကထြက္တဲ့ ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ကို IARC scale ေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ Group 2B ( ကင္ဆာၿဖစ္ႏိုင္ေၿခရွိေသာ ) အဆင့္လို႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္ ။ ဘာကိုဆိုလိုသ လဲဆိုေတာ့ ကင္ဆာၿဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိၿခင္း Carcinogenicity ဟာ မိုဘိုင္းဖုန္းေတြကို အခ်ိန္ၾကာၿမင့္စြာ အသံုးၿပဳၿခင္း နဲ႔မ်ားမ်ား အသံုးၿပဳၿခင္းတို႔ဟာ ကင္ဆာ နဲ႔ဆက္ႏြယ္မႈရွိေနတယ္ဆိုတာပါပဲ ။ ဒါေၾကာင့္အခ်ိဳ႔ေသာ ႏိုင္ငံေတြမွာ ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ အၾကံေပးအဖြဲ႔ေတြက ၿမိဳ႕ေနလူထုထဲမွာ ဒီအႏၱရာယ္ကိုေလ်ာ့ခ်ဖို႔အတြက္ precautionary approach လို႔ေခၚတဲ့ မၿဖစ္ခင္ၾကိဳတင္ကာကြယ္သတိထားနည္းလမ္းကို စတင္က်င့္သံုးေနၾကၿပီၿဖစ္ပါတယ္ ။

မ်ားစြာေသာ ေလ့လာစမ္းသပ္မႈေတြကေနၿပီး မိုဘိုင္းဖုန္းေတြရဲ႕ ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ေတြကေန က်န္းမာေရးကို ဘယ္လိုဆိုးက်ိဳးေတြ ရွိသလဲဆိုတာ ေလ့လာစမ္းသပ္မႈေတြၿပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ဒီလိုေလ့လာစမ္း သပ္မႈေတြ ကို လည္း မ်ားစြာေသာ သိပၸံဆိုင္ရာ ေကာ္မတီေတြကေနၿပီး ၿဖစ္ႏိုင္ေၿခရွိမႈအကုန္လံုး ကို ၿပန္ လည္ေလ့ လာဆန္းစစ္မႈေတြၿပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ လတ္တေလာ accessment တစ္ခုကေတာ့ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွာၿပဳ လုပ္ခဲ့တဲ့ European Commission Scientific Committee on Emerging and Newly Identified Health Risks ( SCENIHR ) ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ မိုဘိုင္းဖုန္းကေနထုတ္လႊတ္လိုက္တဲ့ ေရဒီယို လႈိုင္းေတြရဲ႕ တခ်ိဳ႕ကို လူေတြရဲ႕ဦးေခါင္းကေန စုပ္ယူပါတယ္ ။ ေရဒီယိုေ၀့ဖ္ေတြဟာ GSM ဟမ္းဆက္မွာဆိုရင္ peak power - 2 watt ရွိၿပီး US analogue phone ေတြမွာေတာ့အၿမင့္ဆံုး ထုတ္လႊတ္တဲ့ စြမ္းအင္ဟာ 3.6 watt ေတာင္ ရွိပါတယ္ ။ တၿခား မိုဘိုင္းနည္းပညာေတြၿဖစ္တဲ့ CDMA2000 နဲ႔ D-AMPS ေတြကေတာ့ ဒီထက္ပိုနည္းတဲ့ စြမ္းအင္ကို အသံုးၿပဳၾကၿပီး 1 watt ေအာက္မွာပဲရွိပါတယ္ ။ အၿမင့္ဆံုးဘယ္ေလာက္ထိ စြမ္းအင္ထုတ္သလဲဆိုတာကေတာ့ တိုင္းၿပည္တစ္ၿပည္မွာသံုးစြဲေနတဲ့ mobile phone standard အေပၚမူတည္ေနပါတယ္ ။ USA မွာဆိုရင္ေတာ့ FCC လို႔ေခၚတဲ့ Federal Communications Commission ကေနၿပီး SAR သတ္မွတ္မႈကို 1.6 W/kg လို႔ သတ္ မွတ္ထားၿပီး ဦးေခါင္းထဲက တစ္ရွူးေတြထဲမွာ ပ်မ္းမွ် တစ္ရွူး ၁ ဂရမ္ကို လႊမ္းမိုး သက္ေရာက္မႈရွိေစပါတယ္ ။

