စက္တင္ဘာလ ဂ်ဴးႏွစ္သစ္ကူးကာလမွ စတင္ခဲ့သည္ ့ ပါလက္စတုိင္းတုိ ႔၏
အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈမ်ားမွာ တစ္လနီးပါးၾကာလာေသာ္လည္း
အဆု ံးသတ္မည္ ့ အရိပ္အေယာင္မေတြ ႕ရေသးေပ။ ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိ ဳ႕
ဘာသာေရးနယ္ေျမအတြင္းမွ စခဲ ့သည္ ့အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈ
မ်ားသည္ ေဂ်႐ု ဆလင္တစ္ၿမိဳ႕လုံးသာမက အေနာက္ဘက္ကမ္းႏွင့္
ဂါဇာကမ္းေျမာင္ေဒသအထိ ပ်ံ ႕ႏွ ံ ႔ခဲ ့သည္။ တစ္လအတြင္း၌ပင္
ေသနတ္ပစ္ခတ္မႈ၊ ဓားထု ိးမႈ စသည့္အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားေၾကာင္ ့
အစ္ၥေရးလူမ်ဳိးငါးဦး ေသဆုံးခဲ့သည္။ အစ္ၥေရးလုံၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႕မ်ား၏
ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ အနည္းဆု ံးပါလက္စတုိင္း ၂၆ ဦး ေသဆု ံး
သြားခဲ ့ၿပီျဖစ္သည္။ ၄င္းတု ိ ႔အနက္ ၁၀ ဦးမွာအၾကမ္းဖက္
တု ိက္ခုိက္မႈ ျပဳလုပ္သျဖင့္ လု ံျခံဳေရးတပ္ဖဲြ ့မ်ားက
ပစ္သတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ က ်န္ ၁၆ ဦးမွာ အဓိက႐ုဏ္းျဖစ္ပြားစဥ္
၄င္းတု ိ ႔က ခဲမ်ားျဖင့္ပစ္ေပါက္ခဲ ့သျဖင့ ္ အစ္ၥေရးရဲမ်ားက
ပစ္ခတ္ႏွိမ္နင္းစဥ္ ေသဆု ံးခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ထိခု ိက္
ဒဏ္ရာရရွိသူ ပါလက္စတု ိင္းလူမ်ဳိးမ်ားရာခ်ီရွ ိေနသည္။
အစ္ၥေရးႏွင့္ပါလက္စတု ိင္းပဋိပက္ၡေျပၿငိမ္းေရး ေဆြးေႏြး
ညိႇႏိႈင္းမႈ၌ ရလဒ္ေကာင္းမ်ား ထြက္လာစရာမရွိပုံရ သည့္
အခါတြင္ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈမ်ား စတင္ခဲ့သည္ဟု
သိရသည္။ယခုတစ္ႀကိမ္ ပါလက္စတုိင္းမ်ား၏ အၾကမ္းဖက္
တု ိက္ခုိက္မႈသည္ အစ္ၥေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ အက ်ပ္႐ုိက္
ေစခဲ ့သည္။ ရာစုႏွစ္ထက္၀က္ေက ်ာ ္ အဖိႏွိပ္ခံဘ၀အဆုံးသတ္
ၿပီး လြတ္လပ္သည့္ႏု ိင္ငံျဖစ္မည့္ အခြင့္အလမ္းမ်ားမွာလည္း
ပိတ္ဆု ိ႔ခံေနရသည္ ့ ပါလက္စတု ိင္းျပည္သူတိ ု ႔မွာ
ေမွ်ာ္လင္ ့ခ်က္ကင္းမဲ ့ေနၾကသည္။ ႏွစ္ရွည္လမ်ား
သံတမန္ေဆြးေႏြးပဲ ြမ်ား၌လည္း သေဘာတူညီခ်က္မရဘဲ
ပ်က္ျပားသြ ားသည့္အျပင္ လတ္တေလာအၾကမ္းဖက္မႈ
မ်ား တု ိးျမႇင့္လာျခင္းေၾကာင္ ့ အစ္ၥေရးႏွင့္ပါလက္စတု ိင္း
စစ္ပဲြအသစ္ႀကီး (Intifada) တစ္ခု အစပ်ဳိးေနၿပီလားဟု စု ိးရိမ္မႈမ်ား
ရွ ိေနၾကသည္။ အစ္ၥေရးတု ိ ႔က ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိ ဳ႕ရွိ
Temple Mountဘာသာေရးနယ္ေျမကုိအပု ိင္သိမ္းရန္
လ ်ွဳိ ့႕၀ွက္ၾကံစည္ ေနသည္ဆု ိသည့္ ေကာလာဟလ
သတင္းမ်ားေၾကာင့္ ဂ်ဴးႏွစ္သစ္ကူးကာလတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား
