==တိုက္တန္းနစ္ကဘယ္လိုသခံန္းစာေတြေပးခဲ့သလဲ==

>

တိုက္တန္းနစ္ဟုဆိ ုလိ ုက္လ ်ွင္ ဒါ႐ိ ုက္တာဂ်ိမ္းစ္ကင္မရြန္း႐ိုက္ကူး၍ ျပင္သစ္မင္းသားေခ်ာ လီယိ ုနာဒီ ုဒီကာပရီယိုႏွင့္ မင္းသမီးေခ်ာ ကိတ္၀င္းစလက္တို႔ ပါ၀င္သ႐ုပ္ေဆာင္ခဲ ့ၾကေသာ ကမ္ၻာေက ်ာ ္႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကား ႀကီးကိ ု ေျပး၍ျမင္ေယာင္မိၾကေပလိမ္ ့မည္။ တိ ုက္တန္း နစ္ ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကားကိ ု ေအာ္စကာဆု ၁၁ ဆုရရွိေသာ ကမ္ၻာေက ်ာ ္႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကားႀကီးတစ္ကား ျဖစ္လာ ေအာင္ ႐ုပ္ရွင္အတတ္ပညာရွင္တိ ု႔က ေငြေၾကးႏွင့္ အခ်ိန္မ်ားစြ ာ အကုန္ခံၿပီး စနစ္တက ်စီစဥ္႐ိ ုက္ကူးခဲ ့ၾက သည္။ တကယ္ ့ျဖစ္ရပ္မွန္ကို အႏုပညာရသႏွင္ ့ ေပါင္းစပ္ၿပီး ကမ္ၻာ့႐ုပ္ရွင္ၾကည္ ့ ပရိသတ္တိ ု ႔ကိ ု တသသ စြဲက ်န္ရစ္ေအာင္ တင္ဆက္ႏုိင္ခဲ ့သည္။ ေအာင္ျမင္မႈ ထူးျခားစြ ာရရွ ိခဲ ့ေသာ ဇာတ္ကားျဖစ္သည္ ့အတြက္ သရီး ဒီ႐ုပ္ရွင္အျဖစ္သို ႔ပင္ ေျပာင္းလဲ႐ိ ုက္ကူးခဲ့ၾကၿပီ ျဖစ္ သည္။တိ ုက္တန္းနစ္ ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကားမွာ ႀကီးက ်ယ္ခမ္းနား သလိ ုယင္းဇာတ္ကား၏ ေက  ်ာေထာက္ေနာက္ခံ တကယ္ ့ျဖစ္ရပ္မွန္ကလည္း တစ္ကမ္ၻာလံ ုးကိ ုတုန္လႈပ္သြ ားေစခဲ့သည္။

 ရာစုႏွစ္တစ္စု ၾကာျမင္ ့ခဲ ့ၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း တိုက္တန္းနစ္၏ အျဖစ္သနစ္ အေၾကာင္းရင္း မွန္မ်ားကိ ု စူးစမ္းေလ့လာလ ်က္ သုေတသနလုပ္ကာ အေျဖရွ ာေနၾကဆဲပင္ ျဖစ္သည္။

 **တည္ေဆာက္မႈ ေနာက္ ခံသမိုင္း**

 တိ ုက္တန္းနစ္ဆိ ုသည္မွ ာ ၁၉၁၂ ခုႏွစ္က အသစ္စက္ စက္ ေရခ်ခဲ ့ၿပီး ပထမဆံုးခရီးစဥ္အျဖစ္ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ ေဆာက္သမ္တန္ၿမဳိ႕မွ ခရီးသည္ေပါင္း ၂၂၂၇ ဦးကို တင္ေဆာင္၍ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု နယူးေယာက္ ၿမဳိ ႕သိ ု ႔ ခရီးႏွင္ခဲ ့ေသာ သေဘၤ ာႀကီး၏အမည္ျဖစ္သည္။ တိ ုက္တန္းနစ္ကိ ု ႏွစ္ဆယ္ရာစု၏ အစပိ ုင္းကာလတြင္ ထိုစဥ္က သေဘၤာတည္ေဆာက္မႈအတတ္ပညာႏွင့္ သေဘၤာပံ ုစံမ်ားအရ အဆင့္ အျမင့္ဆံ ုးျဖင္ ့ ခမ္းနားႀကီး က  ်ယ္စြာတည္ေဆာက္ခဲ ့ၾကသည္။ တိ ုက္တန္းနစ္ တည္ေဆာက္ရာတြင္ လုပ္သားအင္အား ၁၇၀၀၀ ကိ ု အသံ ုး ျပဳခဲ့သည္။ ေရလံုေအာင္ အလြယ္တကူပိတ္ႏိုင္ေသာ အခန္းမ်ားျဖင္ ့ ဖြ ဲ့စည္းတည္ေဆာက္ထားၿပီး ပထမတန္းစား အခန္းမ်ား၏ တည္ေဆာက္မႈကုန္က ်စရိတ္မွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၅၀၀၀ အထိပင္ ရွ ိခဲ ့သည္။ သေဘၤာကိုယ္ထည္ကို စတုရန္းေပ ၃၀၀ စီရွိေသာ သေဘၤ ာသံ ုးသံမဏိျပားမ်ားျဖင္ ့ တည္ေဆာက္ခဲ ့ၾကသည္။ မေမွ်ာ္မွန္းႏိ ုင္ေသာအေၾကာင္းေၾကာင္ ့ သေဘၤ ာကိ ုယ္ ထည္တြင္ ထိခိ ုက္ပ်က္စီးမႈရွိလာခဲ ့ပါက ထိခိ ုက္ပ်က္စီး သည္ ့ ေနရာ၏ အခန္းကိ ု အလံုပိတ္လိ ုက္ပါက ထု ိ အလံ ုပိတ္ အခန္းထဲ၌သာ ေရမ်ား၀င္ေရာက္ႏိ ုင္ၿပီး က  ်န္ ေနရာမ်ားသို႔ ေရမ်ားပ်ံ ႕ႏွံ႔ ၀င္ေရာက္သြားျခင္းမရွိ ေအာင္ စီစဥ္တည္ေဆာက္ခဲ ့ၾကသည္။ သေဘၤ ာႏွစ္စင္း တိုက္မိျခင္းကဲ့သို႔ေသာ အဆိ ုးရြားဆံ ုးအေျခအေနမ်ဳိး ႀကဳံေတြ ႕ခဲ ့ရလ  ်ွင္ပင္ တစ္စင္းလံ ုးစု ံးစုံးျမဳပ္သြားရန္ အနည္း ဆံ ုး ၂၄ နာရီမွ ၇၂ နာရီအထိ ၾကာျမင္ ့ေအာင္ တည္ေဆာက္ခဲ ့ၾကသည္။
 ရည္ရြယ္ခ်က္မွာသေဘၤ ာနစ္ျမဳပ္မႈ ႏွင္ ့ ႀကဳံေတြ႕ခဲ ့ရပါက အကူအညီမ်ားေခၚယူႏိုင္ရန္ လံ ုေလာက္သည္ ့အခ်ိန္ရရွ ိေရးအတြက္ ႀကဳိတင္ျပင္ဆင္ တည္ေဆာက္ခဲ ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။  


** ျဖစ္စဥ္အစ** 

၁၉၁၂ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁၂ ရက္တြင္ တိ ုက္တန္းနစ္ သေဘၤာႀကီး၏ခရီးစဥ္ကိ ု စတင္ခဲ ့ၾကသည္။ အဆိ ုပါ သေဘၤာႀကီးတြင္ လိုက္ပါစီးနင္းၾကေသာ သေဘၤာစီး ခရီးသည္မ်ားသည္ ဤသေဘၤ ာခရီးစဥ္ျဖင္ ့ လိ ုက္ပါခြင္ ့ ရရွိရန္ လအတန္ၾကာကပင္ ႀကဳိတင္လက္မွတ္မ်ားကိ ု၀ယ္ယူထားခဲ ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ သေဘၤ ာခရီးစဥ္ တစ္ေလ  ်ွာက္လံုးတြင္ ခရီးသည္မ်ား၏ ေမွ်ာ္လင္ ့ခ်က္ အတိုင္း အစစအရာရာ ျပည္ ့စံုမႈႏွင္ ့ ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမ့မႈ မ်ားကိ ု တိ ုက္တန္းနစ္က ေပးစြမ္းျဖည္ ့ဆည္းေပးႏိ ုင္ ခဲ ့သည္။ ဧၿပီလ ၁၅ ရက္ ညခုႏွစ္နာရီခြ ဲခန္ ႔တြင္ တိ ုက္တန္းနစ္ သေဘၤ ာထံသိ ု ႔ ကယ္လီဖိ ုးနီးယား မီးသေဘၤ ာမွ သတင္း ေပးပိ ု ႔ခ်က္တစ္ခု ေရာက္ရွ ိလာခဲ ့သည္။ ကယ္လီဖိ ုးနီးယား သေဘၤာ၏ေတာင္ဘက္ ငါးမိုင္ခန္႔အကြ ာတြင္ ဧရာ မေရခဲေတာင္ႀကီးသံုးလံုးကို ေတြ ႕ျမင္ခဲ ့ရေၾကာင္း သတင္းေပးပိ ု႔ခ်က္ပင္ျဖစ္သည္။ ထိုေန႔ည ၁၁ နာရီခြဲတြင္ တိုက္တန္းနစ္သည္ နယူးေဖာင္လန္ ကၽြန္း၊ ဂရင္းဘင္ ့၏ ေတာင္ဘက္ ၉၅ မိ ုင္အကြ ာတြင္ ေရာက္ရွိေနခဲ ့သည္။ ည ၁၁ နာရီ မိနစ္ ၄၀ တြင္ အေမွာင္ ထုအတြင္း၌ ခုတ္ေမာင္းေနေသာ တိုက္ တန္းနစ္သေဘၤ ာႀကီးသည္ ကယ္လီဖိ ုးနီးယား မီးသေဘၤ ာ က သတိေပးခဲ ့သည္ ့ ဧရာမေရခဲေတာင္ႀကီးကိ ု အလြန္နီးကပ္သည္ ့ အကြာအေ၀းအေရာက္တြင္ ဘြ ားကနဲ ေတြ ႕ျမင္လိ ုက္ရသည္။ ေရခဲေတာင္ႏွင့္မတိုက္မိေစရန္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ႀကဳိးစား ေရွာင္တိမ္းခဲ ့ေသာ္လည္း တိုက္တန္းနစ္ သေဘၤ ာႀကီး၏ဦးပိုင္း လက္ယာဘက္အျခမ္းသည္ ေမ်ာေနေသာ ဧရာမေရခဲေတာင္ႀကီးႏွင္ ့ပြတ္တိ ုက္ကာ သေဘၤ ာဦးပိ ုင္းရွိ ထိပ္ဆံ ုးအခန္း ေျခာက္ခန္းမွာပြင္ ့ ထြက္သြ ားခဲ ့သည္။ 

