=ဆီးရီးယားစစ္ပြဲမွာတိုက္ရုိက္ပါ၀င္လာေသာ႐ုရွားနိုင္ငံ=

>

ဆီးရီးယားသမ္ၼတ ဘတ္ရွာအယ္လ္အာဆတ္သည္ အစြန္းေရာက္ စစ္ေသြးႂကြမ်ားကိ ု ေလေၾကာင္းမွကူတိ ုက္ေပးသည့္အတြက္ ႐ုရွားသမ္ၼတ ပူတင္အား ေက ်းဇူးတင္ေၾကာင္းေျပာၾကားရန္ ေအာက္တု ိဘာလ ၂၀ ရက္ေန႔ ညေနပိုင္းတြင္ ေမာ္စကိ ုသိ ု ့ တိတ္တဆိတ္ေရာက္ရွိလာသည္။ အဆိ ုပါသြားေရာက္မႈသည္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဆီးရီးယားျပည္တြင္းစစ္ ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ပိ ုင္း ကာလတြင္ သမ္ၼတအာဆတ္၏ ပထမဆံ ုးေသာ ျပည္ပ ခရီးစဥ္ျဖစ္သည္။ စက္တင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔၌ ႐ုရွ ားစစ္ေလယာဥ္မ်ားက ဆီးရီးယား အစြန္းေရာက္စစ္ေသြးႂကြမ်ားကို ေလေၾကာင္းမွ တုိက္ခိုက္ၿပီး သံ ုးပတ္ အၾကာတြင္ သမ္ၼတအာဆတ္၏ ခရီးစဥ္ေပၚထြက္လာျခင္းျဖစ္သည္။ သမ္ၼတဘတ္ရွာအယ္လ္အာဆတ္၏အစိုးရကို ကာကြယ္ ေထာက္ပံ့ ရန္အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင္ ့ စက္တင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔မွစတင္ခ့ဲသည့ ္ ႐ုရွားေလေၾကာင္းစစ္ဆင္ေရး မ်ားေၾကာင္ ့ လူေပါင္း ၃၇၀ ေသဆံ ုးခဲ ့ၿပီး ၄င္းတု ိ ႔အနက္ အမ်ဳိးသမီး၊ ကေလးငယ္မ်ားအပါအ၀င္ အရပ္သား ၁၂၇ ဦး ေသဆံ ုးခဲ ့ကာ အျခားသူမ်ားမွာစစ္ေသြးႂကြမ်ားျဖစ္သည္။ စစ္ေသြးႂကြမ်ားႏွင္ ့အရပ္သားမ်ားကိ ုမခြဲျခားဘဲ သိမ္းက ်ဳံး တု ိက္ခိ ုက္မႈေၾကာင့္ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႕မ်ား က ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ခဲ့ၾကသည္။ သမ္ၼတပူတင္က ၄င္း၏ အၾကမ္းဖက္ႏွ ိမ္နင္းေရးလႈပ္ရွ ားမႈသည္ ႐ုရွားျပည္တြင္း၌ သာမက ဆီးရီးယားတြင္လည္း ထိေရာက္မႈရွိသည္ဟု သမ္ၼတအာဆတ္ႏွင္ ့ ေတြ ႕ဆံ ုစဥ္ေျပာၾကားခဲ ့သည္။ 

