လူထုက်န္းမာေရး (သည္းေျခအိတ္ ေက်ာက္တည္ ေရာဂါ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ )

>
**Public Health**

သည္းေျခအိတ္ ေက်ာက္တည္ ေရာဂါ (Gallstone) ဟူေသာ ေရာဂါသည္ လူအမ်ားၾကားတြင္ ၾကားဖူး နားဝ ရွိေနၾကေသာ ေရာဂါ အမည္တစ္မ်ိဳးပင္ျဖစ္သည္။ လူ အမ်ားလည္း ျဖစ္ေလ့ရွိကာ အခ်ိဳ႕ မွာလည္း ေဆးေသာက္ကာ ေပ်ာက္သြားေလ့ ရွိၾကေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕မွာမူ ခြဲစိတ္ကုသမႈခံယူသည္ အထိ ေရာဂါ ျပင္းထန္ခဲ့ၾကသူမ်ား လည္း ရွိခဲ့ၾကမည္ျဖစ္သည္။
သို႔ေသာ္ အဆိုပါေရာဂါ သည္ မည္သို႔ေသာ အေၾကာင္းမ်ား ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြား လာရသည္၊ မိမိ၏ ခႏၶာကိုယ္ အတြင္းသို႔ ေက်ာက္မ်ား မည္သို႔ေသာ အေၾကာင္းမ်ား ေၾကာင့္ ဝင္ေရာက္ လာသည္ကိုမူ သိရွိသူ နည္းပါ ေနေသးေၾကာင္း Fame ကုမၸဏီမွ မန္းေနးဂ်င္း ဒါ႐ိုက္တာ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္လြင္ က ေျပာသည္။
ကြ်န္ေတာ္ ေဆးခန္းထိုင္ပါ တယ္။ကြ်န္ေတာ့္ေဆးခန္းကိုလာ ျပၾကတဲ့ သည္းေျခအိတ္ေက်ာက္ တည္ေရာဂါ လူနာအမ်ားစုက ဒီ ေရာဂါဘာေၾကာင့္ျဖစ္မွန္းမသိၾက ဘူးဟု ေဒါက္တာခင္ေမာင္လြင္ ကေျပာသည္။ သည္းေျခအိတ္တြင္ ေက်ာက္ တည္ျခင္းႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္ဟု သိရ ၿပီးတစ္မ်ိဳးမွာ အဆီေၾကာင့္ျဖစ္ သည့္ ကိုလက္စထေရာ ေက်ာက္ တည္ျခင္း (Cholesterol Stone) အျခားတစ္မ်ိဳးမွာ စားေသာက္ လိုက္သည့္ အစားအစာမ်ားတြင္ ေၾကးနီ၊ သံဓာတ္ထံုးဓာတ္ အစရွိ သည့္ သတၲဳဓာတ္မ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ သည့္ Pigment Stoneတို႔ျဖစ္ ေၾကာင္း သိရသည္။
ေက်ာက္တည္ျခင္းႏွစ္မ်ိဳးစ လံုးသည္ ခႏၶာကိုယ္မွေခ်ဖ်က္ႏိုင္ သည့္ ပမာဏထက္ ေက်ာ္လြန္ စားသံုးလိုက္မိသည့္ အစားအစာ မ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ သည္းေျခ ေက်ာက္တည္ ေနတဲ့ေက်ာက္ေတြကို ခြဲစိတ္ ၾကည့္လိုက္ရင္ မေပ်ာ္ဝင္တဲ့အ နည္က်ေက်ာက္ေတြနဲ႔ ဖြဲ႕စည္း ထားတာကို ေတြ႔ရလိမ့္မယ္ဟု ေဒါက္တာခင္ေမာင္လြင္ကေျပာ သည္။ သည္းေျခအိတ္ေက်ာက္ တည္ျခင္းျဖစ္ပြားရသည့္ အဓိက အေၾကာင္းအရင္းမွာ အေနာက္ တိုင္းအစားအစာ(Western Diet)မ်ားစားသံုးျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ သည္ဟုသိရသည္။