စတင္လာ ျခင္းျဖစ္သည္။ ဂ်ဴးတု ိ ႔ကTemple Mount ဟုသတ္မွတ္
ထားေသာ ဘာသာေရးအထြတ္အျမတ္နယ္ေျမတြင္
အစ္ၥလာမ္ ဘာသာ၀င္တု ိ ႔၏ တတိယအထြတ္အျမတ္အထားဆု ံး အယ္အက္စာဗလီ၀တ္ေက ်ာင္းလည္းရွ ိေနသည္။
၁၉၆၇ ခုႏွစ္ အေရွ ႕အလယ္ပု ိင္းစစ္ပဲြၿပီးဆု ံးၿပီးေနာက္တြင္
ထုိဘာသာေရးနယ္ေျမကု ိ မြတ္စလင္မ်ားကဆက္လက္အုပ္ခ်ဳပ္
စီမံခဲ ့သည္။ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာသေဘာတူထားသည့္
အစီအစဥ္အရ ထုိဘာသာေရးျမင့္ျမတ္နယ္ေျမအတြင္းသု ိ့
မြတ္စလင္မဟုတ္သူမ်ား ၀င္ေရာက္လည္ပတ္ခြင့္ရွိေသာ္လည္း
၀တ္ျပဳရွိခု ိးခြင့္မျပဳေပ။ ယခုႏွစ္မ်ားအတြင္း ထု ိျမင္ ့ျမတ္
နယ္ေျမသု ိ့လာေရာက္လည္ပတ္သည္ ့ ဂ်ဴးလူမ်ဳိးအေရအတြက္
တု ိးလာသည့္အျပင္ ဂ်ဴးလူမ်ဳိးမ်ား ပုိမုိ၀င္ေရာက္ခြင့ ္ရရွိေရးကုိ
ဘာသာေရးတက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက ေတာင္းဆု ိေနၾကသျဖင့္
အစ္ၥေရးအစု ိးရက အစီအစဥ္ေျပာင္းရန္ ၾကံစည္ေနသည္ဟု
ပါလက္စတု ိင္းတုိ ႔က စု ိးရိမ္ေနၾကသည္။
ထု ိနယ္ေျမကု ိ ဘာသာေရးအရလည္းေကာင္း၊
အမ်ဳိး သားေရးအရလည္းေကာင္း အေရးပါသည္ ့ေနရာ
အျဖစ္ ပါလက္စတု ိင္းတု ိ ႔က အျပင္းအထန္ကာကြယ္
ေနၾကသည္။ အေရွ ႕အလယ္ပု ိင္းတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား
ပ်ံ ႕ႏွ ံ႔ေန မႈေၾကာင္ ့ အယ္အက္စာဗလီႀကီး ဖ်က္ဆီးခံရမႈကုိ
စုိးရိမ္ေန ၾကသည္။ အစ္ၥေရးအစု ိးရအေနျဖင့္လက္ရွ ိ
သေဘာတူထားသည့္အစီအစဥ္ကုိေလးစားလုိက္နာမည္ဟု
အႀကိမ္ႀကိမ္ကတိျပဳထားပါလ ်က္ ပါလက္စတု ိင္းႏွင့္
မြတ္စလင္ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားက အၾကမ္းဖက္
မႈမ်ားျဖစ္ေစရန္ လႈ ံ ႔ေဆာ္ေနသည္ဟု အစ္ၥေရးအာဏပုိင္မ်ားက
တု ံ ႔ျပန္စြပ္စဲြေျပာဆုိသည္။ ယခုရက္ပုိင္းအတြင္း ပါလက္စတု ိင္း
တု ိ ႔၏ အၾကမ္း ဖက္တုိက္ခု ိက္မႈမ်ားကု ိ တတိယေျမာက္
ပါလက္စတု ိင္း အု ံႂကြမႈအသစ္(New Intifada)
ဟု ေ၀ဖန္ေျပာဆု ိသူမ်ား ရွ ိေသာ္လည္း ထု ိကဲ ့သု ိ ႔
သတ္မွတ္ရန္အခ်ိန္ေစာေသးသည္ ဟု တခ်ဳိ ႕ကသု ံးသပ္သည္။
၂၀၁၀ ျပည္ ့ႏွစ္ ဒုတိယေျမာက္ပါလက္စတု ိင္းအု ံႂကြမႈ တြင္
ထု ိစဥ္က အစ္ၥေရးအတု ိက္အခံေခါင္းေဆာင္ ေအရီယာရွရြန္က
ထု ိျမင့္ျမတ္နယ္ေျမသုိ ့လာေရာက္လည္ပတ္ခဲ့မႈေၾကာင္ ့
ပါလက္စတု ိင္းမ်ားကုိ ပု ိမုိ၍ေဒါသထြက္ေစ ခဲ ့ျခင္းျဖစ္သည္။
အစ္ၥေရးလု ံၿခံ ဳေရးတပ္ဖဲြ ့မ်ား၏ အုပ္ခ်ဳပ္ မႈေအာက္တြင္
ႏွစ္ ၅၀ ေက ်ာ ္ၾကာေနခဲ ့ရၿပီး လြတ္လပ္ ေရးရေတာ့မည္ ့
ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေမွးမွိန္ေနျခင္းကလည္း ဒုတိယအု ံႂကြမႈကုိ
ျဖစ္ေစသည့္ အေၾကာင္းတစ္ခ်က္ျဖစ္ခဲ ့သည္။
ဒုတိယေျမာက္ ပါလက္စတု ိင္းအု ံႂကြမႈႏွင့ ္ ယခုအၾကမ္းဖက္
မႈမ်ားတြင္ မတူကဲြျပားမႈမ်ားရွိေနသည္။ ယခုျဖစ္စဥ္တြင္
ပါလက္စတုိင္းသမ္ၼတ မာမြတ္အာဘတ္စ္သည္အစ္ၥေရး