SAR ဆိုတာကေတာ့ Specific Absorption Rate ၿဖစ္ၿပီး လူခႏၶာကိုယ္ကေန ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ကို ဘယ္ေလာက္ ထိ စုပ္ယူသလဲဆိုတာကို တိုင္းတာတဲ့စနစ္တစ္ခုၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဥေရာပရဲ႕ FCC ကေန သတ္မွတ္မႈကေတာ့ 2 W/kg ၿဖစ္ၿပီး တစ္ရွူးေတြရဲ႕ ၁၀ ဂရမ္ကို လႊမ္းမိုးမႈရွိပါတယ္ ။

**အပူခ်ိန္ေၿပာင္းလဲမႈ ( Thermal Effects)**

မိုကခရိုေ၀့ဖ္ ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ေတြရဲ႕ ေကာင္းေကာင္းနားလည္ႏိုင္တဲ့အခ်က္ကေတာ့ dielectric heating ၿဖစ္ၿပီး Dielectirc material ေတြၿဖစ္တဲ့ သက္ရွိတစ္ရွူးေတြဟာ Electromagnetic field ထဲမွာဆိုရင္ Polar molecules ေတြ လည့္ပတ္ေနၿခင္းေၾကာင့္ အပူေပးၿခင္းခံေနရပါတယ္ ။ ဆဲလ္ဖုန္းတစ္လံုးကိုသံုးေနတဲ့ လူတစ္ေယာက္ မွာဆိုရင္ ဒီလို heating effect ကို ဦးေခါင္းရဲ႕မ်က္ႏွာၿပင္မွာ ေတြ႔ႏုိင္ၿပီး အပူခ်ိန္ တက္လာၿခင္းကို ၿဖစ္ေစပါတယ္ ။ ဦးေနာက္ထဲမွာရွိတဲ့ ေသြးလည္ပတ္မႈစနစ္ဟာ local blood flow မ်ားလာ တာေၾကာင့္ မလိုလားအပ္ပဲ အပူခ်ိန္ၿမင့္မားလာၿခင္းနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရပါတယ္ ။

**Blood Brain Barrier Effects**

Lund Univerisity မွ ဆြီဒင္ေလ့လာသူမ်ားၿဖစ္တဲ့ Salford, Brun, Persson , Edberhardt နဲ႔ Malmgren ဆိုသူတို႔က ၾကြက္ေတြရဲ႕ ဦးေႏွာက္ထဲမွာ ဒီ မိုက္ခရိုေ၀့ဖ္ ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ေတြကိုေလ့လာမႈၿပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ အဲဒီအခါ Blood - brain barrier ( ဦးေႏွာက္ႏွင့္ ေသြး ၾကာ းသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေပးသူ ) ေတြကေနတဆင့္ စိမ့္၀င္ပ်ံ႕ႏွ႔ံၿပီး albumin လို႔ေခၚတဲ့ ပရိုတိန္းဓါတ္ေတြ ထြက္ရွိေနၿခင္း (Leakage) ကို ရွာေတြ႔ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ဒါကို ထပ္မံသက္ေသၿပဖို႔အတြက္ Allan Frey, Oscar and Hawkins ,Albert နဲ႔ Kerns ဆိုုသူတို႔က Blood Brain Barrier ကို စမ္းသပ္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကပါတယ္ ။