 **႐ုရွားတို ့တုိ က္႐ိုက္ပါ၀င္လာ** 

လြန္ခဲ့ေသာစက္တင္ဘာလ၌ စစ္ေသြးႂကြအဖဲြ ႕အမ်ဳိးမ်ဳိးက ၀ိုင္း၀န္း တု ိက္ခိ ုက္ခံေနရသည့ ္ သမ္ၼတအာဆတ္၏အစိ ုးရ အဖဲ ြ ႕ကိ ု ကာကြယ္ရန္ ႐ုရွ ားအစိ ုးရသည္ ဆီးရီးယားတြင္ စစ္စခန္းမ်ားဖြင့္လွစ္ကာ တိ ုက္႐ိုက္ ပါ၀င္လာခဲ ့သည္။ ဆီးရီးယားေျမထဲပင္လယ္လာတာကီးရားဆိပ္ကမ္းၿမိ ဳ႕အနီး ေမမင္ ေလတပ္စခန္းတြင္ ေလေၾကာင္းသြား လာမႈထိန္းခ်ဳပ္ ေမွ်ာ္စင္တည္ေဆာက္ ကာ ႐ုရွ ားSA-22ဒံ ုးက ်ည္ကာကြယ္ေရးစနစ္မ်ား၊ T-90 တိ ုက္ပြ ဲ၀င္တင္ ့ကားမ်ား၊ စသည္ ့ အဆင္ ့ျမင့ ္ တု ိက္ေလယာဥ္မ်ား၊ တု ိက္ခု ိက္ေရးရဟတ္ယာဥ္မ်ား၊ အေျမာက္ႀကီးမ်ား၊ ရန္သူ၏ဆက္သြယ္ေရးႏွင္ ့ေရဒါစနစ္မ်ားကို န္႔တားေႏွာင့္ယွက္ႏု ိင္သည့ ္ အီလက္ထရြန္နစ္လိ ႈင္း ထုတ္လႊတ္ကိရိယာတု ိ ႔ကိ ုလည္း ျဖန္ ႔ၾကက္ လာသည္ကိ ုေတြ႕ရွ ိရသည္။ ထိ ု ႔ျပင္ ေရတပ္အေျခစိ ုက္စခန္းမ်ားတြင္ ႐ုရွားဖ်က္သေဘၤာ မ်ားႏွင္ ့ခ႐ူဇာစစ္သေဘၤာမ်ားအျပင္ ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ျဖင့ ္ ေမာင္းႏွင္သည့ ္ ကမ္ၻာ့အႀကီးဆံ ုးေရငုပ္သေဘၤ ာႀကီး ဒီမီထရီဒြန္စကိြင္း TK-208 စသည္ တု ိ ႔ကိုလည္း ျဖန္ ႔ၾကက္ ေနရာခ်လာသည္။ ယင္းေရငုပ္သေဘၤ ာတြင္ ႏ်ဴက လီးယားထိပ္ဖူး ၂၀၀ ေက ်ာ္ တပ္ဆင္ႏု ိင္သည့ ္ ဘူလဗာတု ိက္ခ်င္းပစ္ ဒံ ုးက ်ည္ အစင္း ၂၀ တပ္ဆင္ထားသည္။ ဆီးရီးယားတြင္ ႐ုရွားစစ္ေရးတည္ေဆာက္ မႈႏွင္ ့ပတ္သက္၍ အေမရိကန္ႏု ိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဂၽြန္ကယ္ရီက ႐ုရွားနိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးထံသိ ု ႔ ဖုန္းျဖင္ ့ဆက္သြယ္ကာ ဆီးရီးယားတြင္ ႐ုရွားတိ ု ႔ပါ၀င္လာမႈေၾကာင္ ့ ျပည္တြင္းစစ္ ပဋိပက္ၡ ပိ ုမိ ုက ်ယ္ျပန္ ႔ဆိ ုးရြားလာႏု ိင္ေၾကာင္း သတိေပး ေျပာၾကားခဲ ့သည္။ ႐ုရွားနိုင္ငံသည္ ဆယ္စုႏွစ္ၾကာမွ် ဆီးရီးယားအစိ ုးရအား စစ္ေရးအကူ အညီမ်ားေပးလ ်က္ရွ ိရာ စစ္ေသြးႂကြမ်ားကိ ုႏွိမ္နင္းေရးအတြက္ ဆီးရီးယား အားကူညီျခင္းမွာ လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္သာျဖစ္သည္ဟု ႐ုရွားနိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဆာဂ်ီလက္ဗေရာ့ဗ္က တု ံ ႔ျပန္ေျဖရွင္းခဲ့သည္။ အေမရိကန္ႏွင္ ့႐ုရွားသည္ အု ိင္အက္စ္အဖဲြ ႕ကိ ု ဘံ ုရန္သူအျဖစ္သတ္မွတ္ ထားၾကေသာ္လည္း တစ္ဖက္တြင္ ဆီးရီးယားအစိ ုးရကို ႐ုရွ ားကေထာက္ပံ့ ေပးထားၿပီး အျခားတစ္ဖက္တြင္ ဆီးရီးယားလြတ္ေျမာက္ေရးသူပုန္တပ္ဖဲ ြ ႕ ကိ ု အေမရိကန္ကေထာက္ပံ ့ေပးေနေသာေၾကာင္ ့ ႏွစ္ဖက္ထိပ္တု ိက္ေတြ ႕ ႏု ိင္သည္။ ႏု ိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဆာဂ်ီလက္ဗေရာ့ဗ္က အေမရိကန္တု ိ႔အေနျဖင္ ့ ႐ုရွ ားႏွင္ ့ စစ္ေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ တု ိက္တြန္းေျပာဆိ ုကာ ထိုသို့မဟုတ္ပါက ေဒသတြင္း၌အစြန္းေရာက္မ်ား လႊမ္းမိ ုးလာခဲ့လ ်ွင္ မေမွ်ာ္မွန္းႏု ိင္သည့ ္ အႏ္ၲ ရာယ္မ်ား ေတြ ႕ႀကံ ဳႏု ိင္ေၾကာင္း သတိေပးေျပာၾကားသည္။

သမ္ၼတအိ ုဘားမားႏွင္ ့ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး အက္ရွ္တန္ကာတာက ဆီးရီးယားစစ္ပြ ဲတြင္ ႐ုရွားႏွင္ ့ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ အေမရိကန္ အစိ ုးရအေနျဖင္ ့ ခ်မွတ္ထားေသာ အၾကမ္းဖက္မႈႏွ ိမ္နင္းေရး ေပၚလစီဗ်ဴဟာႏွင္ ့အညီ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သိ ု႔ေသာ္ ဆီးရီးယားေ၀ဟင္တြင္ အေမရိကန္ႏွင္ ့ ႐ုရွားစစ္ေလယာဥ္မ်ာ မေတာ္တဆ ထိပ္တုိက္ေတြ ႕မႈ ကိ ုေရွ ာင္ရွားနိုင္ရန္အတြက္ ႐ုရွားအာဏာပိ ုင္မ်ားႏွင္ ့ ညိႇႏႈ ိင္းေဆြးေႏြးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ ့သည္။ လြန္ခဲ ့သည့္သီတင္းပတ္၌ ဆီးရီးယားေ၀ဟင္တြင္ အေမရိကန္ႏွင့္ ႐ုရွားေလယာဥ္မ်ား ထိပ္တိ ုက္ မေတြ႕ေစရန္ လု ိက္နာရမည္ ့စည္းမ်ဥ္းဥပေဒမ်ား (Code of Conduct)ကို ေရးဆြ ဲၿပီး သေဘာတူညီခ်က္ လက္မွတ္ေရးထု ိး ႏု ိင္ခဲ ့သည္ဟု အေမရိကန္ႏွင့္ ႐ုရွားကိ ုယ္စားလွယ္မ်ားက တရား၀င္သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ ့သည္။ 