အာဏာပု ိင္မ်ားႏွင့္ပူးေပါင္းကာေဒသတြင္းလု ံျခံ ဳေအးခ်မ္းမႈ
ရွိရန္ ႀကိ ဳးပမ္းအားထုတ္မႈကု ိ ေတြ ႕ရွိရသည္။
၄င္းသည္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကုိအတိအလင္း ဆန္ ႔က ်င္သူျဖစ္သည္။ ဒုတိယေျမာက္အုံႂကြမႈတြင္ေနာက္ကြယ္၌ ပါလက္စတု ိင္း
စစ္ေသြးႂကြအုပ္စုမ်ားရွ ိေနၿပီး ၄င္းအုပ္စုေခါင္းေဆာင္မ်ားက
ေနာက္ကြယ္မွႀကိ ဳးကု ိင္၍ တု ိက္ခု ိက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ ့ျခင္း
ျဖစ္ေသာ္လည္း ယခုအု ံႂကြမႈတြင္ ၄င္းအၾကမ္း ဖက္အုပ္စုမ်ား
ၿပိဳကဲြေနၿပီး ေခါင္းေဆာင္မ်ားမွာလည္း အစ္ၥေရးေထာင္မ်ားတြင္
အက်ဥ္းက ်ေနၾကသည္။ ယခုအၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္စဥ္ကု ိ
ေလ့လာၾကည္ ့လ ်ွင္ ႏု ိင္ငံေရးအုပ္စုမ်ားႏွင့္အဆက္အစပ္မရွိဘဲ
ပါလက္စတု ိင္းလူငယ္မ်ားသည္ မိမိဆႏ္ၵအေလ ်ာက္
အစ္ၥေရး လု ံျခံ ဳေရးတပ္ဖဲ ြ ႕၀င္မ်ားကု ိ ဆန္ ႔က ်င္တု ိက္ခု ိက္
ခဲ ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္ကုိ ေတြ ႕ရွိရသည္။ ပါလက္စတု ိင္း
တစ္ကု ိယ္ေတာ္တု ိက္ခု ိက္ေရးသမား မ်ား ျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင္ ့
အစ္ၥေရးတု ိ ႔က စစ္ေရးနည္းလမ္းျဖင့္အေျဖရွ ာရန္ခက္ခဲေနသည္။
ထု ိအၾကမ္းဖက္မႈမ်ား မည္မွ်ၾကာၾကာဆက္လက္ျဖစ္ပြား
ေနမည္ကု ိလည္း အစ္ၥေရးအာဏာပု ိင္တု ိ႔က ခန္ ႔မွန္းရခက္ေနသည္။ ဓားျဖင့္တုိက္ခုိက္မႈမ်ား ျမင့္တက္ေနမႈေၾကာင္ ့ အစ္ၥေရးျပည္သူမ်ားက
ေၾကာက္လန္႔ေနၾကသည္။
ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိ ဳ႕ေတာ္၀န္ႏွင့္ အစ္ၥေရးႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားက
ေသနတ္ပုိင္ဆုိင္ထားသည့္ ဂ်ဴးလူမ်ဳိးမ်ားအေနျဖင့္ခြင္ ့ျပဳခ်က္
ရယူၿပီးမွသာ ေသနတ္မ်ားကု ိ သယ္ေဆာင္သြ ားလာရန္
တု ိက္တြန္း ခဲ ့သည္။ အစ္ၥေရးႏု ိင္ငံတစ္၀န္းတြင္ လု ံျခံ ဳေရး
တင္းက ်ပ္ထား ရသည္ ့ အေျခအေနျဖစ္ေပၚေနသည္။
ဓားျဖင့္တုိက္ခု ိက္သည္ ့ ျဖစ္စဥ္မ်ားတြင္ အစ္ၥေရးရဲတပ္ဖဲြ ့သု ိ့မဟုတ္
လက္နက္ကု ိင္ထားသည္ ့ အရပ္သားမ်ားကဓားျဖင့္တု ိက္ခု ိက္
သည္ ့ ပါလက္စတု ိင္းမ်ားကုိခ်က္ခ်င္းပင္ပစ္သတ္ခဲ ့ၾကသည္။
ထု ိလုပ္ရပ္မ်ားေၾကာင္ ့ အစ္ၥေရးႏွင့္ပါလက္စတု ိင္း
မ်ားၾကားတြင္ မုန္းတီးမႈႏွင့ ္တင္းမာမႈမ်ား တု ိးလာျခင္း
ျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။
လတ္တေလာအၾကမ္းဖက္တု ိက္ခု ိက္မႈမ်ား အဆု ံး သတ္ေရး
အတြက္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေနတန္ယာဟုႏွင့္သမ္ၼတ အာဘတ္စ္တု ိ ႔၏
အခန္းက႑အေရးပါေသာ္လည္း ၄င္းတု ိ ႔ႏွစ္ဦးလု ံးမွာ
ျပင္ပမွဖိအားေပးမႈမ်ားႏွင့္ရင္ဆု ိင္ေနရသည္။ အစ္ၥေရးသေဘာထား
