=လူထုက ်န္းမာေရး("မွတ္ဉာဏ္ဆံုး႐ႈံးမႈအတြက္ သိထားရမည့္အခ်က္မ်ား)=

>

" ေသာ့မ်ား (သို႔မဟုတ္) စာၾကည့္မ်က္မွန္ထားခဲ့ေသာ ေနရာကို ေမ့ေလ ်ွာ ့ျခင္းကဲ့သို႔ မျပင္းထန္ေသာ မွတ္ဉာဏ္ထိခိုက္မႈမ်ားသည္ စိုးရိမ္စရာေကာင္းေသာ္လည္း သာမန္အေျခအေနသာျဖစ္ေၾကာင္း ပညာရွင္မ်ားက ေျပာၾကားသည္။ သို႔ေသာ္ ကားေသာ့ကို ေရခဲေသတၱာထဲထည့္သိမ္းျခင္းကဲ့သို႔ အခ်ဳိ႕ေသာ မွတ္ဉာဏ္ျပႆနာမ်ားမွာ ပို၍ ျပင္းထန္ေသာ အေျခ အေနတစ္ရပ္ကို ၫႊန္ျပေနျခင္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဆးကုသမႈခံယူရန္ လိုအပ္သည့္ မွတ္ဉာဏ္ျပႆနာမ်ားကို သိထားရန္လိုသည္။ ဥပမာ- စာရင္းစာအုပ္ကို ကိုက္ညႇိ ျခင္း၊ တစ္ကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးျပဳလုပ္ျခင္းႏွင့္ ကားေမာင္းျခင္းတို႔ ကဲ့သို႔ ေန႔စဥ္လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစသည့္ မွတ္ဉာဏ္ဆံုး႐ႈံးမႈ (သို႔မဟုတ္) ခ်ိန္းဆိုထားျခင္းမ်ားကို ပံုမွန္ဆိုသလို ေမ့ေလ ်ွာ ့ျခင္း၊ ကားရပ္ထားခဲ့ရာေနရာကို ေမ့ေလ ်ွာ ့ျခင္းတို႔ကဲ့သို႔ မၾကာခဏမွတ္ဉာဏ္ေပ်ာက္ဆံုးျခင္းမ်ားမွာ ေဆးကုသမႈခံယူရန္ လို အပ္ေၾကာင္း အေမရိကန္အစားအစာႏွင့္ ေဆး၀ါးစီမံကြပ္ကဲေရး ဌာန (FDA)က ေၾကညာခ်က္တစ္ရပ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။  

အျခားသတိထားရမည့္အခ်က္မ်ားတြင္ ေျပာစကားမ်ားအား လံုးေမ့သြားျခင္း၊ ေဆြမ်ဳိးမ်ား (သို႔မဟုတ္) ရင္းႏွီးေသာမိတ္ေဆြမ်ား ၏ အမည္မ်ားကို ေမ့ေလ ်ွာ ့ျခင္း၊ စကားတစ္ခြန္းကို အႀကိမ္ႀကိမ္ ေျပာမိျခင္း (သို႔မဟုတ္) လူတစ္ေယာက္ကို ေမးခြန္းတစ္ခုတည္း အႀကိမ္ႀကိမ္ေမးေနမိျခင္းတို႔ ပါ၀င္သည္။ ေနာက္ထပ္သတိထားရမည့္အခ်က္မွာ အခ်ိန္ၾကာသည္ႏွင့္ အမွ် ပိုဆိုးလာသည့္ မွတ္ဉာဏ္ဆံုး႐ႈံးမႈအေျခအေန ျဖစ္သည္။ မွတ္ဉာဏ္ျပႆနာမ်ားျဖစ္ေပၚလာႏုိင္သည့္ အႏၲရာယ္မ်ား ေလ ်ာ ့ပါးေစရန္ ေသြးထဲရွိ ကိုလက္စထေရာပါ၀င္မႈကို ေလ ်ွာ ့ျခ်ၿပီး ေသြးမတိုးေအာင္ေနထိုင္ျခင္း၊ ေဆးလိပ္ႏွင့္အရက္ေရွာင္ျခင္း၊ က ်န္းမာေရးႏွင့္ ညီၫြတ္စြာစားေသာက္ျခင္း၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း၊ စာဖတ္ျခင္း၊ စာေရးျခင္းစြမ္းရည္သစ္တစ္ခုသင္ယူ ျခင္း၊ ဂိမ္းကစားျခင္းႏွင့္ ဥယ  ်ာဥ္စိုက္ပ်ဳိးျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္။ 


မွတ္ဉာဏ္ဆံုး႐ႈံးမႈျဖစ္ေပၚေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာရွိၿပီး ေဆး၀ါးမ်ားအသံုးျပဳေနရျခင္း၊ အရက္အလြန္အကြၽံေသာက္ျခင္း၊ စိတ္ဖိစီးျခင္း၊ စိတ္ဓာတ္က ်ျခင္း၊ ေခါင္းတြင္ဒဏ္ရာရျခင္း၊ HIV၊ တီဘီ ၊ ဆစ္ဖလစ္ႏွင့္ သိုင္း႐ြိဳက္ဂလင္းျပႆနာမ်ားမွာ မွတ္ဉာဏ္ဆံုး ႐ႈံးမႈျဖစ္ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားတြင္ ပါ၀င္သည္။ ထို႔ျပင္ အိပ္ေရးပ်က္ျခင္း၊ ဗီတာမင္ဘီ-1၊ ဘီ-12 တို႔ ခ်ဳိ႕တဲ့ ျခင္းေၾကာင့္ မွတ္ဉာဏ္ဆံုး႐ႈံးႏိုင္သည္။