**အေရွ႕အလယ္ပိုင္းအဓိကမဟာမိ တ္**

**ေက ်းဇူးအထူးတင္**
 ႐ုရွာားနိုင္ငံအေနျဖင့ ္ အေရွ ႕အလယ္ပိ ုင္းေဒသတြင္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ အဓိကမဟာမိတ္ဆီးရီးယားႏု ိင္ငံ၌ စစ္ေရးျမႇင့ ္တင္တည္ေဆာက္ကာ မႀကံ ဳ စဖူး ထူးထူးကဲကဲ တုိက္႐ိုက္ပါ၀င္ပတ္သက္လာျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္း တစ္ခုမွာအု ိင္အက္စ္အစြန္းေရာက္အဖဲ ြ ႕၊ အယ္နူဆာရာ အယ္လ္ခု ိင္ဒါတပ္ဦး အဖြ ဲ ႕၊ ခု ိရာဇန္အယ္လ္ခု ိင္ဒါ မ်ဳိးဆက္သစ္အဖဲ ြ ႕၊ ဆီးရီးယားလြတ္ေျမာက္ေရးသူပုန္တပ္ဖဲြ ႕ စသည္ ့ စစ္ေသြးႂကြအဖဲ ြ ႕ေပါင္းစု ံက ၀ိ ုင္း၀န္းတိ ုက္ခု ိက္ ေနမႈ ေၾကာင့္ အစိ ုးရလု ံၿခံ ဳေရးတပ္ဖဲြ႕မ်ားသည္ နယ္ေျမမ်ား၊ ၿမိ ဳ႕ႀကီးမ်ား လက္လြတ္ဆုံး႐ႈ ံးကာ အေျခအေနမ်ားမွာဆိ ုးရြားလာေနသည္။ ထို ႔ေၾကာင့ ္ သမ္ၼတဘတ္ရွ ာအယ္လ္အာဆတ္က မဟာမိတ္႐ုရွားတိ ု႔အား ၀ိုင္း၀န္းကူညီေထာက္ပံ့ေပးရန္ ေမတ္ၱာရပ္ခံေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ အီရန္ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ စစ္လက္နက္ပစ္ၥည္းမ်ားႏွင့္ အစ္ၥလာမ္ၼစ္အေစာင့္တပ္ဖဲြ ႕၀င္မ်ားကိ ု ရွ ီးယိ ုက္မ်ဳိးႏြယ္တူ ဘတ္ရွ ာအယ္လ္အာဆတ္ အစိ ုးရႏွင့္တပ္မေတာ္အား ေထာက္ပံ ့ေပးေနေသာ္လည္း ေလေၾကာင္း ေထာက္ကူမႈမ်ား မျပဳလုပ္ႏု ိင္ေပ။ အီရန္အစ္ၥလာမ္ၼစ္ေတာ္လွန္ေရးအေစာင့္ တပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားႏွင့ ္ ဟစ္ဇ္ဘုိလာ အဖဲြ႕တိ ု ႔သည္ မူလကပင္ဆီးရီးယားတပ္ဖဲြ ႕မ်ားႏွင့ ္ လက္တြ ဲ တိ ုက္ခိ ုက္ေပးေန သည္။