**စတင္နစ္ျမဳပ္မႈ** 

ပ်က္စီးသြားေသာအခန္းမ်ားတြင္ သေဘၤာစက္ခန္း လည္း ပါ၀င္ခဲ ့ရာ ထိခိ ုက္မႈဒဏ္ေၾကာင္ ့ ဘြ ဳိင္လာမွ ေရပူ မ်ားႏွင္ ့ ေရေႏြးေငြ ႕မ်ား ပန္းထြက္လာခဲ ့သည္။ ဘြ ဳိင္လာမီးထိုးသမားမ်ားမွာ စက္ခန္းမွထြက္ေျပးၾကၿပီး အခန္းတံခါးကိ ု လံုေအာင္ပိတ္ခဲ ့ၾကသည္။ ပြင္ ့ထြက္သြ ားေသာ အခန္းမ်ားအတြင္းသိ ု ႔ ပင္လယ္ေရမ်ား စီး၀င္ေရာက္ရွိလာကာ ယင္းေရလံုခန္းမ်ား၌ ေရျပည္ ့သြားသည္ႏွင့္ သေဘၤ ာဦးပိ ုင္းႀကီး ေလးလံကာ ေရွ ႕သိ ု ႔ ဦးစိ ုက္က  ်လာ ေတာ့သည္။ သန္းေခါင္ေက  ်ာ္ နံနက္ ၂ နာရီတြင္ သေဘၤ ာပဲ ့ပိုင္းမွာ ေလထဲေျမာက္တက္ေနၿပီး ေရွ ႕ပိ ုင္း၌ ရွ ိေနသည့္ေခါင္းတိ ုင္ႀကီးမွာေရထဲသိ ု ျပဳတ္က ်သြ ားခဲ ့သည္။ 


** ႏွ စ္ ပိ ု င္ းျပတ္ ျခင္း**

 ထိ ုအခ်ိန္တြင္ သေဘၤ ာမွ ာ ၄၅ ဒီဂရီ တိမ္းေစာင္းေနၿပီး သေဘၤ ာခါးလည္ပိ ုင္းသည္ ႏွစ္ပိ ုင္းျပတ္လု အေျခအေနသိ ု ့ေရာက္ရွ ိေနခဲ ့သည္။ ထိ ုေနရာတြင္ သက္ေရာက္ေန သည့္ ဖိအားမွာ တစ္စတုရန္းလက္မေပၚတြင္ ၁၅ တန္ ပမာဏအထိ ရွ ိေနခဲ့သည္။ ယင္းသက္ေရာက္မႈအား ေၾကာင့္ပင္ သေဘၤ ာရက္မႀကီးက  ်ဳိးၿပီး သေဘၤ ာ၀မ္းဗိ ုက္ ေအာက္ခံသံမဏိျပားမ်ား ေကြးေကာက္တြန္႔လိမ္သြ ား ခဲ ့သည္။ ထိ ုအခ်ိန္တြင္ တန္ခ်ိန္ ၁၆၀၀၀ အေလးခ်ိန္ရိွေသာ ပင္လယ္ေရထုႀကီး ၀င္ေရာက္လာမႈေၾကာင့္ သေဘၤ ာ ဦးပိ ုင္းျပတ္က ်သြားကာ တစ္နာရီလ ်ွင္ ၁၃ မိ ုင္ႏႈန္းျဖင္ ့ ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္ဆီသိ ု ႔ က  ်ဆင္းသြ ားခဲ ့သည္။ နံနက္ ၂ နာရီခြ ဲခန္ ႔တြင္ ပဲ ့ပိ ုင္းသည္လည္း တျဖည္းျဖည္း နစ္ျမဳပ္ၿပီး ေရမ်က္ႏွ ာျပင္ေအာက္ ေပတစ္ရာအေရာက္ တြင္ ေပါက္ကြ ဲကာ တန္ခ်ိန္မ်ားစြ ာရွိေသာ ပစ္ၥည္းမ်ားသည္ ေရထဲတြင္ လြင္ ့စင္ပ်ံ ႕ႏွ ံ႔ကုန္ေတာ့သည္။ ဤသိ ု ႔ျဖင္ ့ တိ ုက္တန္းနစ္ သေဘၤ ာႀကီးသည္ အသက္ကယ္ေလွမ်ားျဖင္ ့ ထြက္ခြ ာျခင္းမျပဳႏိ ုင္သည့္ ခရီးသည္ ၁၅၀၀ ေက  ်ာ္နွင္ ့အတူ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွ ာျပင္ေအာက္ ၁၂၆၁၂ ေပအနက္ရွ ိ ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္ေပၚ၌ ထာ၀ရအိပ္စက္ခဲ ့ရေတာ့သည္။

 **နစ္ ျမဳပ္ မႈ ျမန္ ဆန္ လြန္ းျခင္း** 

တိ ုက္တန္းနစ္ တည္ေဆာက္ခဲ ့သည္ ့ ကာလက သေဘၤာမ်ား တည္ေဆာက္ရာတြင္ အေၾကာင္းေၾကာင္း ေၾကာင္ ့ နစ္ျမဳပ္ခဲ ့ပါက စတင္နစ္ျမဳပ္ခ်ိန္မွ စံ ုးစု ံးျမဳပ္သြ ား သည္အထိ အနည္းဆံုး ၂၄ နာရီခန္ ႔ၾကာျမင္ ့ေစ ရန္ ပံ ုစံထုတ္၍ တြက္ခ်က္တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကသည္။ မူလတြက္ခ်က္ထားသည္ ့အတိ ုင္း စု ံးစု ံးျမဳပ္သြားရန္ ၾကာျမင္ ့မည္ ့ အခ်ိန္အတြင္း သေဘၤ ာစီးခရီးသည္မ်ားႏွင္ ့ သေဘၤ ာသားမ်ားမွာ အသက္ကယ္ေလွမ်ားျဖင္ ့ထြက္ခြာရန္ သိ ု႔တည္းမဟုတ္ အျခားေသာ ကယ္ဆယ္ေရးအကူ အညီမ်ားကိ ု ရယူႏိ ုင္ရန္ အခ်ိန္ေကာင္းစြ ာရရွိမည္ျဖစ္ သည္။ တိ ုက္တန္းနစ္ကိ ု သမား႐ိ ုးက  ်သေဘၤ ာမ်ားတည္ ေဆာက္မႈနည္းပညာထက္ ပိုမိုသာလြန္ေကာင္းမြန္ ေအာင္ စီစဥ္ခဲ့ပါလ  ်က္ တကယ္ ့လက္ေတြ ႕ျဖစ္ရပ္တြင္ ေရခဲေတာင္ႏွင့္တိုက္မိၿပီး သံုးနာရီမွ်ပင္မျပည့္ေသာ အခ်ိန္အတြင္း၌ လံ ုး၀နစ္ျမဳပ္သြ ားခဲ ့ရသည္။


 ** ႏွ စ္ ေပါင္းရွ စ္ ဆယ္ အၾကာ**

 တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာနစ္ျမဳပ္ၿပီး ခရီးသည္ ၁၅၀၀ ေက ်ာ ္ေသဆံ ုးမႈသည္ တစ္ကမ္ၻာလံ ုးကိ ု တုန္လႈပ္ေျခာက္ျခားသြားေစခဲ့သည္။ တိုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာ နစ္ျမဳပ္မႈ ျဖစ္ပြားျပီး ႏွစ္ေပါင္းရွစ္ဆယ္ေက  ်ာ ္မွ် ၾကာျမင္ ့ခဲ ့သည္ ့ တိုင္ေအာင္ ဤမွ် ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ နစ္ျမဳပ္ခဲ့ရသည့္ အေၾကာင္းရင္းကိ ု သိပ္ၸံပညာရွင္မ်ားက တပ္အပ္ေသခ်ာ အေျဖရွ ာ၍မရခဲ့ၾကေပ။