ကမၻာေပၚတြင္ သည္းေျခ အိတ္ေက်ာက္ တည္ေရာဂါျဖစ္ပြား မႈ အမ်ားဆံုးေသာႏိုင္ငံမ်ားမွာ အေမရိကန္၊ခ်ီလီ၊ပီ႐ူး စသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ သည္းေျခအိတ္ ေက်ာက္ တည္ေရာဂါသည္ အစားအ ေသာက္ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ပြား တတ္သကဲ့သို႔ မ်ိဳးဗီဇေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ပြားတတ္ေၾကာင္း သိရသည္။ မ်ိဳးဗီဇေၾကာင့္ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိ တဲ့ၾကားထဲမွာ Environmental Factor လို႔ေခၚတဲ့ အစားေသာက္ အေနအထိုင္ပါမဆင္ျခင္ရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္ဟုေဒါက္တာခင္ ေမာင္လြင္က ေျပာသည္။

ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားသည္ သည္းေျခအိတ္ ေက်ာက္တည္ ေရာဂါျဖစ္ေစတတ္သည့္ မ်ိဳးဗီဇ မပါရွိသျဖင့္ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ား တြင္ျဖစ္ပြားသည့္ အဆိုပါေရာဂါ သည္ အစားအေသာက္အေနအ ထိုင္ေၾကာင့္သာ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိသ ျဖင့္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္၍ရရွိႏိုင္ ေသာေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
အဆိုပါေရာဂါသည္ အမ်ိဳး သားမ်ားထက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ပိုမိုျဖစ္ပြားေလ့ရွိၿပီး အသက္ေလး ဆယ္ေက်ာ္သူမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ား ေလ့ရွိေၾကာင္းသိရသည္။ အသက္ ေလးဆယ္ေက်ာ္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ အဆိုပါေရာ ဂါျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခမွာ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိၿပီး အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္မူ ၈ ရာ ခိုင္ႏႈန္းသာရွိေၾကာင္းသိရသည္။ ထို႔အျပင္ အသက္၇၅ ႏွစ္ေက်ာ္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ႏွစ္ဦး လွ်င္တစ္ဦး ျဖစ္ပြားေလ့ရွိၿပီး ျဖစ္ ပြားႏႈန္း ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိေၾကာင္း သိရသည္။ သည္းေျခအိတ္တြင္ ျဖစ္ သည့္ေရာဂါအားလံုးသည္ သည္း ေျခအိတ္ ေက်ာက္တည္ျခင္း ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားသည့္ေရာဂါမ်ား ပင္ျဖစ္သည္။
သည္းေျခအိတ္ေရာင္တာ ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ပိုးဝင္တာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ သည္းေျခအိတ္ႀကီးပိတ္သြားလို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ သည္းေျခအိတ္ျပည္ တည္ၿပီး ေပါက္သြားလို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ ေနာက္ဆံုး ကုန္ကုန္ေျပာရရင္ သည္းေျခအိတ္မွာ ကင္ဆာျဖစ္ တာအထိ သည္းေျခေက်ာက္ တည္လို႔ပဲဟု ေဒါက္တာခင္ ေမာင္လြင္ကေျပာသည္။ သည္းေျခအိတ္ေက်ာက္ တည္ေရာဂါသည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား တြင္ျဖစ္ပြားႏႈန္းပိုမိုမ်ားျပားၿပီး 5Fs ႏွင့္ အက်ံဳးဝင္သည့္ အမ်ိဳး သမီးမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခပိုမို မ်ားျပားေၾကာင္းသိရသည္။
5Fs ဟူသည္မွာFemale အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ျခင္း၊ Fat ဝျခင္း၊ Forty ေလးဆယ္ေက်ာ္ျခင္း၊ Fertile ကေလးေမြးထားဖူးျခင္းႏွင့္ Fair အသားအေရ လတ္ဆတ္ျဖဴ ဝင္းျခင္း စသည္တို႔ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာခင္ေမာင္လြင္ကေျပာ သည္။ သည္းေျခေက်ာက္တည္ ျခင္းႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္ျဖစ္ရာ ပထမ တစ္မ်ိဳးျဖစ္သည့္ ကိုလက္စထ ေရာေက်ာက္တည္ျခင္း Cholesterol Stone သည္ အဆီအစားမ်ား ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ပြားျခင္းျဖစ္ၿပီး အဆိုပါအမ်ိဳးအစားတြင္ ျဖစ္ပြား သည့္ေက်ာက္မွာ အဆီေက်ာက္ ျဖစ္သည့္အတြက္ ေဆးေသာက္၍ ေျခဖ်က္ရႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။
အျခား တစ္မ်ိဳးျဖစ္သည့္ သ ထၳဳဓာတ္မ်ားပါဝင္သည့္ေက်ာက္ တည္ျခင္း Pigment Stone သည္ မာေက်ာသည့္ သတၲဳဓာတ္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕ စည္းထားသည့္ ေက်ာက္ျဖစ္သ ျဖင့္ အမ်ားစုမွာ ခြဲစိတ္ကုသမႈခံယူ ရေလ့ရွိေၾကာင္း သိရသည္။ Cholesterol Stone သည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ား သည္။ အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ သည္း ေျခေက်ာက္တည္ျခင္း ျဖစ္ပြားပါ က Pigment Stone အျဖစ္မ်ား ေၾကာင္းသိရသည္။