 **သမိ ုင္ းျဖစ္ စဥ္** 

အတိတ္သမိ ုင္းကိ ု ျပန္လည္ေလ့လာၾကည့္လ ်ွင္ စစ္ေအးကာလအတြင္း ၌ ဆိ ုဗီယက္ျပည္ေထာင္စုသည္ အေရွ႕အလယ္ပိ ုင္းေဒသတြင္း ၾသဇာ လႊမ္းမု ိးေရးအတြက္ အေမရိကန္ဦးေဆာင္သည္ ့ အေနာက္ႏု ိင္ငံမ်ားႏွင့္ အႀကိတ္အနယ္ယွဥ္ၿပိ ဳင္ခဲ ့ရသည္။ ထု ိစဥ္က အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုသည္ အင္အားႀကီးမားေသာ အစ္ၥေရး၊ အီဂ်စ္၊ အီရန္၊ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ႏွင့ ္ ပင္လယ္ေကြ ႕ႏု ိင္ငံမ်ားကို စည္း႐ု ံးသိမ္းသြင္းႏုိင္ခဲ့ၿပီး မဟာမိတ္ဖဲြ႕ႏုိင္ခဲ့မႈေၾကာင္ ့ ဆု ိဗီယက္တိ ု ႔အဖို ႔ ဆီးရီးယားသည္သာ အာရပ္ကမ္ၻာတြင္ တစ္ခုတည္းေသာ၀င္ေပါက္ျဖစ္ခဲ ့ ရသည္။ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္၌ ဆိ ုဗီယက္ယူနီယံၿပိ ဳကြဲသြားၿပီးေနာက္တြင္ ႐ုရွ ားတု ိ႔ သည္ အေရွ ႕အလယ္ပိ ုင္း၌ အဆင့္ျမင္ ့လက္နက္မ်ားေရာင္းခ်ေပးျခင္း နည္းလမ္းမ်ားျဖင့ ္ မဟာမိတ္ႏု ိင္ငံမ်ားကိုရွာေဖြႀကိ ဳးပမ္းခဲ ့ရသည္။ ႐ုရွားလက္နက္အမ်ားဆုံး ၀ယ္ယူေသာႏုိင္ငံမ်ားမွာ အေမရိကန္ႏွင့္ဆက္ဆံေရးမေျပလည္သည္ ့ ဆီးရီးယားႏွင့္ အီရတ္တိ ု ႔ျဖစ္သည္။ ထိ ုနည္းအားျဖင့ ္ ႐ုရွားနွင့္ဆီးရီးယားသည္ သာမန္ထက္ ထူးကဲေသာဆက္ဆံေရး အေျခအေနမ်ားကိ ု တည္ေဆာက္ႏုိင္ခဲ ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ၁၉၅၅ ခုႏွစ္၌ ေမာ္စကိ ုႏွင့္ ဒမတ္စကတ္တိ ု႔သည္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ လက္တြဲခိ ုင္က ်ည္ေသာ မဟာမိတ္မ်ားျဖစ္လာၾကသည္။ ဆီးရီး ယားႏု ိင္ငံသည္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားအတြင္း ေဒၚလာသန္းေပါင္းမ်ားစြာ တန္ဖိ ုးရွိသည္ ့ ႐ုရွားစစ္လက္နက္ပစ္ၥည္းမ်ားကု ိ၀ယ္ယူခဲ ့သည္။ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္ႏွင့္၁၉၇၃ ခုႏွစ္ အစ္ၥေရးအာရပ္စစ္ပြ ဲ မ်ားတြင္ မ႐ႈမလွေခ်မႈန္းခံရသည္ ့ ဆီးရီးယားတပ္မေတာ္ကိ ု ဆိ ုဗီယက္႐ုရွားတိ ု ႔က အျပည္ ့အ၀ျပန္လည္ထူေထာင္ေပးခဲ့သည္။ အျပန္အလွန္ပင္ ဆီးရီးယား တာတပ္စ္ေရတပ္စခန္းတြင္ ႐ုရွားေရတပ္သေဘၤာမ်ားကိ ုအသု ံးျပဳအေျခ စုိက္ခြင္ ေပးခဲ ့သည္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္၌ ဆီးရီးယားေႏြဦးအု ံႂကြမႈမွတစ္ဆင္ ့ ျပည္တြင္းစစ္ပြ ဲ မ်ား ျဖစ္ပြားလာခဲ ့ရာ ယေန႔အခ်ိန္အထိ ႐ုရွားေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ဆီးရီးယားအစိ ုးရဘက္မွ အခု ိင္အမာရပ္တည္ေပးခဲ ့သည္။ သမ္ၼတ အာဆတ္ကိ ု ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်သည္ ့ လု ံၿခံ ဳေရးေကာင္စီ၏ ဆု ံးျဖတ္ခ်က္ မွန္သမွ်ကိ ု ႐ုရွ ားက ဗီတိ ုအာဏာသု ံး၍ပယ္ခ်ခဲ့ၿပီး ကာကြယ္မႈေပးခဲ ့ သည္။အဆိ ုးဆု ံးျဖစ္ရပ္တစ္ခုမွာ ဆီးရီးယားတပ္ဖြဲ ႕က ဓာတုလက္နက္မ်ား အသု ံးျပဳ၍ တု ိက္ခိ ုက္ခဲ ့မႈေၾကာင္ ့ အျပစ္မဲ ့ကေလးငယ္မ်ား ရာခ်ီ၍ ေသဆု ံးခဲ ့ရသည့္အတြက္ အေမရိကန္အစိ ုးရက ၾကား၀င္ ဟန္ ႔တားရန္ စစ္ျပင္ထားခ်ိန္တြင္ သမ္ၼတပူတင္က ၾကား၀င္ ညႇ ိႏိႈင္းေပးခဲ ့၍ အာဆတ္ အစိ ုးရမွာယေန႔တိ ုင္ရွင္သန္ ရပ္တည္ေနႏု ိင္ျခင္းျဖစ္သည္။ ဓာတုလက္နက္မ်ားကို ကုလသမဂ္ၢအဖြ ဲ ႕သိ ု ႔ လႊဲေျပာင္း ေပးျခင္းျဖင့ ္ ဆီးရီးယားအစိုးရ သည္ လိ ုက္ေလ ်ာမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးခဲ ့ရသည္။ ယေန႔တိ ုင္ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနသည့္ ဆီးရီးယားျပည္တြင္းစစ္ပြဲတြင္ လူႏွစ္သိန္းေက ်ာ ္ေသဆု ံး၍ ငါးသန္းေက ်ာ္စစ္ေျပးဒုက္ၡသည္မ်ားအျဖစ္ အိမ္နီးခ်င္းႏု ိင္ငံမ်ားတြင္ ခု ိလႈ ံေနၾကသည္။ ဒုက္ၡသည္သိန္းခ်ီကာ ဥေရာပေဒသသိ ု႔ ေရႊ ႕ေျပာင္းအေျခခ်ရန္ ႀကိ ဳးပမ္းေနမႈေၾကာင့္အီးယူ ႏု ိင္ငံမ်ားသည္ ဒုက္ၡသည္ျပႆသနာ မ်ားႏွင့ ္ ရင္ဆု ိင္ေနရသည္။ ဆီးရီးယားအေရးတြင္ ႐ုရွားတိ ု ႔တိ ုက္႐ိ ုက္ပါ၀င္လာမႈေၾကာင္ ့ အေျခ အေနပိ ုဆိ ုး လာမည္လား၊ ပိ ုေကာင္းလာမည္လားဆိ ုသည္ကိ ု ႏု ိင္ငံတကာက ေစာင့္ၾကည္ေနၾကသည္။ 