တင္းမာသူမ်ားႏွင္ ့ ျပည္သူ အခ်ဳိ ႕က ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေနတန္ယာဟုအား
ပါလက္စတု ိင္း တု ိ ႔အေပၚတြင္ ပု ိမု ိျပင္းထန္ေသာ
အေရးယူေဆာင္ရြက္ မႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ ဖိအားေပးေနၾကသည္။ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေနတန္ယာဟုသည္ ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိ ဳ႕ႏွင့္
အေနာက္ဘက္ကမ္းေဒသတြင္ လု ံျခံ ဳေရးတပ္ဖဲြ ့မ်ားကု ိ
ထူထပ္စြ ာျဖန္ ႔ၾကက္ခ်ထားၿပီးျဖစ္သည္။ ပါလက္စတု ိင္း
ဆႏ္ၵျပသူမ်ားကုိ ႏွ ိမ္နင္းရာတြင္ တပ္ဖဲြ ့၀င္မ်ားလု ိက္နာ ရမည္ ့ စည္းကမ္းမ်ားကု ိလည္း ေလ ်ွာ့ေပါ့ေပးထားသည္။
ပါလက္စတု ိင္းလူမ်ဳိးမ်ားအေပၚ အစ္ၥေရးတပ္ဖဲြ ႕ မ်ားက
ျပင္းထန္စြာနွ ိမ္နင္းႏွိပ္ကြပ္မႈေၾကာင္ ့ အၾကမ္း ဖက္မႈမ်ား
ပု ိမု ိျမင့္ တက္ႏု ိင္သည့ ္အျပင္ ႏု ိင္ငံတကာ၏
ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်မႈကု ိလည္း ခံရဖြယ္ရွ ိႏု ိင္သည္။
ပါလက္စတု ိင္းေဒသတြင္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈကု ိ ထူေထာင္
န ိင္လ ်ွင္ ပါလက္စတု ိင္းသမ္ၼတ မာမြတ္အာဘတ္စ္အတြက္
ႏု ိင္ငံေရးအက ်ဳိးရွ ိႏု ိင္သည္။ လြတ္လပ္ေသာပါလက္စတိုင္း
နို ိင္ငံ ထူေထာင္ေရး အတြက္ ညိ ႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ားကုိ
ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျပဳလုပ္ခဲ ့ေသာ္လည္း ရလဒ္ထြက္ေပၚ
မလာျခင္းမွာ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေနတန္ယာဟု၏ သေဘာထား
တင္းမာမႈ ေၾကာင္ ့ျဖစ္သည္ဟု အျပစ္တင္ပု ံခ်ေနသည္ ့
သမ္ၼတ အာဘတ္စ္ကုိလည္း ပါလက္စတု ိင္းလူမ်ဳိးမ်ားက
မႀကိ ဳက္ၾကေတာ့ေပ။ ထိ ုကဲ ့သိ ု ႔ေသာအေျခအေန၌
ပါလက္စတု ိင္းအၾကမ္း ဖက္မႈမ်ား ျမင္ ့တက္လာမည္
သာျဖစ္သည္။ မစ္ၥတာ အာဘတ္စ္သည္အစ္ၥေရးအစိုးရႏွ ွင္ ့ လံုၿခံ ဳေရးပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈကိ ု ေပၚေပၚထင္ထင္ျပဳလုပ္ေနလ ်ွင္ မစ္ၥတာအာဘတ္စ္သည္ ေပ်ာ့ညံ့၍ည့ံဖ်င္းသည့္ ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္
ပါလက္စတု ိင္းတိ ု ႔က သတ္မွတ္ၾက ေတာ့မည္ျဖစ္သည္။
မည္သိ ု ႔ပင္ျဖစ္ေစ အနာဂတ္ေမွ်ာ္လင္ ့ခ်က္ကင္းမဲ ့ ေနသည့္
ပါလက္စတု ိင္းလူငယ္မ်ား၏ တစ္ကိ ုယ္ေတာ္ တိ ုက္ခိ ုက္မႈမ်ားကိ ု အစ္ၥေရးႏွင္ ့ပါလက္စတုိင္း ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦးက မည္သည့ ္
အတိ ုင္းအတာအထိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိ ုင္မလဲ၊ ၄င္းေမးခြန္းအတြက္
အေျဖမရွ ိလ ်ွင္ အစ္ၥေရးပါလက္စတိ ုင္း ပဋိပက္ၡမွာ
အဆံ ုးမျမင္ႏု ိင္ေသးပါ ဟု ေအပီသတင္းဌာနမွ
ဂ်ဳိးဇက္ဖက္ဒါမန္က ေ၀ဖန္ သံ ုးသပ္ထားသည္။