 **သဲလြန္စ** 

၁၉၈၅ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလတြင္ ေဘာ့စ္ေဘာလတ္ ဆိုသူ အဏ္ၰ၀ါေဗဒ ပညာရွင္တစ္ဦးက ပင္လယ္ေရ မ်က္ႏွာျပင္ေအာက္ ၁၂၆၁၂ ေပအနက္ရွိသည့္ ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္တြင္ တိ ုက္တန္းနစ္ သေဘၤာပ်က္မွ အပ်က္အစီးအစိတ္အပိ ုင္းမ်ားကိ ု စတင္ေတြ ႕ရွ ိခဲ ့သည္။ ယင္းေနာက္ ေျခာက္ႏွစ္အၾကာ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္တြင္ ကေနဒါႏိုင္ငံ သဘာ၀အရင္းအျမစ္မ်ားဆိုင္ရာဌာနမွ ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္ဆိုင္ရာ ဘူမိေဗဒပညာရွင္ စတိဗ္ ဘလတစ္စ္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ သိပ္ၸ ံစူးစမ္းေရးအဖြ ဲ့သည္ ဆိ ုဗီယက္လုပ္ မီယာေရငုပ္သေဘၤ ာႏွစ္စင္းျဖင္ ့ နစ္ျမဳပ္ေန ေသာ တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာမွ အစိတ္အပိ ုင္းမ်ားကိ ု စူးစမ္းေလ့လာခဲ ့သည္။ တိုက္တန္းနစ္သေဘၤာႀကီး၏ ကိ ုယ္ထည္မွ ျပတ္ထြက္လြင္ ့စင္ေနခဲ ့ေသာ သံတံ ုးတစ္တံ ုး ကိ ု ေတြ ႕ရွိေကာက္ယူခဲ ့ၿပီး ေလ့လာသုေတသနျပဳခဲ ့ၾက သည္။အဆိ ုပါသံတံ ုး၏ အနားစြန္းမ်ားသည္ အခၽြန္အတက္ မ်ားျဖစ္ေနၿပီး ေကြးညႊတ္ထားသည္ ့ သြင္ျပင္လက္ၡဏာ တစ္စံ ုတစ္ရာကိ ု မေတြ ႕ရွ ိၾကရေပ။ သုေတသနပညာရွင္ မ်ားသည္ အဆိ ုပါ တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤာ ႀကီး၏သံျပား ကိ ု လက္ရွ ိေခတ္သံ ုးအရည္အေသြးျမင္ ့ သံမဏိျပားတစ္ခု ႏွင္ ့ တြ ဲဖက္၍ ဟိ ုက္ဒေရာလစ္ဖိအားသံ ုးၿပီး တစ္ၿပိ ဳင္နက္ ထုခ်လိ ုက္ရာ တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာ၏ သံမဏိတံ ုးမွာဆတ္ခနဲ ႏွစ္ပိုင္းက  ်ဳိးထြက္သြားေသာ္လည္း လက္ရွိ ေခတ္သံ ုး သံမဏိတံ ုးကမူ က  ်ဳိးထြက္မသြ ားဘဲ တြ ဲ၍ခံေန ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္။ တိုက္တန္းနစ္သေဘၤာ၏ သံမဏိတံ ုးမွာ ပင္လယ္ေရေအာက္တြင္ ႏွစ္ေပါင္းရွစ္ ဆယ္နီးပါး ရွ ိေနခဲ ့သည့္အတြက္ေၾကာင္ ့ ယခုကဲ ့သိ ု႔ ကၽြတ္ဆတ္သြ ားရျခင္းမဟုတ္ဘဲ အဆု ိပါ သံမဏိကိ ု ထုတ္လုပ္စဥ္ကတည္းကပင္ ကၽြတ္ဆတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ ေၾကာင္းကိ ုလည္း ေလ့လာေတြ ႕ရွ ိခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၁၂ ခုႏွစ္က နစ္ျမဳပ္ခဲ ့ေသာ တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာပ်က္မွ ပစ္ၥည္းအမ်ဳိးေပါင္း ၁၅၀ ခန္ ႔ကိ ု ၁၉၉၄ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိ ုဘာလက ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံ လန္ဒန္ၿမိ ဳ႕ရွ ိ အဏ္ၰ၀ါ ျပတိ ုက္တြင္ အမ်ားျပည္သူၾကည္ ့႐ႈႏိ ုင္ရန္ စတင္ျပသခဲ့ သည္။ အံ ့ၾသဘြယ္ေကာင္းသည္ ့အခ်က္မွာတိ ုက္တန္းနစ္ သေဘၤာ၏ သံမဏိထည္ အစိတ္အပိုင္းမ်ားသည္ ပင္လယ္ေရေအာက္တြင္ ႏွစ္ေပါင္းရွစ္ဆယ္ေက  ်ာ ္ေနခဲ့ ရေသာ္လည္း တိ ုက္စားမႈ လံ ုး၀မရွ ိခဲ ့ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ 


**ရရွိခဲ ့ေသာသင္ခန္းစာမ်ား** 

အကယ္၍သာ တုိက္တန္းနစ္သေဘၤာသည္ ေရခဲ ေတာင္ႀကီးကိ ု ေရွာင္လႊဲျခင္းမျပဳႏိုင္ဘဲ တည္ ့တည့္၀င္ တိ ုက္ခဲ့မည္ဆိုပါက သေဘၤာဦးပိုင္းရွိအခန္းအခ်ဳိ႕သာ ပ်က္စီးဘြယ္ရွ ိၿပီး ယခုကဲ ့သိ ု႔ စံုးစုံးျမဳပ္ရသည့္ အျဖစ္ ဆိ ုးမ်ဳိးကိ ု ႀကံ ဳေတြ ႕ခဲ ့ရမည္မဟုတ္ေပ။ တကယ္ ့ျဖစ္ရပ္၌ မူ ေရခဲေတာင္ႀကီးကို ေရွ ာင္တိမ္းလိ က္သည့္အတြက္ တိုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာ၏ ေဘးတစ္ေလ ်ွာက္မွ သံမဏိ ျပားမ်ားသည္ မာေက  ်ာလွေသာ ေရခဲေတာင္ႀကီးႏွင့္ ပြတ္တိုက္မိခဲ့သည့္အတြက္ က ်ဳိးပဲ့ၿပီး သေဘၤာကိုယ္ ထည္ကိ ု ပြင့္ထြက္သြားေစခဲ ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ကမ္ၻာ့ေရေၾကာင္းပို ႔ေဆာင္ေရးေလာကတြင္ တိုက္ တန္းနစ္သေဘၤ ာႀကီး၏အျဖစ္သနစ္မွတစ္ဆင္ ့ ဆင္ျခင္သတိျပဳဖြယ္ရာ သင္ခန္းစာမ်ားစြာကို ရရွ ိခဲ့ၾကသည္။ ထိ ုထိ ုေသာ သင္ခန္းစာေပါင္းမ်ားစြာထဲမွ သိပ္ၸ ံပညာရွင္ တို ႔အတြက္ ႀကီးမားေသာ နည္းပညာဆိုင္ရာသင္ခန္း စာမ်ားကိ ုလည္း ရရွိခဲ ့ၾကသည္။


တိုက္တန္းနစ္သေဘၤာႀကီးကို ခမ္းနားႀကီးက  ်ယ္စြ ာ တည္ေဆာက္ခဲ ့သည္ဟုဆိ ုေသာ္လည္း ခမ္းနားႀကီးက  ်ယ္ မႈႏွင့္ လိုက္ေလ ်ာညီေထြမျဖစ္ခဲ့ေသာ နည္းပညာအားနည္းခ်က္မ်ားသည္ အႀကီးမားဆံ ုးေသာ သင္ခန္း စာ ျဖစ္ခဲ ့သည္။ ထိ ုစဥ္က သံမဏိျပားမ်ားထုတ္လုပ္ရာတြင္ တူးေဖာ္ရရွ ိေသာ သံမဏိအ႐ိ ုင္းမ်ား၌ ပါ၀င္ဖြ ဲ ႕စည္းေန ေသာ ဆာလ္ဖာပါ၀င္ကိန္းကိ ု ေလ  ်ွာ့ခ်ျခင္းမျပဳႏိ ုင္ခဲ ့သည့္အတြက္ ဆာလ္ဖာပါ၀င္ကိန္းျမင္ ့မားေသာ သံမဏိျပား မ်ား၏Tensile Strength ေခၚ ဆန္ ႔ထြက္ႏိ ုင္သည္ ့အားမွာ သေဘၤ ာတည္ေဆာက္မႈႏွင္ ့ လားလားမွ်မထိ ုက္တန္ ေအာင္ နိမ္ ့က  ်ခဲ ့သည္။ ကၽြတ္ဆတ္ၿပီး အလြယ္တကူ က  ်ဳိးပဲ့ႏိုင္ေသာ သေဘၤာသံမဏိျပားမ်ားသည္ လူ ႔အသက္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆံ ုး႐ႈ ံးမႈႏွင္ ့ ႀကီးစြာေသာပ်က္စီးမႈမ်ားကို ျဖစ္ပြားေစခဲ့ သည္ ့အျပင္ ကမ္ၻာအရပ္ရပ္ရွိအမ်ားျပည္သူတို ႔ ၏ စိတ္ႏွလံုးကိ ုပါ တုန္လႈပ္ေျခာက္ျခားသြားေစခဲ ့ သည္။တိုက္တန္းနစ္သေဘၤာႀကီးတြင္ လုိက္ပါခဲ့ၾကေသာ ခရီးသည္ေပါင္း ၂၂၂၇ ဦးအတြက္ အေရးေပၚအသံ ုးျပဳ ႏိ ုင္သည္ ့ အသက္ကယ္ေလွအေရအတြက္မွ ာ ခရီးသည္ ႏွင္ ့မမွ်ေအာင္ အလြန္နည္းပါးခဲ ့သည္ ့အတြက္ အသက္ ကယ္ေလွမ်ားျဖင္ ့ ထြက္ခြ ာျခင္းမျပဳႏိ ုင္ေသာ ခရီးသည္ ၁၅၀၀ ေက  ်ာ ္တိ ု ႔ အသက္ဆံ ုး႐ႈ ံးခဲ့ၾကရသည္။ 

တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤာႀကီး၏ နစ္ျမဳပ္မႈမွ ာ ျမန္ဆန္ လြန္းသည္ဟု ဆိုေစကာမူ၊ အကယ္၍ ဤမွ်ျမန္ျမန္ ဆန္ဆန္နစ္ျမဳပ္ခဲ့လ  ်ွင္ ဆိုသည္ ့အခ်က္ကို ႀကိဳႀကိ ဳ တင္တင္ မေတြးမိခဲ ့ၾကျခင္းေၾကာင္ ့လည္း အခ်ိန္တိ ု အတြင္း၌ ႀကီးမားေသာပ်က္စီးဆံုး႐ႈံးမႈမ်ားကိ ု ျဖစ္ေပၚ ေစခဲ ့သည္။ တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာႀကီး နစ္ျမဳပ္စဥ္က မာကိ ုနီ၏ ႀကိ ဳးမဲ ့ေၾကးနန္းကုမ္ၸဏီ၀န္ထမ္း ေဒးဗစ္ဆန္းေနာ့ဖ္သည္ တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာႀကီးေပၚတြင္ လိ ုက္ပါတာ၀န္ထမ္း ေဆာင္ခဲ ့ၿပီး သေဘၤ ာႀကီး ေဘးဒုက္ၡက  ်ေရာက္မႈအေျခ အေနကို အျခားသေဘၤာမ်ားဆီသို႔ အေၾကာင္းၾကား သတင္းေပးပိ ု ႔ခဲ ့ေသာ္လည္း ထိ ုစဥ္က ကုန္သြယ္ေရ ေၾကာင္း ေလာကတြင္ ျမန္ႏႈန္းျမင္ ့ေရယာဥ္ငယ္မ်ားကိ ု မတည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့ၾကသည့္အတြက္ အခ်ိန္မီ ကယ္ဆယ္ျခင္းမျပဳႏိ ုင္ဘဲ အသက္ေပါင္းမ်ားစြ ာ ဆံ ုး႐ႈ ံးခဲ ့ ၾကရျခင္း ျဖစ္သည္။ တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာ မေတာ္တဆမႈ ျဖစ္ပြ ားခဲ ့ၿပီး ႏွစ္ေပါင္းတစ္ရာအၾကာတြင္စၾက၀ဠာအတြင္းရွိ နက္ၡတ္ သိပ္ၸ ံဆိ ုင္ရာ ျဖစ္စဥ္တစ္ခုက တိ ုက္တန္းနစ္ သေဘၤ ာႀကီး ႏွင္ ့တကြ လူ ႔အသက္ ေပါင္း ၁၅၀၀ ေက်ာ္ကိ ု ဇီ၀ိန္ခ်ဳပ္ ၿငိမ္းေစခဲ ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ထုတ္ ေတြ ႕ရွ ိခဲ ့ၾကသည္။ 

၁၉၁၂ ခုႏွစ္ ဧၿပီလက ႏွစ္ေပါင္း ၁၄၀၀ လ ်ွင္ တစ္ႀကိမ္သာျဖစ္ေပၚႏိ ုင္သည္ ့ ကမ္ၻာနွင္ ့လ အနီးကပ္ဆံ ုး ေသာျဖစ္စဥ္သည္ ကမ္ၻ ာ့ပထ၀ီေရမ်က္ႏွာျပင္ကိ ု သာမန္ထက္ထူးကဲစြာ ျမင့္တက္ေစခဲ ့သည္ အလြန္ ထူးကဲလွေသာ ဒီေရတက္မႈေၾကာင္ ့ နယူးေဖာင္လန္ကၽြန္း ေဒသတစ္၀ိုက္ရွိ ဧရာမေရခဲေတာင္ႀကီးမ်ားသည္ ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္မွႂကြတက္ကာ ပင္လယ္ေရျပင္တြင္ ေမ်ာပါေရြ ႕လ ်ားခဲ ့ၾကသည္။ သာမန္ဒီေရတက္ခ်ိန္မ်ားတြင္မူ အဆိ ုပါ ေရခဲ ေတာင္ႀကီးမ်ားသည္ ထုထည္ႏွင့္ အရြယ္ပမာဏ ႀကီးမားလြန္းလွသျဖင့္ ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္မွ ႂကြတက္ ႏိ ုင္ျခင္း မရွိေပ။ တန္ခ်ိန္ႏွစ္သိန္း အေလးခ်ိန္ရွ ိေသာ ေရခဲေတာင္ႀကီးသည္ တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာႏွင္ ့ တိ ုက္မိ စဥ္က ေရြ ႕လ  ်ားေမ်ာပါႏႈန္း တစ္နာရီလ ်ွင္ ၂၆ မိ ုင္ရွ ိေနခဲ ့ သည္။ ထိုစဥ္က ေရခဲေတာင္မ်ားေလ့လာေစာင့္ၾကည့ ္ ေရးအစီအစဥ္ကိ ု ခ်မွတ္ႏိ ုင္ျခင္းမရွ ိခဲ ့သျဖင္ ့ထိ ုသိ ု ့ေသာ အျဖစ္ဆိ ုးမ်ဳိးကိ ု ႀကဳံေတြ႕ခဲ ့ၾကရျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။

 တိ ုက္တန္းနစ္ အျဖစ္ဆိုးႀကီး ျဖစ္ေပၚၿပီးေနာက္ ႏွစ္ေပါင္း တစ္ရာေက  ်ာ ္လြန္ေျမာက္လာခ်ိန္၌မူ 
တိ ုက္ တန္းနစ္-၂ ဟု အမည္ေပးထားေသာ ယခင္တိ ုက္တန္းနစ္ ပံ ုစံတူ သေဘၤ ာႀကီးတစ္စင္းကိ ု ဖင္လန္ႏိ ုင္ငံအေျခစိ ုက္ကမ္ၻာေက ်ာ ္ေရေၾကာင္းအင္ဂ်င္နီယာရင္းကုမ္ၸဏီျဖစ္ သည္ ့ ဒယ္လ္တာမင္းကုမ္ၸဏီက ပံ ုစံထုတ္ကာ တပ္ဆင္ တည္ေဆာက္ရန္ ႀကိ ဳးပမ္းေနၿပီျဖစ္သည္။ 
အလ  ်ား ၂၇၀ မီတာ၊ အျမင့္ ၅၃ မီတာရွိၿပီး တန္ခ်ိန္သံုးေသာင္း အေလးခ်ိန္ရွိသည္ ့
 တိ ုက္တန္းနစ္-၂ သေဘၤ ာႀကီး၌ အခန္းေပါင္း ၈၄၀ ပါ၀င္မည္ျဖစ္ၿပီး ခရီးသည္
 ႏွစ္ေထာင္ေက  ်ာ္ကိ ု တင္ေဆာင္ႏိ ုင္မည္ျဖစ္သည္။ တု ိက္တန္းနစ္၏ 
မူလေရလမ္းေၾကာင္းျဖစ္သည္ ့ ၿဗိတိန္ ႏွင္ ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအၾကား၌ပင္
 ေျပးဆြဲရန္ စီစဥ္ထားၾကသည္။ 

အကယ္၍ တိုက္တန္းနစ္-၂ စီမံကိန္းသည္ အမွန္ တကယ္ ႐ုပ္လံ ုးေပၚလာခဲ ့လ  ်ွင္ေသာ္မွ
 ယခင္တိ ုက္တန္း နစ္၏အျဖစ္ဆိ ုးမ်ဳိးကိ ု ႀကဳံေတြ ႕ႏိ ုင္ေတာ့မည္မဟုတ္ေပ။ အဘယ္ေၾကာင္ ့ဆိ ုေသာ္ ေျပာင္းလဲတိ ုးတက္လာေသာ သံမဏိသန္႔စင္ထုတ္လုပ္ေရး
 နည္းပညာ၊ မိုဘိုင္း ဆက္သြယ္ေရး ကြန္ရက္၊ ၿဂိဳလ္တုလမ္းျပ ေျမပံုစနစ္၊ ကုန္သြယ္ေရေၾကာင္း လံ ုၿခဳံေရးအစီအမံ၊ ေရခဲေတာင္ ေလ့လာေစာင္ ့ၾကည္ ့သတိေပးေရး စီမံခ်က္၊ အေရးေပၚ ေလေၾကာင္းအကူအညီေပးေရး အစီအစဥ္ စေသာ အဆင္ ့ျမင္ ့နည္းပညာမ်ားက ယခင္တိ ုက္တန္းနစ္ သေဘၤ ာႀကီး၏မေအာင္ျမင္ခဲ ့ေသာခရီးစဥ္ကိ ု တိ ုက္တန္း နစ္-၂အား လြယ္ကူေခ်ာေမြ ႕စြာ ျဖတ္သန္းသြ ားေစႏိ ုင္လိမ္ ့ မည္ဟု ေမွ်ာ္လင္ ့ရေသာေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။ 