**မိုဘိုင္းဖုန္းႏွင့္ ကင္ဆာေရာဂါ**

၂၀၀၆ ခုႏွစ္တုန္းက မိုဘိုင္းဖုန္းနဲ႔ ကင္ဆာေရာဂါရဲ႕ ဆက္ႏြယ္မႈကို သက္ေသၿပဖို႔အတြက္ Danish Study ဆိုၿပီးစမ္းသပ္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ တၿခား ေလ့လာမႈေတြကေတာ့ 13 nation INTERPHONE Project လို႔အမည္တြင္ၿပီး မိုဘုိင္းဖုန္းနဲ႔ ဦးေႏွာက္က်ဴမာေတြရဲ႕ ဆက္သြယ္မႈကိုေလ့လာခဲ့ၾကပါတယ္ ။ မိုဘိုင္းဖုန္း ဆက္သြယ္မႈ ၾကာၿမင့္လာခ်ိန္နဲ႔ မိုဘိုင္းဖုန္း အမ်ိဳးအစားေတြေၿပာင္းလဲလာမႈေၾကာင့္ လူငယ္လူရြယ္ေတြမွာ မိုဘိုင္းဖုန္းအသံုးၿပဳမႈနဲ႔ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာရဲ႕ဆိုးက်ိဳးေတြကို ထပ္မံေလ့လာၾကဖို႔ ဆံုးၿဖတ္ခဲ့ၾကပါတယ္ ။

**Genetoxic effects**

2008 ခုႏွစ္ Meta-analysis က ဘာကိုေဖာ္ၿပထားသလဲဆိုရင္ အခ်ိဳ႕ေသာအေၿခအေနေတြမွာဆိုရင္ RF Radiation ေတြဟာ genotoxic ( မ်ိဳးဗီဇ အဆိပ္အေတာက္ၿဖစ္ေစၿခင္း ) ကိုေတြ႔ရပါတယ္တဲ့ ။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာၿပဳ လုပ္ခဲ့တဲ့ Meta-study မွာဆိုရင္လည္း ၁၀၁ ေယာက္စမ္းသပ္ခဲ့ရာမွာ ၄၂ ေယာက္က ပံုမွန္ၿဖစ္ၿပီး ၄၉ ေယာက္ မွာ Genotoxic effect ရွိတာကိုေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ RF- EMF ( Electormagnetic fields) ေတြဟာ မ်ိဴဗီဇ genetic material ေတြကို နည္းလမ္းတစ္ခုထက္ပိုၿပီး ေၿပာင္းလဲေစႏိုင္တယ္ဆိုတာကို သက္ေသေတြရွိေနပါၿပီလို႔ ေလ့လာစမ္းသပ္သူေတြက ေၿပာခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္မွာလည္း Jounal Bioelectomagnetics မွာ Henry Lai နဲ႔ Narenda P.Singh တို႔ေဖာ္ၿပခဲ့တာကေတာ့ U.S government standard အတိုင္း အႏၱရာယ္ကင္းအဆင့္လို႔သတ္မွတ္ထားတဲ့ microwave radiation ကို ၂ နာရီၾကာ ထိေတြ႔ၿပီးတဲ့အခါ DNA ပ်က္ဆီးသြားတာကို ေတြ႔ခဲ့ရၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္တဲ့ ။ ဒီလိုအလားတူ DNA ကို ထိခိုက္ မႈရွိေၾကာင္းကိုလည္း ဥေရာပဖက္မွာလည္း သက္ေသၿပမႈေတြ စမ္းသပ္မႈေတြမ်ားစြာၿပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာၿပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ၾသစေတးလ် ေလ့လာစမ္းသပ္မႈမွာေတာ့ လူရဲ႕ သုတ္ေကာင္ Spermatozoa ကို radio-frequency 1.8 GHz နဲ႔ Specific absorption rate SAR 0.4 to 27.5 W/kg အတြင္း စမ္းသပ္ေစခဲ့ပါတယ္ ။