 +ထြန္းေတာက္+

ဆီးရီးယားသမ္ၼတ ဘတ္ရွာအယ္လ္အာဆတ္သည္ အစြန္းေရာက္ စစ္ေသြးႂကြမ်ားကိ ု ေလေၾကာင္းမွကူတိ ုက္ေပးသည့္အတြက္ ႐ုရွားသမ္ၼတ ပူတင္အား ေက ်းဇူးတင္ေၾကာင္းေျပာၾကားရန္ ေအာက္တု ိဘာလ ၂၀ ရက္ေန႔ ညေနပိုင္းတြင္ ေမာ္စကိ ုသိ ု ့ တိတ္တဆိတ္ေရာက္ရွိလာသည္။ အဆိ ုပါသြားေရာက္မႈသည္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဆီးရီးယားျပည္တြင္းစစ္ ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ပိ ုင္း ကာလတြင္ သမ္ၼတအာဆတ္၏ ပထမဆံ ုးေသာ ျပည္ပ ခရီးစဥ္ျဖစ္သည္။ စက္တင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔၌ ႐ုရွ ားစစ္ေလယာဥ္မ်ားက ဆီးရီးယား အစြန္းေရာက္စစ္ေသြးႂကြမ်ားကို ေလေၾကာင္းမွ တုိက္ခိုက္ၿပီး သံ ုးပတ္ အၾကာတြင္ သမ္ၼတအာဆတ္၏ ခရီးစဥ္ေပၚထြက္လာျခင္းျဖစ္သည္။ သမ္ၼတဘတ္ရွာအယ္လ္အာဆတ္၏အစိုးရကို ကာကြယ္ ေထာက္ပံ့ ရန္အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင္ ့ စက္တင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔မွစတင္ခ့ဲသည့ ္ ႐ုရွားေလေၾကာင္းစစ္ဆင္ေရး မ်ားေၾကာင္ ့ လူေပါင္း ၃၇၀ ေသဆံ ုးခဲ ့ၿပီး ၄င္းတု ိ ႔အနက္ အမ်ဳိးသမီး၊ ကေလးငယ္မ်ားအပါအ၀င္ အရပ္သား ၁၂၇ ဦး ေသဆံ ုးခဲ ့ကာ အျခားသူမ်ားမွာစစ္ေသြးႂကြမ်ားျဖစ္သည္။ စစ္ေသြးႂကြမ်ားႏွင္ ့အရပ္သားမ်ားကိ ုမခြဲျခားဘဲ သိမ္းက ်ဳံး တု ိက္ခိ ုက္မႈေၾကာင့္ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႕မ်ား က ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ခဲ့ၾကသည္။ သမ္ၼတပူတင္က ၄င္း၏ အၾကမ္းဖက္ႏွ ိမ္နင္းေရးလႈပ္ရွ ားမႈသည္ ႐ုရွားျပည္တြင္း၌ သာမက ဆီးရီးယားတြင္လည္း ထိေရာက္မႈရွိသည္ဟု သမ္ၼတအာဆတ္ႏွင္ ့ ေတြ ႕ဆံ ုစဥ္ေျပာၾကားခဲ ့သည္။ 