သည္းေျခ ေက်ာက္တည္ ျခင္းကို ျဖစ္ပြားေစသည့္ အစားအ စာမ်ားမွာ ဆီေက်ာ္မ်ား၊အခ်ိဳရည္ မ်ားျဖစ္ေၾကာင္းသိရ သည္။ ထို႔အျပင္ အရက္ေသာက္ ျခင္း၊အသက္ေလးဆယ္ေက်ာ္ ေသြးဆံုးၿပီးသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား လည္းျဖစ္ပြားတတ္ေၾကာင္း သိရ သည္။ ပံုမွန္လမ္းေလွ်ာက္ေပးျခင္း၊ ပန္းသီး၊ နာနတ္သီးစားျခင္း၊ ပဲပိစပ္၊ ပဲပုပ္စားသံုးေပးျခင္း စသည့္ အခ်က္မ်ားသည္ သည္း ေျခေက်ာက္တည္ျခင္း အား ကာ ကြယ္ႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။


Ref:7 Days News


*From-ေမမြန္ေက်ာ္**

**Public Health**

သည္းေျခအိတ္ ေက်ာက္တည္ ေရာဂါ (Gallstone) ဟူေသာ ေရာဂါသည္ လူအမ်ားၾကားတြင္ ၾကားဖူး နားဝ ရွိေနၾကေသာ ေရာဂါ အမည္တစ္မ်ိဳးပင္ျဖစ္သည္။ လူ အမ်ားလည္း ျဖစ္ေလ့ရွိကာ အခ်ိဳ႕ မွာလည္း ေဆးေသာက္ကာ ေပ်ာက္သြားေလ့ ရွိၾကေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕မွာမူ ခြဲစိတ္ကုသမႈခံယူသည္ အထိ ေရာဂါ ျပင္းထန္ခဲ့ၾကသူမ်ား လည္း ရွိခဲ့ၾကမည္ျဖစ္သည္။
သို႔ေသာ္ အဆိုပါေရာဂါ သည္ မည္သို႔ေသာ အေၾကာင္းမ်ား ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြား လာရသည္၊ မိမိ၏ ခႏၶာကိုယ္ အတြင္းသို႔ ေက်ာက္မ်ား မည္သို႔ေသာ အေၾကာင္းမ်ား ေၾကာင့္ ဝင္ေရာက္ လာသည္ကိုမူ သိရွိသူ နည္းပါ ေနေသးေၾကာင္း Fame ကုမၸဏီမွ မန္းေနးဂ်င္း ဒါ႐ိုက္တာ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္လြင္ က ေျပာသည္။
ကြ်န္ေတာ္ ေဆးခန္းထိုင္ပါ တယ္။ကြ်န္ေတာ့္ေဆးခန္းကိုလာ ျပၾကတဲ့ သည္းေျခအိတ္ေက်ာက္ တည္ေရာဂါ လူနာအမ်ားစုက ဒီ ေရာဂါဘာေၾကာင့္ျဖစ္မွန္းမသိၾက ဘူးဟု ေဒါက္တာခင္ေမာင္လြင္ ကေျပာသည္။ သည္းေျခအိတ္တြင္ ေက်ာက္ တည္ျခင္းႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္ဟု သိရ ၿပီးတစ္မ်ိဳးမွာ အဆီေၾကာင့္ျဖစ္ သည့္ ကိုလက္စထေရာ ေက်ာက္ တည္ျခင္း (Cholesterol Stone) အျခားတစ္မ်ိဳးမွာ စားေသာက္ လိုက္သည့္ အစားအစာမ်ားတြင္ ေၾကးနီ၊ သံဓာတ္ထံုးဓာတ္ အစရွိ သည့္ သတၲဳဓာတ္မ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ သည့္ Pigment Stoneတို႔ျဖစ္ ေၾကာင္း သိရသည္။
ေက်ာက္တည္ျခင္းႏွစ္မ်ိဳးစ လံုးသည္ ခႏၶာကိုယ္မွေခ်ဖ်က္ႏိုင္ သည့္ ပမာဏထက္ ေက်ာ္လြန္ စားသံုးလိုက္မိသည့္ အစားအစာ မ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ သည္းေျခ ေက်ာက္တည္ ေနတဲ့ေက်ာက္ေတြကို ခြဲစိတ္ ၾကည့္လိုက္ရင္ မေပ်ာ္ဝင္တဲ့အ နည္က်ေက်ာက္ေတြနဲ႔ ဖြဲ႕စည္း ထားတာကို ေတြ႔ရလိမ့္မယ္ဟု ေဒါက္တာခင္ေမာင္လြင္ကေျပာ သည္။ သည္းေျခအိတ္ေက်ာက္ တည္ျခင္းျဖစ္ပြားရသည့္ အဓိက အေၾကာင္းအရင္းမွာ အေနာက္ တိုင္းအစားအစာ(Western Diet)မ်ားစားသံုးျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ သည္ဟုသိရသည္။