အေၿဖကေတာ့ သုတ္ေကာင္ေတြရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈ ႏွုန္း Motality နဲ႔ ရွင္သန္မႈႏွုန္း Vitality ကို ေလ်ာ့ က်ေစတာေတြ႔ခဲ့ရၿပီး Oxidative stress ကိုမ်ားေစတာလည္းေတြ႔ခဲ့ရတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္အမ်ိဳးသားေတြ အေနနဲ႔ ဖုန္းကို မ်ိဳးအဂါၤနဲ႔ နီးတဲ့ ခါးစပ္ေတြနဲ႔ ေဘာင္းဘီ အိပ္ကပ္ေတြထဲမထည့္ထားဖို႔ အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာေတြမွာ ထြက္ေပၚ လာရၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္ ။ ၿပီးေတာ့ 8-Oxo-2'-deoxyguanosiene markers ေတြမ်ားလာၿပီး ဒီအန္ေအ ပိုင္းၿပတ္ မႈႏွုန္း DNA fragmentation မ်ားလာတာကိုေတြ႔ခဲ့ရပါသတဲ့ ။ မိုဘိုင္းဖုန္းနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေန တဲ့အႏၱရယ္ေတြ ကို မီးေမာင္းထိုးၿပယံုပါပဲ ။


**အၾကံေပးခ်က္မ်ား**

၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ၾကီးကေန ၿပဳလုပ္ထားတဲ့ WHO International Agancy for Research on Cancer မွာ ေၾကၿငာထားတာကေတာ့ မိုဘိုင္းဖုန္းေတြကေနထြက္တဲ့ EMF ( Electromagnetic fields ) ေတြနဲ႔ တၿခားအရာေတြက လူေတြကို ကင္ဆာၿဖစ္ႏုိင္ေၿခ "possibly carcinogenic to humans" ရွိတယ္ လို႔ ေဖာ္ၿပထားပါတယ္ ။ ၿပီးေတာ့ အၾကံေပးခ်က္တခ်ိဳ႕ကိုလည္းေရးသားထားပါေသးတယ္

- ဦးေခါင္းပိုင္းကို ဓါတ္ေရာင္ၿခည္တိုက္ရိုက္မသက္ေရာက္ေအာင္လို႔ Hands-free သံုးစြဲပါ ။
- ခႏၶာကိုယ္ကေန တတ္ႏိုင္သမွ် ဖုန္းကို ေ၀းေ၀းမွာထားပါ ။
- ၿပင္ပ အင္တာနာ မပါပဲနဲ႔ကားထဲမွာ တယ္လီဖုန္းအသံုးမၿပဳပါနဲ႔ ။

ကဲ ဒီေလာက္ဆိုရင္ေတာ့ မုိဘုန္းဖုန္းကေနထြက္တဲ့ EMF နဲ႔ Micro wave ေတြရဲ႕ အႏၱရာယ္ကို ရွင္းရွင္းလင္း လင္းသိၾကၿပီလုိ႔ထင္ပါတယ္ ။ အားလံုးပဲ နီးစပ္ရာကို မွ်ေ၀ေပးၾကပါ ။ တတ္ႏုိင္သမွ် ကာကြယ္တဲ့ နည္း လမ္းေတြနဲ႔ အႏၱရာယ္ေတြကို ေရွာင္ရွားၾကပါစို႔ ။



**သက္တန္႔ခ်ိဳ**
6/1/2012



*Don't worry. Be Happy ,*
**From-Moe Moe**.

**Public Health**

မိုဘိုင္းဖုန္းေတြကေနထြက္တဲ့ ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ Radiation ေတြက လူေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးအေပၚ ဘယ္လို သက္ေရာက္ေစမႈရွိတယ္ဆိုတာဟာ လတ္တေလာ စိတ္၀င္စားမႈအေကာင္း ဆံုးနဲ႔ ေလ့လာစမ္း သပ္မႈေတြၿပဳ လုပ္ေနၾကတဲ့အရာတစ္ခုၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ တိုးတက္လာတဲ့ နည္းပညာေခတ္ၾကီးထဲမွာ မိုဘိုင္းဖုန္း အသံုးၿပဳမႈဟာ တကမၻာလံုး ( ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ဂၽြန္လအထိဆိုရင္ 4.3 billion ေတာင္ရွိပါတယ္ ) မ်ားၿပားလာတဲ့အတြက္ၿဖစ္ပါတယ္ ။ မိုဘိုင္းဖုန္းေတြဟာ ေသးငယ္တဲ့ လိႈင္းႏွုန္း Microwave မွာ Electromagnetic radiation ေတြကို အသံုးၿပဳပါတယ္ ။ တၿခား ၀ါယာ လက္ စနစ္ေတြၿဖစ္တဲ့ Data Communication networks ေတြမွာလည္း ဒီလိုအလားတူ radiation ေတြကို အသံုးၿပဳၾကပါတယ္ ။