+သိပ္ၸ ံစာေရးဆရာကိုကိုေအာင္+

တိုက္တန္းနစ္ဟုဆိ ုလိ ုက္လ ်ွင္ ဒါ႐ိ ုက္တာဂ်ိမ္းစ္ကင္မရြန္း႐ိုက္ကူး၍ ျပင္သစ္မင္းသားေခ်ာ လီယိ ုနာဒီ ုဒီကာပရီယိုႏွင့္ မင္းသမီးေခ်ာ ကိတ္၀င္းစလက္တို႔ ပါ၀င္သ႐ုပ္ေဆာင္ခဲ ့ၾကေသာ ကမ္ၻာေက ်ာ ္႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကား ႀကီးကိ ု ေျပး၍ျမင္ေယာင္မိၾကေပလိမ္ ့မည္။ တိ ုက္တန္း နစ္ ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကားကိ ု ေအာ္စကာဆု ၁၁ ဆုရရွိေသာ ကမ္ၻာေက ်ာ ္႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကားႀကီးတစ္ကား ျဖစ္လာ ေအာင္ ႐ုပ္ရွင္အတတ္ပညာရွင္တိ ု႔က ေငြေၾကးႏွင့္ အခ်ိန္မ်ားစြ ာ အကုန္ခံၿပီး စနစ္တက ်စီစဥ္႐ိ ုက္ကူးခဲ ့ၾက သည္။ တကယ္ ့ျဖစ္ရပ္မွန္ကို အႏုပညာရသႏွင္ ့ ေပါင္းစပ္ၿပီး ကမ္ၻာ့႐ုပ္ရွင္ၾကည္ ့ ပရိသတ္တိ ု ႔ကိ ု တသသ စြဲက ်န္ရစ္ေအာင္ တင္ဆက္ႏုိင္ခဲ ့သည္။ ေအာင္ျမင္မႈ ထူးျခားစြ ာရရွ ိခဲ ့ေသာ ဇာတ္ကားျဖစ္သည္ ့အတြက္ သရီး ဒီ႐ုပ္ရွင္အျဖစ္သို ႔ပင္ ေျပာင္းလဲ႐ိ ုက္ကူးခဲ့ၾကၿပီ ျဖစ္ သည္။တိ ုက္တန္းနစ္ ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကားမွာ ႀကီးက ်ယ္ခမ္းနား သလိ ုယင္းဇာတ္ကား၏ ေက  ်ာေထာက္ေနာက္ခံ တကယ္ ့ျဖစ္ရပ္မွန္ကလည္း တစ္ကမ္ၻာလံ ုးကိ ုတုန္လႈပ္သြ ားေစခဲ့သည္။

 ရာစုႏွစ္တစ္စု ၾကာျမင္ ့ခဲ ့ၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း တိုက္တန္းနစ္၏ အျဖစ္သနစ္ အေၾကာင္းရင္း မွန္မ်ားကိ ု စူးစမ္းေလ့လာလ ်က္ သုေတသနလုပ္ကာ အေျဖရွ ာေနၾကဆဲပင္ ျဖစ္သည္။

 **တည္ေဆာက္မႈ ေနာက္ ခံသမိုင္း**

 တိ ုက္တန္းနစ္ဆိ ုသည္မွ ာ ၁၉၁၂ ခုႏွစ္က အသစ္စက္ စက္ ေရခ်ခဲ ့ၿပီး ပထမဆံုးခရီးစဥ္အျဖစ္ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ ေဆာက္သမ္တန္ၿမဳိ႕မွ ခရီးသည္ေပါင္း ၂၂၂၇ ဦးကို တင္ေဆာင္၍ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု နယူးေယာက္ ၿမဳိ ႕သိ ု ႔ ခရီးႏွင္ခဲ ့ေသာ သေဘၤ ာႀကီး၏အမည္ျဖစ္သည္။ တိ ုက္တန္းနစ္ကိ ု ႏွစ္ဆယ္ရာစု၏ အစပိ ုင္းကာလတြင္ ထိုစဥ္က သေဘၤာတည္ေဆာက္မႈအတတ္ပညာႏွင့္ သေဘၤာပံ ုစံမ်ားအရ အဆင့္ အျမင့္ဆံ ုးျဖင္ ့ ခမ္းနားႀကီး က  ်ယ္စြာတည္ေဆာက္ခဲ ့ၾကသည္။ တိ ုက္တန္းနစ္ တည္ေဆာက္ရာတြင္ လုပ္သားအင္အား ၁၇၀၀၀ ကိ ု အသံ ုး ျပဳခဲ့သည္။ ေရလံုေအာင္ အလြယ္တကူပိတ္ႏိုင္ေသာ အခန္းမ်ားျဖင္ ့ ဖြ ဲ့စည္းတည္ေဆာက္ထားၿပီး ပထမတန္းစား အခန္းမ်ား၏ တည္ေဆာက္မႈကုန္က ်စရိတ္မွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၅၀၀၀ အထိပင္ ရွ ိခဲ ့သည္။ သေဘၤာကိုယ္ထည္ကို စတုရန္းေပ ၃၀၀ စီရွိေသာ သေဘၤ ာသံ ုးသံမဏိျပားမ်ားျဖင္ ့ တည္ေဆာက္ခဲ ့ၾကသည္။ မေမွ်ာ္မွန္းႏိ ုင္ေသာအေၾကာင္းေၾကာင္ ့ သေဘၤ ာကိ ုယ္ ထည္တြင္ ထိခိ ုက္ပ်က္စီးမႈရွိလာခဲ ့ပါက ထိခိ ုက္ပ်က္စီး သည္ ့ ေနရာ၏ အခန္းကိ ု အလံုပိတ္လိ ုက္ပါက ထု ိ အလံ ုပိတ္ အခန္းထဲ၌သာ ေရမ်ား၀င္ေရာက္ႏိ ုင္ၿပီး က  ်န္ ေနရာမ်ားသို႔ ေရမ်ားပ်ံ ႕ႏွံ႔ ၀င္ေရာက္သြားျခင္းမရွိ ေအာင္ စီစဥ္တည္ေဆာက္ခဲ ့ၾကသည္။ သေဘၤ ာႏွစ္စင္း တိုက္မိျခင္းကဲ့သို႔ေသာ အဆိ ုးရြားဆံ ုးအေျခအေနမ်ဳိး ႀကဳံေတြ ႕ခဲ ့ရလ  ်ွင္ပင္ တစ္စင္းလံ ုးစု ံးစုံးျမဳပ္သြားရန္ အနည္း ဆံ ုး ၂၄ နာရီမွ ၇၂ နာရီအထိ ၾကာျမင္ ့ေအာင္ တည္ေဆာက္ခဲ ့ၾကသည္။
 ရည္ရြယ္ခ်က္မွာသေဘၤ ာနစ္ျမဳပ္မႈ ႏွင္ ့ ႀကဳံေတြ႕ခဲ ့ရပါက အကူအညီမ်ားေခၚယူႏိုင္ရန္ လံ ုေလာက္သည္ ့အခ်ိန္ရရွ ိေရးအတြက္ ႀကဳိတင္ျပင္ဆင္ တည္ေဆာက္ခဲ ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။  


** ျဖစ္စဥ္အစ** 

၁၉၁၂ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁၂ ရက္တြင္ တိ ုက္တန္းနစ္ သေဘၤာႀကီး၏ခရီးစဥ္ကိ ု စတင္ခဲ ့ၾကသည္။ အဆိ ုပါ သေဘၤာႀကီးတြင္ လိုက္ပါစီးနင္းၾကေသာ သေဘၤာစီး ခရီးသည္မ်ားသည္ ဤသေဘၤ ာခရီးစဥ္ျဖင္ ့ လိ ုက္ပါခြင္ ့ ရရွိရန္ လအတန္ၾကာကပင္ ႀကဳိတင္လက္မွတ္မ်ားကိ ု၀ယ္ယူထားခဲ ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ သေဘၤ ာခရီးစဥ္ တစ္ေလ  ်ွာက္လံုးတြင္ ခရီးသည္မ်ား၏ ေမွ်ာ္လင္ ့ခ်က္ အတိုင္း အစစအရာရာ ျပည္ ့စံုမႈႏွင္ ့ ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမ့မႈ မ်ားကိ ု တိ ုက္တန္းနစ္က ေပးစြမ္းျဖည္ ့ဆည္းေပးႏိ ုင္ ခဲ ့သည္။ ဧၿပီလ ၁၅ ရက္ ညခုႏွစ္နာရီခြ ဲခန္ ႔တြင္ တိ ုက္တန္းနစ္ သေဘၤ ာထံသိ ု ႔ ကယ္လီဖိ ုးနီးယား မီးသေဘၤ ာမွ သတင္း ေပးပိ ု ႔ခ်က္တစ္ခု ေရာက္ရွ ိလာခဲ ့သည္။ ကယ္လီဖိ ုးနီးယား သေဘၤာ၏ေတာင္ဘက္ ငါးမိုင္ခန္႔အကြ ာတြင္ ဧရာ မေရခဲေတာင္ႀကီးသံုးလံုးကို ေတြ ႕ျမင္ခဲ ့ရေၾကာင္း သတင္းေပးပိ ု႔ခ်က္ပင္ျဖစ္သည္။ ထိုေန႔ည ၁၁ နာရီခြဲတြင္ တိုက္တန္းနစ္သည္ နယူးေဖာင္လန္ ကၽြန္း၊ ဂရင္းဘင္ ့၏ ေတာင္ဘက္ ၉၅ မိ ုင္အကြ ာတြင္ ေရာက္ရွိေနခဲ ့သည္။ ည ၁၁ နာရီ မိနစ္ ၄၀ တြင္ အေမွာင္ ထုအတြင္း၌ ခုတ္ေမာင္းေနေသာ တိုက္ တန္းနစ္သေဘၤ ာႀကီးသည္ ကယ္လီဖိ ုးနီးယား မီးသေဘၤ ာ က သတိေပးခဲ ့သည္ ့ ဧရာမေရခဲေတာင္ႀကီးကိ ု အလြန္နီးကပ္သည္ ့ အကြာအေ၀းအေရာက္တြင္ ဘြ ားကနဲ ေတြ ႕ျမင္လိ ုက္ရသည္။ ေရခဲေတာင္ႏွင့္မတိုက္မိေစရန္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ႀကဳိးစား ေရွာင္တိမ္းခဲ ့ေသာ္လည္း တိုက္တန္းနစ္ သေဘၤ ာႀကီး၏ဦးပိုင္း လက္ယာဘက္အျခမ္းသည္ ေမ်ာေနေသာ ဧရာမေရခဲေတာင္ႀကီးႏွင္ ့ပြတ္တိ ုက္ကာ သေဘၤ ာဦးပိ ုင္းရွိ ထိပ္ဆံ ုးအခန္း ေျခာက္ခန္းမွာပြင္ ့ ထြက္သြ ားခဲ ့သည္။ 