ကမၻာေပၚတြင္ သည္းေျခ အိတ္ေက်ာက္ တည္ေရာဂါျဖစ္ပြား မႈ အမ်ားဆံုးေသာႏိုင္ငံမ်ားမွာ အေမရိကန္၊ခ်ီလီ၊ပီ႐ူး စသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ သည္းေျခအိတ္ ေက်ာက္ တည္ေရာဂါသည္ အစားအ ေသာက္ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ပြား တတ္သကဲ့သို႔ မ်ိဳးဗီဇေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ပြားတတ္ေၾကာင္း သိရသည္။ မ်ိဳးဗီဇေၾကာင့္ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိ တဲ့ၾကားထဲမွာ Environmental Factor လို႔ေခၚတဲ့ အစားေသာက္ အေနအထိုင္ပါမဆင္ျခင္ရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္ဟုေဒါက္တာခင္ ေမာင္လြင္က ေျပာသည္။

ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားသည္ သည္းေျခအိတ္ ေက်ာက္တည္ ေရာဂါျဖစ္ေစတတ္သည့္ မ်ိဳးဗီဇ မပါရွိသျဖင့္ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ား တြင္ျဖစ္ပြားသည့္ အဆိုပါေရာဂါ သည္ အစားအေသာက္အေနအ ထိုင္ေၾကာင့္သာ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိသ ျဖင့္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္၍ရရွိႏိုင္ ေသာေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
အဆိုပါေရာဂါသည္ အမ်ိဳး သားမ်ားထက္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ပိုမိုျဖစ္ပြားေလ့ရွိၿပီး အသက္ေလး ဆယ္ေက်ာ္သူမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ား ေလ့ရွိေၾကာင္းသိရသည္။ အသက္ ေလးဆယ္ေက်ာ္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ အဆိုပါေရာ ဂါျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခမွာ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိၿပီး အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္မူ ၈ ရာ ခိုင္ႏႈန္းသာရွိေၾကာင္းသိရသည္။ ထို႔အျပင္ အသက္၇၅ ႏွစ္ေက်ာ္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ ႏွစ္ဦး လွ်င္တစ္ဦး ျဖစ္ပြားေလ့ရွိၿပီး ျဖစ္ ပြားႏႈန္း ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိေၾကာင္း သိရသည္။ သည္းေျခအိတ္တြင္ ျဖစ္ သည့္ေရာဂါအားလံုးသည္ သည္း ေျခအိတ္ ေက်ာက္တည္ျခင္း ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားသည့္ေရာဂါမ်ား ပင္ျဖစ္သည္။