WHO လို႔ေခၚတဲ့ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႔ၾကီးက မိုဘုိင္းဖုန္း ကထြက္တဲ့ ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ကို IARC scale ေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ Group 2B ( ကင္ဆာၿဖစ္ႏိုင္ေၿခရွိေသာ ) အဆင့္လို႔ သတ္မွတ္ထားပါတယ္ ။ ဘာကိုဆိုလိုသ လဲဆိုေတာ့ ကင္ဆာၿဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိၿခင္း Carcinogenicity ဟာ မိုဘိုင္းဖုန္းေတြကို အခ်ိန္ၾကာၿမင့္စြာ အသံုးၿပဳၿခင္း နဲ႔မ်ားမ်ား အသံုးၿပဳၿခင္းတို႔ဟာ ကင္ဆာ နဲ႔ဆက္ႏြယ္မႈရွိေနတယ္ဆိုတာပါပဲ ။ ဒါေၾကာင့္အခ်ိဳ႔ေသာ ႏိုင္ငံေတြမွာ ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ အၾကံေပးအဖြဲ႔ေတြက ၿမိဳ႕ေနလူထုထဲမွာ ဒီအႏၱရာယ္ကိုေလ်ာ့ခ်ဖို႔အတြက္ precautionary approach လို႔ေခၚတဲ့ မၿဖစ္ခင္ၾကိဳတင္ကာကြယ္သတိထားနည္းလမ္းကို စတင္က်င့္သံုးေနၾကၿပီၿဖစ္ပါတယ္ ။

မ်ားစြာေသာ ေလ့လာစမ္းသပ္မႈေတြကေနၿပီး မိုဘိုင္းဖုန္းေတြရဲ႕ ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ေတြကေန က်န္းမာေရးကို ဘယ္လိုဆိုးက်ိဳးေတြ ရွိသလဲဆိုတာ ေလ့လာစမ္းသပ္မႈေတြၿပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ဒီလိုေလ့လာစမ္း သပ္မႈေတြ ကို လည္း မ်ားစြာေသာ သိပၸံဆိုင္ရာ ေကာ္မတီေတြကေနၿပီး ၿဖစ္ႏိုင္ေၿခရွိမႈအကုန္လံုး ကို ၿပန္ လည္ေလ့ လာဆန္းစစ္မႈေတြၿပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ လတ္တေလာ accessment တစ္ခုကေတာ့ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္မွာၿပဳ လုပ္ခဲ့တဲ့ European Commission Scientific Committee on Emerging and Newly Identified Health Risks ( SCENIHR ) ပဲၿဖစ္ပါတယ္ ။ မိုဘိုင္းဖုန္းကေနထုတ္လႊတ္လိုက္တဲ့ ေရဒီယို လႈိုင္းေတြရဲ႕ တခ်ိဳ႕ကို လူေတြရဲ႕ဦးေခါင္းကေန စုပ္ယူပါတယ္ ။ ေရဒီယိုေ၀့ဖ္ေတြဟာ GSM ဟမ္းဆက္မွာဆိုရင္ peak power - 2 watt ရွိၿပီး US analogue phone ေတြမွာေတာ့အၿမင့္ဆံုး ထုတ္လႊတ္တဲ့ စြမ္းအင္ဟာ 3.6 watt ေတာင္ ရွိပါတယ္ ။ တၿခား မိုဘိုင္းနည္းပညာေတြၿဖစ္တဲ့ CDMA2000 နဲ႔ D-AMPS ေတြကေတာ့ ဒီထက္ပိုနည္းတဲ့ စြမ္းအင္ကို အသံုးၿပဳၾကၿပီး 1 watt ေအာက္မွာပဲရွိပါတယ္ ။ အၿမင့္ဆံုးဘယ္ေလာက္ထိ စြမ္းအင္ထုတ္သလဲဆိုတာကေတာ့ တိုင္းၿပည္တစ္ၿပည္မွာသံုးစြဲေနတဲ့ mobile phone standard အေပၚမူတည္ေနပါတယ္ ။ USA မွာဆိုရင္ေတာ့ FCC လို႔ေခၚတဲ့ Federal Communications Commission ကေနၿပီး SAR သတ္မွတ္မႈကို 1.6 W/kg လို႔ သတ္ မွတ္ထားၿပီး ဦးေခါင္းထဲက တစ္ရွူးေတြထဲမွာ ပ်မ္းမွ် တစ္ရွူး ၁ ဂရမ္ကို လႊမ္းမိုး သက္ေရာက္မႈရွိေစပါတယ္ ။