**စတင္နစ္ျမဳပ္မႈ** 

ပ်က္စီးသြားေသာအခန္းမ်ားတြင္ သေဘၤာစက္ခန္း လည္း ပါ၀င္ခဲ ့ရာ ထိခိ ုက္မႈဒဏ္ေၾကာင္ ့ ဘြ ဳိင္လာမွ ေရပူ မ်ားႏွင္ ့ ေရေႏြးေငြ ႕မ်ား ပန္းထြက္လာခဲ ့သည္။ ဘြ ဳိင္လာမီးထိုးသမားမ်ားမွာ စက္ခန္းမွထြက္ေျပးၾကၿပီး အခန္းတံခါးကိ ု လံုေအာင္ပိတ္ခဲ ့ၾကသည္။ ပြင္ ့ထြက္သြ ားေသာ အခန္းမ်ားအတြင္းသိ ု ႔ ပင္လယ္ေရမ်ား စီး၀င္ေရာက္ရွိလာကာ ယင္းေရလံုခန္းမ်ား၌ ေရျပည္ ့သြားသည္ႏွင့္ သေဘၤ ာဦးပိ ုင္းႀကီး ေလးလံကာ ေရွ ႕သိ ု ႔ ဦးစိ ုက္က  ်လာ ေတာ့သည္။ သန္းေခါင္ေက  ်ာ္ နံနက္ ၂ နာရီတြင္ သေဘၤ ာပဲ ့ပိုင္းမွာ ေလထဲေျမာက္တက္ေနၿပီး ေရွ ႕ပိ ုင္း၌ ရွ ိေနသည့္ေခါင္းတိ ုင္ႀကီးမွာေရထဲသိ ု ျပဳတ္က ်သြ ားခဲ ့သည္။ 


** ႏွ စ္ ပိ ု င္ းျပတ္ ျခင္း**

 ထိ ုအခ်ိန္တြင္ သေဘၤ ာမွ ာ ၄၅ ဒီဂရီ တိမ္းေစာင္းေနၿပီး သေဘၤ ာခါးလည္ပိ ုင္းသည္ ႏွစ္ပိ ုင္းျပတ္လု အေျခအေနသိ ု ့ေရာက္ရွ ိေနခဲ ့သည္။ ထိ ုေနရာတြင္ သက္ေရာက္ေန သည့္ ဖိအားမွာ တစ္စတုရန္းလက္မေပၚတြင္ ၁၅ တန္ ပမာဏအထိ ရွ ိေနခဲ့သည္။ ယင္းသက္ေရာက္မႈအား ေၾကာင့္ပင္ သေဘၤ ာရက္မႀကီးက  ်ဳိးၿပီး သေဘၤ ာ၀မ္းဗိ ုက္ ေအာက္ခံသံမဏိျပားမ်ား ေကြးေကာက္တြန္႔လိမ္သြ ား ခဲ ့သည္။ ထိ ုအခ်ိန္တြင္ တန္ခ်ိန္ ၁၆၀၀၀ အေလးခ်ိန္ရိွေသာ ပင္လယ္ေရထုႀကီး ၀င္ေရာက္လာမႈေၾကာင့္ သေဘၤ ာ ဦးပိ ုင္းျပတ္က ်သြားကာ တစ္နာရီလ ်ွင္ ၁၃ မိ ုင္ႏႈန္းျဖင္ ့ ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္ဆီသိ ု ႔ က  ်ဆင္းသြ ားခဲ ့သည္။ နံနက္ ၂ နာရီခြ ဲခန္ ႔တြင္ ပဲ ့ပိ ုင္းသည္လည္း တျဖည္းျဖည္း နစ္ျမဳပ္ၿပီး ေရမ်က္ႏွ ာျပင္ေအာက္ ေပတစ္ရာအေရာက္ တြင္ ေပါက္ကြ ဲကာ တန္ခ်ိန္မ်ားစြ ာရွိေသာ ပစ္ၥည္းမ်ားသည္ ေရထဲတြင္ လြင္ ့စင္ပ်ံ ႕ႏွ ံ႔ကုန္ေတာ့သည္။ ဤသိ ု ႔ျဖင္ ့ တိ ုက္တန္းနစ္ သေဘၤ ာႀကီးသည္ အသက္ကယ္ေလွမ်ားျဖင္ ့ ထြက္ခြ ာျခင္းမျပဳႏိ ုင္သည့္ ခရီးသည္ ၁၅၀၀ ေက  ်ာ္နွင္ ့အတူ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွ ာျပင္ေအာက္ ၁၂၆၁၂ ေပအနက္ရွ ိ ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္ေပၚ၌ ထာ၀ရအိပ္စက္ခဲ ့ရေတာ့သည္။

 **နစ္ ျမဳပ္ မႈ ျမန္ ဆန္ လြန္ းျခင္း** 

တိ ုက္တန္းနစ္ တည္ေဆာက္ခဲ ့သည္ ့ ကာလက သေဘၤာမ်ား တည္ေဆာက္ရာတြင္ အေၾကာင္းေၾကာင္း ေၾကာင္ ့ နစ္ျမဳပ္ခဲ ့ပါက စတင္နစ္ျမဳပ္ခ်ိန္မွ စံ ုးစု ံးျမဳပ္သြ ား သည္အထိ အနည္းဆံုး ၂၄ နာရီခန္ ႔ၾကာျမင္ ့ေစ ရန္ ပံ ုစံထုတ္၍ တြက္ခ်က္တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကသည္။ မူလတြက္ခ်က္ထားသည္ ့အတိ ုင္း စု ံးစု ံးျမဳပ္သြားရန္ ၾကာျမင္ ့မည္ ့ အခ်ိန္အတြင္း သေဘၤ ာစီးခရီးသည္မ်ားႏွင္ ့ သေဘၤ ာသားမ်ားမွာ အသက္ကယ္ေလွမ်ားျဖင္ ့ထြက္ခြာရန္ သိ ု႔တည္းမဟုတ္ အျခားေသာ ကယ္ဆယ္ေရးအကူ အညီမ်ားကိ ု ရယူႏိ ုင္ရန္ အခ်ိန္ေကာင္းစြ ာရရွိမည္ျဖစ္ သည္။ တိ ုက္တန္းနစ္ကိ ု သမား႐ိ ုးက  ်သေဘၤ ာမ်ားတည္ ေဆာက္မႈနည္းပညာထက္ ပိုမိုသာလြန္ေကာင္းမြန္ ေအာင္ စီစဥ္ခဲ့ပါလ  ်က္ တကယ္ ့လက္ေတြ ႕ျဖစ္ရပ္တြင္ ေရခဲေတာင္ႏွင့္တိုက္မိၿပီး သံုးနာရီမွ်ပင္မျပည့္ေသာ အခ်ိန္အတြင္း၌ လံ ုး၀နစ္ျမဳပ္သြ ားခဲ ့ရသည္။


 ** ႏွ စ္ ေပါင္းရွ စ္ ဆယ္ အၾကာ**

 တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာနစ္ျမဳပ္ၿပီး ခရီးသည္ ၁၅၀၀ ေက ်ာ ္ေသဆံ ုးမႈသည္ တစ္ကမ္ၻာလံ ုးကိ ု တုန္လႈပ္ေျခာက္ျခားသြားေစခဲ့သည္။ တိုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာ နစ္ျမဳပ္မႈ ျဖစ္ပြားျပီး ႏွစ္ေပါင္းရွစ္ဆယ္ေက  ်ာ ္မွ် ၾကာျမင္ ့ခဲ ့သည္ ့ တိုင္ေအာင္ ဤမွ် ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ နစ္ျမဳပ္ခဲ့ရသည့္ အေၾကာင္းရင္းကိ ု သိပ္ၸံပညာရွင္မ်ားက တပ္အပ္ေသခ်ာ အေျဖရွ ာ၍မရခဲ့ၾကေပ။