+ထြန္းေတာက္+
စက္တင္ဘာလ ဂ်ဴးႏွစ္သစ္ကူးကာလမွ စတင္ခဲ့သည္ ့ ပါလက္စတုိင္းတုိ ႔၏
အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈမ်ားမွာ တစ္လနီးပါးၾကာလာေသာ္လည္း
အဆု ံးသတ္မည္ ့ အရိပ္အေယာင္မေတြ ႕ရေသးေပ။ ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိ ဳ႕
ဘာသာေရးနယ္ေျမအတြင္းမွ စခဲ ့သည္ ့အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈ
မ်ားသည္ ေဂ်႐ု ဆလင္တစ္ၿမိဳ႕လုံးသာမက အေနာက္ဘက္ကမ္းႏွင့္
ဂါဇာကမ္းေျမာင္ေဒသအထိ ပ်ံ ႕ႏွ ံ ႔ခဲ ့သည္။ တစ္လအတြင္း၌ပင္
ေသနတ္ပစ္ခတ္မႈ၊ ဓားထု ိးမႈ စသည့္အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားေၾကာင္ ့
အစ္ၥေရးလူမ်ဳိးငါးဦး ေသဆုံးခဲ့သည္။ အစ္ၥေရးလုံၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႕မ်ား၏
ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ အနည္းဆု ံးပါလက္စတုိင္း ၂၆ ဦး ေသဆု ံး
သြားခဲ ့ၿပီျဖစ္သည္။ ၄င္းတု ိ ႔အနက္ ၁၀ ဦးမွာအၾကမ္းဖက္
တု ိက္ခုိက္မႈ ျပဳလုပ္သျဖင့္ လု ံျခံဳေရးတပ္ဖဲြ ့မ်ားက
ပစ္သတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ က ်န္ ၁၆ ဦးမွာ အဓိက႐ုဏ္းျဖစ္ပြားစဥ္
၄င္းတု ိ ႔က ခဲမ်ားျဖင့္ပစ္ေပါက္ခဲ ့သျဖင့ ္ အစ္ၥေရးရဲမ်ားက
ပစ္ခတ္ႏွိမ္နင္းစဥ္ ေသဆု ံးခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ ထိခု ိက္
ဒဏ္ရာရရွိသူ ပါလက္စတု ိင္းလူမ်ဳိးမ်ားရာခ်ီရွ ိေနသည္။
အစ္ၥေရးႏွင့္ပါလက္စတု ိင္းပဋိပက္ၡေျပၿငိမ္းေရး ေဆြးေႏြး
ညိႇႏိႈင္းမႈ၌ ရလဒ္ေကာင္းမ်ား ထြက္လာစရာမရွိပုံရ သည့္
အခါတြင္ အၾကမ္းဖက္တုိက္ခုိက္မႈမ်ား စတင္ခဲ့သည္ဟု
သိရသည္။ယခုတစ္ႀကိမ္ ပါလက္စတုိင္းမ်ား၏ အၾကမ္းဖက္
တု ိက္ခုိက္မႈသည္ အစ္ၥေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားကုိ အက ်ပ္႐ုိက္
ေစခဲ ့သည္။ ရာစုႏွစ္ထက္၀က္ေက ်ာ ္ အဖိႏွိပ္ခံဘ၀အဆုံးသတ္
ၿပီး လြတ္လပ္သည့္ႏု ိင္ငံျဖစ္မည့္ အခြင့္အလမ္းမ်ားမွာလည္း
ပိတ္ဆု ိ႔ခံေနရသည္ ့ ပါလက္စတု ိင္းျပည္သူတိ ု ႔မွာ
ေမွ်ာ္လင္ ့ခ်က္ကင္းမဲ ့ေနၾကသည္။ ႏွစ္ရွည္လမ်ား
သံတမန္ေဆြးေႏြးပဲ ြမ်ား၌လည္း သေဘာတူညီခ်က္မရဘဲ
ပ်က္ျပားသြ ားသည့္အျပင္ လတ္တေလာအၾကမ္းဖက္မႈ
မ်ား တု ိးျမႇင့္လာျခင္းေၾကာင္ ့ အစ္ၥေရးႏွင့္ပါလက္စတု ိင္း
စစ္ပဲြအသစ္ႀကီး (Intifada) တစ္ခု အစပ်ဳိးေနၿပီလားဟု စု ိးရိမ္မႈမ်ား
ရွ ိေနၾကသည္။ အစ္ၥေရးတု ိ ႔က ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိ ဳ႕ရွိ
Temple Mountဘာသာေရးနယ္ေျမကုိအပု ိင္သိမ္းရန္
လ ်ွဳိ ့႕၀ွက္ၾကံစည္ ေနသည္ဆု ိသည့္ ေကာလာဟလ
သတင္းမ်ားေၾကာင့္ ဂ်ဴးႏွစ္သစ္ကူးကာလတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား
စတင္လာ ျခင္းျဖစ္သည္။ ဂ်ဴးတု ိ ႔ကTemple Mount ဟုသတ္မွတ္
ထားေသာ ဘာသာေရးအထြတ္အျမတ္နယ္ေျမတြင္
အစ္ၥလာမ္ ဘာသာ၀င္တု ိ ႔၏ တတိယအထြတ္အျမတ္အထားဆု ံး အယ္အက္စာဗလီ၀တ္ေက ်ာင္းလည္းရွ ိေနသည္။
၁၉၆၇ ခုႏွစ္ အေရွ ႕အလယ္ပု ိင္းစစ္ပဲြၿပီးဆု ံးၿပီးေနာက္တြင္
ထုိဘာသာေရးနယ္ေျမကု ိ မြတ္စလင္မ်ားကဆက္လက္အုပ္ခ်ဳပ္
စီမံခဲ ့သည္။ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာသေဘာတူထားသည့္
အစီအစဥ္အရ ထုိဘာသာေရးျမင့္ျမတ္နယ္ေျမအတြင္းသု ိ့
မြတ္စလင္မဟုတ္သူမ်ား ၀င္ေရာက္လည္ပတ္ခြင့္ရွိေသာ္လည္း
၀တ္ျပဳရွိခု ိးခြင့္မျပဳေပ။ ယခုႏွစ္မ်ားအတြင္း ထု ိျမင္ ့ျမတ္
နယ္ေျမသု ိ့လာေရာက္လည္ပတ္သည္ ့ ဂ်ဴးလူမ်ဳိးအေရအတြက္
တု ိးလာသည့္အျပင္ ဂ်ဴးလူမ်ဳိးမ်ား ပုိမုိ၀င္ေရာက္ခြင့ ္ရရွိေရးကုိ
ဘာသာေရးတက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက ေတာင္းဆု ိေနၾကသျဖင့္
အစ္ၥေရးအစု ိးရက အစီအစဥ္ေျပာင္းရန္ ၾကံစည္ေနသည္ဟု
ပါလက္စတု ိင္းတုိ ႔က စု ိးရိမ္ေနၾကသည္။
ထု ိနယ္ေျမကု ိ ဘာသာေရးအရလည္းေကာင္း၊
အမ်ဳိး သားေရးအရလည္းေကာင္း အေရးပါသည္ ့ေနရာ
အျဖစ္ ပါလက္စတု ိင္းတု ိ ႔က အျပင္းအထန္ကာကြယ္
ေနၾကသည္။ အေရွ ႕အလယ္ပု ိင္းတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား
ပ်ံ ႕ႏွ ံ႔ေန မႈေၾကာင္ ့ အယ္အက္စာဗလီႀကီး ဖ်က္ဆီးခံရမႈကုိ
စုိးရိမ္ေန ၾကသည္။ အစ္ၥေရးအစု ိးရအေနျဖင့္လက္ရွ ိ
သေဘာတူထားသည့္အစီအစဥ္ကုိေလးစားလုိက္နာမည္ဟု
အႀကိမ္ႀကိမ္ကတိျပဳထားပါလ ်က္ ပါလက္စတု ိင္းႏွင့္
မြတ္စလင္ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားက အၾကမ္းဖက္
မႈမ်ားျဖစ္ေစရန္ လႈ ံ ႔ေဆာ္ေနသည္ဟု အစ္ၥေရးအာဏပုိင္မ်ားက
တု ံ ႔ျပန္စြပ္စဲြေျပာဆုိသည္။ ယခုရက္ပုိင္းအတြင္း ပါလက္စတု ိင္း
တု ိ ႔၏ အၾကမ္း ဖက္တုိက္ခု ိက္မႈမ်ားကု ိ တတိယေျမာက္
ပါလက္စတု ိင္း အု ံႂကြမႈအသစ္(New Intifada)
ဟု ေ၀ဖန္ေျပာဆု ိသူမ်ား ရွ ိေသာ္လည္း ထု ိကဲ ့သု ိ ႔
သတ္မွတ္ရန္အခ်ိန္ေစာေသးသည္ ဟု တခ်ဳိ ႕ကသု ံးသပ္သည္။
၂၀၁၀ ျပည္ ့ႏွစ္ ဒုတိယေျမာက္ပါလက္စတု ိင္းအု ံႂကြမႈ တြင္
ထု ိစဥ္က အစ္ၥေရးအတု ိက္အခံေခါင္းေဆာင္ ေအရီယာရွရြန္က
ထု ိျမင့္ျမတ္နယ္ေျမသုိ ့လာေရာက္လည္ပတ္ခဲ့မႈေၾကာင္ ့
ပါလက္စတု ိင္းမ်ားကုိ ပု ိမုိ၍ေဒါသထြက္ေစ ခဲ ့ျခင္းျဖစ္သည္။
အစ္ၥေရးလု ံၿခံ ဳေရးတပ္ဖဲြ ့မ်ား၏ အုပ္ခ်ဳပ္ မႈေအာက္တြင္
ႏွစ္ ၅၀ ေက ်ာ ္ၾကာေနခဲ ့ရၿပီး လြတ္လပ္ ေရးရေတာ့မည္ ့
ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေမွးမွိန္ေနျခင္းကလည္း ဒုတိယအု ံႂကြမႈကုိ
ျဖစ္ေစသည့္ အေၾကာင္းတစ္ခ်က္ျဖစ္ခဲ ့သည္။
ဒုတိယေျမာက္ ပါလက္စတု ိင္းအု ံႂကြမႈႏွင့ ္ ယခုအၾကမ္းဖက္
မႈမ်ားတြင္ မတူကဲြျပားမႈမ်ားရွိေနသည္။ ယခုျဖစ္စဥ္တြင္
ပါလက္စတုိင္းသမ္ၼတ မာမြတ္အာဘတ္စ္သည္အစ္ၥေရး