SAR ဆိုတာကေတာ့ Specific Absorption Rate ၿဖစ္ၿပီး လူခႏၶာကိုယ္ကေန ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ကို ဘယ္ေလာက္ ထိ စုပ္ယူသလဲဆိုတာကို တိုင္းတာတဲ့စနစ္တစ္ခုၿဖစ္ပါတယ္ ။ ဥေရာပရဲ႕ FCC ကေန သတ္မွတ္မႈကေတာ့ 2 W/kg ၿဖစ္ၿပီး တစ္ရွူးေတြရဲ႕ ၁၀ ဂရမ္ကို လႊမ္းမိုးမႈရွိပါတယ္ ။

**အပူခ်ိန္ေၿပာင္းလဲမႈ ( Thermal Effects)**

မိုကခရိုေ၀့ဖ္ ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ေတြရဲ႕ ေကာင္းေကာင္းနားလည္ႏိုင္တဲ့အခ်က္ကေတာ့ dielectric heating ၿဖစ္ၿပီး Dielectirc material ေတြၿဖစ္တဲ့ သက္ရွိတစ္ရွူးေတြဟာ Electromagnetic field ထဲမွာဆိုရင္ Polar molecules ေတြ လည့္ပတ္ေနၿခင္းေၾကာင့္ အပူေပးၿခင္းခံေနရပါတယ္ ။ ဆဲလ္ဖုန္းတစ္လံုးကိုသံုးေနတဲ့ လူတစ္ေယာက္ မွာဆိုရင္ ဒီလို heating effect ကို ဦးေခါင္းရဲ႕မ်က္ႏွာၿပင္မွာ ေတြ႔ႏုိင္ၿပီး အပူခ်ိန္ တက္လာၿခင္းကို ၿဖစ္ေစပါတယ္ ။ ဦးေနာက္ထဲမွာရွိတဲ့ ေသြးလည္ပတ္မႈစနစ္ဟာ local blood flow မ်ားလာ တာေၾကာင့္ မလိုလားအပ္ပဲ အပူခ်ိန္ၿမင့္မားလာၿခင္းနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရပါတယ္ ။

**Blood Brain Barrier Effects**

Lund Univerisity မွ ဆြီဒင္ေလ့လာသူမ်ားၿဖစ္တဲ့ Salford, Brun, Persson , Edberhardt နဲ႔ Malmgren ဆိုသူတို႔က ၾကြက္ေတြရဲ႕ ဦးေႏွာက္ထဲမွာ ဒီ မိုက္ခရိုေ၀့ဖ္ ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ေတြကိုေလ့လာမႈၿပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ အဲဒီအခါ Blood - brain barrier ( ဦးေႏွာက္ႏွင့္ ေသြး ၾကာ းသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေပးသူ ) ေတြကေနတဆင့္ စိမ့္၀င္ပ်ံ႕ႏွ႔ံၿပီး albumin လို႔ေခၚတဲ့ ပရိုတိန္းဓါတ္ေတြ ထြက္ရွိေနၿခင္း (Leakage) ကို ရွာေတြ႔ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ဒါကို ထပ္မံသက္ေသၿပဖို႔အတြက္ Allan Frey, Oscar and Hawkins ,Albert နဲ႔ Kerns ဆိုုသူတို႔က Blood Brain Barrier ကို စမ္းသပ္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကပါတယ္ ။