 **႐ုရွားတို ့တုိ က္႐ိုက္ပါ၀င္လာ** 

လြန္ခဲ့ေသာစက္တင္ဘာလ၌ စစ္ေသြးႂကြအဖဲြ ႕အမ်ဳိးမ်ဳိးက ၀ိုင္း၀န္း တု ိက္ခိ ုက္ခံေနရသည့ ္ သမ္ၼတအာဆတ္၏အစိ ုးရ အဖဲ ြ ႕ကိ ု ကာကြယ္ရန္ ႐ုရွ ားအစိ ုးရသည္ ဆီးရီးယားတြင္ စစ္စခန္းမ်ားဖြင့္လွစ္ကာ တိ ုက္႐ိုက္ ပါ၀င္လာခဲ ့သည္။ ဆီးရီးယားေျမထဲပင္လယ္လာတာကီးရားဆိပ္ကမ္းၿမိ ဳ႕အနီး ေမမင္ ေလတပ္စခန္းတြင္ ေလေၾကာင္းသြား လာမႈထိန္းခ်ဳပ္ ေမွ်ာ္စင္တည္ေဆာက္ ကာ ႐ုရွ ားSA-22ဒံ ုးက ်ည္ကာကြယ္ေရးစနစ္မ်ား၊ T-90 တိ ုက္ပြ ဲ၀င္တင္ ့ကားမ်ား၊ စသည္ ့ အဆင္ ့ျမင့ ္ တု ိက္ေလယာဥ္မ်ား၊ တု ိက္ခု ိက္ေရးရဟတ္ယာဥ္မ်ား၊ အေျမာက္ႀကီးမ်ား၊ ရန္သူ၏ဆက္သြယ္ေရးႏွင္ ့ေရဒါစနစ္မ်ားကို န္႔တားေႏွာင့္ယွက္ႏု ိင္သည့ ္ အီလက္ထရြန္နစ္လိ ႈင္း ထုတ္လႊတ္ကိရိယာတု ိ ႔ကိ ုလည္း ျဖန္ ႔ၾကက္ လာသည္ကိ ုေတြ႕ရွ ိရသည္။ ထိ ု ႔ျပင္ ေရတပ္အေျခစိ ုက္စခန္းမ်ားတြင္ ႐ုရွားဖ်က္သေဘၤာ မ်ားႏွင္ ့ခ႐ူဇာစစ္သေဘၤာမ်ားအျပင္ ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ျဖင့ ္ ေမာင္းႏွင္သည့ ္ ကမ္ၻာ့အႀကီးဆံ ုးေရငုပ္သေဘၤ ာႀကီး ဒီမီထရီဒြန္စကိြင္း TK-208 စသည္ တု ိ ႔ကိုလည္း ျဖန္ ႔ၾကက္ ေနရာခ်လာသည္။ ယင္းေရငုပ္သေဘၤ ာတြင္ ႏ်ဴက လီးယားထိပ္ဖူး ၂၀၀ ေက ်ာ္ တပ္ဆင္ႏု ိင္သည့ ္ ဘူလဗာတု ိက္ခ်င္းပစ္ ဒံ ုးက ်ည္ အစင္း ၂၀ တပ္ဆင္ထားသည္။ ဆီးရီးယားတြင္ ႐ုရွားစစ္ေရးတည္ေဆာက္ မႈႏွင္ ့ပတ္သက္၍ အေမရိကန္ႏု ိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဂၽြန္ကယ္ရီက ႐ုရွားနိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးထံသိ ု ႔ ဖုန္းျဖင္ ့ဆက္သြယ္ကာ ဆီးရီးယားတြင္ ႐ုရွားတိ ု ႔ပါ၀င္လာမႈေၾကာင္ ့ ျပည္တြင္းစစ္ ပဋိပက္ၡ ပိ ုမိ ုက ်ယ္ျပန္ ႔ဆိ ုးရြားလာႏု ိင္ေၾကာင္း သတိေပး ေျပာၾကားခဲ ့သည္။ ႐ုရွားနိုင္ငံသည္ ဆယ္စုႏွစ္ၾကာမွ် ဆီးရီးယားအစိ ုးရအား စစ္ေရးအကူ အညီမ်ားေပးလ ်က္ရွ ိရာ စစ္ေသြးႂကြမ်ားကိ ုႏွိမ္နင္းေရးအတြက္ ဆီးရီးယား အားကူညီျခင္းမွာ လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္သာျဖစ္သည္ဟု ႐ုရွားနိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဆာဂ်ီလက္ဗေရာ့ဗ္က တု ံ ႔ျပန္ေျဖရွင္းခဲ့သည္။ အေမရိကန္ႏွင္ ့႐ုရွားသည္ အု ိင္အက္စ္အဖဲြ ႕ကိ ု ဘံ ုရန္သူအျဖစ္သတ္မွတ္ ထားၾကေသာ္လည္း တစ္ဖက္တြင္ ဆီးရီးယားအစိ ုးရကို ႐ုရွ ားကေထာက္ပံ့ ေပးထားၿပီး အျခားတစ္ဖက္တြင္ ဆီးရီးယားလြတ္ေျမာက္ေရးသူပုန္တပ္ဖဲ ြ ႕ ကိ ု အေမရိကန္ကေထာက္ပံ ့ေပးေနေသာေၾကာင္ ့ ႏွစ္ဖက္ထိပ္တု ိက္ေတြ ႕ ႏု ိင္သည္။ ႏု ိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဆာဂ်ီလက္ဗေရာ့ဗ္က အေမရိကန္တု ိ႔အေနျဖင္ ့ ႐ုရွ ားႏွင္ ့ စစ္ေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ တု ိက္တြန္းေျပာဆိ ုကာ ထိုသို့မဟုတ္ပါက ေဒသတြင္း၌အစြန္းေရာက္မ်ား လႊမ္းမိ ုးလာခဲ့လ ်ွင္ မေမွ်ာ္မွန္းႏု ိင္သည့ ္ အႏ္ၲ ရာယ္မ်ား ေတြ ႕ႀကံ ဳႏု ိင္ေၾကာင္း သတိေပးေျပာၾကားသည္။

သမ္ၼတအိ ုဘားမားႏွင္ ့ ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီး အက္ရွ္တန္ကာတာက ဆီးရီးယားစစ္ပြ ဲတြင္ ႐ုရွားႏွင္ ့ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ အေမရိကန္ အစိ ုးရအေနျဖင္ ့ ခ်မွတ္ထားေသာ အၾကမ္းဖက္မႈႏွ ိမ္နင္းေရး ေပၚလစီဗ်ဴဟာႏွင္ ့အညီ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သိ ု႔ေသာ္ ဆီးရီးယားေ၀ဟင္တြင္ အေမရိကန္ႏွင္ ့ ႐ုရွားစစ္ေလယာဥ္မ်ာ မေတာ္တဆ ထိပ္တုိက္ေတြ ႕မႈ ကိ ုေရွ ာင္ရွားနိုင္ရန္အတြက္ ႐ုရွားအာဏာပိ ုင္မ်ားႏွင္ ့ ညိႇႏႈ ိင္းေဆြးေႏြးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ ့သည္။ လြန္ခဲ ့သည့္သီတင္းပတ္၌ ဆီးရီးယားေ၀ဟင္တြင္ အေမရိကန္ႏွင့္ ႐ုရွားေလယာဥ္မ်ား ထိပ္တိ ုက္ မေတြ႕ေစရန္ လု ိက္နာရမည္ ့စည္းမ်ဥ္းဥပေဒမ်ား (Code of Conduct)ကို ေရးဆြ ဲၿပီး သေဘာတူညီခ်က္ လက္မွတ္ေရးထု ိး ႏု ိင္ခဲ ့သည္ဟု အေမရိကန္ႏွင့္ ႐ုရွားကိ ုယ္စားလွယ္မ်ားက တရား၀င္သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ ့သည္။ 