အာဏာပု ိင္မ်ားႏွင့္ပူးေပါင္းကာေဒသတြင္းလု ံျခံ ဳေအးခ်မ္းမႈ
ရွိရန္ ႀကိ ဳးပမ္းအားထုတ္မႈကု ိ ေတြ ႕ရွိရသည္။
၄င္းသည္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကုိအတိအလင္း ဆန္ ႔က ်င္သူျဖစ္သည္။ ဒုတိယေျမာက္အုံႂကြမႈတြင္ေနာက္ကြယ္၌ ပါလက္စတု ိင္း
စစ္ေသြးႂကြအုပ္စုမ်ားရွ ိေနၿပီး ၄င္းအုပ္စုေခါင္းေဆာင္မ်ားက
ေနာက္ကြယ္မွႀကိ ဳးကု ိင္၍ တု ိက္ခု ိက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ ့ျခင္း
ျဖစ္ေသာ္လည္း ယခုအု ံႂကြမႈတြင္ ၄င္းအၾကမ္း ဖက္အုပ္စုမ်ား
ၿပိဳကဲြေနၿပီး ေခါင္းေဆာင္မ်ားမွာလည္း အစ္ၥေရးေထာင္မ်ားတြင္
အက်ဥ္းက ်ေနၾကသည္။ ယခုအၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္စဥ္ကု ိ
ေလ့လာၾကည္ ့လ ်ွင္ ႏု ိင္ငံေရးအုပ္စုမ်ားႏွင့္အဆက္အစပ္မရွိဘဲ
ပါလက္စတု ိင္းလူငယ္မ်ားသည္ မိမိဆႏ္ၵအေလ ်ာက္
အစ္ၥေရး လု ံျခံ ဳေရးတပ္ဖဲ ြ ႕၀င္မ်ားကု ိ ဆန္ ႔က ်င္တု ိက္ခု ိက္
ခဲ ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္ကုိ ေတြ ႕ရွိရသည္။ ပါလက္စတု ိင္း
တစ္ကု ိယ္ေတာ္တု ိက္ခု ိက္ေရးသမား မ်ား ျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင္ ့
အစ္ၥေရးတု ိ ႔က စစ္ေရးနည္းလမ္းျဖင့္အေျဖရွ ာရန္ခက္ခဲေနသည္။
ထု ိအၾကမ္းဖက္မႈမ်ား မည္မွ်ၾကာၾကာဆက္လက္ျဖစ္ပြား
ေနမည္ကု ိလည္း အစ္ၥေရးအာဏာပု ိင္တု ိ႔က ခန္ ႔မွန္းရခက္ေနသည္။ ဓားျဖင့္တုိက္ခုိက္မႈမ်ား ျမင့္တက္ေနမႈေၾကာင္ ့ အစ္ၥေရးျပည္သူမ်ားက
ေၾကာက္လန္႔ေနၾကသည္။
ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိ ဳ႕ေတာ္၀န္ႏွင့္ အစ္ၥေရးႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္မ်ားက
ေသနတ္ပုိင္ဆုိင္ထားသည့္ ဂ်ဴးလူမ်ဳိးမ်ားအေနျဖင့္ခြင္ ့ျပဳခ်က္
ရယူၿပီးမွသာ ေသနတ္မ်ားကု ိ သယ္ေဆာင္သြ ားလာရန္
တု ိက္တြန္း ခဲ ့သည္။ အစ္ၥေရးႏု ိင္ငံတစ္၀န္းတြင္ လု ံျခံ ဳေရး
တင္းက ်ပ္ထား ရသည္ ့ အေျခအေနျဖစ္ေပၚေနသည္။
ဓားျဖင့္တုိက္ခု ိက္သည္ ့ ျဖစ္စဥ္မ်ားတြင္ အစ္ၥေရးရဲတပ္ဖဲြ ့သု ိ့မဟုတ္
လက္နက္ကု ိင္ထားသည္ ့ အရပ္သားမ်ားကဓားျဖင့္တု ိက္ခု ိက္
သည္ ့ ပါလက္စတု ိင္းမ်ားကုိခ်က္ခ်င္းပင္ပစ္သတ္ခဲ ့ၾကသည္။
ထု ိလုပ္ရပ္မ်ားေၾကာင္ ့ အစ္ၥေရးႏွင့္ပါလက္စတု ိင္း
မ်ားၾကားတြင္ မုန္းတီးမႈႏွင့ ္တင္းမာမႈမ်ား တု ိးလာျခင္း
ျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။
လတ္တေလာအၾကမ္းဖက္တု ိက္ခု ိက္မႈမ်ား အဆု ံး သတ္ေရး
အတြက္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေနတန္ယာဟုႏွင့္သမ္ၼတ အာဘတ္စ္တု ိ ႔၏
အခန္းက႑အေရးပါေသာ္လည္း ၄င္းတု ိ ႔ႏွစ္ဦးလု ံးမွာ
ျပင္ပမွဖိအားေပးမႈမ်ားႏွင့္ရင္ဆု ိင္ေနရသည္။ အစ္ၥေရးသေဘာထား