**မိုဘိုင္းဖုန္းႏွင့္ ကင္ဆာေရာဂါ**

၂၀၀၆ ခုႏွစ္တုန္းက မိုဘိုင္းဖုန္းနဲ႔ ကင္ဆာေရာဂါရဲ႕ ဆက္ႏြယ္မႈကို သက္ေသၿပဖို႔အတြက္ Danish Study ဆိုၿပီးစမ္းသပ္လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ တၿခား ေလ့လာမႈေတြကေတာ့ 13 nation INTERPHONE Project လို႔အမည္တြင္ၿပီး မိုဘုိင္းဖုန္းနဲ႔ ဦးေႏွာက္က်ဴမာေတြရဲ႕ ဆက္သြယ္မႈကိုေလ့လာခဲ့ၾကပါတယ္ ။ မိုဘိုင္းဖုန္း ဆက္သြယ္မႈ ၾကာၿမင့္လာခ်ိန္နဲ႔ မိုဘိုင္းဖုန္း အမ်ိဳးအစားေတြေၿပာင္းလဲလာမႈေၾကာင့္ လူငယ္လူရြယ္ေတြမွာ မိုဘိုင္းဖုန္းအသံုးၿပဳမႈနဲ႔ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာရဲ႕ဆိုးက်ိဳးေတြကို ထပ္မံေလ့လာၾကဖို႔ ဆံုးၿဖတ္ခဲ့ၾကပါတယ္ ။

**Genetoxic effects**

2008 ခုႏွစ္ Meta-analysis က ဘာကိုေဖာ္ၿပထားသလဲဆိုရင္ အခ်ိဳ႕ေသာအေၿခအေနေတြမွာဆိုရင္ RF Radiation ေတြဟာ genotoxic ( မ်ိဳးဗီဇ အဆိပ္အေတာက္ၿဖစ္ေစၿခင္း ) ကိုေတြ႔ရပါတယ္တဲ့ ။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာၿပဳ လုပ္ခဲ့တဲ့ Meta-study မွာဆိုရင္လည္း ၁၀၁ ေယာက္စမ္းသပ္ခဲ့ရာမွာ ၄၂ ေယာက္က ပံုမွန္ၿဖစ္ၿပီး ၄၉ ေယာက္ မွာ Genotoxic effect ရွိတာကိုေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္ RF- EMF ( Electormagnetic fields) ေတြဟာ မ်ိဴဗီဇ genetic material ေတြကို နည္းလမ္းတစ္ခုထက္ပိုၿပီး ေၿပာင္းလဲေစႏိုင္တယ္ဆိုတာကို သက္ေသေတြရွိေနပါၿပီလို႔ ေလ့လာစမ္းသပ္သူေတြက ေၿပာခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္မွာလည္း Jounal Bioelectomagnetics မွာ Henry Lai နဲ႔ Narenda P.Singh တို႔ေဖာ္ၿပခဲ့တာကေတာ့ U.S government standard အတိုင္း အႏၱရာယ္ကင္းအဆင့္လို႔သတ္မွတ္ထားတဲ့ microwave radiation ကို ၂ နာရီၾကာ ထိေတြ႔ၿပီးတဲ့အခါ DNA ပ်က္ဆီးသြားတာကို ေတြ႔ခဲ့ရၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္တဲ့ ။ ဒီလိုအလားတူ DNA ကို ထိခိုက္ မႈရွိေၾကာင္းကိုလည္း ဥေရာပဖက္မွာလည္း သက္ေသၿပမႈေတြ စမ္းသပ္မႈေတြမ်ားစြာၿပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္ ။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာၿပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ၾသစေတးလ် ေလ့လာစမ္းသပ္မႈမွာေတာ့ လူရဲ႕ သုတ္ေကာင္ Spermatozoa ကို radio-frequency 1.8 GHz နဲ႔ Specific absorption rate SAR 0.4 to 27.5 W/kg အတြင္း စမ္းသပ္ေစခဲ့ပါတယ္ ။