 **သဲလြန္စ** 

၁၉၈၅ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလတြင္ ေဘာ့စ္ေဘာလတ္ ဆိုသူ အဏ္ၰ၀ါေဗဒ ပညာရွင္တစ္ဦးက ပင္လယ္ေရ မ်က္ႏွာျပင္ေအာက္ ၁၂၆၁၂ ေပအနက္ရွိသည့္ ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္တြင္ တိ ုက္တန္းနစ္ သေဘၤာပ်က္မွ အပ်က္အစီးအစိတ္အပိ ုင္းမ်ားကိ ု စတင္ေတြ ႕ရွ ိခဲ ့သည္။ ယင္းေနာက္ ေျခာက္ႏွစ္အၾကာ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္တြင္ ကေနဒါႏိုင္ငံ သဘာ၀အရင္းအျမစ္မ်ားဆိုင္ရာဌာနမွ ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္ဆိုင္ရာ ဘူမိေဗဒပညာရွင္ စတိဗ္ ဘလတစ္စ္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ သိပ္ၸ ံစူးစမ္းေရးအဖြ ဲ့သည္ ဆိ ုဗီယက္လုပ္ မီယာေရငုပ္သေဘၤ ာႏွစ္စင္းျဖင္ ့ နစ္ျမဳပ္ေန ေသာ တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာမွ အစိတ္အပိ ုင္းမ်ားကိ ု စူးစမ္းေလ့လာခဲ ့သည္။ တိုက္တန္းနစ္သေဘၤာႀကီး၏ ကိ ုယ္ထည္မွ ျပတ္ထြက္လြင္ ့စင္ေနခဲ ့ေသာ သံတံ ုးတစ္တံ ုး ကိ ု ေတြ ႕ရွိေကာက္ယူခဲ ့ၿပီး ေလ့လာသုေတသနျပဳခဲ ့ၾက သည္။အဆိ ုပါသံတံ ုး၏ အနားစြန္းမ်ားသည္ အခၽြန္အတက္ မ်ားျဖစ္ေနၿပီး ေကြးညႊတ္ထားသည္ ့ သြင္ျပင္လက္ၡဏာ တစ္စံ ုတစ္ရာကိ ု မေတြ ႕ရွ ိၾကရေပ။ သုေတသနပညာရွင္ မ်ားသည္ အဆိ ုပါ တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤာ ႀကီး၏သံျပား ကိ ု လက္ရွ ိေခတ္သံ ုးအရည္အေသြးျမင္ ့ သံမဏိျပားတစ္ခု ႏွင္ ့ တြ ဲဖက္၍ ဟိ ုက္ဒေရာလစ္ဖိအားသံ ုးၿပီး တစ္ၿပိ ဳင္နက္ ထုခ်လိ ုက္ရာ တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာ၏ သံမဏိတံ ုးမွာဆတ္ခနဲ ႏွစ္ပိုင္းက  ်ဳိးထြက္သြားေသာ္လည္း လက္ရွိ ေခတ္သံ ုး သံမဏိတံ ုးကမူ က  ်ဳိးထြက္မသြ ားဘဲ တြ ဲ၍ခံေန ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္။ တိုက္တန္းနစ္သေဘၤာ၏ သံမဏိတံ ုးမွာ ပင္လယ္ေရေအာက္တြင္ ႏွစ္ေပါင္းရွစ္ ဆယ္နီးပါး ရွ ိေနခဲ ့သည့္အတြက္ေၾကာင္ ့ ယခုကဲ ့သိ ု႔ ကၽြတ္ဆတ္သြ ားရျခင္းမဟုတ္ဘဲ အဆု ိပါ သံမဏိကိ ု ထုတ္လုပ္စဥ္ကတည္းကပင္ ကၽြတ္ဆတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ ေၾကာင္းကိ ုလည္း ေလ့လာေတြ ႕ရွ ိခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၁၂ ခုႏွစ္က နစ္ျမဳပ္ခဲ ့ေသာ တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာပ်က္မွ ပစ္ၥည္းအမ်ဳိးေပါင္း ၁၅၀ ခန္ ႔ကိ ု ၁၉၉၄ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိ ုဘာလက ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံ လန္ဒန္ၿမိ ဳ႕ရွ ိ အဏ္ၰ၀ါ ျပတိ ုက္တြင္ အမ်ားျပည္သူၾကည္ ့႐ႈႏိ ုင္ရန္ စတင္ျပသခဲ့ သည္။ အံ ့ၾသဘြယ္ေကာင္းသည္ ့အခ်က္မွာတိ ုက္တန္းနစ္ သေဘၤာ၏ သံမဏိထည္ အစိတ္အပိုင္းမ်ားသည္ ပင္လယ္ေရေအာက္တြင္ ႏွစ္ေပါင္းရွစ္ဆယ္ေက  ်ာ ္ေနခဲ့ ရေသာ္လည္း တိ ုက္စားမႈ လံ ုး၀မရွ ိခဲ ့ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ 


**ရရွိခဲ ့ေသာသင္ခန္းစာမ်ား** 

အကယ္၍သာ တုိက္တန္းနစ္သေဘၤာသည္ ေရခဲ ေတာင္ႀကီးကိ ု ေရွာင္လႊဲျခင္းမျပဳႏိုင္ဘဲ တည္ ့တည့္၀င္ တိ ုက္ခဲ့မည္ဆိုပါက သေဘၤာဦးပိုင္းရွိအခန္းအခ်ဳိ႕သာ ပ်က္စီးဘြယ္ရွ ိၿပီး ယခုကဲ ့သိ ု႔ စံုးစုံးျမဳပ္ရသည့္ အျဖစ္ ဆိ ုးမ်ဳိးကိ ု ႀကံ ဳေတြ ႕ခဲ ့ရမည္မဟုတ္ေပ။ တကယ္ ့ျဖစ္ရပ္၌ မူ ေရခဲေတာင္ႀကီးကို ေရွ ာင္တိမ္းလိ က္သည့္အတြက္ တိုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာ၏ ေဘးတစ္ေလ ်ွာက္မွ သံမဏိ ျပားမ်ားသည္ မာေက  ်ာလွေသာ ေရခဲေတာင္ႀကီးႏွင့္ ပြတ္တိုက္မိခဲ့သည့္အတြက္ က ်ဳိးပဲ့ၿပီး သေဘၤာကိုယ္ ထည္ကိ ု ပြင့္ထြက္သြားေစခဲ ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ကမ္ၻာ့ေရေၾကာင္းပို ႔ေဆာင္ေရးေလာကတြင္ တိုက္ တန္းနစ္သေဘၤ ာႀကီး၏အျဖစ္သနစ္မွတစ္ဆင္ ့ ဆင္ျခင္သတိျပဳဖြယ္ရာ သင္ခန္းစာမ်ားစြာကို ရရွ ိခဲ့ၾကသည္။ ထိ ုထိ ုေသာ သင္ခန္းစာေပါင္းမ်ားစြာထဲမွ သိပ္ၸ ံပညာရွင္ တို ႔အတြက္ ႀကီးမားေသာ နည္းပညာဆိုင္ရာသင္ခန္း စာမ်ားကိ ုလည္း ရရွိခဲ ့ၾကသည္။


တိုက္တန္းနစ္သေဘၤာႀကီးကို ခမ္းနားႀကီးက  ်ယ္စြ ာ တည္ေဆာက္ခဲ ့သည္ဟုဆိ ုေသာ္လည္း ခမ္းနားႀကီးက  ်ယ္ မႈႏွင့္ လိုက္ေလ ်ာညီေထြမျဖစ္ခဲ့ေသာ နည္းပညာအားနည္းခ်က္မ်ားသည္ အႀကီးမားဆံ ုးေသာ သင္ခန္း စာ ျဖစ္ခဲ ့သည္။ ထိ ုစဥ္က သံမဏိျပားမ်ားထုတ္လုပ္ရာတြင္ တူးေဖာ္ရရွ ိေသာ သံမဏိအ႐ိ ုင္းမ်ား၌ ပါ၀င္ဖြ ဲ ႕စည္းေန ေသာ ဆာလ္ဖာပါ၀င္ကိန္းကိ ု ေလ  ်ွာ့ခ်ျခင္းမျပဳႏိ ုင္ခဲ ့သည့္အတြက္ ဆာလ္ဖာပါ၀င္ကိန္းျမင္ ့မားေသာ သံမဏိျပား မ်ား၏Tensile Strength ေခၚ ဆန္ ႔ထြက္ႏိ ုင္သည္ ့အားမွာ သေဘၤ ာတည္ေဆာက္မႈႏွင္ ့ လားလားမွ်မထိ ုက္တန္ ေအာင္ နိမ္ ့က  ်ခဲ ့သည္။ ကၽြတ္ဆတ္ၿပီး အလြယ္တကူ က  ်ဳိးပဲ့ႏိုင္ေသာ သေဘၤာသံမဏိျပားမ်ားသည္ လူ ႔အသက္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆံ ုး႐ႈ ံးမႈႏွင္ ့ ႀကီးစြာေသာပ်က္စီးမႈမ်ားကို ျဖစ္ပြားေစခဲ့ သည္ ့အျပင္ ကမ္ၻာအရပ္ရပ္ရွိအမ်ားျပည္သူတို ႔ ၏ စိတ္ႏွလံုးကိ ုပါ တုန္လႈပ္ေျခာက္ျခားသြားေစခဲ ့ သည္။တိုက္တန္းနစ္သေဘၤာႀကီးတြင္ လုိက္ပါခဲ့ၾကေသာ ခရီးသည္ေပါင္း ၂၂၂၇ ဦးအတြက္ အေရးေပၚအသံ ုးျပဳ ႏိ ုင္သည္ ့ အသက္ကယ္ေလွအေရအတြက္မွ ာ ခရီးသည္ ႏွင္ ့မမွ်ေအာင္ အလြန္နည္းပါးခဲ ့သည္ ့အတြက္ အသက္ ကယ္ေလွမ်ားျဖင္ ့ ထြက္ခြ ာျခင္းမျပဳႏိ ုင္ေသာ ခရီးသည္ ၁၅၀၀ ေက  ်ာ ္တိ ု ႔ အသက္ဆံ ုး႐ႈ ံးခဲ့ၾကရသည္။ 

တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤာႀကီး၏ နစ္ျမဳပ္မႈမွ ာ ျမန္ဆန္ လြန္းသည္ဟု ဆိုေစကာမူ၊ အကယ္၍ ဤမွ်ျမန္ျမန္ ဆန္ဆန္နစ္ျမဳပ္ခဲ့လ  ်ွင္ ဆိုသည္ ့အခ်က္ကို ႀကိဳႀကိ ဳ တင္တင္ မေတြးမိခဲ ့ၾကျခင္းေၾကာင္ ့လည္း အခ်ိန္တိ ု အတြင္း၌ ႀကီးမားေသာပ်က္စီးဆံုး႐ႈံးမႈမ်ားကိ ု ျဖစ္ေပၚ ေစခဲ ့သည္။ တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာႀကီး နစ္ျမဳပ္စဥ္က မာကိ ုနီ၏ ႀကိ ဳးမဲ ့ေၾကးနန္းကုမ္ၸဏီ၀န္ထမ္း ေဒးဗစ္ဆန္းေနာ့ဖ္သည္ တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာႀကီးေပၚတြင္ လိ ုက္ပါတာ၀န္ထမ္း ေဆာင္ခဲ ့ၿပီး သေဘၤ ာႀကီး ေဘးဒုက္ၡက  ်ေရာက္မႈအေျခ အေနကို အျခားသေဘၤာမ်ားဆီသို႔ အေၾကာင္းၾကား သတင္းေပးပိ ု ႔ခဲ ့ေသာ္လည္း ထိ ုစဥ္က ကုန္သြယ္ေရ ေၾကာင္း ေလာကတြင္ ျမန္ႏႈန္းျမင္ ့ေရယာဥ္ငယ္မ်ားကိ ု မတည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့ၾကသည့္အတြက္ အခ်ိန္မီ ကယ္ဆယ္ျခင္းမျပဳႏိ ုင္ဘဲ အသက္ေပါင္းမ်ားစြ ာ ဆံ ုး႐ႈ ံးခဲ ့ ၾကရျခင္း ျဖစ္သည္။ တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာ မေတာ္တဆမႈ ျဖစ္ပြ ားခဲ ့ၿပီး ႏွစ္ေပါင္းတစ္ရာအၾကာတြင္စၾက၀ဠာအတြင္းရွိ နက္ၡတ္ သိပ္ၸ ံဆိ ုင္ရာ ျဖစ္စဥ္တစ္ခုက တိ ုက္တန္းနစ္ သေဘၤ ာႀကီး ႏွင္ ့တကြ လူ ႔အသက္ ေပါင္း ၁၅၀၀ ေက်ာ္ကိ ု ဇီ၀ိန္ခ်ဳပ္ ၿငိမ္းေစခဲ ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ထုတ္ ေတြ ႕ရွ ိခဲ ့ၾကသည္။ 

၁၉၁၂ ခုႏွစ္ ဧၿပီလက ႏွစ္ေပါင္း ၁၄၀၀ လ ်ွင္ တစ္ႀကိမ္သာျဖစ္ေပၚႏိ ုင္သည္ ့ ကမ္ၻာနွင္ ့လ အနီးကပ္ဆံ ုး ေသာျဖစ္စဥ္သည္ ကမ္ၻ ာ့ပထ၀ီေရမ်က္ႏွာျပင္ကိ ု သာမန္ထက္ထူးကဲစြာ ျမင့္တက္ေစခဲ ့သည္ အလြန္ ထူးကဲလွေသာ ဒီေရတက္မႈေၾကာင္ ့ နယူးေဖာင္လန္ကၽြန္း ေဒသတစ္၀ိုက္ရွိ ဧရာမေရခဲေတာင္ႀကီးမ်ားသည္ ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္မွႂကြတက္ကာ ပင္လယ္ေရျပင္တြင္ ေမ်ာပါေရြ ႕လ ်ားခဲ ့ၾကသည္။ သာမန္ဒီေရတက္ခ်ိန္မ်ားတြင္မူ အဆိ ုပါ ေရခဲ ေတာင္ႀကီးမ်ားသည္ ထုထည္ႏွင့္ အရြယ္ပမာဏ ႀကီးမားလြန္းလွသျဖင့္ ပင္လယ္ၾကမ္းျပင္မွ ႂကြတက္ ႏိ ုင္ျခင္း မရွိေပ။ တန္ခ်ိန္ႏွစ္သိန္း အေလးခ်ိန္ရွ ိေသာ ေရခဲေတာင္ႀကီးသည္ တိ ုက္တန္းနစ္သေဘၤ ာႏွင္ ့ တိ ုက္မိ စဥ္က ေရြ ႕လ  ်ားေမ်ာပါႏႈန္း တစ္နာရီလ ်ွင္ ၂၆ မိ ုင္ရွ ိေနခဲ ့ သည္။ ထိုစဥ္က ေရခဲေတာင္မ်ားေလ့လာေစာင့္ၾကည့ ္ ေရးအစီအစဥ္ကိ ု ခ်မွတ္ႏိ ုင္ျခင္းမရွ ိခဲ ့သျဖင္ ့ထိ ုသိ ု ့ေသာ အျဖစ္ဆိ ုးမ်ဳိးကိ ု ႀကဳံေတြ႕ခဲ ့ၾကရျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။

 တိ ုက္တန္းနစ္ အျဖစ္ဆိုးႀကီး ျဖစ္ေပၚၿပီးေနာက္ ႏွစ္ေပါင္း တစ္ရာေက  ်ာ ္လြန္ေျမာက္လာခ်ိန္၌မူ 
တိ ုက္ တန္းနစ္-၂ ဟု အမည္ေပးထားေသာ ယခင္တိ ုက္တန္းနစ္ ပံ ုစံတူ သေဘၤ ာႀကီးတစ္စင္းကိ ု ဖင္လန္ႏိ ုင္ငံအေျခစိ ုက္ကမ္ၻာေက ်ာ ္ေရေၾကာင္းအင္ဂ်င္နီယာရင္းကုမ္ၸဏီျဖစ္ သည္ ့ ဒယ္လ္တာမင္းကုမ္ၸဏီက ပံ ုစံထုတ္ကာ တပ္ဆင္ တည္ေဆာက္ရန္ ႀကိ ဳးပမ္းေနၿပီျဖစ္သည္။ 
အလ  ်ား ၂၇၀ မီတာ၊ အျမင့္ ၅၃ မီတာရွိၿပီး တန္ခ်ိန္သံုးေသာင္း အေလးခ်ိန္ရွိသည္ ့
 တိ ုက္တန္းနစ္-၂ သေဘၤ ာႀကီး၌ အခန္းေပါင္း ၈၄၀ ပါ၀င္မည္ျဖစ္ၿပီး ခရီးသည္
 ႏွစ္ေထာင္ေက  ်ာ္ကိ ု တင္ေဆာင္ႏိ ုင္မည္ျဖစ္သည္။ တု ိက္တန္းနစ္၏ 
မူလေရလမ္းေၾကာင္းျဖစ္သည္ ့ ၿဗိတိန္ ႏွင္ ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအၾကား၌ပင္
 ေျပးဆြဲရန္ စီစဥ္ထားၾကသည္။ 

အကယ္၍ တိုက္တန္းနစ္-၂ စီမံကိန္းသည္ အမွန္ တကယ္ ႐ုပ္လံ ုးေပၚလာခဲ ့လ  ်ွင္ေသာ္မွ
 ယခင္တိ ုက္တန္း နစ္၏အျဖစ္ဆိ ုးမ်ဳိးကိ ု ႀကဳံေတြ ႕ႏိ ုင္ေတာ့မည္မဟုတ္ေပ။ အဘယ္ေၾကာင္ ့ဆိ ုေသာ္ ေျပာင္းလဲတိ ုးတက္လာေသာ သံမဏိသန္႔စင္ထုတ္လုပ္ေရး
 နည္းပညာ၊ မိုဘိုင္း ဆက္သြယ္ေရး ကြန္ရက္၊ ၿဂိဳလ္တုလမ္းျပ ေျမပံုစနစ္၊ ကုန္သြယ္ေရေၾကာင္း လံ ုၿခဳံေရးအစီအမံ၊ ေရခဲေတာင္ ေလ့လာေစာင္ ့ၾကည္ ့သတိေပးေရး စီမံခ်က္၊ အေရးေပၚ ေလေၾကာင္းအကူအညီေပးေရး အစီအစဥ္ စေသာ အဆင္ ့ျမင္ ့နည္းပညာမ်ားက ယခင္တိ ုက္တန္းနစ္ သေဘၤ ာႀကီး၏မေအာင္ျမင္ခဲ ့ေသာခရီးစဥ္ကိ ု တိ ုက္တန္း နစ္-၂အား လြယ္ကူေခ်ာေမြ ႕စြာ ျဖတ္သန္းသြ ားေစႏိ ုင္လိမ္ ့ မည္ဟု ေမွ်ာ္လင္ ့ရေသာေၾကာင့္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။ 


+သိပ္ၸ ံစာေရးဆရာကိုကိုေအာင္+