သည္းေျခအိတ္ေရာင္တာ ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ပိုးဝင္တာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ သည္းေျခအိတ္ႀကီးပိတ္သြားလို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ သည္းေျခအိတ္ျပည္ တည္ၿပီး ေပါက္သြားလို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ ေနာက္ဆံုး ကုန္ကုန္ေျပာရရင္ သည္းေျခအိတ္မွာ ကင္ဆာျဖစ္ တာအထိ သည္းေျခေက်ာက္ တည္လို႔ပဲဟု ေဒါက္တာခင္ ေမာင္လြင္ကေျပာသည္။ သည္းေျခအိတ္ေက်ာက္ တည္ေရာဂါသည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား တြင္ျဖစ္ပြားႏႈန္းပိုမိုမ်ားျပားၿပီး 5Fs ႏွင့္ အက်ံဳးဝင္သည့္ အမ်ိဳး သမီးမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားႏိုင္ေျခပိုမို မ်ားျပားေၾကာင္းသိရသည္။
5Fs ဟူသည္မွာFemale အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ျခင္း၊ Fat ဝျခင္း၊ Forty ေလးဆယ္ေက်ာ္ျခင္း၊ Fertile ကေလးေမြးထားဖူးျခင္းႏွင့္ Fair အသားအေရ လတ္ဆတ္ျဖဴ ဝင္းျခင္း စသည္တို႔ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာခင္ေမာင္လြင္ကေျပာ သည္။ သည္းေျခေက်ာက္တည္ ျခင္းႏွစ္မ်ိဳးရွိသည္ျဖစ္ရာ ပထမ တစ္မ်ိဳးျဖစ္သည့္ ကိုလက္စထ ေရာေက်ာက္တည္ျခင္း Cholesterol Stone သည္ အဆီအစားမ်ား ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ပြားျခင္းျဖစ္ၿပီး အဆိုပါအမ်ိဳးအစားတြင္ ျဖစ္ပြား သည့္ေက်ာက္မွာ အဆီေက်ာက္ ျဖစ္သည့္အတြက္ ေဆးေသာက္၍ ေျခဖ်က္ရႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။
အျခား တစ္မ်ိဳးျဖစ္သည့္ သ ထၳဳဓာတ္မ်ားပါဝင္သည့္ေက်ာက္ တည္ျခင္း Pigment Stone သည္ မာေက်ာသည့္ သတၲဳဓာတ္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕ စည္းထားသည့္ ေက်ာက္ျဖစ္သ ျဖင့္ အမ်ားစုမွာ ခြဲစိတ္ကုသမႈခံယူ ရေလ့ရွိေၾကာင္း သိရသည္။ Cholesterol Stone သည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ား သည္။ အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ သည္း ေျခေက်ာက္တည္ျခင္း ျဖစ္ပြားပါ က Pigment Stone အျဖစ္မ်ား ေၾကာင္းသိရသည္။


သည္းေျခ ေက်ာက္တည္ ျခင္းကို ျဖစ္ပြားေစသည့္ အစားအ စာမ်ားမွာ ဆီေက်ာ္မ်ား၊အခ်ိဳရည္ မ်ားျဖစ္ေၾကာင္းသိရ သည္။ ထို႔အျပင္ အရက္ေသာက္ ျခင္း၊အသက္ေလးဆယ္ေက်ာ္ ေသြးဆံုးၿပီးသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား လည္းျဖစ္ပြားတတ္ေၾကာင္း သိရ သည္။ ပံုမွန္လမ္းေလွ်ာက္ေပးျခင္း၊ ပန္းသီး၊ နာနတ္သီးစားျခင္း၊ ပဲပိစပ္၊ ပဲပုပ္စားသံုးေပးျခင္း စသည့္ အခ်က္မ်ားသည္ သည္း ေျခေက်ာက္တည္ျခင္း အား ကာ ကြယ္ႏိုင္ေၾကာင္း သိရသည္။


Ref:7 Days News


*From-ေမမြန္ေက်ာ္**