အေၿဖကေတာ့ သုတ္ေကာင္ေတြရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈ ႏွုန္း Motality နဲ႔ ရွင္သန္မႈႏွုန္း Vitality ကို ေလ်ာ့ က်ေစတာေတြ႔ခဲ့ရၿပီး Oxidative stress ကိုမ်ားေစတာလည္းေတြ႔ခဲ့ရတယ္ ။ ဒါေၾကာင့္အမ်ိဳးသားေတြ အေနနဲ႔ ဖုန္းကို မ်ိဳးအဂါၤနဲ႔ နီးတဲ့ ခါးစပ္ေတြနဲ႔ ေဘာင္းဘီ အိပ္ကပ္ေတြထဲမထည့္ထားဖို႔ အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာေတြမွာ ထြက္ေပၚ လာရၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္ ။ ၿပီးေတာ့ 8-Oxo-2'-deoxyguanosiene markers ေတြမ်ားလာၿပီး ဒီအန္ေအ ပိုင္းၿပတ္ မႈႏွုန္း DNA fragmentation မ်ားလာတာကိုေတြ႔ခဲ့ရပါသတဲ့ ။ မိုဘိုင္းဖုန္းနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေန တဲ့အႏၱရယ္ေတြ ကို မီးေမာင္းထိုးၿပယံုပါပဲ ။


**အၾကံေပးခ်က္မ်ား**

၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ၾကီးကေန ၿပဳလုပ္ထားတဲ့ WHO International Agancy for Research on Cancer မွာ ေၾကၿငာထားတာကေတာ့ မိုဘိုင္းဖုန္းေတြကေနထြက္တဲ့ EMF ( Electromagnetic fields ) ေတြနဲ႔ တၿခားအရာေတြက လူေတြကို ကင္ဆာၿဖစ္ႏုိင္ေၿခ "possibly carcinogenic to humans" ရွိတယ္ လို႔ ေဖာ္ၿပထားပါတယ္ ။ ၿပီးေတာ့ အၾကံေပးခ်က္တခ်ိဳ႕ကိုလည္းေရးသားထားပါေသးတယ္

- ဦးေခါင္းပိုင္းကို ဓါတ္ေရာင္ၿခည္တိုက္ရိုက္မသက္ေရာက္ေအာင္လို႔ Hands-free သံုးစြဲပါ ။
- ခႏၶာကိုယ္ကေန တတ္ႏိုင္သမွ် ဖုန္းကို ေ၀းေ၀းမွာထားပါ ။
- ၿပင္ပ အင္တာနာ မပါပဲနဲ႔ကားထဲမွာ တယ္လီဖုန္းအသံုးမၿပဳပါနဲ႔ ။

ကဲ ဒီေလာက္ဆိုရင္ေတာ့ မုိဘုန္းဖုန္းကေနထြက္တဲ့ EMF နဲ႔ Micro wave ေတြရဲ႕ အႏၱရာယ္ကို ရွင္းရွင္းလင္း လင္းသိၾကၿပီလုိ႔ထင္ပါတယ္ ။ အားလံုးပဲ နီးစပ္ရာကို မွ်ေ၀ေပးၾကပါ ။ တတ္ႏုိင္သမွ် ကာကြယ္တဲ့ နည္း လမ္းေတြနဲ႔ အႏၱရာယ္ေတြကို ေရွာင္ရွားၾကပါစို႔ ။



**သက္တန္႔ခ်ိဳ**
6/1/2012



*Don't worry. Be Happy ,*
**From-Moe Moe**.