တင္းမာသူမ်ားႏွင္ ့ ျပည္သူ အခ်ဳိ ႕က ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေနတန္ယာဟုအား
ပါလက္စတု ိင္း တု ိ ႔အေပၚတြင္ ပု ိမု ိျပင္းထန္ေသာ
အေရးယူေဆာင္ရြက္ မႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ ဖိအားေပးေနၾကသည္။ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေနတန္ယာဟုသည္ ေဂ်႐ုဆလင္ၿမိ ဳ႕ႏွင့္
အေနာက္ဘက္ကမ္းေဒသတြင္ လု ံျခံ ဳေရးတပ္ဖဲြ ့မ်ားကု ိ
ထူထပ္စြ ာျဖန္ ႔ၾကက္ခ်ထားၿပီးျဖစ္သည္။ ပါလက္စတု ိင္း
ဆႏ္ၵျပသူမ်ားကုိ ႏွ ိမ္နင္းရာတြင္ တပ္ဖဲြ ့၀င္မ်ားလု ိက္နာ ရမည္ ့ စည္းကမ္းမ်ားကု ိလည္း ေလ ်ွာ့ေပါ့ေပးထားသည္။
ပါလက္စတု ိင္းလူမ်ဳိးမ်ားအေပၚ အစ္ၥေရးတပ္ဖဲြ ႕ မ်ားက
ျပင္းထန္စြာနွ ိမ္နင္းႏွိပ္ကြပ္မႈေၾကာင္ ့ အၾကမ္း ဖက္မႈမ်ား
ပု ိမု ိျမင့္ တက္ႏု ိင္သည့ ္အျပင္ ႏု ိင္ငံတကာ၏
ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်မႈကု ိလည္း ခံရဖြယ္ရွ ိႏု ိင္သည္။
ပါလက္စတု ိင္းေဒသတြင္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈကု ိ ထူေထာင္
န ိင္လ ်ွင္ ပါလက္စတု ိင္းသမ္ၼတ မာမြတ္အာဘတ္စ္အတြက္
ႏု ိင္ငံေရးအက ်ဳိးရွ ိႏု ိင္သည္။ လြတ္လပ္ေသာပါလက္စတိုင္း
နို ိင္ငံ ထူေထာင္ေရး အတြက္ ညိ ႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ားကုိ
ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျပဳလုပ္ခဲ ့ေသာ္လည္း ရလဒ္ထြက္ေပၚ
မလာျခင္းမွာ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေနတန္ယာဟု၏ သေဘာထား
တင္းမာမႈ ေၾကာင္ ့ျဖစ္သည္ဟု အျပစ္တင္ပု ံခ်ေနသည္ ့
သမ္ၼတ အာဘတ္စ္ကုိလည္း ပါလက္စတု ိင္းလူမ်ဳိးမ်ားက
မႀကိ ဳက္ၾကေတာ့ေပ။ ထိ ုကဲ ့သိ ု ႔ေသာအေျခအေန၌
ပါလက္စတု ိင္းအၾကမ္း ဖက္မႈမ်ား ျမင္ ့တက္လာမည္
သာျဖစ္သည္။ မစ္ၥတာ အာဘတ္စ္သည္အစ္ၥေရးအစိုးရႏွ ွင္ ့ လံုၿခံ ဳေရးပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈကိ ု ေပၚေပၚထင္ထင္ျပဳလုပ္ေနလ ်ွင္ မစ္ၥတာအာဘတ္စ္သည္ ေပ်ာ့ညံ့၍ည့ံဖ်င္းသည့္ ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္
ပါလက္စတု ိင္းတိ ု ႔က သတ္မွတ္ၾက ေတာ့မည္ျဖစ္သည္။
မည္သိ ု ႔ပင္ျဖစ္ေစ အနာဂတ္ေမွ်ာ္လင္ ့ခ်က္ကင္းမဲ ့ ေနသည့္
ပါလက္စတု ိင္းလူငယ္မ်ား၏ တစ္ကိ ုယ္ေတာ္ တိ ုက္ခိ ုက္မႈမ်ားကိ ု အစ္ၥေရးႏွင္ ့ပါလက္စတုိင္း ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦးက မည္သည့ ္
အတိ ုင္းအတာအထိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိ ုင္မလဲ၊ ၄င္းေမးခြန္းအတြက္
အေျဖမရွ ိလ ်ွင္ အစ္ၥေရးပါလက္စတိ ုင္း ပဋိပက္ၡမွာ
အဆံ ုးမျမင္ႏု ိင္ေသးပါ ဟု ေအပီသတင္းဌာနမွ
ဂ်ဳိးဇက္ဖက္ဒါမန္က ေ၀ဖန္ သံ ုးသပ္ထားသည္။
+ထြန္းေတာက္+



No comments:
Post a Comment