**အေရွ႕အလယ္ပိုင္းအဓိကမဟာမိ တ္**

**ေက ်းဇူးအထူးတင္**
 ႐ုရွာားနိုင္ငံအေနျဖင့ ္ အေရွ ႕အလယ္ပိ ုင္းေဒသတြင္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ အဓိကမဟာမိတ္ဆီးရီးယားႏု ိင္ငံ၌ စစ္ေရးျမႇင့ ္တင္တည္ေဆာက္ကာ မႀကံ ဳ စဖူး ထူးထူးကဲကဲ တုိက္႐ိုက္ပါ၀င္ပတ္သက္လာျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္း တစ္ခုမွာအု ိင္အက္စ္အစြန္းေရာက္အဖဲ ြ ႕၊ အယ္နူဆာရာ အယ္လ္ခု ိင္ဒါတပ္ဦး အဖြ ဲ ႕၊ ခု ိရာဇန္အယ္လ္ခု ိင္ဒါ မ်ဳိးဆက္သစ္အဖဲ ြ ႕၊ ဆီးရီးယားလြတ္ေျမာက္ေရးသူပုန္တပ္ဖဲြ ႕ စသည္ ့ စစ္ေသြးႂကြအဖဲ ြ ႕ေပါင္းစု ံက ၀ိ ုင္း၀န္းတိ ုက္ခု ိက္ ေနမႈ ေၾကာင့္ အစိ ုးရလု ံၿခံ ဳေရးတပ္ဖဲြ႕မ်ားသည္ နယ္ေျမမ်ား၊ ၿမိ ဳ႕ႀကီးမ်ား လက္လြတ္ဆုံး႐ႈ ံးကာ အေျခအေနမ်ားမွာဆိ ုးရြားလာေနသည္။ ထို ႔ေၾကာင့ ္ သမ္ၼတဘတ္ရွ ာအယ္လ္အာဆတ္က မဟာမိတ္႐ုရွားတိ ု႔အား ၀ိုင္း၀န္းကူညီေထာက္ပံ့ေပးရန္ ေမတ္ၱာရပ္ခံေတာင္းဆိုခဲ့သည္။ အီရန္ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ စစ္လက္နက္ပစ္ၥည္းမ်ားႏွင့္ အစ္ၥလာမ္ၼစ္အေစာင့္တပ္ဖဲြ ႕၀င္မ်ားကိ ု ရွ ီးယိ ုက္မ်ဳိးႏြယ္တူ ဘတ္ရွ ာအယ္လ္အာဆတ္ အစိ ုးရႏွင့္တပ္မေတာ္အား ေထာက္ပံ ့ေပးေနေသာ္လည္း ေလေၾကာင္း ေထာက္ကူမႈမ်ား မျပဳလုပ္ႏု ိင္ေပ။ အီရန္အစ္ၥလာမ္ၼစ္ေတာ္လွန္ေရးအေစာင့္ တပ္ဖဲြ႕၀င္မ်ားႏွင့ ္ ဟစ္ဇ္ဘုိလာ အဖဲြ႕တိ ု ႔သည္ မူလကပင္ဆီးရီးယားတပ္ဖဲြ ႕မ်ားႏွင့ ္ လက္တြ ဲ တိ ုက္ခိ ုက္ေပးေန သည္။