 ဖိုးသူေတာ္ (www.phothutaw.com) 

Credit:7Day Daily

" ေသာ့မ်ား (သို႔မဟုတ္) စာၾကည့္မ်က္မွန္ထားခဲ့ေသာ ေနရာကို ေမ့ေလ ်ွာ ့ျခင္းကဲ့သို႔ မျပင္းထန္ေသာ မွတ္ဉာဏ္ထိခိုက္မႈမ်ားသည္ စိုးရိမ္စရာေကာင္းေသာ္လည္း သာမန္အေျခအေနသာျဖစ္ေၾကာင္း ပညာရွင္မ်ားက ေျပာၾကားသည္။ သို႔ေသာ္ ကားေသာ့ကို ေရခဲေသတၱာထဲထည့္သိမ္းျခင္းကဲ့သို႔ အခ်ဳိ႕ေသာ မွတ္ဉာဏ္ျပႆနာမ်ားမွာ ပို၍ ျပင္းထန္ေသာ အေျခ အေနတစ္ရပ္ကို ၫႊန္ျပေနျခင္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဆးကုသမႈခံယူရန္ လိုအပ္သည့္ မွတ္ဉာဏ္ျပႆနာမ်ားကို သိထားရန္လိုသည္။ ဥပမာ- စာရင္းစာအုပ္ကို ကိုက္ညႇိ ျခင္း၊ တစ္ကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးျပဳလုပ္ျခင္းႏွင့္ ကားေမာင္းျခင္းတို႔ ကဲ့သို႔ ေန႔စဥ္လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစသည့္ မွတ္ဉာဏ္ဆံုး႐ႈံးမႈ (သို႔မဟုတ္) ခ်ိန္းဆိုထားျခင္းမ်ားကို ပံုမွန္ဆိုသလို ေမ့ေလ ်ွာ ့ျခင္း၊ ကားရပ္ထားခဲ့ရာေနရာကို ေမ့ေလ ်ွာ ့ျခင္းတို႔ကဲ့သို႔ မၾကာခဏမွတ္ဉာဏ္ေပ်ာက္ဆံုးျခင္းမ်ားမွာ ေဆးကုသမႈခံယူရန္ လို အပ္ေၾကာင္း အေမရိကန္အစားအစာႏွင့္ ေဆး၀ါးစီမံကြပ္ကဲေရး ဌာန (FDA)က ေၾကညာခ်က္တစ္ရပ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။  

အျခားသတိထားရမည့္အခ်က္မ်ားတြင္ ေျပာစကားမ်ားအား လံုးေမ့သြားျခင္း၊ ေဆြမ်ဳိးမ်ား (သို႔မဟုတ္) ရင္းႏွီးေသာမိတ္ေဆြမ်ား ၏ အမည္မ်ားကို ေမ့ေလ ်ွာ ့ျခင္း၊ စကားတစ္ခြန္းကို အႀကိမ္ႀကိမ္ ေျပာမိျခင္း (သို႔မဟုတ္) လူတစ္ေယာက္ကို ေမးခြန္းတစ္ခုတည္း အႀကိမ္ႀကိမ္ေမးေနမိျခင္းတို႔ ပါ၀င္သည္။ ေနာက္ထပ္သတိထားရမည့္အခ်က္မွာ အခ်ိန္ၾကာသည္ႏွင့္ အမွ် ပိုဆိုးလာသည့္ မွတ္ဉာဏ္ဆံုး႐ႈံးမႈအေျခအေန ျဖစ္သည္။ မွတ္ဉာဏ္ျပႆနာမ်ားျဖစ္ေပၚလာႏုိင္သည့္ အႏၲရာယ္မ်ား ေလ ်ာ ့ပါးေစရန္ ေသြးထဲရွိ ကိုလက္စထေရာပါ၀င္မႈကို ေလ ်ွာ ့ျခ်ၿပီး ေသြးမတိုးေအာင္ေနထိုင္ျခင္း၊ ေဆးလိပ္ႏွင့္အရက္ေရွာင္ျခင္း၊ က ်န္းမာေရးႏွင့္ ညီၫြတ္စြာစားေသာက္ျခင္း၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း၊ စာဖတ္ျခင္း၊ စာေရးျခင္းစြမ္းရည္သစ္တစ္ခုသင္ယူ ျခင္း၊ ဂိမ္းကစားျခင္းႏွင့္ ဥယ  ်ာဥ္စိုက္ပ်ဳိးျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ႏိုင္သည္။ 


မွတ္ဉာဏ္ဆံုး႐ႈံးမႈျဖစ္ေပၚေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာရွိၿပီး ေဆး၀ါးမ်ားအသံုးျပဳေနရျခင္း၊ အရက္အလြန္အကြၽံေသာက္ျခင္း၊ စိတ္ဖိစီးျခင္း၊ စိတ္ဓာတ္က ်ျခင္း၊ ေခါင္းတြင္ဒဏ္ရာရျခင္း၊ HIV၊ တီဘီ ၊ ဆစ္ဖလစ္ႏွင့္ သိုင္း႐ြိဳက္ဂလင္းျပႆနာမ်ားမွာ မွတ္ဉာဏ္ဆံုး ႐ႈံးမႈျဖစ္ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားတြင္ ပါ၀င္သည္။ ထို႔ျပင္ အိပ္ေရးပ်က္ျခင္း၊ ဗီတာမင္ဘီ-1၊ ဘီ-12 တို႔ ခ်ဳိ႕တဲ့ ျခင္းေၾကာင့္ မွတ္ဉာဏ္ဆံုး႐ႈံးႏိုင္သည္။

 ဖိုးသူေတာ္ (www.phothutaw.com) 

Credit:7Day Daily