 **သမိ ုင္ းျဖစ္ စဥ္** 

အတိတ္သမိ ုင္းကိ ု ျပန္လည္ေလ့လာၾကည့္လ ်ွင္ စစ္ေအးကာလအတြင္း ၌ ဆိ ုဗီယက္ျပည္ေထာင္စုသည္ အေရွ႕အလယ္ပိ ုင္းေဒသတြင္း ၾသဇာ လႊမ္းမု ိးေရးအတြက္ အေမရိကန္ဦးေဆာင္သည္ ့ အေနာက္ႏု ိင္ငံမ်ားႏွင့္ အႀကိတ္အနယ္ယွဥ္ၿပိ ဳင္ခဲ ့ရသည္။ ထု ိစဥ္က အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုသည္ အင္အားႀကီးမားေသာ အစ္ၥေရး၊ အီဂ်စ္၊ အီရန္၊ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ႏွင့ ္ ပင္လယ္ေကြ ႕ႏု ိင္ငံမ်ားကို စည္း႐ု ံးသိမ္းသြင္းႏုိင္ခဲ့ၿပီး မဟာမိတ္ဖဲြ႕ႏုိင္ခဲ့မႈေၾကာင္ ့ ဆု ိဗီယက္တိ ု ႔အဖို ႔ ဆီးရီးယားသည္သာ အာရပ္ကမ္ၻာတြင္ တစ္ခုတည္းေသာ၀င္ေပါက္ျဖစ္ခဲ ့ ရသည္။ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္၌ ဆိ ုဗီယက္ယူနီယံၿပိ ဳကြဲသြားၿပီးေနာက္တြင္ ႐ုရွ ားတု ိ႔ သည္ အေရွ ႕အလယ္ပိ ုင္း၌ အဆင့္ျမင္ ့လက္နက္မ်ားေရာင္းခ်ေပးျခင္း နည္းလမ္းမ်ားျဖင့ ္ မဟာမိတ္ႏု ိင္ငံမ်ားကိုရွာေဖြႀကိ ဳးပမ္းခဲ ့ရသည္။ ႐ုရွားလက္နက္အမ်ားဆုံး ၀ယ္ယူေသာႏုိင္ငံမ်ားမွာ အေမရိကန္ႏွင့္ဆက္ဆံေရးမေျပလည္သည္ ့ ဆီးရီးယားႏွင့္ အီရတ္တိ ု ႔ျဖစ္သည္။ ထိ ုနည္းအားျဖင့ ္ ႐ုရွားနွင့္ဆီးရီးယားသည္ သာမန္ထက္ ထူးကဲေသာဆက္ဆံေရး အေျခအေနမ်ားကိ ု တည္ေဆာက္ႏုိင္ခဲ ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ၁၉၅၅ ခုႏွစ္၌ ေမာ္စကိ ုႏွင့္ ဒမတ္စကတ္တိ ု႔သည္ မဟာဗ်ဴဟာေျမာက္ လက္တြဲခိ ုင္က ်ည္ေသာ မဟာမိတ္မ်ားျဖစ္လာၾကသည္။ ဆီးရီး ယားႏု ိင္ငံသည္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားအတြင္း ေဒၚလာသန္းေပါင္းမ်ားစြာ တန္ဖိ ုးရွိသည္ ့ ႐ုရွားစစ္လက္နက္ပစ္ၥည္းမ်ားကု ိ၀ယ္ယူခဲ ့သည္။ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္ႏွင့္၁၉၇၃ ခုႏွစ္ အစ္ၥေရးအာရပ္စစ္ပြ ဲ မ်ားတြင္ မ႐ႈမလွေခ်မႈန္းခံရသည္ ့ ဆီးရီးယားတပ္မေတာ္ကိ ု ဆိ ုဗီယက္႐ုရွားတိ ု ႔က အျပည္ ့အ၀ျပန္လည္ထူေထာင္ေပးခဲ့သည္။ အျပန္အလွန္ပင္ ဆီးရီးယား တာတပ္စ္ေရတပ္စခန္းတြင္ ႐ုရွားေရတပ္သေဘၤာမ်ားကိ ုအသု ံးျပဳအေျခ စုိက္ခြင္ ေပးခဲ ့သည္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္၌ ဆီးရီးယားေႏြဦးအု ံႂကြမႈမွတစ္ဆင္ ့ ျပည္တြင္းစစ္ပြ ဲ မ်ား ျဖစ္ပြားလာခဲ ့ရာ ယေန႔အခ်ိန္အထိ ႐ုရွားေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ဆီးရီးယားအစိ ုးရဘက္မွ အခု ိင္အမာရပ္တည္ေပးခဲ ့သည္။ သမ္ၼတ အာဆတ္ကိ ု ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်သည္ ့ လု ံၿခံ ဳေရးေကာင္စီ၏ ဆု ံးျဖတ္ခ်က္ မွန္သမွ်ကိ ု ႐ုရွ ားက ဗီတိ ုအာဏာသု ံး၍ပယ္ခ်ခဲ့ၿပီး ကာကြယ္မႈေပးခဲ ့ သည္။အဆိ ုးဆု ံးျဖစ္ရပ္တစ္ခုမွာ ဆီးရီးယားတပ္ဖြဲ ႕က ဓာတုလက္နက္မ်ား အသု ံးျပဳ၍ တု ိက္ခိ ုက္ခဲ ့မႈေၾကာင္ ့ အျပစ္မဲ ့ကေလးငယ္မ်ား ရာခ်ီ၍ ေသဆု ံးခဲ ့ရသည့္အတြက္ အေမရိကန္အစိ ုးရက ၾကား၀င္ ဟန္ ႔တားရန္ စစ္ျပင္ထားခ်ိန္တြင္ သမ္ၼတပူတင္က ၾကား၀င္ ညႇ ိႏိႈင္းေပးခဲ ့၍ အာဆတ္ အစိ ုးရမွာယေန႔တိ ုင္ရွင္သန္ ရပ္တည္ေနႏု ိင္ျခင္းျဖစ္သည္။ ဓာတုလက္နက္မ်ားကို ကုလသမဂ္ၢအဖြ ဲ ႕သိ ု ႔ လႊဲေျပာင္း ေပးျခင္းျဖင့ ္ ဆီးရီးယားအစိုးရ သည္ လိ ုက္ေလ ်ာမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးခဲ ့ရသည္။ ယေန႔တိ ုင္ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနသည့္ ဆီးရီးယားျပည္တြင္းစစ္ပြဲတြင္ လူႏွစ္သိန္းေက ်ာ ္ေသဆု ံး၍ ငါးသန္းေက ်ာ္စစ္ေျပးဒုက္ၡသည္မ်ားအျဖစ္ အိမ္နီးခ်င္းႏု ိင္ငံမ်ားတြင္ ခု ိလႈ ံေနၾကသည္။ ဒုက္ၡသည္သိန္းခ်ီကာ ဥေရာပေဒသသိ ု႔ ေရႊ ႕ေျပာင္းအေျခခ်ရန္ ႀကိ ဳးပမ္းေနမႈေၾကာင့္အီးယူ ႏု ိင္ငံမ်ားသည္ ဒုက္ၡသည္ျပႆသနာ မ်ားႏွင့ ္ ရင္ဆု ိင္ေနရသည္။ ဆီးရီးယားအေရးတြင္ ႐ုရွားတိ ု ႔တိ ုက္႐ိ ုက္ပါ၀င္လာမႈေၾကာင္ ့ အေျခ အေနပိ ုဆိ ုး လာမည္လား၊ ပိ ုေကာင္းလာမည္လားဆိ ုသည္ကိ ု ႏု ိင္ငံတကာက ေစာင့္ၾကည္ေနၾကသည္။ 


 +ထြန္းေတာက္+